अतः परं प्रवक्ष्यामि योगं परमदुर्लभम। येनात्मानं प्रपश्यन्ति भानुमन्तमिवेश्वरम।।

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi yogaṃ paramadurlabham| yenātmānaṃ prapaśyanti bhānumantamiveśvaram||

एवं सृष्ट्वा परीच्यादीन देवदेवः पितामहः। सहैव मानसैः पुत्रैस्तताप परमं तपः।।

evaṃ sṛṣṭvā parīcyādīn devadevaḥ pitāmahaḥ| sahaiva mānasaiḥ putraistatāpa paramaṃ tapaḥ||

तस्यैवं तपतो वक्त्राद रुद्रः कालाग्निसन्निभः। त्रिशूलपाणिरीशानः प्रदुरासीत त्रिलोचनः।।

tasyaivaṃ tapato vaktrād rudraḥ kālāgnisannibhaḥ| triśūlapāṇirīśānaḥ pradurāsīt trilocanaḥ||

योगाग्निर्दहति क्षिप्रमशेषं पापपञ्जरम। प्रसन्नं जायते ज्ञानं साक्षान्निर्वाणसिद्धिदम।।

yogāgnirdahati kṣipramaśeṣaṃ pāpapañjaram| prasannaṃ jāyate jñānaṃ sākṣānnirvāṇasiddhidam||

योगात्संजायते ज्ञानं ज्ञानाद योगः प्रवर्तते। योगज्ञानाभियुक्तस्य प्रसीदति महेश्वरः।।

yogātsaṃjāyate jñānaṃ jñānād yogaḥ pravartate| yogajñānābhiyuktasya prasīdati maheśvaraḥ||

अर्धनारीनरवपुः दुष्प्रेक्ष्यो ऽतिभयङ्करः। विभजात्मानमित्युक्त्वा ब्रह्मा चान्तर्दधे भयात।।

ardhanārīnaravapuḥ duṣprekṣyo 'tibhayaṅkaraḥ| vibhajātmānamityuktvā brahmā cāntardadhe bhayāt||

तथोक्तो ऽसौ द्विधा स्त्रीत्वं पुरुषत्वमथाकरोत। बिभेद पुरुषत्वं च दशधा चैकधा पुनः।।

tathokto 'sau dvidhā strītvaṃ puruṣatvamathākarot| bibheda puruṣatvaṃ ca daśadhā caikadhā punaḥ||

एककालं द्विकालं वा त्रिकालं नित्यमेव वा। ये युञ्जन्तीह मद्योगं ते विज्ञेया महेश्वराः।।

ekakālaṃ dvikālaṃ vā trikālaṃ nityameva vā| ye yuñjantīha madyogaṃ te vijñeyā maheśvarāḥ||

योगस्तु द्विविधो ज्ञेयो ह्यभावः प्रथमो मतः। अपरस्तु महायोगः सर्वयोगोत्तमोत्तमः।।

yogastu dvividho jñeyo hyabhāvaḥ prathamo mataḥ| aparastu mahāyogaḥ sarvayogottamottamaḥ||

एकादशैते कथिता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः। कपालोशादयो विप्रा देवकार्ये नियोजिताः।।

ekādaśaite kathitā rudrāstribhuvaneśvarāḥ| kapālośādayo viprā devakārye niyojitāḥ||

शून्यं सर्वनिराभासं स्वरूपं यत्र चिन्त्यते। अभावयोगः स प्रोक्तो येनात्मानं प्रपश्यति।।

śūnyaṃ sarvanirābhāsaṃ svarūpaṃ yatra cintyate| abhāvayogaḥ sa prokto yenātmānaṃ prapaśyati||

सौम्यासौम्यैस्तथा शान्ताशान्तैः स्त्रीत्वं च स प्रभुः। बिभेद बहुधा देवः स्वरूपैरसितैः सितैः।।

saumyāsaumyaistathā śāntāśāntaiḥ strītvaṃ ca sa prabhuḥ| bibheda bahudhā devaḥ svarūpairasitaiḥ sitaiḥ||

यत्र पश्यति चात्मानं नित्यानन्दं निरञ्जनम। मयैक्यं स महायोगो भाषितः परमेश्वरः।।

yatra paśyati cātmānaṃ nityānandaṃ nirañjanam| mayaikyaṃ sa mahāyogo bhāṣitaḥ parameśvaraḥ||

ता वै विभूतयो विप्रा विश्रुताः शक्तयो भुवि। लक्ष्म्यादयो याभिरीशा विश्वंव्याप्नोति शाङ्करी।।

tā vai vibhūtayo viprā viśrutāḥ śaktayo bhuvi| lakṣmyādayo yābhirīśā viśvaṃvyāpnoti śāṅkarī||

ये चान्ये योगिनां योगाः श्रूयन्ते ग्रन्थविस्तरे। सर्वे ते ब्रह्मयोगस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम।।

ye cānye yogināṃ yogāḥ śrūyante granthavistare| sarve te brahmayogasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm||

विभज्य पुररीशानी स्वात्मानं शङ्कराद विभोः। महादेवनियोगेन पितामहमुपस्थिता।।

vibhajya purarīśānī svātmānaṃ śaṅkarād vibhoḥ| mahādevaniyogena pitāmahamupasthitā||

यत्र साक्षात प्रपश्यन्ति विमुक्ता विश्वमीश्वरम। सर्वेषामेव योगानां स योगः परमो मतः।।

yatra sākṣāt prapaśyanti vimuktā viśvamīśvaram| sarveṣāmeva yogānāṃ sa yogaḥ paramo mataḥ||

तामाह भगवान ब्रह्मा दक्षस्य दुहिता भव। सापि तस्य नियोगेन प्रादुरासीत प्रजापतेः।।

tāmāha bhagavān brahmā dakṣasya duhitā bhava| sāpi tasya niyogena prādurāsīt prajāpateḥ||

नियोगाद ब्रह्मणो देवीं ददौ रुद्राय तां सतीम। दक्षाद रुद्रो ऽपि जग्राह स्वकीयामेव शूलभृत।।

niyogād brahmaṇo devīṃ dadau rudrāya tāṃ satīm| dakṣād rudro 'pi jagrāha svakīyāmeva śūlabhṛt||

सहस्रशो ऽथ शतशो ये चेश्वरबहिष्कृताः। न ते पश्यन्ति मामेकं योगिनो यतमानसाः।।

sahasraśo 'tha śataśo ye ceśvarabahiṣkṛtāḥ| na te paśyanti māmekaṃ yogino yatamānasāḥ||

प्राणायामस्तथा ध्यानं प्रत्याहारो ऽथ धारणा। समाधिश्च मुनिश्रेष्ठा यमो नियम आसनम।।

prāṇāyāmastathā dhyānaṃ pratyāhāro 'tha dhāraṇā| samādhiśca muniśreṣṭhā yamo niyama āsanam||

प्रजापतिं विनिन्द्यैषा कालेन परमेश्वरी। मेनायामभवत पुत्री तदा हिमवतः सती।।

prajāpatiṃ vinindyaiṣā kālena parameśvarī| menāyāmabhavat putrī tadā himavataḥ satī||

स चापि पर्वतवरो ददौ रुद्राय पार्वतीम। हिताय सर्वदेवानां त्रिलोकस्यात्मनो ऽपि च।।

sa cāpi parvatavaro dadau rudrāya pārvatīm| hitāya sarvadevānāṃ trilokasyātmano 'pi ca||

मय्येकचित्ततायोगो वृत्त्यन्तरनिरोधतः। तत्साधनान्यष्टधा तु युष्माकं कथितानि तु।।

mayyekacittatāyogo vṛttyantaranirodhataḥ| tatsādhanānyaṣṭadhā tu yuṣmākaṃ kathitāni tu||

अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ। यमाः संक्षेपतः प्रोक्ताश्चित्तशुद्धिप्रदा नृणाम।।

ahiṃsā satyamasteyaṃ brahmacaryāparigrahau| yamāḥ saṃkṣepataḥ proktāścittaśuddhipradā nṛṇām||

सैषा माहेश्वरी देवी शङ्करार्धशरीरिणी। शिवा सती हैमवती सुरासुरनमस्कृता।।

saiṣā māheśvarī devī śaṅkarārdhaśarīriṇī| śivā satī haimavatī surāsuranamaskṛtā||

तस्याः प्रभावमतुलं सर्वे देवाः सवासवाः। विन्दन्ति मुनयो वेत्ति शङ्करो वा स्वयं हरिः।।

tasyāḥ prabhāvamatulaṃ sarve devāḥ savāsavāḥ| vindanti munayo vetti śaṅkaro vā svayaṃ hariḥ||

कर्मणा मनसा वाचा सर्वभूतेषु सर्वदा। अक्लेशजननं प्रोक्तं त्वहिंसा परमर्षिभिः।।

karmaṇā manasā vācā sarvabhūteṣu sarvadā| akleśajananaṃ proktaṃ tvahiṃsā paramarṣibhiḥ||

अहिंसायाः परो धर्मो नास्त्यहिंसा परं सुखम। विधिना या भवेद्धिंसा त्वहिंसैव प्रकीर्तिता।।

ahiṃsāyāḥ paro dharmo nāstyahiṃsā paraṃ sukham| vidhinā yā bhaveddhiṃsā tvahiṃsaiva prakīrtitā||

एतद वः कथितं विप्राः पुत्रत्वं परमेष्ठिनः। ब्रह्मणः पद्मयोनित्वं शङ्करस्यामितौजसः।।

etad vaḥ kathitaṃ viprāḥ putratvaṃ parameṣṭhinaḥ| brahmaṇaḥ padmayonitvaṃ śaṅkarasyāmitaujasaḥ||

इत्याकर्ण्याथ मुनयः कूर्मरूपेण भाषितम। विष्णुना पुनरेवैनं प्रणता हरिम।।

ityākarṇyātha munayaḥ kūrmarūpeṇa bhāṣitam| viṣṇunā punarevainaṃ praṇatā harim||

सत्येन सर्वमाप्नोति सत्ये सर्वं प्रतिष्ठितम। यथार्थकथनाचारः सत्यं प्रोक्तं द्विजातिभिः।।

satyena sarvamāpnoti satye sarvaṃ pratiṣṭhitam| yathārthakathanācāraḥ satyaṃ proktaṃ dvijātibhiḥ||

कैषा भगवती देवी शङ्करार्धशरीरिणी। शिवा सती हैमवती यथावद ब्रूहि पृच्छताम।।

kaiṣā bhagavatī devī śaṅkarārdhaśarīriṇī| śivā satī haimavatī yathāvad brūhi pṛcchatām||

परद्रव्यापहरणं चौर्याद वाथ बलेन वा। स्तेयं तस्यानाचरणादस्तेयं धर्मसाधनम।।

paradravyāpaharaṇaṃ cauryād vātha balena vā| steyaṃ tasyānācaraṇādasteyaṃ dharmasādhanam||

तेषां तद वचनं श्रुत्वा मुनीनां पुरुषोत्तमः। प्रत्युवाच महायोगी ध्यात्वा स्वं परमं पदम।।

teṣāṃ tad vacanaṃ śrutvā munīnāṃ puruṣottamaḥ| pratyuvāca mahāyogī dhyātvā svaṃ paramaṃ padam||

कर्मणा मनसा वाचा सर्वावस्थासु सर्वदा। सर्वत्र मैथुनत्यागं ब्रह्मचर्यं प्रचक्षते।।

karmaṇā manasā vācā sarvāvasthāsu sarvadā| sarvatra maithunatyāgaṃ brahmacaryaṃ pracakṣate||

द्रव्याणामप्यनादानमापद्यपि यथेच्छया। अपरिग्रह इत्याहुस्तं प्रयत्नेन पालयेत।।

dravyāṇāmapyanādānamāpadyapi yathecchayā| aparigraha ityāhustaṃ prayatnena pālayet||

पुरा पितामहेनोक्तं मेरुपृष्ठे सुशोभनम। रहस्यमेतद विज्ञानं गोपनीयं विशेषतः।।

purā pitāmahenoktaṃ merupṛṣṭhe suśobhanam| rahasyametad vijñānaṃ gopanīyaṃ viśeṣataḥ||

सांख्यानां परमं सांख्यं ब्रह्मविज्ञानमुत्तमम। संसारार्णवमग्नानां जन्तूनामेकमोचनम।।

sāṃkhyānāṃ paramaṃ sāṃkhyaṃ brahmavijñānamuttamam| saṃsārārṇavamagnānāṃ jantūnāmekamocanam||

तपः स्वाध्यायसंतोषाः शौचमीश्वरपूजनम। समासान्नियमाः प्रोक्ता योगसिद्धिप्रदायिनः।।

tapaḥ svādhyāyasaṃtoṣāḥ śaucamīśvarapūjanam| samāsānniyamāḥ proktā yogasiddhipradāyinaḥ||

या सा माहेश्वरी शक्तिर्ज्ञानरूपातिलालसा। व्योमसंज्ञा परा काष्ठा सेयं हैमवती मता।।

yā sā māheśvarī śaktirjñānarūpātilālasā| vyomasaṃjñā parā kāṣṭhā seyaṃ haimavatī matā||

उपवासपराकादिकृच्छ्रचान्द्रायणादिभिः। शरीरशोषणं प्राहुस्तापसास्तप उत्तमम।।

upavāsaparākādikṛcchracāndrāyaṇādibhiḥ| śarīraśoṣaṇaṃ prāhustāpasāstapa uttamam||

शिवा सर्वगतानान्ता गुणातीता सुनिष्कला। एकानेकविभागस्था ज्ञानरूपातिलालसा।।

śivā sarvagatānāntā guṇātītā suniṣkalā| ekānekavibhāgasthā jñānarūpātilālasā||

वेदान्तशतरुद्रीयप्रणवादिजपं बुधाः। सत्त्वशुद्धिकरं पुंसां स्वाध्यायं परिचक्षते।।

vedāntaśatarudrīyapraṇavādijapaṃ budhāḥ| sattvaśuddhikaraṃ puṃsāṃ svādhyāyaṃ paricakṣate||

स्वाध्यायस्य त्रयो भेदा वाचिकोपांशुमानसाः। उत्तरोत्तरवैशिष्ट्यं प्राहुर्वेदार्थवेदिनः।।

svādhyāyasya trayo bhedā vācikopāṃśumānasāḥ| uttarottaravaiśiṣṭyaṃ prāhurvedārthavedinaḥ||

अनन्या निष्कले तत्त्वे संस्थिता तस्य तेजसा। स्वाभाविकी च तन्मूला प्रभा भानोरिवामला।।

ananyā niṣkale tattve saṃsthitā tasya tejasā| svābhāvikī ca tanmūlā prabhā bhānorivāmalā||

यः शब्दबोधजननः परेषां शृण्वतां स्फुटम। स्वाध्यायो वाचिकः प्रोक्त उपांशोरथ लक्षणम।।

yaḥ śabdabodhajananaḥ pareṣāṃ śṛṇvatāṃ sphuṭam| svādhyāyo vācikaḥ prokta upāṃśoratha lakṣaṇam||

एका माहेश्वरी शक्तिरनेकोपाधियोगतः। परावरेण रूपेण क्रीडते तस्य सन्निधौ।।

ekā māheśvarī śaktiranekopādhiyogataḥ| parāvareṇa rūpeṇa krīḍate tasya sannidhau||

ओष्ठयोः स्पन्दमात्रेण परस्याशब्दबोधकः। उपांशुरेष निर्दिष्टः साहस्रो वाचिकाज्जपः।।

oṣṭhayoḥ spandamātreṇa parasyāśabdabodhakaḥ| upāṃśureṣa nirdiṣṭaḥ sāhasro vācikājjapaḥ||

सेयं करोति सकलं तस्याः कार्यमिदं जगत। न कार्यं नापि करणमीश्वरस्येति सूरयः।।

seyaṃ karoti sakalaṃ tasyāḥ kāryamidaṃ jagat| na kāryaṃ nāpi karaṇamīśvarasyeti sūrayaḥ||

यत्पदाक्षरसङ्गत्या परिस्पन्दनवर्जितम। चिन्तनं सर्वशब्दानां मानसं तं जपं विदुः।।

yatpadākṣarasaṅgatyā parispandanavarjitam| cintanaṃ sarvaśabdānāṃ mānasaṃ taṃ japaṃ viduḥ||

चतस्त्रः शक्तयो देव्याः स्वरूपत्वेन संस्थिताः। अधिष्ठानवशात तस्याः शृणुध्वं मुनिपुङ्गवाः।।

catastraḥ śaktayo devyāḥ svarūpatvena saṃsthitāḥ| adhiṣṭhānavaśāt tasyāḥ śṛṇudhvaṃ munipuṅgavāḥ||

शान्तिर्विद्या प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्चेतिताः स्मृतः। चतुर्व्यूहस्ततो देवः प्रोच्यते परमेश्वरः।।

śāntirvidyā pratiṣṭhā ca nivṛttiścetitāḥ smṛtaḥ| caturvyūhastato devaḥ procyate parameśvaraḥ||

यदृच्छालाभतो नित्यमलं पुंसो भवेदिति। या धीस्तामृषयः प्राहुः संतोषं सुखलक्षणम।।

yadṛcchālābhato nityamalaṃ puṃso bhavediti| yā dhīstāmṛṣayaḥ prāhuḥ saṃtoṣaṃ sukhalakṣaṇam||

बाह्यमाभ्यन्तरं शौचं द्विधा प्रोक्तं द्विजोत्तमाः। मृज्जलाभ्यां स्मृतं बाह्यं मनःशुद्धिरथान्तरम।।

bāhyamābhyantaraṃ śaucaṃ dvidhā proktaṃ dvijottamāḥ| mṛjjalābhyāṃ smṛtaṃ bāhyaṃ manaḥśuddhirathāntaram||

अनया परया देवः स्वात्मानन्दं समश्नुते। चतुर्ष्वपि च वेदेषु चतुर्मूर्तिर्महेश्वरः।।

anayā parayā devaḥ svātmānandaṃ samaśnute| caturṣvapi ca vedeṣu caturmūrtirmaheśvaraḥ||

स्तुतिस्मरणपूजाभिर्वाङ्मनःकायकर्मभिः। सुनिश्चला शिवे भक्तिरेतदीश्वरपूजनम।।

stutismaraṇapūjābhirvāṅmanaḥkāyakarmabhiḥ| suniścalā śive bhaktiretadīśvarapūjanam||

अस्यास्त्वनादिसंसिद्धमैश्वर्यमतुलं महत। तत्सम्बन्धादनन्ताया रुद्रेण परमात्मना।।

asyāstvanādisaṃsiddhamaiśvaryamatulaṃ mahat| tatsambandhādanantāyā rudreṇa paramātmanā||

यमाः सनियमाः प्रोक्ताः प्राणायामं निबोधत। प्राणः स्वदेहजो वायुरायामस्तन्निरोधनम।।

yamāḥ saniyamāḥ proktāḥ prāṇāyāmaṃ nibodhata| prāṇaḥ svadehajo vāyurāyāmastannirodhanam||

