वीक्षमाणस्ततो लङ्कां कपिः कृतमनोरथः।।

vīkṣamāṇastatō laṅkāṅ kapiḥ kṛtamanōrathaḥ৷৷

किन्नु खल्ववशिष्टं मे कर्तव्यमिह साम्प्रतम्।।

kinnu khalvavaśiṣṭaṅ mē kartavyamiha sāmpratam৷৷

वनं तावत्प्रमथितं प्रकृष्टा राक्षसा हताः।।

vanaṅ tāvatpramathitaṅ prakṛṣṭā rākṣasā hatāḥ৷৷

दुर्गे विनाशिते कर्म भवेत्सुखपरिश्रमम्। अल्पयत्नेन कार्येऽस्मिन् मम स्यात्सफलश्श्रमः।।

durgē vināśitē karma bhavētsukhapariśramam. alpayatnēna kāryē.smin mama syātsaphalaśśramaḥ৷৷

यो ह्ययं मम लाङ्गूले दीप्यते हव्यवाहनः। अस्य सन्तर्पणं न्याय्यं कर्तुमेभिर्गृहोत्तमैः।।

yō hyayaṅ mama lāṅgūlē dīpyatē havyavāhanaḥ. asya santarpaṇaṅ nyāyyaṅ kartumēbhirgṛhōttamaiḥ৷৷

ततः प्रदीप्तलाङ्गूलस्सविद्युदिव तोयदः। भवनाग्रेषु लङ्काया विचचार महाकपिः।।

tataḥ pradīptalāṅgūlassavidyudiva tōyadaḥ. bhavanāgrēṣu laṅkāyā vicacāra mahākapiḥ৷৷

गृहाद्गृहं राक्षसानामुद्यानानि च वानरः। वीक्षमाणो ह्यसन्त्रस्तः प्रासादांश्च चचार सः।।

gṛhādgṛhaṅ rākṣasānāmudyānāni ca vānaraḥ. vīkṣamāṇō hyasantrastaḥ prāsādāṅśca cacāra saḥ৷৷

अवप्लुत्य महावेगः प्रहस्तस्य निवेशनम्। अग्निं तत्र स निक्षिप्य श्वसनेन समो बली।।

avaplutya mahāvēgaḥ prahastasya nivēśanam. agniṅ tatra sa nikṣipya śvasanēna samō balī৷৷

।। ततोऽन्यत्पुप्लुवे वेश्म महापार्श्वस्य वीर्यवान्। मुमोच हनुमानग्निं कालानलशिखोपमम्।।

৷৷ tatō.nyatpupluvē vēśma mahāpārśvasya vīryavān. mumōca hanumānagniṅ kālānalaśikhōpamam৷৷

वज्रदंष्ट्रस्य च तदा पुप्लुवे स महाकपिः। शुकस्य च महातेजास्सारणस्य च धीमतः।।

vajradaṅṣṭrasya ca tadā pupluvē sa mahākapiḥ. śukasya ca mahātējāssāraṇasya ca dhīmataḥ৷৷

तथा चेन्द्रजितो वेश्म ददाह हरियूथपः। जम्बुमाले स्सुमालेश्च ददाह भवनं ततः।।

tathā cēndrajitō vēśma dadāha hariyūthapaḥ. jambumālē ssumālēśca dadāha bhavanaṅ tataḥ৷৷

रश्मिकेतोश्च भवनं सूर्यशत्रोस्तथैव च। ह्रस्वकर्णस्य दंष्ट्रस्य रोमशस्य च रक्षसः।।

raśmikētōśca bhavanaṅ sūryaśatrōstathaiva ca. hrasvakarṇasya daṅṣṭrasya rōmaśasya ca rakṣasaḥ৷৷

।। युद्धोन्मत्तस्य मत्तस्य ध्वजग्रीवस्य रक्षसः। विद्युज्जिह्वस्य घोरस्य तथा हस्तिमुखस्य च।।

৷৷ yuddhōnmattasya mattasya dhvajagrīvasya rakṣasaḥ. vidyujjihvasya ghōrasya tathā hastimukhasya ca৷৷

।। करालस्य पिशाचस्य शोणिताक्षस्य चैव हि। कुम्भकर्णस्य भवनं मकराक्षस्य चैव हि।।

৷৷ karālasya piśācasya śōṇitākṣasya caiva hi. kumbhakarṇasya bhavanaṅ makarākṣasya caiva hi৷৷

।। यज्ञशत्रोश्च भवनं ब्रह्मशत्रोस्तथैव च। नरान्तकस्य कुम्भस्य निकुम्भस्य दुरात्मनः।।

৷৷ yajñaśatrōśca bhavanaṅ brahmaśatrōstathaiva ca. narāntakasya kumbhasya nikumbhasya durātmanaḥ৷৷

