त्वरमाणस्ततो गत्वा जनस्थानादकम्पनः। प्रविश्य लङ्कां वेगेन रावणं वाक्यमब्रवीत्।।

tvaramāṇastatō gatvā janasthānādakampanaḥ. praviśya laṅkāṅ vēgēna rāvaṇaṅ vākyamabravīt৷৷

जनस्थानस्थिता राजन्राक्षसा बहवो हताः। खरश्च निहतस्सङ्ख्ये कथञ्चिदहमागतः।।

janasthānasthitā rājanrākṣasā bahavō hatāḥ. kharaśca nihatassaṅkhyē kathañcidahamāgataḥ৷৷

एवमुक्तो दशग्रीवः क्रुद्ध स्संरक्तलोचनः। अकम्पनमुवाचेदं निर्दहन्निव चक्षुषा।।

ēvamuktō daśagrīvaḥ kruddha ssaṅraktalōcanaḥ. akampanamuvācēdaṅ nirdahanniva cakṣuṣā৷৷

केन रम्यं जनस्थानं हतं मम परासुना। को हि सर्वेषु लोकेषु गतिं चाधिगमिष्यति।।

kēna ramyaṅ janasthānaṅ hataṅ mama parāsunā. kō hi sarvēṣu lōkēṣu gatiṅ cādhigamiṣyati৷৷

न हि मे विप्रियं कृत्वा शक्यं मघवता सुखम्। प्राप्तुं वैश्रवणेनापि न यमेन न विष्णुना।।

na hi mē vipriyaṅ kṛtvā śakyaṅ maghavatā sukham. prāptuṅ vaiśravaṇēnāpi na yamēna na viṣṇunā৷৷

कालस्य चाप्यहं कालो दहेयमपि पावकम्। मृत्युं मरणधर्मेण संयोजयितुमुत्सहे।।

kālasya cāpyahaṅ kālō dahēyamapi pāvakam. mṛtyuṅ maraṇadharmēṇa saṅyōjayitumutsahē৷৷

दहेयमपि सङ्कृद्धस्तेजसाऽदित्यपावकौ। वातस्य तरसा वेगं निहन्तुमहमुत्सहे।।

dahēyamapi saṅkṛddhastējasā.dityapāvakau. vātasya tarasā vēgaṅ nihantumahamutsahē৷৷

तथा क्रुद्धं दशग्रीवं कृताञ्जलिरकम्पनः। भयात्सन्दिग्धया वाचा रावणं याचतेऽभयम्।।

tathā kruddhaṅ daśagrīvaṅ kṛtāñjalirakampanaḥ. bhayātsandigdhayā vācā rāvaṇaṅ yācatē.bhayam৷৷

दशग्रीवोऽभयं तस्मै प्रददौ रक्षसां वरः। स विस्रब्धोऽब्रवीद्वाक्यमसन्दिग्धमकम्पनः।।

daśagrīvō.bhayaṅ tasmai pradadau rakṣasāṅ varaḥ. sa visrabdhō.bravīdvākyamasandigdhamakampanaḥ৷৷

पुत्रो दशरथस्यास्ति सिंहसंहननो युवा। रामो नाम वृषस्कन्धो वृत्तायतमहाभुजः।।

putrō daśarathasyāsti siṅhasaṅhananō yuvā. rāmō nāma vṛṣaskandhō vṛttāyatamahābhujaḥ৷৷

वीरः पृथुयशाश्श्रीमानतुल्यबलविक्रमः। हतं तेन जनस्थानं खरश्च सह दूषणः।।

vīraḥ pṛthuyaśāśśrīmānatulyabalavikramaḥ. hataṅ tēna janasthānaṅ kharaśca saha dūṣaṇaḥ৷৷

अकम्पनवच श्रुत्वा रावणो राक्षसाधिपः। नागेन्द्र इव निश्वस्य वचनं चेदमब्रवीत्।।

akampanavaca śrutvā rāvaṇō rākṣasādhipaḥ. nāgēndra iva niśvasya vacanaṅ cēdamabravīt৷৷

स सुरेन्द्रेण संयुक्तो रामस्सर्वामरैस्सह। उपयातो जनस्थानं ब्रूहि कच्चिदकम्पन।।

sa surēndrēṇa saṅyuktō rāmassarvāmaraissaha. upayātō janasthānaṅ brūhi kaccidakampana৷৷