सैषा सर्वेश्वरी देवी सर्वभूतप्रवर्तिका। प्रोच्यते भगवान कालो हरिः प्राणो महेश्वरः।।

saiṣā sarveśvarī devī sarvabhūtapravartikā| procyate bhagavān kālo hariḥ prāṇo maheśvaraḥ||

तत्र सर्वमिदं प्रोतमोतं चैवाखिलं जगत। स कालो ऽग्निर्हरो रुद्रो गीयते वेदवादिभिः।।

tatra sarvamidaṃ protamotaṃ caivākhilaṃ jagat| sa kālo 'gnirharo rudro gīyate vedavādibhiḥ||

उत्तमाधममध्यत्वात त्रिधायं प्रतिपादितः। स एव द्विविधः प्रोक्तः सगर्भो ऽगर्भ एव च।।

uttamādhamamadhyatvāt tridhāyaṃ pratipāditaḥ| sa eva dvividhaḥ proktaḥ sagarbho 'garbha eva ca||

मात्राद्वादशको मन्दश्चतुर्विंशतिमात्रिकः। मध्यमः प्राणसंरोधः षट्त्रिंशन्मात्रिकोत्तमः।।

mātrādvādaśako mandaścaturviṃśatimātrikaḥ| madhyamaḥ prāṇasaṃrodhaḥ ṣaṭtriṃśanmātrikottamaḥ||

कालः सृजति भूतानि कालः संहरते प्रजाः। सर्वे कालस्य वशगा न कालः कस्यचिद वशे।।

kālaḥ sṛjati bhūtāni kālaḥ saṃharate prajāḥ| sarve kālasya vaśagā na kālaḥ kasyacid vaśe||

प्रस्वेदकम्पनोत्थानजनकत्वं यथाक्रमम। मन्दमध्यममुख्यानामानन्दादुत्तमोत्तमः।।

prasvedakampanotthānajanakatvaṃ yathākramam| mandamadhyamamukhyānāmānandāduttamottamaḥ||

प्रधानं पुरुषस्तत्त्वं महानात्मा त्वहङ्कृतिः। कालेनान्यानि तत्त्वानि समाविष्टानि योगिना।।

pradhānaṃ puruṣastattvaṃ mahānātmā tvahaṅkṛtiḥ| kālenānyāni tattvāni samāviṣṭāni yoginā||

तस्य सर्वजगत्सूतिः शक्तिर्मायेति विश्रुता। तयेदं भ्रामयेदीशो मायावी पुरुषोत्तमः।।

tasya sarvajagatsūtiḥ śaktirmāyeti viśrutā| tayedaṃ bhrāmayedīśo māyāvī puruṣottamaḥ||

सगर्भमाहुः सजपमगर्भं विजपं बुधाः। एतद वै योगिनामुक्तं प्राणायामस्य लक्षणम।।

sagarbhamāhuḥ sajapamagarbhaṃ vijapaṃ budhāḥ| etad vai yogināmuktaṃ prāṇāyāmasya lakṣaṇam||

सव्याहृतिं सप्रणवां गायत्रीं शिरसा सह। त्रिर्जपेदायतप्राणः प्राणायामः स उच्यते।।

savyāhṛtiṃ sapraṇavāṃ gāyatrīṃ śirasā saha| trirjapedāyataprāṇaḥ prāṇāyāmaḥ sa ucyate||

सैषा मायात्मिका शक्तिः सर्वाकारा सनातनी। वैश्वरूप्यं महेशस्य सर्वदा संप्रकाशयेत।।

saiṣā māyātmikā śaktiḥ sarvākārā sanātanī| vaiśvarūpyaṃ maheśasya sarvadā saṃprakāśayet||

अन्याश्च शक्तयो मुख्यास्तस्य देवस्य निर्मिताः। ज्ञानशक्तिः क्रियाशक्तिः प्राणशक्तिरिति त्रयम।।

anyāśca śaktayo mukhyāstasya devasya nirmitāḥ| jñānaśaktiḥ kriyāśaktiḥ prāṇaśaktiriti trayam||

रेचकः पूरकश्चैव प्राणायामो ऽथ कुम्भकः। प्रोच्यते सर्वशास्त्रेषु योगिभिर्यतमानसैः।।

recakaḥ pūrakaścaiva prāṇāyāmo 'tha kumbhakaḥ| procyate sarvaśāstreṣu yogibhiryatamānasaiḥ||

रेचको ऽजस्त्रनिश्वासात पूरकस्तन्निरोधतः। साम्येन संस्थितिर्या सा कुम्भकः परिगीयते।।

recako 'jastraniśvāsāt pūrakastannirodhataḥ| sāmyena saṃsthitiryā sā kumbhakaḥ parigīyate||

सर्वासामेव शक्तीनां शक्तिमन्तो विनिर्मिताः। माययैवाथ विप्रेन्द्राः सा चानादिरनन्तया।।

sarvāsāmeva śaktīnāṃ śaktimanto vinirmitāḥ| māyayaivātha viprendrāḥ sā cānādiranantayā||

सर्वशक्त्यात्मिका माया दुर्निवारा दुरत्यया। मायावी सर्वशक्तीशः कालः कालकारः प्रभुः।।

sarvaśaktyātmikā māyā durnivārā duratyayā| māyāvī sarvaśaktīśaḥ kālaḥ kālakāraḥ prabhuḥ||

इन्द्रियाणां विचरतां विषयेषु स्वभावतः। निग्रहः प्रोच्यते सद्भिः प्रत्याहारस्तु सत्तमाः।।

indriyāṇāṃ vicaratāṃ viṣayeṣu svabhāvataḥ| nigrahaḥ procyate sadbhiḥ pratyāhārastu sattamāḥ||

हृत्पुण्डरीके नाभ्यां वा मूर्ध्नि पर्वतमस्तके। एवमादिषु देशेषु धारणा चित्तबन्धनम।।

hṛtpuṇḍarīke nābhyāṃ vā mūrdhni parvatamastake| evamādiṣu deśeṣu dhāraṇā cittabandhanam||

करोति कालः सकलं संहरेत काल एव हि। कालः स्थापयते विश्वं कालाधीनमिदं जगत।।

karoti kālaḥ sakalaṃ saṃharet kāla eva hi| kālaḥ sthāpayate viśvaṃ kālādhīnamidaṃ jagat||

लब्ध्वा देवाधिदेवस्य सन्निधिं परमेष्ठिनः। अनन्तस्याखिलेशस्य शंभोः कालात्मनः प्रभोः।।

labdhvā devādhidevasya sannidhiṃ parameṣṭhinaḥ| anantasyākhileśasya śaṃbhoḥ kālātmanaḥ prabhoḥ||

देशावस्थितिमालम्ब्य बुद्धेर्या वृत्तिसंततिः। वृत्त्यन्तरैरसंसृष्टा तद्ध्यानं सूरयो विदुः।।

deśāvasthitimālambya buddheryā vṛttisaṃtatiḥ| vṛttyantarairasaṃsṛṣṭā taddhyānaṃ sūrayo viduḥ||

एकाकारः समाधिः स्याद देशालम्बनवर्जितः। प्रत्ययो ह्यर्थमात्रेण योगसाधनमुत्तमम।।

ekākāraḥ samādhiḥ syād deśālambanavarjitaḥ| pratyayo hyarthamātreṇa yogasādhanamuttamam||

प्रधानं पुरुषो माया माया चैवं प्रपद्यते। एका सर्वगतानन्ता केवला निष्कला शिवा।।

pradhānaṃ puruṣo māyā māyā caivaṃ prapadyate| ekā sarvagatānantā kevalā niṣkalā śivā||

धारणा द्वादशायामा ध्यानं द्वादशधारणाः। ध्यानं द्वादशकं यावत समाधिरभिधीयते।।

dhāraṇā dvādaśāyāmā dhyānaṃ dvādaśadhāraṇāḥ| dhyānaṃ dvādaśakaṃ yāvat samādhirabhidhīyate||

एका शक्तिः शिवैको ऽपि शक्तिमानुच्यते शिवः। शक्तयः शक्तिमन्तो ऽन्ये सर्वशक्तिसमुद्भवाः।।

ekā śaktiḥ śivaiko 'pi śaktimānucyate śivaḥ| śaktayaḥ śaktimanto 'nye sarvaśaktisamudbhavāḥ||

शक्तिशक्तिमतोर्भेदं वदन्ति परमार्थतः। अभेदं चानुपश्यन्ति योगिनस्तत्त्वचिन्तकाः।।

śaktiśaktimatorbhedaṃ vadanti paramārthataḥ| abhedaṃ cānupaśyanti yoginastattvacintakāḥ||

आसनं स्वस्तिकं प्रोक्तं पद्ममर्धासनं तथा। साधनानां च सर्वेषामेतत्साधनमुत्तमम।।

āsanaṃ svastikaṃ proktaṃ padmamardhāsanaṃ tathā| sādhanānāṃ ca sarveṣāmetatsādhanamuttamam||

ऊर्वोरुपरि विप्रेन्द्राः कृत्वा पादतले उभे। समासीतात्मनः पद्ममेतदासनमुत्तमम।।

ūrvorupari viprendrāḥ kṛtvā pādatale ubhe| samāsītātmanaḥ padmametadāsanamuttamam||

शक्तयो गिरजा देवी शक्तिमन्तो ऽथ शङ्करः। विशेषः कथ्यते चायं पुराणे ब्रह्मवादिभिः।।

śaktayo girajā devī śaktimanto 'tha śaṅkaraḥ| viśeṣaḥ kathyate cāyaṃ purāṇe brahmavādibhiḥ||

भोग्या विश्वेश्वरी देवी महेश्वरपतिव्रता। प्रोच्यते भगवान भोक्ता कपर्दे नीललोहितः।।

bhogyā viśveśvarī devī maheśvarapativratā| procyate bhagavān bhoktā kaparde nīlalohitaḥ||

एकं पादमथैकस्मिन विन्यस्योरुणि सत्तमाः। आसीतार्धासनमिदं योगसाधनमुत्तमम।।

ekaṃ pādamathaikasmin vinyasyoruṇi sattamāḥ| āsītārdhāsanamidaṃ yogasādhanamuttamam||

उभे कृत्वा पादतले जानूर्वोरन्तरेण हि। समासीतात्मनः प्रोक्तमासनं स्वस्तिकं परम।।

ubhe kṛtvā pādatale jānūrvorantareṇa hi| samāsītātmanaḥ proktamāsanaṃ svastikaṃ param||

मन्ता विश्वेश्वरो देवः शङ्करो मन्मथान्तकः। प्रोच्यते मतिरीशानी मन्तव्या च विचारतः।।

mantā viśveśvaro devaḥ śaṅkaro manmathāntakaḥ| procyate matirīśānī mantavyā ca vicārataḥ||

इत्येतदखिलं विप्राः शक्तिशक्तिमदुद्भवम। प्रोच्यते सर्ववेदेषु मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः।।

ityetadakhilaṃ viprāḥ śaktiśaktimadudbhavam| procyate sarvavedeṣu munibhistattvadarśibhiḥ||

अदेशकाले योगस्य दर्शनं हि न विद्यते। अग्न्यभ्यासे जले वापि शुष्कपर्णचये तथा।।

adeśakāle yogasya darśanaṃ hi na vidyate| agnyabhyāse jale vāpi śuṣkaparṇacaye tathā||

जन्तुव्याप्ते श्मशाने च जीर्णगोष्ठे चतुष्पथे। सशब्दे सभये वापि चैत्यवल्मीकसंचये।।

jantuvyāpte śmaśāne ca jīrṇagoṣṭhe catuṣpathe| saśabde sabhaye vāpi caityavalmīkasaṃcaye||

एतत प्रदर्शितं दिव्यं देव्या माहात्म्यमुत्तमम। सर्ववेदान्तवेदेषु निश्चितं ब्रह्मवादिभिः।।

etat pradarśitaṃ divyaṃ devyā māhātmyamuttamam| sarvavedāntavedeṣu niścitaṃ brahmavādibhiḥ||

अशुभे दुर्जनाक्रान्ते मशकादिसमन्विते। नाचरेद देहबाधे वा दौर्मनस्यादिसंभवे।।

aśubhe durjanākrānte maśakādisamanvite| nācared dehabādhe vā daurmanasyādisaṃbhave||

एकं सर्वगतं सूक्ष्मं कूटस्थमचलं ध्रुवम। योगिनस्तत प्रपश्यन्ति महादेव्याः परं पदम।।

ekaṃ sarvagataṃ sūkṣmaṃ kūṭasthamacalaṃ dhruvam| yoginastat prapaśyanti mahādevyāḥ paraṃ padam||

आनन्दमक्षरं ब्रह्म केवलं निष्कलं परम। योगिनस्तत प्रपश्यन्ति महादेव्याः परं पदम।।

ānandamakṣaraṃ brahma kevalaṃ niṣkalaṃ param| yoginastat prapaśyanti mahādevyāḥ paraṃ padam||

सुगुप्ते सुशुभे देशे गुहायां पर्वतस्य तु। नद्यास्तीरे पुण्यदेशे देवतायतने तथा।।

sugupte suśubhe deśe guhāyāṃ parvatasya tu| nadyāstīre puṇyadeśe devatāyatane tathā||

गृहे वा सुशुभे रम्ये विजने जन्तुवर्जिते। युञ्जीत योगी सततमात्मानं मत्परायणः।।

gṛhe vā suśubhe ramye vijane jantuvarjite| yuñjīta yogī satatamātmānaṃ matparāyaṇaḥ||

परात्परतरं तत्त्वं शाश्वतं शिवमच्युतम। अनन्तप्रकृतौ लीनं देव्यास्तत परमं पदम।।

parātparataraṃ tattvaṃ śāśvataṃ śivamacyutam| anantaprakṛtau līnaṃ devyāstat paramaṃ padam||

नमस्कृत्य तु योगीन्द्रान सशिष्यांश्च विनायकम। गुरुं चैवाथ मां योगी युञ्जीत सुसमाहितः।।

namaskṛtya tu yogīndrān saśiṣyāṃśca vināyakam| guruṃ caivātha māṃ yogī yuñjīta susamāhitaḥ||

शुभं निरञ्जनं शुद्धं निर्गुणं द्वैतवर्जितम। आत्मोपलब्धिविषयं देव्यास्तत परमं पदम।।

śubhaṃ nirañjanaṃ śuddhaṃ nirguṇaṃ dvaitavarjitam| ātmopalabdhiviṣayaṃ devyāstat paramaṃ padam||

सैषा धात्री विधात्री च परमानन्दमिच्छताम। संसारतापानखिलान निहन्तीश्वरसंश्रया।।

saiṣā dhātrī vidhātrī ca paramānandamicchatām| saṃsāratāpānakhilān nihantīśvarasaṃśrayā||

आसनं स्वस्तिकं बद्ध्वा पद्ममर्धमथापि वा। नासिकाग्रे समां दृष्टिमीषदुन्मीलितेक्षणः।।

āsanaṃ svastikaṃ baddhvā padmamardhamathāpi vā| nāsikāgre samāṃ dṛṣṭimīṣadunmīlitekṣaṇaḥ||

तस्माद विमुक्तिमन्विच्छन पार्वतीं परमेश्वरीम। आश्रयेत सर्वभावानामात्मभूतां शिवात्मिकाम।।

tasmād vimuktimanvicchan pārvatīṃ parameśvarīm| āśrayet sarvabhāvānāmātmabhūtāṃ śivātmikām||

कृत्वाथ निर्भयः शान्तस्त्यक्त्वा मायामयं जगत। स्वात्मन्यवस्थितं देवं चिन्तयेत परमेश्वरम।।

kṛtvātha nirbhayaḥ śāntastyaktvā māyāmayaṃ jagat| svātmanyavasthitaṃ devaṃ cintayet parameśvaram||

शिखाग्रे द्वादशाङ्गुल्ये कल्पयित्वाथ पङ्कजम। धर्मकन्दसमुद्भूतं ज्ञाननालं सुशोभनम।।

śikhāgre dvādaśāṅgulye kalpayitvātha paṅkajam| dharmakandasamudbhūtaṃ jñānanālaṃ suśobhanam||

लब्ध्वा च पुत्रीं शर्वाणीं तपस्तप्त्वा सुदुश्चरम। सभार्यः शरं यातः पार्वतीं परमेश्वरीम।।

labdhvā ca putrīṃ śarvāṇīṃ tapastaptvā suduścaram| sabhāryaḥ śaraṃ yātaḥ pārvatīṃ parameśvarīm||

तां दृष्ट्वा जायमानां च स्वेच्छयैव वराननाम। मेना हिमवतः पत्नी प्राहेदं पर्वतेश्वरम।।

tāṃ dṛṣṭvā jāyamānāṃ ca svecchayaiva varānanām| menā himavataḥ patnī prāhedaṃ parvateśvaram||

ऐश्वर्याष्टदलं श्वेतं परं वैराग्यकर्णिकम। चिन्तयेत परमं कोशं कर्णिकायां हिरण्मयम।।

aiśvaryāṣṭadalaṃ śvetaṃ paraṃ vairāgyakarṇikam| cintayet paramaṃ kośaṃ karṇikāyāṃ hiraṇmayam||

सर्वशक्तिमयं साक्षाद यं प्राहुर्दिव्यमव्ययम। ओङ्कारवाच्यमव्यक्तं रश्मिजालसमाकुलम।।

sarvaśaktimayaṃ sākṣād yaṃ prāhurdivyamavyayam| oṅkāravācyamavyaktaṃ raśmijālasamākulam||

पश्य बालामिमां राजन राजीवसदृशाननाम। हिताय सर्वभूतानां जाता च तपसावयोः।।

paśya bālāmimāṃ rājan rājīvasadṛśānanām| hitāya sarvabhūtānāṃ jātā ca tapasāvayoḥ||

सो ऽपि दृष्ट्वा ततः पुत्रीं तरुणादित्यसन्निभाम। कपर्दिनीं चतुर्वक्त्रां त्रिनेत्रामतिलालसाम।।

so 'pi dṛṣṭvā tataḥ putrīṃ taruṇādityasannibhām| kapardinīṃ caturvaktrāṃ trinetrāmatilālasām||

चिन्तयेत तत्र विमलं परं ज्योतिर्यदक्षरम। तस्मिन ज्योतिषि विन्यस्यस्वात्मानं तदभेदतः।।

cintayet tatra vimalaṃ paraṃ jyotiryadakṣaram| tasmin jyotiṣi vinyasyasvātmānaṃ tadabhedataḥ||

अष्टहस्तां विशालाक्षीं चन्द्रावयवभूषणाम। निर्गुणां सगुणां साक्षात सदसद्व्यक्तिवर्जिताम।।

aṣṭahastāṃ viśālākṣīṃ candrāvayavabhūṣaṇām| nirguṇāṃ saguṇāṃ sākṣāt sadasadvyaktivarjitām||

ध्यायीताकाशमध्यस्थमीशं परमकारणम। तदात्मा सर्वगो भूत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत।।

dhyāyītākāśamadhyasthamīśaṃ paramakāraṇam| tadātmā sarvago bhūtvā na kiñcidapi cintayet||