।। वर्जयित्वा महातेजा विभीषणगृहं प्रति। क्रममाणः क्रमेणैव ददाह हरिपुङ्गवः।।

৷৷ varjayitvā mahātējā vibhīṣaṇagṛhaṅ prati. kramamāṇaḥ kramēṇaiva dadāha haripuṅgavaḥ৷৷

तेषु तेषु महार्हेषु भवनेषु महायशाः। गृहेष्वृद्धिमतामृद्धिं ददाह स महाकपिः।।

tēṣu tēṣu mahārhēṣu bhavanēṣu mahāyaśāḥ. gṛhēṣvṛddhimatāmṛddhiṅ dadāha sa mahākapiḥ৷৷

सर्वेषां समतिक्रम्य राक्षसेन्द्रस्य वीर्यवान्। आससादाथ लक्ष्मीवान् रावणस्य निवेशनम्।।

sarvēṣāṅ samatikramya rākṣasēndrasya vīryavān. āsasādātha lakṣmīvān rāvaṇasya nivēśanam৷৷

ततस्तस्मिन्गृहे मुख्ये नानारत्नविभूषिते। मेरुमन्दरसङ्काशे सर्वमङ्गळशोभिते।।

tatastasmingṛhē mukhyē nānāratnavibhūṣitē. mērumandarasaṅkāśē sarvamaṅgaḷaśōbhitē৷৷

।। प्रदीप्तमग्निमुत्सृज्य लाङ्गूलाग्रे प्रतिष्ठितम्। ननाद हनुमान्वीरो युगान्तजलदो यथा।।

৷৷ pradīptamagnimutsṛjya lāṅgūlāgrē pratiṣṭhitam. nanāda hanumānvīrō yugāntajaladō yathā৷৷

श्वसनेन च संयोगादतिवेगो महाबलः। कालाग्निरिव जज्वाल प्रावर्धत हुताशनः।।

śvasanēna ca saṅyōgādativēgō mahābalaḥ. kālāgniriva jajvāla prāvardhata hutāśanaḥ৷৷

प्रदीप्तमग्निं पवनस्तेषु वेश्मस्वचारयत्। अभूच्छ्वसनसंयोगादतिवेगो हुताशनः।।

pradīptamagniṅ pavanastēṣu vēśmasvacārayat. abhūcchvasanasaṅyōgādativēgō hutāśanaḥ৷৷

तानि काञ्चनजालानि मुक्तामणिमयानि च। भवनान्यवशीर्यन्त रत्नवन्ति महान्ति च।।

tāni kāñcanajālāni muktāmaṇimayāni ca. bhavanānyavaśīryanta ratnavanti mahānti ca৷৷

संजज्ञे तुमुलश्शब्दो राक्षसानां प्रधावताम्। स्वगृहस्य परित्राणे भग्नोत्साहोर्जितश्रियाम्।।

saṅjajñē tumulaśśabdō rākṣasānāṅ pradhāvatām. svagṛhasya paritrāṇē bhagnōtsāhōrjitaśriyām৷৷

क्रन्दन्त्यस्सहसा पेतुः स्तनन्धयधराः स्त्रियः।।

krandantyassahasā pētuḥ stanandhayadharāḥ striyaḥ৷৷

।। काश्चिदग्निपरीतेभ्यो हर्मेभ्यो मुक्तमूर्धजाः। पतन्त्यो रेजिरेऽभ्रेभ्यस्सौदामन्य इवाम्बरात्।।

৷৷ kāścidagniparītēbhyō harmēbhyō muktamūrdhajāḥ. patantyō rējirē.bhrēbhyassaudāmanya ivāmbarāt৷৷

वज्रविद्रुमवैदूर्यमुक्तारजतसंहितान्। विचित्रान्भवनाद्धातून् स्यन्दमानान्ददर्श सः।।

vajravidrumavaidūryamuktārajatasaṅhitān. vicitrānbhavanāddhātūn syandamānāndadarśa saḥ৷৷

नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां तृणानां च यथा तथा। हनूमान् राक्षसेन्दाणां विशस्तानां न तृप्यति।।

nāgnistṛpyati kāṣṭhānāṅ tṛṇānāṅ ca yathā tathā. hanūmān rākṣasēndāṇāṅ viśastānāṅ na tṛpyati৷৷

क्वचित्किंशुकसङ्काशाः क्वचिच्छाल्मलिसन्निभाः।।

kvacitkiṅśukasaṅkāśāḥ kvacicchālmalisannibhāḥ৷৷

हनूमता वेगवता वानरेण महात्मना। लङ्कापुरं प्रदग्धं तद्रुद्रेण त्रिपुरं यथा।।

hanūmatā vēgavatā vānarēṇa mahātmanā. laṅkāpuraṅ pradagdhaṅ tadrudrēṇa tripuraṅ yathā৷৷