रावणस्य पुनर्वाक्यं निशम्य तदकम्पनः। आचचक्षे बलं तस्य विक्रमं च महात्मनः।।

rāvaṇasya punarvākyaṅ niśamya tadakampanaḥ. ācacakṣē balaṅ tasya vikramaṅ ca mahātmanaḥ৷৷

रामो नाम महातेजा श्रेष्ठस्सर्वधनुष्मताम्। दिव्यास्त्रगुणसम्पन्नः पुरन्दरसमो युधि।।

rāmō nāma mahātējā śrēṣṭhassarvadhanuṣmatām. divyāstraguṇasampannaḥ purandarasamō yudhi৷৷

तस्यानुरूपो बलवान्रक्ताक्षो दन्दुभिस्वनः। कनीयान्लक्ष्मणो नाम भ्राता शशिनिभाननः।।

tasyānurūpō balavānraktākṣō dandubhisvanaḥ. kanīyānlakṣmaṇō nāma bhrātā śaśinibhānanaḥ৷৷

स तेन सह संयुक्तः पावकेनानिलो यथा। श्रीमान्राजवरस्तेन जनस्थानं निपातितम्।।

sa tēna saha saṅyuktaḥ pāvakēnānilō yathā. śrīmānrājavarastēna janasthānaṅ nipātitam৷৷

नैव देवा महात्मानो नात्र कार्या विचारणा। शरा रामेण तूत्सृष्टा रुक्मपुङ्खाः पतत्रिणः।।

naiva dēvā mahātmānō nātra kāryā vicāraṇā. śarā rāmēṇa tūtsṛṣṭā rukmapuṅkhāḥ patatriṇaḥ৷৷

येन येन च गच्छन्ति राक्षसा भयकर्शिताः।

yēna yēna ca gacchanti rākṣasā bhayakarśitāḥ.

।। तेन तेन स्म पश्यन्ति राममेवाग्रतः स्थितम्। इत्थं विनाशितं तेन जनस्थानं तवानघ।।

৷৷ tēna tēna sma paśyanti rāmamēvāgrataḥ sthitam. itthaṅ vināśitaṅ tēna janasthānaṅ tavānagha৷৷

अकम्पनवचश्रुत्वा रावणो वाक्यमब्रवीत्। जनस्थानं गमिष्यामि हन्तुं रामं सलक्ष्मणम्।।

akampanavacaśrutvā rāvaṇō vākyamabravīt. janasthānaṅ gamiṣyāmi hantuṅ rāmaṅ salakṣmaṇam৷৷

अथैवमुक्ते वचने प्रोवाचेदमकम्पनः। शृणु राजन्यथावृत्तं रामस्य बलपौरुषम्।।

athaivamuktē vacanē prōvācēdamakampanaḥ. śṛṇu rājanyathāvṛttaṅ rāmasya balapauruṣam৷৷

असाध्यः कुपितो रामो विक्रमेण महायशाः। आपगायास्सुपूर्णाया वेगं परिहरेच्छरैः।।

asādhyaḥ kupitō rāmō vikramēṇa mahāyaśāḥ. āpagāyāssupūrṇāyā vēgaṅ pariharēccharaiḥ৷৷

सतारग्रहनक्षत्रं नभश्चाप्यवसादयेत्। असौ रामस्तु सीदन्तीं श्रीमानभ्युद्धरेन्महीम्।।

satāragrahanakṣatraṅ nabhaścāpyavasādayēt. asau rāmastu sīdantīṅ śrīmānabhyuddharēnmahīm৷৷

भित्त्वा वेलां समुद्रस्य लोकानाप्लावयेद्विभुः। वेगं वापि समुद्रस्य वायुं वा विधमेच्छरैः।।

bhittvā vēlāṅ samudrasya lōkānāplāvayēdvibhuḥ. vēgaṅ vāpi samudrasya vāyuṅ vā vidhamēccharaiḥ৷৷

संहृत्य वा पुनर्लोकान्विक्रमेण महायशाः। शक्तस्सपुरुषव्याघ्रः स्रष्टुं पुनरपि प्रजाः।।

saṅhṛtya vā punarlōkānvikramēṇa mahāyaśāḥ. śaktassapuruṣavyāghraḥ sraṣṭuṅ punarapi prajāḥ৷৷