प्रणम्य शिरसा भूमौ तेजसा चातिविह्वलः। भीतः कृताञ्जलिस्तस्याः प्रोवाच परमेश्वरीम।।

praṇamya śirasā bhūmau tejasā cātivihvalaḥ| bhītaḥ kṛtāñjalistasyāḥ provāca parameśvarīm||

एतद गुह्यतमं ध्यानं ध्यानान्तरमथोच्यते। चिन्तयित्वा तु पूर्वोक्तं हृदये पद्ममुत्तमम।।

etad guhyatamaṃ dhyānaṃ dhyānāntaramathocyate| cintayitvā tu pūrvoktaṃ hṛdaye padmamuttamam||

आत्मानमथ कर्तारं तत्रानलसमत्विषम। मध्ये वह्निशिखाकारं पुरुषं पञ्चविंशकम।।

ātmānamatha kartāraṃ tatrānalasamatviṣam| madhye vahniśikhākāraṃ puruṣaṃ pañcaviṃśakam||

का त्वं देवि विशालाक्षि शशाङ्कावयवाङ्किते। न जाने त्वामहं वत्से यथावद ब्रूहि पृच्छते।।

kā tvaṃ devi viśālākṣi śaśāṅkāvayavāṅkite| na jāne tvāmahaṃ vatse yathāvad brūhi pṛcchate||

गिरीन्द्रवचनं श्रुत्वा ततः सा परमेश्वरी। व्याजहार महाशैलं योगिनामभयप्रदा।।

girīndravacanaṃ śrutvā tataḥ sā parameśvarī| vyājahāra mahāśailaṃ yogināmabhayapradā||

चिन्तयेत परमात्मानं तन्मध्ये गगनं परम। ओङ्करबोधितं तत्त्वं शाश्वतं शिवमच्युतम।।

cintayet paramātmānaṃ tanmadhye gaganaṃ param| oṅkarabodhitaṃ tattvaṃ śāśvataṃ śivamacyutam||

मां विद्ध परमां शक्तिं परमेश्वरसमाश्रयाम। अनन्यामव्ययामेकां यां पश्यन्ति मुमुक्षवः।।

māṃ viddha paramāṃ śaktiṃ parameśvarasamāśrayām| ananyāmavyayāmekāṃ yāṃ paśyanti mumukṣavaḥ||

अव्यक्तं प्रकृतौ लीनं परं ज्योतिरनुत्तमम। तदन्तः परमं तत्त्वमात्माधारं निरञ्जनम।।

avyaktaṃ prakṛtau līnaṃ paraṃ jyotiranuttamam| tadantaḥ paramaṃ tattvamātmādhāraṃ nirañjanam||

ध्यायीत तन्मयो नित्यमेकरूपं महेश्वरम। विशोध्य सर्वतत्त्वानि प्रणवेनाथवा पुनः।।

dhyāyīta tanmayo nityamekarūpaṃ maheśvaram| viśodhya sarvatattvāni praṇavenāthavā punaḥ||

अहं वै सर्वभावानात्मा सर्वान्तरा शिवा। शाश्वतैश्वर्यविज्ञानमूर्तिः सर्वप्रवर्तिका।।

ahaṃ vai sarvabhāvānātmā sarvāntarā śivā| śāśvataiśvaryavijñānamūrtiḥ sarvapravartikā||

संस्थाप्य मयि चात्मानं निर्मले परमे पदे। प्लावयित्वात्मनो देहं तेनैव ज्ञानवारिणा।।

saṃsthāpya mayi cātmānaṃ nirmale parame pade| plāvayitvātmano dehaṃ tenaiva jñānavāriṇā||

अनन्तानन्तमहिमा संसारार्णवतारिणी। दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे रूपमैश्वरम।।

anantānantamahimā saṃsārārṇavatāriṇī| divyaṃ dadāmi te cakṣuḥ paśya me rūpamaiśvaram||

एतावदुक्त्वा विज्ञानं दत्त्वा हिमवते स्वयम। स्वं रूपं दर्शयामास दिव्यं तत पारमेश्वरम।।

etāvaduktvā vijñānaṃ dattvā himavate svayam| svaṃ rūpaṃ darśayāmāsa divyaṃ tat pārameśvaram||

मदात्मा मन्मयो भस्म गृहीत्वा ह्यग्निहोत्रजम। तेनोद्धृत्य तु सर्वाङ्गमग्निरित्यादिमन्त्रतः। चिन्तयेत स्वात्मनीशानं परं ज्योतिः स्वरूपिणम।।

madātmā manmayo bhasma gṛhītvā hyagnihotrajam| tenoddhṛtya tu sarvāṅgamagnirityādimantrataḥ| cintayet svātmanīśānaṃ paraṃ jyotiḥ svarūpiṇam||

एष पाशुपतो योगः पशुपाशविमुक्तये। सर्ववेदान्तसारो ऽयमत्याश्रममिति श्रुतिः।।

eṣa pāśupato yogaḥ paśupāśavimuktaye| sarvavedāntasāro 'yamatyāśramamiti śrutiḥ||

कोटिसूर्यप्रितीकाशं तेजोबिम्बं निराकुलम। ज्वालामालासहस्त्राढ्यं कालानलशतोपमम।।

koṭisūryapritīkāśaṃ tejobimbaṃ nirākulam| jvālāmālāsahastrāḍhyaṃ kālānalaśatopamam||

दंष्ट्राकरालं दुर्धर्ष जटामण्डलमण्डितम। त्रिशूलवरहस्तं च घोररूपं भयानकम।।

daṃṣṭrākarālaṃ durdharṣa jaṭāmaṇḍalamaṇḍitam| triśūlavarahastaṃ ca ghorarūpaṃ bhayānakam||

एतत परतरं गुह्यं मत्सायुज्योपपादकम। द्विजातीनां तु कथितं भक्तानां ब्रह्मचारिणाम।।

etat parataraṃ guhyaṃ matsāyujyopapādakam| dvijātīnāṃ tu kathitaṃ bhaktānāṃ brahmacāriṇām||

ब्रह्मचर्यमहिंसा च क्षमा शौचं तपो दमः। संतोषः सत्यमास्तिक्यं व्रताङ्गानि विशेषतः।।

brahmacaryamahiṃsā ca kṣamā śaucaṃ tapo damaḥ| saṃtoṣaḥ satyamāstikyaṃ vratāṅgāni viśeṣataḥ||

प्रशान्तं सौम्यवदनमनन्ताश्चर्यसंयुतम। चन्द्रावयवलक्ष्माणं चन्द्रकोटिसमप्रभम।।

praśāntaṃ saumyavadanamanantāścaryasaṃyutam| candrāvayavalakṣmāṇaṃ candrakoṭisamaprabham||

एकेनाप्यथ हीनेन व्रतमस्य तु लुप्यते। तस्मादात्मगुणोपेतो मद्व्रतं वोढुमर्हति।।

ekenāpyatha hīnena vratamasya tu lupyate| tasmādātmaguṇopeto madvrataṃ voḍhumarhati||

किरीटिनं गदाहस्तं नूपुरैरुपशोभितम। दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम।।

kirīṭinaṃ gadāhastaṃ nūpurairupaśobhitam| divyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulepanam||

वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः। बहवो ऽनेन योगेन पूता मद्भावमागताः।।

vītarāgabhayakrodhā manmayā māmupāśritāḥ| bahavo 'nena yogena pūtā madbhāvamāgatāḥ||

शङ्खचक्रधरं काम्यं त्रिनेत्रं कृत्तिवाससम। अण्डस्थं चाण्डबाह्यस्थं बाह्यमाभ्यन्तरं परम।।

śaṅkhacakradharaṃ kāmyaṃ trinetraṃ kṛttivāsasam| aṇḍasthaṃ cāṇḍabāhyasthaṃ bāhyamābhyantaraṃ param||

ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम। ज्ञानयोगेन मां तस्माद यजेत परमेश्वरम।।

ye yathā māṃ prapadyante tāṃstathaiva bhajāmyaham| jñānayogena māṃ tasmād yajeta parameśvaram||

सर्वशक्तिमयं शुभ्रं सर्वाकारं सनातनम। ब्रह्मोन्द्रोपेन्द्रयोगीन्द्रैर्वन्द्यमानपदाम्बुजम।।

sarvaśaktimayaṃ śubhraṃ sarvākāraṃ sanātanam| brahmondropendrayogīndrairvandyamānapadāmbujam||

सर्वतः पाणिपादान्तं सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखम। सर्वमावृत्य तिष्ठन्तं ददर्श परमेश्वरम।।

sarvataḥ pāṇipādāntaṃ sarvato 'kṣiśiromukham| sarvamāvṛtya tiṣṭhantaṃ dadarśa parameśvaram||

अथवा भक्तियोगेन वैराग्येण परेण तु। चेतसा बोधयुक्तेन पूजयेन्मां सदा शुचिः।।

athavā bhaktiyogena vairāgyeṇa pareṇa tu| cetasā bodhayuktena pūjayenmāṃ sadā śuciḥ||

दृष्ट्वा तदीदृशं रूपं देव्या माहेश्वरं परम। भयेन च समाविष्टः स राजा हृष्टमानसः।।

dṛṣṭvā tadīdṛśaṃ rūpaṃ devyā māheśvaraṃ param| bhayena ca samāviṣṭaḥ sa rājā hṛṣṭamānasaḥ||

सर्वकर्माणि संन्यस्य भिक्षाशी निष्परिग्रहः। प्राप्नोति मम सायुज्यं गुह्यमेतन्मयोदितम।।

sarvakarmāṇi saṃnyasya bhikṣāśī niṣparigrahaḥ| prāpnoti mama sāyujyaṃ guhyametanmayoditam||

अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च। निर्ममो निरहङ्कारो यो मद्भक्तः स मे प्रियः।।

adveṣṭā sarvabhūtānāṃ maitraḥ karuṇa eva ca| nirmamo nirahaṅkāro yo madbhaktaḥ sa me priyaḥ||

आत्मन्याधाय चात्मानमोङ्कारं समनुस्मरन। नाम्नामष्टसहस्त्रेण तुष्टाव परमेश्वरीम।।

ātmanyādhāya cātmānamoṅkāraṃ samanusmaran| nāmnāmaṣṭasahastreṇa tuṣṭāva parameśvarīm||

शिवोमा परमा शक्तिरनन्ता निष्कलामला। शान्ता माहेश्वरी नित्या शाश्वती परमाक्षरा।।

śivomā paramā śaktiranantā niṣkalāmalā| śāntā māheśvarī nityā śāśvatī paramākṣarā||

संतुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः। मय्यर्पितमनो बुद्धिर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः।।

saṃtuṣṭaḥ satataṃ yogī yatātmā dṛḍhaniścayaḥ| mayyarpitamano buddhiryo madbhaktaḥ sa me priyaḥ||

यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः। हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स हि मे प्रियः।।

yasmānnodvijate loko lokānnodvijate ca yaḥ| harṣāmarṣabhayodvegairmukto yaḥ sa hi me priyaḥ||

अचिन्त्या केवलानन्त्या शिवात्मा परमात्मिका। अनादिरव्यया शुद्धा देवात्मा सर्वगाचला।।

acintyā kevalānantyā śivātmā paramātmikā| anādiravyayā śuddhā devātmā sarvagācalā||

अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः। सर्वारम्भपरित्यागी भक्तिमान यः स मे प्रियः।।

anapekṣaḥ śucirdakṣa udāsīno gatavyathaḥ| sarvārambhaparityāgī bhaktimān yaḥ sa me priyaḥ||

एकानेकविभागस्था मायातीता सुनिर्मला। महामाहेश्वरी सत्या महादेवी निरञ्जना।।

ekānekavibhāgasthā māyātītā sunirmalā| mahāmāheśvarī satyā mahādevī nirañjanā||

काष्ठा सर्वान्तरस्था च चिच्छक्तिरतिलालसा। नन्दा सर्वात्मिका विद्या ज्योतीरूपामृताक्षरा।।

kāṣṭhā sarvāntarasthā ca cicchaktiratilālasā| nandā sarvātmikā vidyā jyotīrūpāmṛtākṣarā||

तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी संतुष्टो येन केनचित। अनिकेतः स्थिरमतिर्मद्भक्तो मामुपैष्यति।।

tulyanindāstutirmaunī saṃtuṣṭo yena kenacit| aniketaḥ sthiramatirmadbhakto māmupaiṣyati||

शान्तिः प्रतिष्ठा सर्वेषां निवृत्तिरमृतप्रदा। व्योममूर्तिर्व्योमलया व्योमाधाराच्युतामरा।।

śāntiḥ pratiṣṭhā sarveṣāṃ nivṛttiramṛtapradā| vyomamūrtirvyomalayā vyomādhārācyutāmarā||

सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मत्परायणः। मत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतं परमं पदम।।

sarvakarmāṇyapi sadā kurvāṇo matparāyaṇaḥ| matprasādādavāpnoti śāśvataṃ paramaṃ padam||

चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः। निराशीर्निर्ममो भूत्वा मामेकं शरणं व्रजेत।।

cetasā sarvakarmāṇi mayi saṃnyasya matparaḥ| nirāśīrnirmamo bhūtvā māmekaṃ śaraṇaṃ vrajet||

अनादिनिधनामोघा कारणात्मा कलाकला। क्रतुः प्रथमजा नाभिरमृतस्यात्मसंश्रया।।

anādinidhanāmoghā kāraṇātmā kalākalā| kratuḥ prathamajā nābhiramṛtasyātmasaṃśrayā||

प्राणेश्वरप्रिया माता महामहिषघातिनी। प्राणेश्वरी प्राणरूपा प्रधानपुरुषेश्वरी।।

prāṇeśvarapriyā mātā mahāmahiṣaghātinī| prāṇeśvarī prāṇarūpā pradhānapuruṣeśvarī||

त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तो निराश्रयः। कर्मण्यभिप्रवृत्तो ऽपि नैव तेन निबध्यते।।

tyaktvā karmaphalāsaṅgaṃ nityatṛpto nirāśrayaḥ| karmaṇyabhipravṛtto 'pi naiva tena nibadhyate||

निराशीर्यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः। शारीरं केवलं कर्म कुर्वन्नाप्नोति तत्पदम।।

nirāśīryatacittātmā tyaktasarvaparigrahaḥ| śārīraṃ kevalaṃ karma kurvannāpnoti tatpadam||

सर्वशक्तिकलाकारा ज्योत्स्ना द्योर्महिमास्पदा। सर्वकार्यनियन्त्री च सर्वभूतेश्वरेश्वरी।।

sarvaśaktikalākārā jyotsnā dyormahimāspadā| sarvakāryaniyantrī ca sarvabhūteśvareśvarī||

यदृच्छालाभतुष्टस्य द्वन्द्वातीतस्य चैव हि। कुर्वतो मत्प्रसादार्थं कर्म संसारनाशनम।।

yadṛcchālābhatuṣṭasya dvandvātītasya caiva hi| kurvato matprasādārthaṃ karma saṃsāranāśanam||

अनादिरव्यक्तगुहा महानन्दा सनातनी। आकाशयोनिर्योगस्था महायोगेश्वरेश्वरी।।

anādiravyaktaguhā mahānandā sanātanī| ākāśayoniryogasthā mahāyogeśvareśvarī||

मन्मना मन्नमस्कारो मद्याजी मत्परायणः। मामुपैष्यति योगीशं ज्ञात्वा मां परमेश्वरम।।

manmanā mannamaskāro madyājī matparāyaṇaḥ| māmupaiṣyati yogīśaṃ jñātvā māṃ parameśvaram||

महामाया सुदुष्पूरा मूलप्रकृतिरीश्वरी। संसारयोनिः सकला सर्वशक्तिसमुद्भवा।।

mahāmāyā suduṣpūrā mūlaprakṛtirīśvarī| saṃsārayoniḥ sakalā sarvaśaktisamudbhavā||

संसारपारा दुर्वारा दुर्निरोक्ष्या दुरासदा। प्राणशक्तिः प्रणविद्या योगिनी परमा कला।।

saṃsārapārā durvārā durnirokṣyā durāsadā| prāṇaśaktiḥ praṇavidyā yoginī paramā kalā||

मद्बुद्धयो मां सततं बोधयन्तः परस्परम। कथयन्तश्च मां नित्यं मम सायुज्यमाप्नुयुः।।

madbuddhayo māṃ satataṃ bodhayantaḥ parasparam| kathayantaśca māṃ nityaṃ mama sāyujyamāpnuyuḥ||

एवं नित्याभियुक्तानां मायेयं कर्मसान्वगम। नाशयामि तमः कृत्स्नं ज्ञानदीपेन भास्वता।।

evaṃ nityābhiyuktānāṃ māyeyaṃ karmasānvagam| nāśayāmi tamaḥ kṛtsnaṃ jñānadīpena bhāsvatā||

महाविभूतिर्दुर्धर्षा मूलप्रकृतिसंभवा। अनाद्यनन्तविभवा परार्था पुरुषारणिः।।

mahāvibhūtirdurdharṣā mūlaprakṛtisaṃbhavā| anādyanantavibhavā parārthā puruṣāraṇiḥ||

सर्गस्थित्यन्तकरणी सुदुर्वाच्या दुरत्यया। शब्दयोनिः शब्दमयी नादाख्या नादविग्रहा।।

sargasthityantakaraṇī sudurvācyā duratyayā| śabdayoniḥ śabdamayī nādākhyā nādavigrahā||

मद्बुद्धयो मां सततं पूजयन्तीह ये जनाः। तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम।।

madbuddhayo māṃ satataṃ pūjayantīha ye janāḥ| teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yogakṣemaṃ vahāmyaham||

ये ऽन्ये च कामभोगार्थं यजन्ते ह्यन्यदेवताः। तेषां तदन्तं विज्ञेयं देवतानुगतं फलम।।

ye 'nye ca kāmabhogārthaṃ yajante hyanyadevatāḥ| teṣāṃ tadantaṃ vijñeyaṃ devatānugataṃ phalam||

प्रधानपुरुषातीता प्रधानपुरुषात्मिका। पुराणी चिन्मयी पुंसामादिः पुरुषरूपिणी।।

pradhānapuruṣātītā pradhānapuruṣātmikā| purāṇī cinmayī puṃsāmādiḥ puruṣarūpiṇī||

भूतान्तरात्मा कूटस्था महापुरुषसंज्ञिता। जन्ममृत्युजरातीता सर्वशक्तिसमन्विता।।

bhūtāntarātmā kūṭasthā mahāpuruṣasaṃjñitā| janmamṛtyujarātītā sarvaśaktisamanvitā||

ये चान्यदेवताभक्ताः पूजयन्तीह देवताः। मद्भावनासमायुक्ता मुच्यन्ते ते ऽपि भावतः।।

ye cānyadevatābhaktāḥ pūjayantīha devatāḥ| madbhāvanāsamāyuktā mucyante te 'pi bhāvataḥ||

तस्मादनीश्वरानन्यांस्त्यक्त्वा देवानशेषतः। मामेव संश्रयेदीशं स याति परमं पदम।।

tasmādanīśvarānanyāṃstyaktvā devānaśeṣataḥ| māmeva saṃśrayedīśaṃ sa yāti paramaṃ padam||