ततस्तु लङ्कापुरपर्वताग्रे समुत्थितो भीमपराक्रमोऽग्निः। प्रसार्य चूडावलयं प्रदीप्तो हनूमता वेगवता विसृष्टः।।

tatastu laṅkāpuraparvatāgrē samutthitō bhīmaparākramō.gniḥ. prasārya cūḍāvalayaṅ pradīptō hanūmatā vēgavatā visṛṣṭaḥ৷৷

युगान्तकालानलतुल्यवेग स्समारुतोऽग्निर्ववृधे दिविस्पृक्। विधूमरश्मिर्भवनेषु सक्तो रक्षश्शरीराज्यसमर्पतार्चिः।।

yugāntakālānalatulyavēga ssamārutō.gnirvavṛdhē divispṛk. vidhūmaraśmirbhavanēṣu saktō rakṣaśśarīrājyasamarpatārciḥ৷৷

आदित्यकोटीसदृशस्सुतेजा लङ्कां समस्तां परिवार्य तिष्ठन्। शब्दैरनेकैरशनिप्ररूढैर्भिन्दन्निवाण्डं प्रबभौ महाग्निः।।

ādityakōṭīsadṛśassutējā laṅkāṅ samastāṅ parivārya tiṣṭhan. śabdairanēkairaśaniprarūḍhairbhindannivāṇḍaṅ prababhau mahāgniḥ৷৷

तत्राम्बरादग्निरतिप्रवृद्धो रूक्षप्रभः किंशुकपुष्पचूडः। निर्वाणधूमाकुलराजयश्च नीलोत्पलाभाः प्रचकाशिरेऽभ्राः।।

tatrāmbarādagniratipravṛddhō rūkṣaprabhaḥ kiṅśukapuṣpacūḍaḥ. nirvāṇadhūmākularājayaśca nīlōtpalābhāḥ pracakāśirē.bhrāḥ৷৷

वज्री महेन्द्रस्त्रिदशेश्वरो वा साक्षाद्यमो वा वरुणोऽनिलो वा। रुद्रोऽग्निरर्को धनदश्च सोमो न वानरोऽयं स्वयमेव कालः।।

vajrī mahēndrastridaśēśvarō vā sākṣādyamō vā varuṇō.nilō vā. rudrō.gnirarkō dhanadaśca sōmō na vānarō.yaṅ svayamēva kālaḥ৷৷

किं ब्रह्मणस्सर्वपितामहस्य सर्वस्य धातुश्चतुराननस्य। इहाऽऽगतो वानररूपधारी रक्षोपसंहारकरः प्रकोपः।।

kiṅ brahmaṇassarvapitāmahasya sarvasya dhātuścaturānanasya. ihā৷৷gatō vānararūpadhārī rakṣōpasaṅhārakaraḥ prakōpaḥ৷৷

किं वैष्णवं वा कपिरूपमेत्य रक्षोविनाशाय परं सुतेजः। अनन्तमव्यक्तमचिन्त्यमेकं स्वमायया साम्प्रतमागतं वा।।

kiṅ vaiṣṇavaṅ vā kapirūpamētya rakṣōvināśāya paraṅ sutējaḥ. anantamavyaktamacintyamēkaṅ svamāyayā sāmpratamāgataṅ vā৷৷

इत्येवमूचुर्बहवो विशिष्टा रक्षोगणास्तत्र समेत्य सर्वे। सप्राणिसङ्घां सगृहां सवृक्षां दग्धां पुरीं तां सहसा समीक्ष्य।।

ityēvamūcurbahavō viśiṣṭā rakṣōgaṇāstatra samētya sarvē. saprāṇisaṅghāṅ sagṛhāṅ savṛkṣāṅ dagdhāṅ purīṅ tāṅ sahasā samīkṣya৷৷

ततस्तु लङ्का सहसा प्रदग्धा सराक्षसा साश्वरथा सनागा। सपक्षिसङ्घा समृगा सवृक्षा रुरोद दीना तुमुलं सशब्दम्।।

tatastu laṅkā sahasā pradagdhā sarākṣasā sāśvarathā sanāgā. sapakṣisaṅghā samṛgā savṛkṣā rurōda dīnā tumulaṅ saśabdam৷৷

हा तात हा पुत्रक कान्त मित्र हा जीवितं भोगयुतं सुपुण्यम्। रक्षोभिरेवं बहुधा ब्रुवद्भि श्शब्दः कृतो घोरतरस्सुभीमः।।

hā tāta hā putraka kānta mitra hā jīvitaṅ bhōgayutaṅ supuṇyam. rakṣōbhirēvaṅ bahudhā bruvadbhi śśabdaḥ kṛtō ghōratarassubhīmaḥ৷৷