न हि रामो दशग्रीव शक्यो जेतुं त्वया युधि। रक्षसां वापि लोकेन स्वर्गः पापजनैरिव।।

na hi rāmō daśagrīva śakyō jētuṅ tvayā yudhi. rakṣasāṅ vāpi lōkēna svargaḥ pāpajanairiva৷৷

न तं वध्यमहं मन्ये सर्वैर्देवासुरैरपि। अयं तस्य वधोपायस्तन्ममैकमनाश्शृणु।।

na taṅ vadhyamahaṅ manyē sarvairdēvāsurairapi. ayaṅ tasya vadhōpāyastanmamaikamanāśśṛṇu৷৷

भार्या तस्योत्तमा लोके सीता नाम सुमध्यमा। श्यामा समविभक्ताङ्गी स्त्रीरत्नं रत्नभूषिता।।

bhāryā tasyōttamā lōkē sītā nāma sumadhyamā. śyāmā samavibhaktāṅgī strīratnaṅ ratnabhūṣitā৷৷

नैव देवी न गन्धर्वी नाप्सरा नापि दानवी। तुल्या सीमन्तिनी तस्या मानुषीषु कुतो भवेत्।।

naiva dēvī na gandharvī nāpsarā nāpi dānavī. tulyā sīmantinī tasyā mānuṣīṣu kutō bhavēt৷৷

तस्यापहर भार्यांत्वं प्रमथ्य तु महावने। सीतया रहितः कामी रामो हास्यति जीवितम्।।

tasyāpahara bhāryāṅtvaṅ pramathya tu mahāvanē. sītayā rahitaḥ kāmī rāmō hāsyati jīvitam৷৷

अरोचयत तद्वाक्यं रावणो राक्षसाधिपः। चिन्तयित्वा महाबाहुरकम्पनमुवाच ह।।

arōcayata tadvākyaṅ rāvaṇō rākṣasādhipaḥ. cintayitvā mahābāhurakampanamuvāca ha৷৷

बाढं काल्यं गमिष्यामि ह्येकस्सारथिना सह। आनयिष्यामि वैदेहीमिमां हृष्टो महापुरीम्।।

bāḍhaṅ kālyaṅ gamiṣyāmi hyēkassārathinā saha. ānayiṣyāmi vaidēhīmimāṅ hṛṣṭō mahāpurīm৷৷

अथैवमुक्त्वा प्रययौ खरयुक्तेन रावणः। रथेनादित्यवर्णेन दिशस्सर्वाः प्रकाशयन्।।

athaivamuktvā prayayau kharayuktēna rāvaṇaḥ. rathēnādityavarṇēna diśassarvāḥ prakāśayan৷৷

स रथो राक्षसेन्द्रस्य नक्षत्रपथगो महान्। सञ्चार्यमाणश्शुशुभे जलदे चन्द्रमा इव।।

sa rathō rākṣasēndrasya nakṣatrapathagō mahān. sañcāryamāṇaśśuśubhē jaladē candramā iva৷৷

स मारीचाश्रमं प्राप्य ताटकेयमुपागमत्। मारीचेनार्चितो राजा भक्ष्यभोज्यैरमानुषैः।।

sa mārīcāśramaṅ prāpya tāṭakēyamupāgamat. mārīcēnārcitō rājā bhakṣyabhōjyairamānuṣaiḥ৷৷

तं स्वयं पूजयित्वा तु आसनेनोदकेन च। अर्थोपहितया वाचा मारीचो वाक्यमब्रवीत्।।

taṅ svayaṅ pūjayitvā tu āsanēnōdakēna ca. arthōpahitayā vācā mārīcō vākyamabravīt৷৷

कच्चित्सुकुशलं राजन्लोकानां राक्षसेश्वर। आशङ्के नाथ जाने त्वं यतस्तूर्णमिहागतः।।

kaccitsukuśalaṅ rājanlōkānāṅ rākṣasēśvara. āśaṅkē nātha jānē tvaṅ yatastūrṇamihāgataḥ৷৷

एवमुक्तो महातेजा मारीचेन स रावणः। ततः पश्चादिदं वाक्यमब्रवीद्वाक्यकोविदः।।

ēvamuktō mahātējā mārīcēna sa rāvaṇaḥ. tataḥ paścādidaṅ vākyamabravīdvākyakōvidaḥ৷৷