व्यापिनी चानवच्छिन्ना प्रधानानुप्रवेशिनी। क्षेत्रज्ञशक्तिरव्यक्तलक्षणा मलवर्जिता।।

vyāpinī cānavacchinnā pradhānānupraveśinī| kṣetrajñaśaktiravyaktalakṣaṇā malavarjitā||

त्यक्त्वा पुत्रादिषु स्नेहं निः शोको निष्परिग्रहः। यजेच्चामरणाल्लिङ्गे विरक्तः परमेश्वरम।।

tyaktvā putrādiṣu snehaṃ niḥ śoko niṣparigrahaḥ| yajeccāmaraṇālliṅge viraktaḥ parameśvaram||

अनादिमायसंभिन्ना त्रितत्त्वा प्रकृतिर्गुहा। महामायासमुत्पन्ना तामसी पौरुषी ध्रुवा।।

anādimāyasaṃbhinnā tritattvā prakṛtirguhā| mahāmāyāsamutpannā tāmasī pauruṣī dhruvā||

ये ऽर्चयन्ति सदा लिङ्गं त्यक्त्वा भोगानशेषतः। एकेन जन्मना तेषां ददामि परमैश्वरम।।

ye 'rcayanti sadā liṅgaṃ tyaktvā bhogānaśeṣataḥ| ekena janmanā teṣāṃ dadāmi paramaiśvaram||

व्यक्ताव्यक्तात्मिकाकृष्णा रक्ताशुक्ला प्रसूतिका। अकार्या कार्यजननी नित्यं प्रसवधर्मिणी।।

vyaktāvyaktātmikākṛṣṇā raktāśuklā prasūtikā| akāryā kāryajananī nityaṃ prasavadharmiṇī||

सर्गप्रलयनिर्मुक्ता सृष्टिस्थित्यन्तधर्मिणी। ब्रह्मगर्भा चतुर्विशा पद्मनाभाच्युतात्मिका।।

sargapralayanirmuktā sṛṣṭisthityantadharmiṇī| brahmagarbhā caturviśā padmanābhācyutātmikā||

परानन्दात्मकं लिङ्गं केवलं सन्निरञ्जनम। ज्ञानात्मकं सर्वगतं योगिनां हृदि संस्थितम।।

parānandātmakaṃ liṅgaṃ kevalaṃ sannirañjanam| jñānātmakaṃ sarvagataṃ yogināṃ hṛdi saṃsthitam||

वैद्युती शाश्वती योनिर्जगन्मातेश्वरप्रिया। सर्वाधारा महारूपा सर्वैश्वर्यसमन्विता।।

vaidyutī śāśvatī yonirjaganmāteśvarapriyā| sarvādhārā mahārūpā sarvaiśvaryasamanvitā||

ये चान्ये नियता भक्ता भावयित्वा विधानतः। यत्र क्वचन तल्लिङ्गमर्चयन्ति महेश्वरम।।

ye cānye niyatā bhaktā bhāvayitvā vidhānataḥ| yatra kvacana talliṅgamarcayanti maheśvaram||

जले वा वह्निमध्ये वाव्योम्नि सूर्ये ऽथवान्यतः। रत्नादौ भावयित्वेशमर्चयेल्लिङ्गमैश्वरम।।

jale vā vahnimadhye vāvyomni sūrye 'thavānyataḥ| ratnādau bhāvayitveśamarcayelliṅgamaiśvaram||

विश्वरूपा महागर्भा विश्वेशेच्छानुवर्तिनी। महीयसी ब्रह्मयोनिर्महालक्ष्मीसमुद्भावा।।

viśvarūpā mahāgarbhā viśveśecchānuvartinī| mahīyasī brahmayonirmahālakṣmīsamudbhāvā||

सर्वं लिङ्गमयं ह्येतत सर्वं लिङ्गे प्रतिष्ठितम। तस्माल्लिङ्गे ऽर्चयेदीशं यत्र क्वचन शाश्वतम।।

sarvaṃ liṅgamayaṃ hyetat sarvaṃ liṅge pratiṣṭhitam| tasmālliṅge 'rcayedīśaṃ yatra kvacana śāśvatam||

महाविमानमध्यस्था महानिद्रात्महेतुका। सर्वसाधारणी सूक्ष्मा ह्यविद्या पारमार्थिका।।

mahāvimānamadhyasthā mahānidrātmahetukā| sarvasādhāraṇī sūkṣmā hyavidyā pāramārthikā||

अनन्तरूपानन्तस्था देवी पुरुषमोहिनी। अनेकाकारसंस्थाना कालत्रयविवर्जिता।।

anantarūpānantasthā devī puruṣamohinī| anekākārasaṃsthānā kālatrayavivarjitā||

अग्नौ क्रियावतामप्सु व्योम्नि सूर्ये मनीषिणाम। काष्ठादिष्वेव मूर्खाणां हृदि लिङ्गन्तुयोगिनाम।।

agnau kriyāvatāmapsu vyomni sūrye manīṣiṇām| kāṣṭhādiṣveva mūrkhāṇāṃ hṛdi liṅgantuyoginām||

यद्यनुत्पन्नविज्ञानो विरक्तः प्रीतिसंयुतः। यावज्जीवं जपेद युक्तः प्रणवं ब्रह्मणो वपुः।।

yadyanutpannavijñāno viraktaḥ prītisaṃyutaḥ| yāvajjīvaṃ japed yuktaḥ praṇavaṃ brahmaṇo vapuḥ||

ब्रह्मजन्मा हरेर्मूर्तिर्ब्रह्मविष्णुशिवात्मिका। ब्रह्मेशविष्णुजननी ब्रह्माख्या ब्रह्मसंश्रया।।

brahmajanmā harermūrtirbrahmaviṣṇuśivātmikā| brahmeśaviṣṇujananī brahmākhyā brahmasaṃśrayā||

व्यक्ता प्रथमजा ब्राह्मी महती ज्ञानरूपिणी। वैराग्यैश्वर्यधर्मात्मा ब्रह्ममूर्तिर्हृदिस्थिता। अपांयोनिः स्वयंभूतिर्मानसी तत्त्वसंभवा।।

vyaktā prathamajā brāhmī mahatī jñānarūpiṇī| vairāgyaiśvaryadharmātmā brahmamūrtirhṛdisthitā| apāṃyoniḥ svayaṃbhūtirmānasī tattvasaṃbhavā||

अथवा शतरुद्रीयं जपेदामरणाद द्विजः। एकाकी यतचित्तात्मा स याति परमं पदम।।

athavā śatarudrīyaṃ japedāmaraṇād dvijaḥ| ekākī yatacittātmā sa yāti paramaṃ padam||

वसेद वामरणाद विप्रो वाराणस्यां समाहितः। सो ऽपीश्वरप्रसादेन याति तत परमं पदम।।

vased vāmaraṇād vipro vārāṇasyāṃ samāhitaḥ| so 'pīśvaraprasādena yāti tat paramaṃ padam||

ईश्वराणी च शर्वाणी शङ्करार्धशरीरिणी। भवानी चैव रुद्राणी महालक्ष्मीरथाम्बिका।।

īśvarāṇī ca śarvāṇī śaṅkarārdhaśarīriṇī| bhavānī caiva rudrāṇī mahālakṣmīrathāmbikā||

महेश्वरसमुत्पन्ना भुक्तिमुक्तिफलप्रदा। सर्वेश्वरी सर्ववन्द्या नित्यं मुदितमानसा।।

maheśvarasamutpannā bhuktimuktiphalapradā| sarveśvarī sarvavandyā nityaṃ muditamānasā||

तत्रोत्क्रमणकाले हि सर्वेषामेव देहिनाम। ददाति तत परं ज्ञानं येन मुच्येत बन्धनात।।

tatrotkramaṇakāle hi sarveṣāmeva dehinām| dadāti tat paraṃ jñānaṃ yena mucyeta bandhanāt||

ब्रह्मेन्द्रोपेन्द्रनमिता शङ्करेच्छानुवर्तिनी। ईश्वरार्धासनगता महेश्वरपतिव्रता।।

brahmendropendranamitā śaṅkarecchānuvartinī| īśvarārdhāsanagatā maheśvarapativratā||

वर्णाश्रमविधिं कृत्स्नं कुर्वाणो मत्परायणः। तेनैव जन्मना ज्ञानं लब्ध्वा याति शिवं पदम।।

varṇāśramavidhiṃ kṛtsnaṃ kurvāṇo matparāyaṇaḥ| tenaiva janmanā jñānaṃ labdhvā yāti śivaṃ padam||

ये ऽपि तत्र वसन्तीह नीचा वा पापयोनयः। सर्वे तरन्ति संसारमीश्वरानुग्रहाद द्विजाः।।

ye 'pi tatra vasantīha nīcā vā pāpayonayaḥ| sarve taranti saṃsāramīśvarānugrahād dvijāḥ||

सकृद्विभाविता सर्वा समुद्रपरिशोषिणी। पार्वती हिमवत्पुत्री परमानन्ददायिनी।।

sakṛdvibhāvitā sarvā samudrapariśoṣiṇī| pārvatī himavatputrī paramānandadāyinī||

गुणाढ्या योगजा योग्या ज्ञानमूर्तिर्विकासिनी। सावित्रीकमला लक्ष्मीः श्रीरनन्तोरसि स्थिता।।

guṇāḍhyā yogajā yogyā jñānamūrtirvikāsinī| sāvitrīkamalā lakṣmīḥ śrīranantorasi sthitā||

किन्तु विघ्ना भविष्यन्ति पापोपहतचेतसाम। धर्मं समाश्रयेत तस्मान्मुक्तये नियतं द्विजाः।।

kintu vighnā bhaviṣyanti pāpopahatacetasām| dharmaṃ samāśrayet tasmānmuktaye niyataṃ dvijāḥ||

एतद रहस्यं वेदानां न देयं यस्य कस्य चित। धार्मिकायैव दातव्यं भक्ताय ब्रह्मचारिणे।।

etad rahasyaṃ vedānāṃ na deyaṃ yasya kasya cit| dhārmikāyaiva dātavyaṃ bhaktāya brahmacāriṇe||

सरोजनिलया मुद्रा योगनिद्रा सुरार्दिना। सरस्वती सर्वविद्या जगज्ज्येष्ठा सुमङ्गला।।

sarojanilayā mudrā yoganidrā surārdinā| sarasvatī sarvavidyā jagajjyeṣṭhā sumaṅgalā||

वाग्देवी वरदा वाच्या कीर्तिः सर्वार्थसाधिका। योगीश्वरी ब्रह्मविद्या महाविद्या सुशोभना।।

vāgdevī varadā vācyā kīrtiḥ sarvārthasādhikā| yogīśvarī brahmavidyā mahāvidyā suśobhanā||

इत्येतदुक्त्वा भगवानात्मयोगमनुत्तमम। व्याजहार समासीनं नारायणमनामयम।।

ityetaduktvā bhagavānātmayogamanuttamam| vyājahāra samāsīnaṃ nārāyaṇamanāmayam||

मयैतद भाषितं ज्ञानं हितार्थं ब्रह्मवादिनाम। दातव्यं शान्तचित्तेभ्यः शिष्येभ्यो भवता शिवम।।

mayaitad bhāṣitaṃ jñānaṃ hitārthaṃ brahmavādinām| dātavyaṃ śāntacittebhyaḥ śiṣyebhyo bhavatā śivam||

गुह्यविद्यात्मविद्या च धर्मविद्यात्मभाविता। स्वाहा विश्वंभरा सिद्धिः स्वधा मेधा धृतिः श्रुतिः।।

guhyavidyātmavidyā ca dharmavidyātmabhāvitā| svāhā viśvaṃbharā siddhiḥ svadhā medhā dhṛtiḥ śrutiḥ||

नीतिः सुनीतिः सुकृतिर्माधवी नरवाहिनी। अजा विभावरी सौम्या भोगिनी भोगदायिनी।।

nītiḥ sunītiḥ sukṛtirmādhavī naravāhinī| ajā vibhāvarī saumyā bhoginī bhogadāyinī||

उक्त्वैवमथ योगीन्द्रानब्रवीद भगवानजः। हिताय सर्वभक्तानां द्विजातीनां द्विजोत्तमाः।।

uktvaivamatha yogīndrānabravīd bhagavānajaḥ| hitāya sarvabhaktānāṃ dvijātīnāṃ dvijottamāḥ||

भवन्तो ऽपि हि मज्ज्ञानं शिष्याणां विधिपूर्वकम। उपदेक्ष्यन्ति भक्तानां सर्वेषां वचनान्मम।।

bhavanto 'pi hi majjñānaṃ śiṣyāṇāṃ vidhipūrvakam| upadekṣyanti bhaktānāṃ sarveṣāṃ vacanānmama||

शोभा वंशकरी लोला मालिनी परमेष्ठिनी। त्रैलोक्यसुन्दरी रम्या सुन्दरी कामचारिणी।।

śobhā vaṃśakarī lolā mālinī parameṣṭhinī| trailokyasundarī ramyā sundarī kāmacāriṇī||

महानुभावा सत्त्वस्था महामहिषमर्दनी। पद्ममाला पापहरा विचित्रा मुकुटानना।।

mahānubhāvā sattvasthā mahāmahiṣamardanī| padmamālā pāpaharā vicitrā mukuṭānanā||

अयं नारायणो यो ऽहमीश्वरो नात्र संशयः। नान्तरं ये प्रपश्यन्ति तेषां देयमिदं परम।।

ayaṃ nārāyaṇo yo 'hamīśvaro nātra saṃśayaḥ| nāntaraṃ ye prapaśyanti teṣāṃ deyamidaṃ param||

निर्यन्त्रा यन्त्रवाहस्था नन्दिनी भद्रकालिका। आदित्यवर्णा कौमारी मयूरवरवाहिनी।।

niryantrā yantravāhasthā nandinī bhadrakālikā| ādityavarṇā kaumārī mayūravaravāhinī||

ममैषा परमा मूर्तिर्नारायणसमाह्वया। सर्वभूतात्मभूतस्था शान्ता चाक्षरसंज्ञिता।।

mamaiṣā paramā mūrtirnārāyaṇasamāhvayā| sarvabhūtātmabhūtasthā śāntā cākṣarasaṃjñitā||

ये त्वन्यथा प्रपश्यन्ति लोके भेददृशो जनाः। न ते मां संप्रपश्यन्ति जायन्ते च पुनः पुनः।।

ye tvanyathā prapaśyanti loke bhedadṛśo janāḥ| na te māṃ saṃprapaśyanti jāyante ca punaḥ punaḥ||

निर्यन्त्रा यन्त्रवाहस्था नन्दिनी भद्रकालिका। आदित्यवर्णा कौमारी मयूरवरवाहिनी।।

niryantrā yantravāhasthā nandinī bhadrakālikā| ādityavarṇā kaumārī mayūravaravāhinī||

वृषासनगता गौरो महाकाली सुरार्चिता। अदितिर्नियता रौद्री पद्मगर्भा विवाहना।।

vṛṣāsanagatā gauro mahākālī surārcitā| aditirniyatā raudrī padmagarbhā vivāhanā||

ये त्विमं विष्णुमव्यक्तं मां वा देवं महेश्वरम। एकीभावेन पश्यन्ति न तेषां पुनरुद्भवः।।

ye tvimaṃ viṣṇumavyaktaṃ māṃ vā devaṃ maheśvaram| ekībhāvena paśyanti na teṣāṃ punarudbhavaḥ||

तस्मादनादिनिधनं विष्णुमात्मानमव्ययम। मामेव संप्रपश्यध्वं पूजयध्वं तथैव हि।।

tasmādanādinidhanaṃ viṣṇumātmānamavyayam| māmeva saṃprapaśyadhvaṃ pūjayadhvaṃ tathaiva hi||

विरूपाक्षी लेलिहाना महापुरनिवासिनी। महाफलानवद्याङ्गी कामपूरा विभावरी।।

virūpākṣī lelihānā mahāpuranivāsinī| mahāphalānavadyāṅgī kāmapūrā vibhāvarī||

विचित्ररत्नमुकुटा प्रणतार्तिप्रभञ्जनी। कौशिकी कर्षणी रात्रिस्त्रिदशार्तिविनाशिनी।।

vicitraratnamukuṭā praṇatārtiprabhañjanī| kauśikī karṣaṇī rātristridaśārtivināśinī||

ये ऽन्यथा मां प्रपश्यन्ति मत्वेमं देवतान्तरम। ते यान्ति नरकान घोरान नाहं तेषुव्यवस्थितः।।

ye 'nyathā māṃ prapaśyanti matvemaṃ devatāntaram| te yānti narakān ghorān nāhaṃ teṣuvyavasthitaḥ||

मूर्खं वा पण्डितं वापि ब्राह्मणं वा मदाश्रयम। मोचयामि श्वपाकं वा न नारायणनिन्दकम।।

mūrkhaṃ vā paṇḍitaṃ vāpi brāhmaṇaṃ vā madāśrayam| mocayāmi śvapākaṃ vā na nārāyaṇanindakam||

बहुरूपा सुरूपा च विरूपा रूपवर्जिता। भक्तार्तिशमनी भव्या भवभावविनाशनी।।

bahurūpā surūpā ca virūpā rūpavarjitā| bhaktārtiśamanī bhavyā bhavabhāvavināśanī||

निर्गुणा नित्यविभवा निः सारा निरपत्रपा। यशस्विनी सामगीतिर्भवाङ्गनिलयालया।।

nirguṇā nityavibhavā niḥ sārā nirapatrapā| yaśasvinī sāmagītirbhavāṅganilayālayā||

तस्मादेष महायोगी मद्भक्तैः पुरुषोत्तमः। अर्चनीयो नमस्कार्यो मत्प्रीतिजननाय हि।।

tasmādeṣa mahāyogī madbhaktaiḥ puruṣottamaḥ| arcanīyo namaskāryo matprītijananāya hi||

दीक्षा विद्याधरी दीप्ता महेन्द्रविनिपातिनी। सर्वातिशायिनी विद्या सर्वसिद्धिप्रदायिनी।।

dīkṣā vidyādharī dīptā mahendravinipātinī| sarvātiśāyinī vidyā sarvasiddhipradāyinī||

एवमुक्त्वा समालिङ्ग्य वासुदेवं पिनाकधृक। अन्तर्हितो ऽभवत तेषां सर्वेषामेव पश्यताम।।

evamuktvā samāliṅgya vāsudevaṃ pinākadhṛk| antarhito 'bhavat teṣāṃ sarveṣāmeva paśyatām||

सर्वेश्वरप्रिया तार्क्ष्या समुद्रान्तरवासिनी। अकलङ्का निराधारा नित्यसिद्धा निरामया।।

sarveśvarapriyā tārkṣyā samudrāntaravāsinī| akalaṅkā nirādhārā nityasiddhā nirāmayā||