हुताशनज्वालसमावृता सा हतप्रवीरा परिवृत्तयोधा हनूमतः क्रोधबलाभिभूता बभूव शापोपहतेव लङ्का।।

hutāśanajvālasamāvṛtā sā hatapravīrā parivṛttayōdhā hanūmataḥ krōdhabalābhibhūtā babhūva śāpōpahatēva laṅkā৷৷

स सम्भ्रमत्रस्तविषण्णराक्षसां समुज्ज्वलज्ज्वालहुताशनाङ्किताम्। ददर्श लङ्कां हनुमान्महामनाः स्वयम्भूकोपोपहतामिवावनिम्।।

sa sambhramatrastaviṣaṇṇarākṣasāṅ samujjvalajjvālahutāśanāṅkitām. dadarśa laṅkāṅ hanumānmahāmanāḥ svayambhūkōpōpahatāmivāvanim৷৷

भङ्क्त्वा वनं पादपरत्नसङ्कुलं हत्वा तु रक्षांसि महान्ति संयुगे। दग्ध्वा पुरीं तां गृहरत्नमालिनीं तस्थौ हनूमान्पवनात्मजः कपिः।।

bhaṅktvā vanaṅ pādaparatnasaṅkulaṅ hatvā tu rakṣāṅsi mahānti saṅyugē. dagdhvā purīṅ tāṅ gṛharatnamālinīṅ tasthau hanūmānpavanātmajaḥ kapiḥ৷৷

त्रिकूटशृङ्गाग्रतले विचित्रे प्रतिष्ठितो वानरराजसिंहः। प्रदीप्तलाङ्गूलकृतार्चिमाली व्यराजताऽऽदित्य इवांशुमाली।।

trikūṭaśṛṅgāgratalē vicitrē pratiṣṭhitō vānararājasiṅhaḥ. pradīptalāṅgūlakṛtārcimālī vyarājatā৷৷ditya ivāṅśumālī৷৷

स राक्षसांस्तान्सुबहूंश्च हत्वा वनं च भङ्क्त्वा बहुपादपं तत्। विसृज्य रक्षोभवनेषु चाग्निं जगाम रामं मनसा महात्मा।।

sa rākṣasāṅstānsubahūṅśca hatvā vanaṅ ca bhaṅktvā bahupādapaṅ tat. visṛjya rakṣōbhavanēṣu cāgniṅ jagāma rāmaṅ manasā mahātmā৷৷

ततस्तु तं वानरवीरमुख्यं महाबलं मारुततुल्यवेगम्। महामतिं वायुसुतं वरिष्ठं प्रतुष्टुवुर्देवगणाश्च सर्वे।।

tatastu taṅ vānaravīramukhyaṅ mahābalaṅ mārutatulyavēgam. mahāmatiṅ vāyusutaṅ variṣṭhaṅ pratuṣṭuvurdēvagaṇāśca sarvē৷৷

भङ्क्त्वा वनं महातेजा हत्वा रक्षांसि संयुगे। दग्ध्वा लङ्कापुरीं रम्यां रराज स महाकपिः।।

bhaṅktvā vanaṅ mahātējā hatvā rakṣāṅsi saṅyugē. dagdhvā laṅkāpurīṅ ramyāṅ rarāja sa mahākapiḥ৷৷

तत्र देवास्सगन्धर्वास्सिद्धाश्च परमर्षयः। दृष्ट्वा लङ्कां प्रदग्धां तां विस्मयं परमं गताः।।

tatra dēvāssagandharvāssiddhāśca paramarṣayaḥ. dṛṣṭvā laṅkāṅ pradagdhāṅ tāṅ vismayaṅ paramaṅ gatāḥ৷৷

तं दृष्ट्वा वानरश्रेष्ठं हनुमन्तं महाकपिम्। कालाग्निरिति सञ्चिन्त्य सर्वभूतानि तत्रसुः।।

taṅ dṛṣṭvā vānaraśrēṣṭhaṅ hanumantaṅ mahākapim. kālāgniriti sañcintya sarvabhūtāni tatrasuḥ৷৷

देवाश्च सर्वे मुनिपुङ्गवाश्च गन्धर्वविद्याधरनागयक्षाः। भूतानि सर्वाणि महान्ति तत्र जग्मुः परां प्रीतिमतुल्यरूपाम्।।

dēvāśca sarvē munipuṅgavāśca gandharvavidyādharanāgayakṣāḥ. bhūtāni sarvāṇi mahānti tatra jagmuḥ parāṅ prītimatulyarūpām৷৷