आरक्षो मे हतस्तात रामेणाक्लिष्टकर्मणा। जनस्थानमवध्य तत्सर्वं युधि निपातितम्।।

ārakṣō mē hatastāta rāmēṇākliṣṭakarmaṇā. janasthānamavadhya tatsarvaṅ yudhi nipātitam৷৷

राक्षसेन्द्रवचश्श्रुत्वा मारीचो वाक्यमब्रवीत्।।

rākṣasēndravacaśśrutvā mārīcō vākyamabravīt৷৷

।। आख्याता केन सीता सा मित्ररूपेण शत्रुणा। त्वया राक्षसशार्दूल को न नन्दति नन्दितः।।

৷৷ ākhyātā kēna sītā sā mitrarūpēṇa śatruṇā. tvayā rākṣasaśārdūla kō na nandati nanditaḥ৷৷

सीतामिहानयस्वेति को ब्रवीति ब्रवीहि मे। रक्षोलोकस्य सर्वस्य कश्शृङ्गं छेत्तुमिच्छति।।

sītāmihānayasvēti kō bravīti bravīhi mē. rakṣōlōkasya sarvasya kaśśṛṅgaṅ chēttumicchati৷৷

प्रोत्साहयति कश्च त्वां स च शत्रुरसंशयः। अशीविषमुखाद्दंष्ट्रामुद्धर्तुं चेच्छति त्वया।।

prōtsāhayati kaśca tvāṅ sa ca śatrurasaṅśayaḥ. aśīviṣamukhāddaṅṣṭrāmuddhartuṅ cēcchati tvayā৷৷

कर्मणा केन केनासि कापथं प्रतिपादितः। सुखसुप्तस्य ते राजन् प्रहृतं केन मूर्धनि।।

karmaṇā kēna kēnāsi kāpathaṅ pratipāditaḥ. sukhasuptasya tē rājan prahṛtaṅ kēna mūrdhani৷৷

विशुद्धवंशाभिजनाग्रहस्त स्तेजोमदस्संस्थितदोर्विषाणः। उदीक्षितुं रावण नेह युक्तः स संयुगे राघवगन्धहस्ती।।

viśuddhavaṅśābhijanāgrahasta stējōmadassaṅsthitadōrviṣāṇaḥ. udīkṣituṅ rāvaṇa nēha yuktaḥ sa saṅyugē rāghavagandhahastī৷৷

असौ रणान्तः स्थितिसंधिवालो विदग्धरक्षोमृगहा नृसिंहः। सुप्तस्त्वया बोधयितुं न युक्तः शराङ्गपूर्णो निशितासिदंष्ट्रः।।

asau raṇāntaḥ sthitisaṅdhivālō vidagdharakṣōmṛgahā nṛsiṅhaḥ. suptastvayā bōdhayituṅ na yuktaḥ śarāṅgapūrṇō niśitāsidaṅṣṭraḥ৷৷

चापापहारे भुजवेगपङ्के शरोर्मिमाले सुमहाहवौघे। न रामपातालमुखेऽतिघोरे प्रस्कन्दितुं राक्षसराज युक्तम्।।

cāpāpahārē bhujavēgapaṅkē śarōrmimālē sumahāhavaughē. na rāmapātālamukhē.tighōrē praskandituṅ rākṣasarāja yuktam৷৷

प्रसीद लङ्केश्वर राक्षसेन्द्र लङ्कां प्रसन्नो भव साधु गच्छ। त्वं स्वेषु दारेषु रमस्व नित्यं रामस्सभार्यो रमतां वनेषु।।

prasīda laṅkēśvara rākṣasēndra laṅkāṅ prasannō bhava sādhu gaccha. tvaṅ svēṣu dārēṣu ramasva nityaṅ rāmassabhāryō ramatāṅ vanēṣu৷৷

एवमुक्तो दशग्रीवो मारीचेन स रावणः। न्यवर्तत पुरीं लङ्कां विवेश च गृहोत्तमम्।।

ēvamuktō daśagrīvō mārīcēna sa rāvaṇaḥ. nyavartata purīṅ laṅkāṅ vivēśa ca gṛhōttamam৷৷