नारायणो ऽपि भगवांस्तापसं वेषमुत्तमम। जग्राह योगिनः सर्वांस्त्यक्त्वा वै परमं वपुः।।

nārāyaṇo 'pi bhagavāṃstāpasaṃ veṣamuttamam| jagrāha yoginaḥ sarvāṃstyaktvā vai paramaṃ vapuḥ||

ज्ञातं भवद्भिरमलं प्रसादात परमेष्ठिनः। साक्षादेव महेशस्य ज्ञानं संसारनाशनम।।

jñātaṃ bhavadbhiramalaṃ prasādāt parameṣṭhinaḥ| sākṣādeva maheśasya jñānaṃ saṃsāranāśanam||

कामधेनुर्बृहद्गर्भा धीमती मोहनाशिनी। निः सङ्कल्पा निरातङ्का विनया विनयप्रदा।।

kāmadhenurbṛhadgarbhā dhīmatī mohanāśinī| niḥ saṅkalpā nirātaṅkā vinayā vinayapradā||

गच्छध्वं विज्वराः सर्वे विज्ञानं परमेष्ठिनः। प्रवर्तयध्वं शिष्येभ्यो धार्मिकेभ्यो मुनीश्वराः।।

gacchadhvaṃ vijvarāḥ sarve vijñānaṃ parameṣṭhinaḥ| pravartayadhvaṃ śiṣyebhyo dhārmikebhyo munīśvarāḥ||

ज्वालामालासहस्त्राढ्या देवदेवी मनोन्मनी। महाभगवती दुर्गा वासुदेवसमुद्भवा।।

jvālāmālāsahastrāḍhyā devadevī manonmanī| mahābhagavatī durgā vāsudevasamudbhavā||

महेन्द्रोपेन्द्रभगिनी भक्तिगम्या परावरा। ज्ञानज्ञेया जरातीता वेदान्तविषया गतिः।।

mahendropendrabhaginī bhaktigamyā parāvarā| jñānajñeyā jarātītā vedāntaviṣayā gatiḥ||

इदं भक्ताय शान्ताय धार्मिकायाहिताग्नये। विज्ञानमैश्वरं देयं ब्राह्मणाय विशेषतः।।

idaṃ bhaktāya śāntāya dhārmikāyāhitāgnaye| vijñānamaiśvaraṃ deyaṃ brāhmaṇāya viśeṣataḥ||

एवमुक्त्वा स विश्वात्मा योगिनां योगवित्तमः। नारायणो महायोगी जगामादर्शनं स्वयम।।

evamuktvā sa viśvātmā yogināṃ yogavittamaḥ| nārāyaṇo mahāyogī jagāmādarśanaṃ svayam||

दक्षिणा दहना दाह्या सर्वभूतनमस्कृता। योगमाया विभावज्ञा महामाया महीयसी।।

dakṣiṇā dahanā dāhyā sarvabhūtanamaskṛtā| yogamāyā vibhāvajñā mahāmāyā mahīyasī||

ते ऽपि देवादिदेवेशं नमस्कृत्य महेश्वरम। नारायणं च भूतादिं स्वानि स्थानानि भेजिरे।।

te 'pi devādideveśaṃ namaskṛtya maheśvaram| nārāyaṇaṃ ca bhūtādiṃ svāni sthānāni bhejire||

संध्या सर्वसमुद्भूतिर्ब्रह्मवृक्षाश्रयानतिः। बीजाङ्कुरसमुद्भूतिर्महाशक्तिर्महामतिः।।

saṃdhyā sarvasamudbhūtirbrahmavṛkṣāśrayānatiḥ| bījāṅkurasamudbhūtirmahāśaktirmahāmatiḥ||

ख्यातिः प्रज्ञा चितिः संवित महाभोगीन्द्रशायिनी। विकृतिः शांसरी शास्त्री गणगन्धर्वसेविता।।

khyātiḥ prajñā citiḥ saṃvit mahābhogīndraśāyinī| vikṛtiḥ śāṃsarī śāstrī gaṇagandharvasevitā||

सनत्कुमारो भगवान संवर्ताय महामुनिः। दत्तवानैश्वरं ज्ञानं सो ऽपि सत्यव्रताय तु।।

sanatkumāro bhagavān saṃvartāya mahāmuniḥ| dattavānaiśvaraṃ jñānaṃ so 'pi satyavratāya tu||

सनन्दनो ऽपि योगीन्द्रः पुलहाय महर्षये। प्रददौ गौतमायाथ पुलहो ऽपि प्रजापतिः।।

sanandano 'pi yogīndraḥ pulahāya maharṣaye| pradadau gautamāyātha pulaho 'pi prajāpatiḥ||

वैश्वानरी महाशाला देवसेना गुहप्रिया। महारात्रिः शिवानन्दा शची दुः स्वप्ननाशिनी।।

vaiśvānarī mahāśālā devasenā guhapriyā| mahārātriḥ śivānandā śacī duḥ svapnanāśinī||

इज्या पूज्या जगद्धात्री दुर्विज्ञेया सुरूपिणी। गुहाम्बिका गुणोत्पत्तिर्महापीठा मरुत्सुता।।

ijyā pūjyā jagaddhātrī durvijñeyā surūpiṇī| guhāmbikā guṇotpattirmahāpīṭhā marutsutā||

अङ्गिरा वेदविदुषे भरद्वाजाय दत्तवान। जैगीषव्याय कपिलस्तथा पञ्चशिखाय च।।

aṅgirā vedaviduṣe bharadvājāya dattavān| jaigīṣavyāya kapilastathā pañcaśikhāya ca||

हव्यवाहान्तरागादिः हव्यवाहसमुद्भवा। जगद्योनिर्जगन्माता जन्ममृत्युजरातिगा।।

havyavāhāntarāgādiḥ havyavāhasamudbhavā| jagadyonirjaganmātā janmamṛtyujarātigā||

पराशरो ऽपि सनकात पिता मे सर्वतत्त्वदृक। लेभेतत्परमं ज्ञानं तस्माद वाल्मीकिराप्तवान।।

parāśaro 'pi sanakāt pitā me sarvatattvadṛk| lebhetatparamaṃ jñānaṃ tasmād vālmīkirāptavān||

ममोवाच पुरा देवः सतीदेहभवाङ्गजः। वामदेवो महायोगी रुद्रः किल पिनाकधृक।।

mamovāca purā devaḥ satīdehabhavāṅgajaḥ| vāmadevo mahāyogī rudraḥ kila pinākadhṛk||

बुद्धिमाता बुद्धिमती पुरुषान्तरवासिनी। तरस्विनी समाधिस्था त्रिनेत्रा दिविसंस्थिता।।

buddhimātā buddhimatī puruṣāntaravāsinī| tarasvinī samādhisthā trinetrā divisaṃsthitā||

सर्वेन्द्रियमनोमाता सर्वभूतहृदि स्थिता। संसारतारिणी विद्या ब्रह्मवादिमनोलया।।

sarvendriyamanomātā sarvabhūtahṛdi sthitā| saṃsāratāriṇī vidyā brahmavādimanolayā||

नारायणो ऽपि भगवान देवकीतनयो हरिः। अर्जुनाय स्वयं साक्षात दत्तवानिदमुत्तमम।।

nārāyaṇo 'pi bhagavān devakītanayo hariḥ| arjunāya svayaṃ sākṣāt dattavānidamuttamam||

यदहं लब्धवान रुद्राद वामदेवादनुत्तमम। विशेषाद गिरिशे भक्तिस्तस्मादारभ्य मे ऽभवत।।

yadahaṃ labdhavān rudrād vāmadevādanuttamam| viśeṣād giriśe bhaktistasmādārabhya me 'bhavat||

ब्रह्माणी बृहती ब्राह्मी ब्रह्मभूता भवारणिः। हिरण्मयी महारात्रिः संसारपरिवर्तिका।।

brahmāṇī bṛhatī brāhmī brahmabhūtā bhavāraṇiḥ| hiraṇmayī mahārātriḥ saṃsāraparivartikā||

सुमालिनी सुरूपा च भाविनी तारिणी प्रभा। उन्मीलनी सर्वसहा सर्वप्रत्ययसाक्षिणी।।

sumālinī surūpā ca bhāvinī tāriṇī prabhā| unmīlanī sarvasahā sarvapratyayasākṣiṇī||

शरण्यं शरणं रुद्रं प्रपन्नो ऽहं विशेषतः। भूतेशं गिरशं स्थाणुं देवदेवं त्रिशूलिनम।।

śaraṇyaṃ śaraṇaṃ rudraṃ prapanno 'haṃ viśeṣataḥ| bhūteśaṃ giraśaṃ sthāṇuṃ devadevaṃ triśūlinam||

भवन्तो ऽपि हि तं देवं शंभुं गोवृषवाहनम। प्रपद्यध्वं सपत्नीकाः सपुत्राः शरणं शिवम।।

bhavanto 'pi hi taṃ devaṃ śaṃbhuṃ govṛṣavāhanam| prapadyadhvaṃ sapatnīkāḥ saputrāḥ śaraṇaṃ śivam||

सुसौम्या चन्द्रवदना ताण्डवासक्तमानसा। सत्त्वशुद्धिकरी शुद्धिर्मलत्रयविनाशिनी।।

susaumyā candravadanā tāṇḍavāsaktamānasā| sattvaśuddhikarī śuddhirmalatrayavināśinī||

जगत्प्रिया जगन्मूर्तिस्त्रिमूर्तिरमृताश्रया। निराश्रया निराहारा निरङ्कुरवनोद्भवा।।

jagatpriyā jaganmūrtistrimūrtiramṛtāśrayā| nirāśrayā nirāhārā niraṅkuravanodbhavā||

वर्तध्वं तत्प्रसादेन कर्मयोगेन शङ्करम। पूजयध्वं महादेवं गोपतिं भूतिभूषणम।।

vartadhvaṃ tatprasādena karmayogena śaṅkaram| pūjayadhvaṃ mahādevaṃ gopatiṃ bhūtibhūṣaṇam||

चन्द्रहस्ता विचित्राङ्गी स्त्रग्विणी पद्मधारिणी। परावरविधानज्ञा महापुरुषपूर्वजा।।

candrahastā vicitrāṅgī stragviṇī padmadhāriṇī| parāvaravidhānajñā mahāpuruṣapūrvajā||

एवमुक्ते ऽथ मुनयः शौनकाद्या महेश्वरम। प्रणेमुः शाश्वतं स्थाणुं व्यासं सत्यवतीसुतम।।

evamukte 'tha munayaḥ śaunakādyā maheśvaram| praṇemuḥ śāśvataṃ sthāṇuṃ vyāsaṃ satyavatīsutam||

अब्रुवन हृष्टमनसः कृष्णद्वैपायनं प्रभुम। साक्षादेव हृषीकेशं सर्वलोकमहेश्वरम।।

abruvan hṛṣṭamanasaḥ kṛṣṇadvaipāyanaṃ prabhum| sākṣādeva hṛṣīkeśaṃ sarvalokamaheśvaram||

विद्येश्वरप्रिया विद्या विद्युज्जिह्वा जितश्रमा। विद्यामयी सहस्त्राक्षी सहस्त्रवदनात्मजा।।

vidyeśvarapriyā vidyā vidyujjihvā jitaśramā| vidyāmayī sahastrākṣī sahastravadanātmajā||

सहस्त्ररश्मिः सत्त्वस्था महेश्वरपदाश्रया। क्षालिनी सन्मयी व्याप्ता तैजसी पद्मबोधिका।।

sahastraraśmiḥ sattvasthā maheśvarapadāśrayā| kṣālinī sanmayī vyāptā taijasī padmabodhikā||

भवत्प्रसादादचला शरण्ये गोवृषध्वजे। इदानीं जायते भक्तिर्या देवैरपि दुर्लभा।।

bhavatprasādādacalā śaraṇye govṛṣadhvaje| idānīṃ jāyate bhaktiryā devairapi durlabhā||

कथयस्व मुनिश्रेष्ठ कर्मयोगमनुत्तमम। येनासौ भगवानीशः समाराध्यो मुमुक्षुभिः।।

kathayasva muniśreṣṭha karmayogamanuttamam| yenāsau bhagavānīśaḥ samārādhyo mumukṣubhiḥ||

महामायाश्रया मान्या महादेवमनोरमा। व्योमलक्ष्मीः सिहरथा चेकितानामितप्रभा।।

mahāmāyāśrayā mānyā mahādevamanoramā| vyomalakṣmīḥ siharathā cekitānāmitaprabhā||

त्वत्संनिधावेष सूतः शृणोतु भगवद्वचः। तद्वदाखिललोकानां रक्षणं धर्मसंग्रहम।।

tvatsaṃnidhāveṣa sūtaḥ śṛṇotu bhagavadvacaḥ| tadvadākhilalokānāṃ rakṣaṇaṃ dharmasaṃgraham||

वीरेश्वरी विमानस्था विशोकाशोकनाशिनी। अनाहता कुण्डलिना नलिनी पद्मवासिनी।।

vīreśvarī vimānasthā viśokāśokanāśinī| anāhatā kuṇḍalinā nalinī padmavāsinī||

यदुक्तं देवदेवेन विष्णुना कूर्मरूपिणा। पृष्टेन मुनिभिः पूर्वं शक्रेणामृतमन्थने।।

yaduktaṃ devadevena viṣṇunā kūrmarūpiṇā| pṛṣṭena munibhiḥ pūrvaṃ śakreṇāmṛtamanthane||

सदानन्दा सदाकीर्तिः सर्वभूताश्रयस्थिता। वाग्देवता ब्रह्मकला कलातीता कलारणिः।।

sadānandā sadākīrtiḥ sarvabhūtāśrayasthitā| vāgdevatā brahmakalā kalātītā kalāraṇiḥ||

ब्रह्मश्रीर्ब्रह्महृदया ब्रह्मविष्णुशिवप्रिया। व्योमशक्तिः क्रियाशक्तिर्ज्ञानशक्तिः परागतिः।।

brahmaśrīrbrahmahṛdayā brahmaviṣṇuśivapriyā| vyomaśaktiḥ kriyāśaktirjñānaśaktiḥ parāgatiḥ||

श्रुत्वा सत्यवतीसूनुः कर्मयोगं सनातनम। मुनीनां भाषितं कृष्णः प्रोवाच सुसमाहितः।।

śrutvā satyavatīsūnuḥ karmayogaṃ sanātanam| munīnāṃ bhāṣitaṃ kṛṣṇaḥ provāca susamāhitaḥ||

य इमं पठते नित्यं संवादं कृत्तिवाससः। सनत्कुमारप्रमुखैः सर्वपापैः प्रमुच्यते।।

ya imaṃ paṭhate nityaṃ saṃvādaṃ kṛttivāsasaḥ| sanatkumārapramukhaiḥ sarvapāpaiḥ pramucyate||

क्षोभिका बन्धिका भेद्या भेदाभेदविवर्जिता। अभिन्नाभिन्नसंस्थाना वंशिनी वंशहारिणी।।

kṣobhikā bandhikā bhedyā bhedābhedavivarjitā| abhinnābhinnasaṃsthānā vaṃśinī vaṃśahāriṇī||

श्रावयेद वा द्विजान शुद्धान ब्रह्मचर्यपरायणान। यो वा विचारयेदर्थं स याति परमां गतिम।।

śrāvayed vā dvijān śuddhān brahmacaryaparāyaṇān| yo vā vicārayedarthaṃ sa yāti paramāṃ gatim||

गुह्यशक्तिर्गुणातीता सर्वदा सर्वतोमुखी। भगिनी भगवत्पत्नी सकला कालकारिणी।।

guhyaśaktirguṇātītā sarvadā sarvatomukhī| bhaginī bhagavatpatnī sakalā kālakāriṇī||

सर्ववित सर्वतोभद्रा गुह्यातीता गुहारणिः। प्रक्रिया योगमाता च गङ्गा विश्वेश्वरेश्वरी।।

sarvavit sarvatobhadrā guhyātītā guhāraṇiḥ| prakriyā yogamātā ca gaṅgā viśveśvareśvarī||

यश्चैतच्छृणुयान्नित्यं भक्तियुक्तो दृढव्रतः। सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते।।

yaścaitacchṛṇuyānnityaṃ bhaktiyukto dṛḍhavrataḥ| sarvapāpavinirmukto brahmaloke mahīyate||

तस्मात सर्वप्रयत्नेन पठितव्यो मनीषिभिः। श्रोतव्यश्चाथ मन्तव्यो विशेषाद ब्राह्मणैः सदा।।

tasmāt sarvaprayatnena paṭhitavyo manīṣibhiḥ| śrotavyaścātha mantavyo viśeṣād brāhmaṇaiḥ sadā||

कपिला कापिला कान्ताकनकाभाकलान्तरा। पुण्या पुष्करिणी भोक्त्री पुरन्दरपुरस्सरा।।

kapilā kāpilā kāntākanakābhākalāntarā| puṇyā puṣkariṇī bhoktrī purandarapurassarā||

पोषणी परमैश्वर्यभूतिदा भूतिभूषणा। पञ्चब्रह्मसमुत्पत्तिः परमार्थार्थविग्रहा।।

poṣaṇī paramaiśvaryabhūtidā bhūtibhūṣaṇā| pañcabrahmasamutpattiḥ paramārthārthavigrahā||

धर्मोदया भानुमती योगिज्ञेय मनोजवा। मनोहरा मनोरक्षा तापसी वेदरूपिणी।।

dharmodayā bhānumatī yogijñeya manojavā| manoharā manorakṣā tāpasī vedarūpiṇī||

वेदशक्तिर्वेदमाता वेदविद्याप्रकाशिनी। योगेश्वरेश्वरी माता महाशक्तिर्मनोमयी।।

vedaśaktirvedamātā vedavidyāprakāśinī| yogeśvareśvarī mātā mahāśaktirmanomayī||

विश्वावस्था वियन्मूर्तिर्विद्युन्माला विहायसी। किंनरी सुरभी वन्द्या नन्दिनी नन्दिवल्लभा।।

viśvāvasthā viyanmūrtirvidyunmālā vihāyasī| kiṃnarī surabhī vandyā nandinī nandivallabhā||

भारती परमानन्दा परापरविभेदिका। सर्वप्रहरणोपेता काम्या कामेश्वरेश्वरी।।

bhāratī paramānandā parāparavibhedikā| sarvapraharaṇopetā kāmyā kāmeśvareśvarī||

अचिन्त्याचिन्त्यविभवा हृल्लेखा कनकप्रभा। कूष्माण्डी धनरत्नाढ्या सुगन्धा गन्धायिनी।।

acintyācintyavibhavā hṛllekhā kanakaprabhā| kūṣmāṇḍī dhanaratnāḍhyā sugandhā gandhāyinī||

त्रिविक्रमपदोद्भूता धनुष्पाणिः शिवोदया। सुदुर्लभा धनाद्यक्षा धन्या पिङ्गललोचना।।

trivikramapadodbhūtā dhanuṣpāṇiḥ śivodayā| sudurlabhā dhanādyakṣā dhanyā piṅgalalocanā||

शान्तिः प्रभावती दीप्तिः पङ्कजायतलोचना। आद्या हृत्कमलोद्भूता गवां मता रणप्रिया।।

śāntiḥ prabhāvatī dīptiḥ paṅkajāyatalocanā| ādyā hṛtkamalodbhūtā gavāṃ matā raṇapriyā||

सत्क्रिया गिरिजा शुद्धा नित्यपुष्टा निरन्तरा। दुर्गाकात्यायनीचण्डी चर्चिका शान्तविग्रहा।।

satkriyā girijā śuddhā nityapuṣṭā nirantarā| durgākātyāyanīcaṇḍī carcikā śāntavigrahā||

हिरण्यवर्णा रजनी जगद्यन्त्रप्रवर्तिका। मन्दराद्रिनिवासा च शारदा स्वर्णमालिनी।।

hiraṇyavarṇā rajanī jagadyantrapravartikā| mandarādrinivāsā ca śāradā svarṇamālinī||

रत्नमाला रत्नगर्भा पृथ्वी विश्वप्रमाथिनी। पद्मानना पद्मनिभा नित्यतुष्टामृतोद्भवा।।

ratnamālā ratnagarbhā pṛthvī viśvapramāthinī| padmānanā padmanibhā nityatuṣṭāmṛtodbhavā||

धुन्वती दुः प्रकम्प्या च सूर्यमाता दृषद्वती। महेन्द्रभगिनी मान्या वरेण्या वरदर्पिता।।

dhunvatī duḥ prakampyā ca sūryamātā dṛṣadvatī| mahendrabhaginī mānyā vareṇyā varadarpitā||

कल्याणी कमला रामा पञ्चभूता वरप्रदा। वाच्या वरेश्वरी वन्द्या दुर्जया दुरतिक्रमा।।

kalyāṇī kamalā rāmā pañcabhūtā varapradā| vācyā vareśvarī vandyā durjayā duratikramā||

कालरात्रिर्महावेगा वीरभद्रप्रिया हिता। भद्रकाली जगन्माता भक्तानां भद्रदायिनी।।

kālarātrirmahāvegā vīrabhadrapriyā hitā| bhadrakālī jaganmātā bhaktānāṃ bhadradāyinī||

कराला पिङ्गलाकारा नामभेदामहामदा। यशस्विनी यशोदा च षडध्वपरिवर्तिका।।

karālā piṅgalākārā nāmabhedāmahāmadā| yaśasvinī yaśodā ca ṣaḍadhvaparivartikā||

शङ्खिनी पद्मिनी सांख्या सांख्ययोगप्रवर्तिका। चैत्रा संवत्सरारूढा जगत्संपूरणीन्द्रजा।।

śaṅkhinī padminī sāṃkhyā sāṃkhyayogapravartikā| caitrā saṃvatsarārūḍhā jagatsaṃpūraṇīndrajā||

शुम्भारिः खेचरीस्वस्था कम्बुग्रीवा कलिप्रिया। खगध्वजी खगारूढा परार्घ्या परमालिनी।।

śumbhāriḥ khecarīsvasthā kambugrīvā kalipriyā| khagadhvajī khagārūḍhā parārghyā paramālinī||

ऐश्वर्यवर्त्मनिलया विरक्ता गरुडासना। जयन्ती हृद्गुहा रम्या गह्विरेष्ठा गणाग्रणीः।।

aiśvaryavartmanilayā viraktā garuḍāsanā| jayantī hṛdguhā ramyā gahvireṣṭhā gaṇāgraṇīḥ||

संकल्पसिद्धा साम्यस्था सर्वविज्ञानदायिनी। कलिकल्पषहन्त्री च गुह्योपनिषदुत्तमा।।

saṃkalpasiddhā sāmyasthā sarvavijñānadāyinī| kalikalpaṣahantrī ca guhyopaniṣaduttamā||

निष्ठा दृष्टिः स्मृतिर्व्याप्तिः पुष्टिस्तुष्टिः क्रियावती। विश्वामरेश्वरेशाना भुक्तिर्मुक्तीः शिवामृता।।

niṣṭhā dṛṣṭiḥ smṛtirvyāptiḥ puṣṭistuṣṭiḥ kriyāvatī| viśvāmareśvareśānā bhuktirmuktīḥ śivāmṛtā||

लोहिता सर्पमाला च भीषणी वनमालिनी। अनन्तशयनानन्या नरनारायणोद्भवा।।

lohitā sarpamālā ca bhīṣaṇī vanamālinī| anantaśayanānanyā naranārāyaṇodbhavā||

नृसिंही दैत्यमथनी शङ्खचक्रगदाधरा। संकर्षणसमुत्पत्तिरम्बिकापादसंश्रया।।

nṛsiṃhī daityamathanī śaṅkhacakragadādharā| saṃkarṣaṇasamutpattirambikāpādasaṃśrayā||

महाज्वाला महामूर्तिः सुमूर्तिः सर्वकामधुक। सुप्रभा सुस्तना गौरी धर्मकामार्थमोक्षदा।।

mahājvālā mahāmūrtiḥ sumūrtiḥ sarvakāmadhuk| suprabhā sustanā gaurī dharmakāmārthamokṣadā||

भ्रूमध्यनिलया पूर्वा पुराणपुरुषारणिः। महाविभूतिदा मध्या सरोजनयना समा।।

bhrūmadhyanilayā pūrvā purāṇapuruṣāraṇiḥ| mahāvibhūtidā madhyā sarojanayanā samā||

अष्टादशभुजानाद्या नीलोत्पलदलप्रभा। सर्वशक्त्यासनारूढा धर्माधर्मार्थवर्जिता।।

aṣṭādaśabhujānādyā nīlotpaladalaprabhā| sarvaśaktyāsanārūḍhā dharmādharmārthavarjitā||

वैराग्यज्ञाननिरता निरालोका निरिन्द्रिया। विचित्रगहनाधारा शाश्वतस्थानवासिनी।।

vairāgyajñānaniratā nirālokā nirindriyā| vicitragahanādhārā śāśvatasthānavāsinī||

स्थानेश्वरी निरानन्दा त्रिशूलवरधारिणी। अशेषदेवतामूर्तिर्देवता वरदेवता। गणाम्बिका गिरेः पुत्री निशुम्भविनिपातिनी।।

sthāneśvarī nirānandā triśūlavaradhāriṇī| aśeṣadevatāmūrtirdevatā varadevatā| gaṇāmbikā gireḥ putrī niśumbhavinipātinī||

अवर्ण वर्णरहिता निवर्णा बीजसंभवा। अनन्तवर्णानन्यस्था शङ्करी शान्तमानसा।।

avarṇa varṇarahitā nivarṇā bījasaṃbhavā| anantavarṇānanyasthā śaṅkarī śāntamānasā||

अगोत्रा गोमती गोप्त्री गुह्यरूपा गुणोत्तरा। गौर्गोर्गव्यप्रिया गौणी गणेश्वरनमस्कृता।।

agotrā gomatī goptrī guhyarūpā guṇottarā| gaurgorgavyapriyā gauṇī gaṇeśvaranamaskṛtā||

सत्यमात्रा सत्यसंधा त्रिसंध्या संधिवर्जिता। सर्ववादाश्रया संख्या संख्ययोगसमुद्भवा।।

satyamātrā satyasaṃdhā trisaṃdhyā saṃdhivarjitā| sarvavādāśrayā saṃkhyā saṃkhyayogasamudbhavā||

असंख्येयाप्रमेयाख्या शून्या शुद्धकुलोद्भवा। बिन्दुनादसमुत्पत्तिः शंभुवामा शशिप्रभा।।

asaṃkhyeyāprameyākhyā śūnyā śuddhakulodbhavā| bindunādasamutpattiḥ śaṃbhuvāmā śaśiprabhā||

विसङ्गा भेदरहिता मनोज्ञा मधुसूदनी। महाश्रीः श्रीसमुत्पत्तिस्तमः पारे प्रतिष्ठिता।।

visaṅgā bhedarahitā manojñā madhusūdanī| mahāśrīḥ śrīsamutpattistamaḥ pāre pratiṣṭhitā||

त्रितत्त्वमाता त्रिविधा सुसूक्ष्मपदसंश्रया। शान्त्यतीता मलातीता निर्विकारा निराश्रया।।

tritattvamātā trividhā susūkṣmapadasaṃśrayā| śāntyatītā malātītā nirvikārā nirāśrayā||

शिवाख्या चित्तनिलया शिवज्ञानस्वरूपिणी। दैत्यदानवनिर्मात्री काश्यपी कालकल्पिका।।

śivākhyā cittanilayā śivajñānasvarūpiṇī| daityadānavanirmātrī kāśyapī kālakalpikā||

शास्त्रयोनिः क्रियामूर्तिश्चतुर्वर्गप्रदर्शिका। नारायणी नरोद्भूतिः कौमुदी लिङ्गधारिणी।।

śāstrayoniḥ kriyāmūrtiścaturvargapradarśikā| nārāyaṇī narodbhūtiḥ kaumudī liṅgadhāriṇī||

कामुकी ललिता भावा परापरविभूतिदा। परान्तजातमहिमा बडवा वामलोचना।।

kāmukī lalitā bhāvā parāparavibhūtidā| parāntajātamahimā baḍavā vāmalocanā||

सुभद्रा देवकी सीता वेदवेदाङ्गपारगा। मनस्विनी मन्युमाता महामन्युसमुद्भवा।।

subhadrā devakī sītā vedavedāṅgapāragā| manasvinī manyumātā mahāmanyusamudbhavā||

अमृत्युरमृता स्वाहा पुरुहूता पुरुष्टुता। अशोच्या भिन्नविषया हिरण्यरजतप्रिया।।

amṛtyuramṛtā svāhā puruhūtā puruṣṭutā| aśocyā bhinnaviṣayā hiraṇyarajatapriyā||

हिरण्या राजती हैमी हेमाभरणभूषिता। विभ्राजमाना दुर्ज्ञेया ज्योतिष्टोमफलप्रदा।।

hiraṇyā rājatī haimī hemābharaṇabhūṣitā| vibhrājamānā durjñeyā jyotiṣṭomaphalapradā||

महानिद्रासमुद्भूतिरनिद्रा सत्यदेवता। दीर्घाककुद्मिनी हृद्या शान्तिदा शान्तिवर्धिनी।।

mahānidrāsamudbhūtiranidrā satyadevatā| dīrghākakudminī hṛdyā śāntidā śāntivardhinī||

लक्ष्म्यादिशक्तिजननी शक्तिचक्रप्रवर्तिका। त्रिशक्तिजननी जन्या षडूर्मिपरिर्जिता।।

lakṣmyādiśaktijananī śakticakrapravartikā| triśaktijananī janyā ṣaḍūrmiparirjitā||

सुधामा कर्मकरणी युगान्तदहनात्मिका। संकर्षणी जगद्धात्री कामयोनिः किरीटिनी।।

sudhāmā karmakaraṇī yugāntadahanātmikā| saṃkarṣaṇī jagaddhātrī kāmayoniḥ kirīṭinī||

ऐन्द्री त्रैलोक्यनमिता वैष्णवी परमेश्वरी। प्रद्युम्नदयिता दान्ता युग्मदृष्टिस्त्रिलोचना।।

aindrī trailokyanamitā vaiṣṇavī parameśvarī| pradyumnadayitā dāntā yugmadṛṣṭistrilocanā||

मदोत्कटा हंसगतिः प्रचण्डा चण्डविक्रमा। वृषावेशा वियन्माता विन्ध्यपर्वतवासिनी।।

madotkaṭā haṃsagatiḥ pracaṇḍā caṇḍavikramā| vṛṣāveśā viyanmātā vindhyaparvatavāsinī||

हिमवन्मेरुनिलया कैलासगिरिवासिनी। चाणूरहन्तृतनया नीतिज्ञा कामरूपिणी।।

himavanmerunilayā kailāsagirivāsinī| cāṇūrahantṛtanayā nītijñā kāmarūpiṇī||

वेदविद्याव्रतस्नाता धर्मशीलानिलाशना। वीरभद्रप्रिया वीरा महाकालसमुद्भवा।।

vedavidyāvratasnātā dharmaśīlānilāśanā| vīrabhadrapriyā vīrā mahākālasamudbhavā||

विद्याधरप्रिया सिद्धा विद्याधरनिराकृतिः। आप्यायनी हरन्ती च पावनी पोषणी खिला।।

vidyādharapriyā siddhā vidyādharanirākṛtiḥ| āpyāyanī harantī ca pāvanī poṣaṇī khilā||

मातृका मन्मथोद्भूता वारिजा वाहनप्रिया। करीषिणी सुधावाणी वीणावादनतत्परा।।

mātṛkā manmathodbhūtā vārijā vāhanapriyā| karīṣiṇī sudhāvāṇī vīṇāvādanatatparā||

सेविता सेविका सेव्या सिनीवाली गरुत्मती। अरुन्धती हिरण्याक्षी मृगाङ्का मानदायिनी।।

sevitā sevikā sevyā sinīvālī garutmatī| arundhatī hiraṇyākṣī mṛgāṅkā mānadāyinī||

वसुप्रदा वसुमती वसोर्धारा वसुंधरा। धाराधरा वरारोहा वरावरसहस्त्रदा।।

vasupradā vasumatī vasordhārā vasuṃdharā| dhārādharā varārohā varāvarasahastradā||

श्रीफला श्रीमती श्रीशा श्रीनिवासा शिवप्रिया। श्रीधरा श्रीकरी कल्या श्रीधरार्धशरीरिणी।।

śrīphalā śrīmatī śrīśā śrīnivāsā śivapriyā| śrīdharā śrīkarī kalyā śrīdharārdhaśarīriṇī||

अनन्तदृष्टिरक्षुद्रा धात्रीशा धनदप्रिया। निहन्त्री दैत्यसङ्घानां सिहिका सिहवाहना।।

anantadṛṣṭirakṣudrā dhātrīśā dhanadapriyā| nihantrī daityasaṅghānāṃ sihikā sihavāhanā||

सुषेणा चन्द्रनिलया सुकीर्तिश्छिन्नसंशया। रसज्ञा रसदा रामा लेलिहानामृतस्त्रवा।।

suṣeṇā candranilayā sukīrtiśchinnasaṃśayā| rasajñā rasadā rāmā lelihānāmṛtastravā||

नित्योदिता स्वयञ्ज्योतिरुत्सुका मृतजीवनी। वज्रदण्डा वज्रजिह्वा वैदेवी वज्रविग्रहा।।

nityoditā svayañjyotirutsukā mṛtajīvanī| vajradaṇḍā vajrajihvā vaidevī vajravigrahā||

मङ्गल्या मङ्गला माला मलिना मलहारिणी। गान्धर्वो गारुडी चान्द्री कम्बलाश्वतरप्रिया।।

maṅgalyā maṅgalā mālā malinā malahāriṇī| gāndharvo gāruḍī cāndrī kambalāśvatarapriyā||

सौदामिनी जनानन्दा भ्रुकुटीकुटिलानना। कर्णिकारकरा कक्ष्या कंसप्राणापहारिणी।।

saudāminī janānandā bhrukuṭīkuṭilānanā| karṇikārakarā kakṣyā kaṃsaprāṇāpahāriṇī||

युगन्धरा युगावर्ता त्रिसंध्या हर्षवर्धनी। प्रत्यक्षदेवता दिव्या दिव्यगन्धा दिवापरा।।

yugandharā yugāvartā trisaṃdhyā harṣavardhanī| pratyakṣadevatā divyā divyagandhā divāparā||

शक्रासनगता शाक्री साध्वी नारी शवासना। इष्टा विशिष्टा शिष्टेष्टा शिष्टाशिष्टप्रपूजिता।।

śakrāsanagatā śākrī sādhvī nārī śavāsanā| iṣṭā viśiṣṭā śiṣṭeṣṭā śiṣṭāśiṣṭaprapūjitā||

शतरूपा शतावर्ता विनता सुरभिः सुरा। सुरेन्द्रमाता सुद्युम्ना सुषुम्ना सूर्यसंस्थिता।।

śatarūpā śatāvartā vinatā surabhiḥ surā| surendramātā sudyumnā suṣumnā sūryasaṃsthitā||

समीक्ष्या सत्प्रतिष्ठा च निवृत्तिर्ज्ञानपारगा। धर्मशास्त्रार्थकुशला धर्मज्ञा धर्मवाहना।।

samīkṣyā satpratiṣṭhā ca nivṛttirjñānapāragā| dharmaśāstrārthakuśalā dharmajñā dharmavāhanā||

धर्माधर्मविनिर्मात्री धार्मिकाणां शिवप्रदा। धर्मशक्तिर्धर्ममयी विधर्मा विश्वधर्मिणी।।

dharmādharmavinirmātrī dhārmikāṇāṃ śivapradā| dharmaśaktirdharmamayī vidharmā viśvadharmiṇī||

धर्मान्तरा धर्ममेघा धर्मपूर्वा धनावहा। धर्मोपदेष्ट्री धर्मत्मा धर्मगम्या धराधरा।।

dharmāntarā dharmameghā dharmapūrvā dhanāvahā| dharmopadeṣṭrī dharmatmā dharmagamyā dharādharā||

कापाली शाकला मूर्तिः कला कलितविग्रहा। सर्वशक्तिविनिर्मुक्ता सर्वशक्त्याश्रयाश्रया।।

kāpālī śākalā mūrtiḥ kalā kalitavigrahā| sarvaśaktivinirmuktā sarvaśaktyāśrayāśrayā||

सर्वा सर्वेश्वरी सूक्ष्मा सुसूक्ष्मा ज्ञानरूपिणी। प्रधानपुरुषेशेशा महादेवैकसाक्षिणी। सदाशिवा वियन्मूर्तिर्विश्वमूर्तिरमूर्तिका।।

sarvā sarveśvarī sūkṣmā susūkṣmā jñānarūpiṇī| pradhānapuruṣeśeśā mahādevaikasākṣiṇī| sadāśivā viyanmūrtirviśvamūrtiramūrtikā||

एवं नाम्नां सहस्त्रेण स्तुत्वासौ हिमवान गिरिः। भूयः प्रणम्य भीतात्मा प्रोवाचेदं कृताञ्जलिः।।

evaṃ nāmnāṃ sahastreṇa stutvāsau himavān giriḥ| bhūyaḥ praṇamya bhītātmā provācedaṃ kṛtāñjaliḥ||

यदेतदैश्वरं रूपं घोरं ते परमेश्वरि। भीतो ऽस्मि साम्प्रतं दृष्ट्वा रूपमन्यत प्रदर्शय।।

yadetadaiśvaraṃ rūpaṃ ghoraṃ te parameśvari| bhīto 'smi sāmprataṃ dṛṣṭvā rūpamanyat pradarśaya||

एवमुक्ताथ सा देवी तेन शैलेन पार्वती। संहृत्य दर्शयामास स्वरूपमपरं पुनः।।

evamuktātha sā devī tena śailena pārvatī| saṃhṛtya darśayāmāsa svarūpamaparaṃ punaḥ||

नीलोत्पलदलप्रख्यं नीलोत्पलसुगन्धिकम। द्विनेत्रं द्विभुजं सौम्यं नीलालकविभूषितम।।

nīlotpaladalaprakhyaṃ nīlotpalasugandhikam| dvinetraṃ dvibhujaṃ saumyaṃ nīlālakavibhūṣitam||

रक्तपादाम्बुजतलं सुरक्तकरपल्लवम। श्रीमद विशालसंवृत्तललाटतिलकोज्ज्वलम।।

raktapādāmbujatalaṃ suraktakarapallavam| śrīmad viśālasaṃvṛttalalāṭatilakojjvalam||

भूषितं चारुसर्वाङ्गं भूषणैरतिकोमलम। दधानमुरसा मालां विशालां हेमनिर्मिताम।।

bhūṣitaṃ cārusarvāṅgaṃ bhūṣaṇairatikomalam| dadhānamurasā mālāṃ viśālāṃ hemanirmitām||

ईषत्स्मितं सुविम्बोष्ठं नूपुरारावसंयुतम। प्रसन्नवदनं दिव्यमनन्तमहिमास्पदम।।

īṣatsmitaṃ suvimboṣṭhaṃ nūpurārāvasaṃyutam| prasannavadanaṃ divyamanantamahimāspadam||

तदीदृशं समालोक्य स्वरूपं शैलसत्तमः। भीतिं संत्यज्य हृष्टात्मा बभाषे परमेश्वरीम।।

tadīdṛśaṃ samālokya svarūpaṃ śailasattamaḥ| bhītiṃ saṃtyajya hṛṣṭātmā babhāṣe parameśvarīm||

अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं तपः। यन्मे साक्षात त्वमव्यक्ताप्रसन्ना दृष्टिगोचरा।।

adya me saphalaṃ janma adya me saphalaṃ tapaḥ| yanme sākṣāt tvamavyaktāprasannā dṛṣṭigocarā||

त्वया सृष्टं जगत सर्वं प्रधानाद्यन्त्वयि स्थितम। त्वय्येव लीयते देवि त्वमेव च परा गतिः।।

tvayā sṛṣṭaṃ jagat sarvaṃ pradhānādyantvayi sthitam| tvayyeva līyate devi tvameva ca parā gatiḥ||

वदन्ति केचित त्वामेव प्रकृतिं प्रकृतेः पराम। अपरे परमार्थज्ञाः शिवेति शिवसंश्रये।।

vadanti kecit tvāmeva prakṛtiṃ prakṛteḥ parām| apare paramārthajñāḥ śiveti śivasaṃśraye||

त्वयि प्रधानं पुरुषो महान ब्रह्मा तथेश्वरः। अविद्या नियतिर्माया कलाद्याः शतशो ऽभवन।।

tvayi pradhānaṃ puruṣo mahān brahmā tatheśvaraḥ| avidyā niyatirmāyā kalādyāḥ śataśo 'bhavan||

त्वं हि सा परमा शक्तिरनन्ता परमेष्ठिनी। सर्वभेदविनिर्मुक्ता सर्वेभेदाश्रया निजा।।

tvaṃ hi sā paramā śaktiranantā parameṣṭhinī| sarvabhedavinirmuktā sarvebhedāśrayā nijā||

त्वामधिष्ठाय योगेशि महादेवो महेश्वरः। प्रधानाद्यं जगत कृत्स्नं करोति विकरोति च।।

tvāmadhiṣṭhāya yogeśi mahādevo maheśvaraḥ| pradhānādyaṃ jagat kṛtsnaṃ karoti vikaroti ca||

त्वयैव संगतो देवः स्वमानन्दं समश्नुते। त्वमेव परमानन्दस्त्वमेवानन्ददायिनी।।

tvayaiva saṃgato devaḥ svamānandaṃ samaśnute| tvameva paramānandastvamevānandadāyinī||

त्वमक्षरं परं व्योम महज्ज्योतिर्निरञ्जनम। शिवं सर्वगतं सूक्ष्मं परं ब्रह्मा सनातनम।।

tvamakṣaraṃ paraṃ vyoma mahajjyotirnirañjanam| śivaṃ sarvagataṃ sūkṣmaṃ paraṃ brahmā sanātanam||

त्वं शक्रः सर्वदेवानां ब्रह्मा ब्रह्मविदामसि। वायुर्बलवतां देवि योगिनां त्वं कुमारकः।।

tvaṃ śakraḥ sarvadevānāṃ brahmā brahmavidāmasi| vāyurbalavatāṃ devi yogināṃ tvaṃ kumārakaḥ||

ऋषीणां च वसिष्ठस्त्वं व्यासो वेदविदामसि। सांख्यानां कपिलो देवो रुद्राणामसि शङ्करः।।

ṛṣīṇāṃ ca vasiṣṭhastvaṃ vyāso vedavidāmasi| sāṃkhyānāṃ kapilo devo rudrāṇāmasi śaṅkaraḥ||

आदित्यानामुपेन्द्रस्त्वं वसूनां चैव पावकः। वेदानां सामवेदस्त्वं गायत्री छन्दसामसि।।

ādityānāmupendrastvaṃ vasūnāṃ caiva pāvakaḥ| vedānāṃ sāmavedastvaṃ gāyatrī chandasāmasi||

अध्यात्मविद्या विद्यानां गतीनां परम गतिः। माया त्वं सर्वशक्तीनां कालः कलयतामसि।।

adhyātmavidyā vidyānāṃ gatīnāṃ param gatiḥ| māyā tvaṃ sarvaśaktīnāṃ kālaḥ kalayatāmasi||

ओङ्कारः सर्वगुह्यानां वर्णानां च द्विजात्तमः। आश्रमाणां च गार्हस्थ्यमीश्वराणां महेश्वरः।।

oṅkāraḥ sarvaguhyānāṃ varṇānāṃ ca dvijāttamaḥ| āśramāṇāṃ ca gārhasthyamīśvarāṇāṃ maheśvaraḥ||

पुंसां त्वमेकः पुरुषः सर्वभूतहृदि स्थितः। सर्वोपनिषदां देवि गुह्योपनिषदुच्यते।।

puṃsāṃ tvamekaḥ puruṣaḥ sarvabhūtahṛdi sthitaḥ| sarvopaniṣadāṃ devi guhyopaniṣaducyate||

ईशानश्चासि कल्पानां युगानां कृतमेव च। आदित्यः सर्वमार्गाणां वाचां देवि सरस्वती।।

īśānaścāsi kalpānāṃ yugānāṃ kṛtameva ca| ādityaḥ sarvamārgāṇāṃ vācāṃ devi sarasvatī||

त्वं लक्ष्मीश्चारुरूपाणां विष्णुर्मायाविनामसि। अरुन्धती सतीनां त्वं सुपर्णः पततामसि।।

tvaṃ lakṣmīścārurūpāṇāṃ viṣṇurmāyāvināmasi| arundhatī satīnāṃ tvaṃ suparṇaḥ patatāmasi||

सूक्तानां पौरुषं सूक्तं ज्येष्ठसाम च सामसु। सावित्री चासि जप्यानां यजुषां शतरुद्रियम।।

sūktānāṃ pauruṣaṃ sūktaṃ jyeṣṭhasāma ca sāmasu| sāvitrī cāsi japyānāṃ yajuṣāṃ śatarudriyam||

पर्वतानां महामेरुरनन्तो भोगिनामसि। सर्वेषां त्वं परं ब्रह्म त्वन्मयं सर्वमेव हि।।

parvatānāṃ mahāmerurananto bhogināmasi| sarveṣāṃ tvaṃ paraṃ brahma tvanmayaṃ sarvameva hi||

मगोचरं निर्मलमेकरूपम। नमामि सत्यं तमसः परस्तात।।

magocaraṃ nirmalamekarūpam| namāmi satyaṃ tamasaḥ parastāt||

वेदान्तविज्ञानविनिश्चितार्थाः। तदेव रूपं शरणं प्रपद्ये।।

vedāntavijñānaviniścitārthāḥ| tadeva rūpaṃ śaraṇaṃ prapadye||

प्रधानपुंयोगवियोगहेतुम। प्राणाभिधानं प्रणतो ऽस्मि रूपम।।

pradhānapuṃyogaviyogahetum| prāṇābhidhānaṃ praṇato 'smi rūpam||

विभिन्नसंस्थं प्रकृतेः परस्तात। नमामि रूपं पुरुषाभिधानम।।

vibhinnasaṃsthaṃ prakṛteḥ parastāt| namāmi rūpaṃ puruṣābhidhānam||

सर्वत्रगं जन्मविनाशहीनम। नतो ऽस्मि ते रूपमलुप्तभेदम।।

sarvatragaṃ janmavināśahīnam| nato 'smi te rūpamaluptabhedam||

प्रकृत्यवस्थं त्रिगुणात्मबीजम। समन्वितं देवि नतो ऽस्मि रूपम।।

prakṛtyavasthaṃ triguṇātmabījam| samanvitaṃ devi nato 'smi rūpam||

विचित्रभेदं पुरुषैकनाथम। नतो ऽस्मि रूपं जगदण्डसंज्ञम।।

vicitrabhedaṃ puruṣaikanātham| nato 'smi rūpaṃ jagadaṇḍasaṃjñam||

स्वतेजसा पूरितलोकभेदम। नमामि रूपं रविमण्डलस्थम।।

svatejasā pūritalokabhedam| namāmi rūpaṃ ravimaṇḍalastham||

सहस्त्रबाहुं पुरुषं पुराणम। नारायणाख्यं प्रणतो ऽस्मि रूपम।।

sahastrabāhuṃ puruṣaṃ purāṇam| nārāyaṇākhyaṃ praṇato 'smi rūpam||

युगान्तकालानलकल्परूपम। नमामि रूपं तव कालसंज्ञम।।

yugāntakālānalakalparūpam| namāmi rūpaṃ tava kālasaṃjñam||

भोगीन्द्रमुख्यैरभिपूज्यमानम। नतो ऽस्मि रूपं तव शेषसंज्ञम।।

bhogīndramukhyairabhipūjyamānam| nato 'smi rūpaṃ tava śeṣasaṃjñam||

ब्रह्मामृतानन्दरसज्ञमेकम। नतो ऽस्मि रूपं तव रुद्रसंज्ञम।।

brahmāmṛtānandarasajñamekam| nato 'smi rūpaṃ tava rudrasaṃjñam||

सुरासुरैरर्चितापादपद्मम। नमामि ते रूपमिदं नमासि।।

surāsurairarcitāpādapadmam| namāmi te rūpamidaṃ namāsi||

ओं नमस्ते महादेवि नमस्ते परमेश्वरि। नमो भगवतीशानि शिवायै ते नमो नमः।।

oṃ namaste mahādevi namaste parameśvari| namo bhagavatīśāni śivāyai te namo namaḥ||

त्वन्मयो ऽहं त्वदाधारस्त्वमेव च गतिर्मम। त्वामेव शरणं यास्ये प्रसीद परमेश्वरि।।

tvanmayo 'haṃ tvadādhārastvameva ca gatirmama| tvāmeva śaraṇaṃ yāsye prasīda parameśvari||

मया नास्ति समो लोके देवो वादानवो ऽपि वा। जगन्मातैव मत्पुत्री संभूता तपसा यतः।।

mayā nāsti samo loke devo vādānavo 'pi vā| jaganmātaiva matputrī saṃbhūtā tapasā yataḥ||

एषा तवाम्बिका देवि किलाभूत पितृकन्यका। मेनाशेषजगन्मातुरहो वुण्यस्य गौरवम।।

eṣā tavāmbikā devi kilābhūta pitṛkanyakā| menāśeṣajaganmāturaho vuṇyasya gauravam||

पाहि माममरेशानि मेनया सह सर्वदा। नमामि तव पादाब्जं व्रजामि शरणं शिवाम।।

pāhi māmamareśāni menayā saha sarvadā| namāmi tava pādābjaṃ vrajāmi śaraṇaṃ śivām||

अहो मे सुमहद भाग्यं महादेवीसमागमात। आज्ञापय महादेवि किं करिष्यामि शङ्करि।।

aho me sumahad bhāgyaṃ mahādevīsamāgamāt| ājñāpaya mahādevi kiṃ kariṣyāmi śaṅkari||

एतावदुक्त्वा वचनं तदा हिमगिरीश्वरः। संप्रेक्षणमाणो गिरिजां प्राञ्जलिः पार्श्वतो ऽभवत।।

etāvaduktvā vacanaṃ tadā himagirīśvaraḥ| saṃprekṣaṇamāṇo girijāṃ prāñjaliḥ pārśvato 'bhavat||

अथ सा तस्य वचनं निशम्य जगतो ऽरणिः। सस्मितं प्राह पितरं स्मृत्वा पशुपतिं पतिम।।

atha sā tasya vacanaṃ niśamya jagato 'raṇiḥ| sasmitaṃ prāha pitaraṃ smṛtvā paśupatiṃ patim||

शृणुष्व चैतत परमं गुह्यमीश्वरगोचरम। उपदेशं गिरिश्रेष्ठ सेवितं ब्रह्मवादिभिः।।

śṛṇuṣva caitat paramaṃ guhyamīśvaragocaram| upadeśaṃ giriśreṣṭha sevitaṃ brahmavādibhiḥ||

यन्मे साक्षात परं रूपमैश्वरं दृष्टमद्भुतम। सर्वशक्तिसमायुक्तमनन्तं प्रेरकं परम।।

yanme sākṣāt paraṃ rūpamaiśvaraṃ dṛṣṭamadbhutam| sarvaśaktisamāyuktamanantaṃ prerakaṃ param||

शान्तः समाहितमना दम्भाहङ्कारवर्जितः। तन्निष्ठस्तत्परो भूत्वा तदेव शरणं व्रज।।

śāntaḥ samāhitamanā dambhāhaṅkāravarjitaḥ| tanniṣṭhastatparo bhūtvā tadeva śaraṇaṃ vraja||

भक्त्या त्वनन्यया तात पद्भावं परमाश्रितः। सर्वयज्ञतपोदानैस्तदेवार्चय सर्वदा।।

bhaktyā tvananyayā tāta padbhāvaṃ paramāśritaḥ| sarvayajñatapodānaistadevārcaya sarvadā||

तदेव मनसा पश्य तद ध्यायस्व जपस्व च। ममोपदेशात संसारं नाशयामि तवानघ।।

tadeva manasā paśya tad dhyāyasva japasva ca| mamopadeśāt saṃsāraṃ nāśayāmi tavānagha||

अहं वै मत्परान भक्तानैश्वरं योगमास्थितान। संसारसागरादस्मादुद्धराम्यचिरेण तु।।

ahaṃ vai matparān bhaktānaiśvaraṃ yogamāsthitān| saṃsārasāgarādasmāduddharāmyacireṇa tu||

ध्यानेन कर्मयोगेन भक्त्या ज्ञानेन चैव हि। प्राप्याहं ते गिरिश्रेष्ठ नान्यथा कर्मकोटिभिः।।

dhyānena karmayogena bhaktyā jñānena caiva hi| prāpyāhaṃ te giriśreṣṭha nānyathā karmakoṭibhiḥ||

श्रुतिस्मृत्युदितं सम्यक कर्म वर्णाश्रमात्मकम। अध्यात्मज्ञानसहितं मुक्तये सततं कुरु।।

śrutismṛtyuditaṃ samyak karma varṇāśramātmakam| adhyātmajñānasahitaṃ muktaye satataṃ kuru||

धर्मात संजायते भक्तिर्भक्त्या संप्राप्यते परम। श्रुतिस्मृतिभ्यामुदितो धर्मो यज्ञादिको मतः।।

dharmāt saṃjāyate bhaktirbhaktyā saṃprāpyate param| śrutismṛtibhyāmudito dharmo yajñādiko mataḥ||

नान्यतो जायते धर्मो वेदाद धर्मो हि निर्बभौ। तस्मान्मुमुक्षुर्धर्मार्थो मद्रूपं वेदमाश्रयेत।।

nānyato jāyate dharmo vedād dharmo hi nirbabhau| tasmānmumukṣurdharmārtho madrūpaṃ vedamāśrayet||

ममैवैषा परा शक्तिर्वेदसंज्ञा पुरातनी। ऋग्यजुः सामरूपेण सर्गादौ संप्रवर्तते।।

mamaivaiṣā parā śaktirvedasaṃjñā purātanī| ṛgyajuḥ sāmarūpeṇa sargādau saṃpravartate||

तेषामेव च गुप्त्यर्थं वेदानां भगवानजः। ब्राह्मणादीन ससर्जाथ स्वे स्वे कर्मण्ययोजयत।।

teṣāmeva ca guptyarthaṃ vedānāṃ bhagavānajaḥ| brāhmaṇādīn sasarjātha sve sve karmaṇyayojayat||

ये न कुर्वन्ति तद धर्मं तदर्थं ब्रह्मनिर्मितम। तेषामधस्ताद नरकांस्तामिस्त्रादीनकल्पयत।।

ye na kurvanti tad dharmaṃ tadarthaṃ brahmanirmitam| teṣāmadhastād narakāṃstāmistrādīnakalpayat||

न च वेदाद ऋते किञ्चिच्छास्त्रधर्माभिधायकम। यो ऽन्यत्ररमतेसो ऽसौनसंभाष्यो द्विजातिभिः।।

na ca vedād ṛte kiñcicchāstradharmābhidhāyakam| yo 'nyatraramateso 'saunasaṃbhāṣyo dvijātibhiḥ||

यानि शास्त्राणि दृश्यन्ते लोके ऽस्मिन विविधानितु। श्रुतिस्मृतिविरुद्धानि निष्ठा तेषां हि तामसी।।

yāni śāstrāṇi dṛśyante loke 'smin vividhānitu| śrutismṛtiviruddhāni niṣṭhā teṣāṃ hi tāmasī||

कापालं पञ्चरात्रं च यामलं वाममार्हतम। एवंविधानि चान्यानि मोहनार्थानि तानि तु।।

kāpālaṃ pañcarātraṃ ca yāmalaṃ vāmamārhatam| evaṃvidhāni cānyāni mohanārthāni tāni tu||

ये कुशास्त्राभियोगेन मोहयन्तीह मानवान। मया सृष्टानि शास्त्राणि मोहायैषां भवान्तरे।।

ye kuśāstrābhiyogena mohayantīha mānavān| mayā sṛṣṭāni śāstrāṇi mohāyaiṣāṃ bhavāntare||

वेदार्थवित्तमैः कार्यं यत स्मृतं कर्म वैदिकम। तत प्रयत्नेन कुर्वन्ति मत्प्रियास्ते हि ये नराः।।

vedārthavittamaiḥ kāryaṃ yat smṛtaṃ karma vaidikam| tat prayatnena kurvanti matpriyāste hi ye narāḥ||

वर्णानामनुकम्पार्थं मन्नियोगाद विराट स्वयम। स्वायंभुवो मनुर्धार्मान मुनीनां पूर्वमुक्तवाना।।

varṇānāmanukampārthaṃ manniyogād virāṭ svayam| svāyaṃbhuvo manurdhārmān munīnāṃ pūrvamuktavānā||

श्रुत्वा चान्ये ऽपि मुनयस्तन्मुखाद धर्ममुत्तमम। चक्रुर्धर्मप्रतिष्ठार्थं धर्मशास्त्राणि चैव हि।।

śrutvā cānye 'pi munayastanmukhād dharmamuttamam| cakrurdharmapratiṣṭhārthaṃ dharmaśāstrāṇi caiva hi||

तेषु चान्तर्हितेष्वेवं युगान्तेषु महर्षयः। ब्रह्मणो वचनात तानि करिष्यन्ति युगे युगे।।

teṣu cāntarhiteṣvevaṃ yugānteṣu maharṣayaḥ| brahmaṇo vacanāt tāni kariṣyanti yuge yuge||

अष्टादश पुराणानि व्यासेन कथितानि तु। नियोगाद ब्रह्मणो राजंस्तेषु धर्मः प्रतिष्ठितः।।

aṣṭādaśa purāṇāni vyāsena kathitāni tu| niyogād brahmaṇo rājaṃsteṣu dharmaḥ pratiṣṭhitaḥ||

अन्यान्युपपुराणानि तच्छिष्यैः कथितानि तु। युगे युगे ऽत्र सर्वेषां कर्ता वै धर्मशास्त्रवित।।

anyānyupapurāṇāni tacchiṣyaiḥ kathitāni tu| yuge yuge 'tra sarveṣāṃ kartā vai dharmaśāstravit||

शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं छन्द एव च। ज्योतिः शास्त्रं न्यायविद्या मीमांसा चोपबृंहणम।।

śikṣā kalpo vyākaraṇaṃ niruktaṃ chanda eva ca| jyotiḥ śāstraṃ nyāyavidyā mīmāṃsā copabṛṃhaṇam||

एवं चतुर्दशैतानि विद्यास्थानानि सत्तम। चतुर्वेदैः सहोक्तानि धर्मो नान्यत्र विद्यते।।

evaṃ caturdaśaitāni vidyāsthānāni sattama| caturvedaiḥ sahoktāni dharmo nānyatra vidyate||

एवं पैतामहं धर्मं मनुव्यासादयः परम। स्थापयन्ति ममादेशाद यावदाभूतसंप्लवम।।

evaṃ paitāmahaṃ dharmaṃ manuvyāsādayaḥ param| sthāpayanti mamādeśād yāvadābhūtasaṃplavam||

ब्रह्मणा सह ते सर्वे संप्राप्ते प्रतिसंचरे। परस्यान्ते कृतात्मानः प्रविशन्ति परं पदम।।

brahmaṇā saha te sarve saṃprāpte pratisaṃcare| parasyānte kṛtātmānaḥ praviśanti paraṃ padam||

तस्मात सर्वप्रयत्नेन धर्मार्थं वेदमाश्रयेत। धर्मेण सहितं ज्ञानं परं ब्रह्म प्रकाशयेत।।

tasmāt sarvaprayatnena dharmārthaṃ vedamāśrayet| dharmeṇa sahitaṃ jñānaṃ paraṃ brahma prakāśayet||

ये तु सङ्गान परित्यज्य मामेव शरणं गताः। उपासते सदा भक्त्या योगमैश्वरमास्थिताः।।

ye tu saṅgān parityajya māmeva śaraṇaṃ gatāḥ| upāsate sadā bhaktyā yogamaiśvaramāsthitāḥ||

सर्वभूतदयावन्तः शान्ता दान्ता विमत्सराः। अमानिनो बुद्धिमन्तस्तापसाः शंसितव्रताः।।

sarvabhūtadayāvantaḥ śāntā dāntā vimatsarāḥ| amānino buddhimantastāpasāḥ śaṃsitavratāḥ||

मच्चित्ता मद्गतप्राणा मज्ज्ञानकथने रताः। संन्यासिनो गृहस्थाश्च वनस्था ब्रह्मचारिणः।।

maccittā madgataprāṇā majjñānakathane ratāḥ| saṃnyāsino gṛhasthāśca vanasthā brahmacāriṇaḥ||

तेषां नित्याभियुक्तानां मायातत्त्वसमुत्थितम। नाशयामि तमः कृत्स्नं ज्ञानदीपने मा चिरात।।

teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ māyātattvasamutthitam| nāśayāmi tamaḥ kṛtsnaṃ jñānadīpane mā cirāt||

ते सुनिर्धूततमसो ज्ञानेनैकेन मन्मयाः। सदानन्दास्तु संसारे न जायन्ते पुनः पुनः।।

te sunirdhūtatamaso jñānenaikena manmayāḥ| sadānandāstu saṃsāre na jāyante punaḥ punaḥ||

तस्मात सर्वप्रकारेण मद्भक्तो मत्परायणः। मामेवार्चय सर्वत्र मेनया सह संगतः।।

tasmāt sarvaprakāreṇa madbhakto matparāyaṇaḥ| māmevārcaya sarvatra menayā saha saṃgataḥ||

अशक्तो यदि मे ध्यातुमैश्वरं रूपमव्ययम। ततो मे सकलं रूपं कालाद्यं शरणं व्रज।।

aśakto yadi me dhyātumaiśvaraṃ rūpamavyayam| tato me sakalaṃ rūpaṃ kālādyaṃ śaraṇaṃ vraja||

यद यत स्वरूपं मे तात मनसो गोचरं भवेत। तन्निष्ठस्तत्परो भूत्वा तदर्चनपरो भव।।

yad yat svarūpaṃ me tāta manaso gocaraṃ bhavet| tanniṣṭhastatparo bhūtvā tadarcanaparo bhava||

यत्तु मे निष्कलं रूपं चिन्मात्रं केवलं शिवम। सर्वोपाधिविनिर्मुक्तमनन्तममृतं परम।।

yattu me niṣkalaṃ rūpaṃ cinmātraṃ kevalaṃ śivam| sarvopādhivinirmuktamanantamamṛtaṃ param||

ज्ञानेनैकेन तल्लभ्यं क्लेशेन परमं पदम। ज्ञानमेव प्रपश्यन्तो मामेव प्रविशन्ति ते।।

jñānenaikena tallabhyaṃ kleśena paramaṃ padam| jñānameva prapaśyanto māmeva praviśanti te||

तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः। गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः।।

tadbuddhayastadātmānastanniṣṭhāstatparāyaṇāḥ| gacchantyapunarāvṛttiṃ jñānanirdhūtakalmaṣāḥ||

मामनाश्रित्य परमं निर्वाणममलं पदम। प्राप्यते न हि राजेन्द्र ततो मां शरणं व्रज।।

māmanāśritya paramaṃ nirvāṇamamalaṃ padam| prāpyate na hi rājendra tato māṃ śaraṇaṃ vraja||

एकत्वेन पृथक्त्वेन तथा चोभयतो ऽपि वा। मामुपास्य महाराज ततो यास्यासि तत्पदम।।

ekatvena pṛthaktvena tathā cobhayato 'pi vā| māmupāsya mahārāja tato yāsyāsi tatpadam||

मामनाश्रित्य तत तत्त्वं स्वभावविमलं शिवम। ज्ञायते न हि राजेन्द्र ततो मां शरणं व्रज।।

māmanāśritya tat tattvaṃ svabhāvavimalaṃ śivam| jñāyate na hi rājendra tato māṃ śaraṇaṃ vraja||

तस्मात त्वमक्षरं रूपं नित्यं चारूपमैश्वरम। आराधय प्रयत्नेन ततो बन्धं प्रहास्यसि।।

tasmāt tvamakṣaraṃ rūpaṃ nityaṃ cārūpamaiśvaram| ārādhaya prayatnena tato bandhaṃ prahāsyasi||

कर्मणा मनसा वाचा शिवं सर्वत्र सर्वदा। समाराधय भावेन ततो यास्यसि तत्पदम।।

karmaṇā manasā vācā śivaṃ sarvatra sarvadā| samārādhaya bhāvena tato yāsyasi tatpadam||

न वै पश्यन्ति तत तत्त्वं मोहिता मम मायया। अनाद्यनन्तं परमं महेश्वरमजं शिवम।।

na vai paśyanti tat tattvaṃ mohitā mama māyayā| anādyanantaṃ paramaṃ maheśvaramajaṃ śivam||

सर्वभूतात्मभूतस्थं सर्वाधारं निरञ्जनम। नित्यानन्दं निराभासं निर्गुणं तमसः परम।।

sarvabhūtātmabhūtasthaṃ sarvādhāraṃ nirañjanam| nityānandaṃ nirābhāsaṃ nirguṇaṃ tamasaḥ param||

अद्वैतमचलं ब्रह्म निष्कलं निष्प्रपञ्चकम। स्वसंवेद्यमवेद्यं तत परे व्योम्नि व्यवस्थितम।।

advaitamacalaṃ brahma niṣkalaṃ niṣprapañcakam| svasaṃvedyamavedyaṃ tat pare vyomni vyavasthitam||

सूक्ष्मेण तमसा नित्यं वेष्टिता मम मायया। संसारसागरे घोरे जायन्ते च पुनः पुनः।।

sūkṣmeṇa tamasā nityaṃ veṣṭitā mama māyayā| saṃsārasāgare ghore jāyante ca punaḥ punaḥ||

भक्त्या त्वनन्यया राजन सम्यग ज्ञानेन चैव हि। अन्वेष्टव्यं हि तद ब्रह्म जन्मबन्धनिवृत्तये।।

bhaktyā tvananyayā rājan samyag jñānena caiva hi| anveṣṭavyaṃ hi tad brahma janmabandhanivṛttaye||

अहङ्कारं च मात्सर्यं कामं क्रोधं परिग्रहम। अधर्माभिनिवेशं च त्यक्त्वा वैराग्यमास्थितः।।

ahaṅkāraṃ ca mātsaryaṃ kāmaṃ krodhaṃ parigraham| adharmābhiniveśaṃ ca tyaktvā vairāgyamāsthitaḥ||

सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि। अन्वीक्ष्य चात्मनात्मानं ब्रह्मभूयाय कल्पते।।

sarvabhūteṣu cātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani| anvīkṣya cātmanātmānaṃ brahmabhūyāya kalpate||

ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा सर्वभूताभयप्रदः। ऐश्वरीं परमां भक्तिं विन्देतानन्यगामिनीम।।

brahmabhūtaḥ prasannātmā sarvabhūtābhayapradaḥ| aiśvarīṃ paramāṃ bhaktiṃ vindetānanyagāminīm||

वीक्षते तत परं तत्त्वमैश्वरं ब्रह्मनिष्कलम। सर्वसंसारनिर्मुक्तो ब्रह्मणेयवावतिष्ठते।।

vīkṣate tat paraṃ tattvamaiśvaraṃ brahmaniṣkalam| sarvasaṃsāranirmukto brahmaṇeyavāvatiṣṭhate||

ब्रह्मणो हि प्रतिष्ठायं परस्य परमः शिवः। अनन्तस्याव्ययस्यैकः स्वात्माधारो महेश्वरः।।

brahmaṇo hi pratiṣṭhāyaṃ parasya paramaḥ śivaḥ| anantasyāvyayasyaikaḥ svātmādhāro maheśvaraḥ||

ज्ञानेन कर्मयोगेन भक्तियोगेन वा नृप। सर्वसंसारमुक्त्यर्थमीश्वरं सततं श्रय।।

jñānena karmayogena bhaktiyogena vā nṛpa| sarvasaṃsāramuktyarthamīśvaraṃ satataṃ śraya||

एष गुह्योपदेशस्ते मया दत्तो गिरीश्वर। अन्वीक्ष्य चैतदखिलं यथेष्टं कर्तुमर्हसि।।

eṣa guhyopadeśaste mayā datto girīśvara| anvīkṣya caitadakhilaṃ yatheṣṭaṃ kartumarhasi||

अहं वै याचिता देवैः संजाता परमेश्वरात। विनिन्द्य दक्षं पितरं महेश्वरविनिन्दकम।।

ahaṃ vai yācitā devaiḥ saṃjātā parameśvarāt| vinindya dakṣaṃ pitaraṃ maheśvaravinindakam||

धर्मसंस्थापनार्थाय तवाराधनकारणात। मेनादेहसमुत्पन्ना त्वामेव पितरं श्रिता।।

dharmasaṃsthāpanārthāya tavārādhanakāraṇāt| menādehasamutpannā tvāmeva pitaraṃ śritā||

स त्वं नियोगाद देवस्य ब्रह्मणः परमात्मनः। प्रिदास्यसे मां रुद्राय स्वयंवरसमागमे।।

sa tvaṃ niyogād devasya brahmaṇaḥ paramātmanaḥ| pridāsyase māṃ rudrāya svayaṃvarasamāgame||

तत्संबन्धाच्च ते राजन सर्वे देवाः सवासवाः। त्वां नमस्यन्ति वै तात प्रसीदति च शङ्करः।।

tatsaṃbandhācca te rājan sarve devāḥ savāsavāḥ| tvāṃ namasyanti vai tāta prasīdati ca śaṅkaraḥ||

तस्मात सर्वप्रयत्नेन मां विद्धीश्वरगोचराम। संपूज्य देवमीशानं शरण्यं शरणं व्रज।।

tasmāt sarvaprayatnena māṃ viddhīśvaragocarām| saṃpūjya devamīśānaṃ śaraṇyaṃ śaraṇaṃ vraja||

स एवमुक्तो भगवान देवदेव्या गिरीश्वरः। प्रणम्य शिरसा देवीं प्राञ्जलिः पुनरब्रवीत।।

sa evamukto bhagavān devadevyā girīśvaraḥ| praṇamya śirasā devīṃ prāñjaliḥ punarabravīt||

विस्तरेण महेशानि योगं माहेश्वरं परम। ज्ञानं चैवात्मनो योगं साधनानि प्रचक्ष्व मे।।

vistareṇa maheśāni yogaṃ māheśvaraṃ param| jñānaṃ caivātmano yogaṃ sādhanāni pracakṣva me||

तस्यैतत परमं ज्ञानमात्मयोगमनुत्तमम। यथावद व्याजहारेशासाधनानिच विस्तरात।।

tasyaitat paramaṃ jñānamātmayogamanuttamam| yathāvad vyājahāreśāsādhanānica vistarāt||

निशम्य वदनाम्भोजाद गिरीन्द्रो लोकपूजितः। लोकमातुः परं ज्ञानं योगासक्तो ऽभवत्पुनः।।

niśamya vadanāmbhojād girīndro lokapūjitaḥ| lokamātuḥ paraṃ jñānaṃ yogāsakto 'bhavatpunaḥ||

प्रददौ च महेशाय पार्वतीं भाग्यगौरवात। नियोगाद ब्रह्मणः साध्वीं देवानां चैव संनिधौ।।

pradadau ca maheśāya pārvatīṃ bhāgyagauravāt| niyogād brahmaṇaḥ sādhvīṃ devānāṃ caiva saṃnidhau||

य इमं पठते ऽध्यायं देव्या माहात्म्यकीर्तनम। शिवस्य संनिधौ भक्त्या सुचिस्तद्भावभावितः।।

ya imaṃ paṭhate 'dhyāyaṃ devyā māhātmyakīrtanam| śivasya saṃnidhau bhaktyā sucistadbhāvabhāvitaḥ||

सर्वपापविनिर्मुक्तो दिव्ययोगसमन्वितः। उल्लङ्घ्य ब्रह्मणो लोकन्देव्याः स्थानमवाप्नुयात।।

sarvapāpavinirmukto divyayogasamanvitaḥ| ullaṅghya brahmaṇo lokandevyāḥ sthānamavāpnuyāt||

यश्चैतत पठते स्तोत्रं ब्राह्मणानां समीपतः। देव्याः समाहितमनाः सर्वपापैः प्रमुच्यते।।

yaścaitat paṭhate stotraṃ brāhmaṇānāṃ samīpataḥ| devyāḥ samāhitamanāḥ sarvapāpaiḥ pramucyate||

नाम्नामष्टसहस्त्रं तु देव्या यत समुदीरितम। ज्ञात्वारऽकमण्डलगतां संभाव्य परमेश्वरीम।।

nāmnāmaṣṭasahastraṃ tu devyā yat samudīritam| jñātvār'kamaṇḍalagatāṃ saṃbhāvya parameśvarīm||

अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैर्भक्तियोगसमन्वितः। संस्मरन परमं भावं देव्या माहेश्वरं परम।।

abhyarcya gandhapuṣpādyairbhaktiyogasamanvitaḥ| saṃsmaran paramaṃ bhāvaṃ devyā māheśvaraṃ param||

अनन्यमानसो नित्यं जपेदामरणाद द्विजः। सो ऽन्तकाले स्मृतिं लब्ध्वापरं ब्रह्माधिगच्छति।।

ananyamānaso nityaṃ japedāmaraṇād dvijaḥ| so 'ntakāle smṛtiṃ labdhvāparaṃ brahmādhigacchati||

अथवा जायते विप्रो ब्राह्मणानां कुले शुचौ। पूर्वसंस्कारमाहात्म्याद ब्रह्मविद्यामवाप्य सः।।

athavā jāyate vipro brāhmaṇānāṃ kule śucau| pūrvasaṃskāramāhātmyād brahmavidyāmavāpya saḥ||

संप्राप्य योगं परमं दिव्यं तत पारमेश्वरम। शान्तः सर्वगातो भूत्वा शिवसायुज्यमानप्नुयात।।

saṃprāpya yogaṃ paramaṃ divyaṃ tat pārameśvaram| śāntaḥ sarvagāto bhūtvā śivasāyujyamānapnuyāt||

प्रत्येकं चाथ नामानि जुहुयात सवनत्रयम। पूतनादिकृतैर्देषैर्ग्रहदोषैश्च मुच्यते।।

pratyekaṃ cātha nāmāni juhuyāt savanatrayam| pūtanādikṛtairdeṣairgrahadoṣaiśca mucyate||

जपेद वाहरहर्नित्यं संवत्सरमतन्द्रितः। श्रीकामः पार्वतीं देवीं पूजयित्वा विधानतः।।

japed vāharaharnityaṃ saṃvatsaramatandritaḥ| śrīkāmaḥ pārvatīṃ devīṃ pūjayitvā vidhānataḥ||

संपूज्य पार्श्वतः शंभुं त्रिनेत्रं भक्तिसंयुतः। लभते महतीं लक्ष्मीं महादेवप्रसादतः।।

saṃpūjya pārśvataḥ śaṃbhuṃ trinetraṃ bhaktisaṃyutaḥ| labhate mahatīṃ lakṣmīṃ mahādevaprasādataḥ||

तस्मात सर्वप्रयत्नेन जप्तव्यं हि द्विजातिभिः। सर्वपापानोदार्थं देव्या नाम सहस्त्रकम।।

tasmāt sarvaprayatnena japtavyaṃ hi dvijātibhiḥ| sarvapāpānodārthaṃ devyā nāma sahastrakam||

प्रसङ्गात कथितं विप्रा देव्या माहात्म्यमुत्तमम। अतः परं प्रजासर्गं भृग्वादीनां निबोधत।।

prasaṅgāt kathitaṃ viprā devyā māhātmyamuttamam| ataḥ paraṃ prajāsargaṃ bhṛgvādīnāṃ nibodhata||