वाली नाम मम भ्राता ज्येष्ठश्शत्रुनिषूदनः। पितुर्बहुमतो नित्यं ममापि च तथा पुरा

vālī nāma mama bhrātā jyēṣṭhaśśatruniṣūdanaḥ. piturbahumatō nityaṅ mamāpi ca tathā purā

पितर्युपरतेऽस्माकं ज्येष्ठोऽयमिति मन्त्रिभिः। कपीनामीश्वरो राज्ये कृतः परमसम्मतः

pitaryuparatē.smākaṅ jyēṣṭhō.yamiti mantribhiḥ. kapīnāmīśvarō rājyē kṛtaḥ paramasammataḥ

राज्यं प्रशासतस्तस्य पितृपैतामहं महत्। अहं सर्वेषु कालेषु प्रणतः प्रेष्यवत् स्थितः

rājyaṅ praśāsatastasya pitṛpaitāmahaṅ mahat. ahaṅ sarvēṣu kālēṣu praṇataḥ prēṣyavat sthitaḥ

मायावी नाम तेजस्वी पूर्वजो दुन्दुभेः सुतः। तेन तस्य महद्वैरं स्त्रीकृतं विश्श्रुतं पुरा

māyāvī nāma tējasvī pūrvajō dundubhēḥ sutaḥ. tēna tasya mahadvairaṅ strīkṛtaṅ viśśrutaṅ purā

स तु सुप्तजने रात्रौ किष्किन्धाद्वारमागतः। नर्दति स्म सुसंरब्धो वालिनं चाह्वयद्रणे

sa tu suptajanē rātrau kiṣkindhādvāramāgataḥ. nardati sma susaṅrabdhō vālinaṅ cāhvayadraṇē

प्रसुप्तस्तु मम भ्राता नर्दितं भैरवस्वनम्। श्रुत्वा न ममृषे वाली निष्पपात जवात्तदा

prasuptastu mama bhrātā narditaṅ bhairavasvanam. śrutvā na mamṛṣē vālī niṣpapāta javāttadā

स तु वै निस्सृतः क्रोधात्तं हन्तुमसुरोत्तमम्। वार्यमाणस्तत स्त्रीभिर्मया च प्रणतात्मना

sa tu vai nissṛtaḥ krōdhāttaṅ hantumasurōttamam. vāryamāṇastata strībhirmayā ca praṇatātmanā

स तु निर्धूय ताः सर्वा निर्जगाम महाबलः। ततोऽहमपि सौहार्दान्निस्सृतो वालिना सह

sa tu nirdhūya tāḥ sarvā nirjagāma mahābalaḥ. tatō.hamapi sauhārdānnissṛtō vālinā saha

स तु मे भ्रातरं दृष्ट्वा मां च दूरादवस्थितम्। असुरो जातसन्त्रासः प्रदुद्राव ततो भृशम्

sa tu mē bhrātaraṅ dṛṣṭvā māṅ ca dūrādavasthitam. asurō jātasantrāsaḥ pradudrāva tatō bhṛśam

तस्मिन् द्रवति सन्त्रस्ते ह्यावां द्रुततरं गतौ। प्रकाशश्च कृतो मार्गश्चन्द्रेणोद्गच्छता तदा

tasmin dravati santrastē hyāvāṅ drutataraṅ gatau. prakāśaśca kṛtō mārgaścandrēṇōdgacchatā tadā

स तृणैरावृतं दुर्गं धरण्या विवरं महत्। प्रविवेशासुरो वेगादावामासाद्य विष्ठितौ

sa tṛṇairāvṛtaṅ durgaṅ dharaṇyā vivaraṅ mahat. pravivēśāsurō vēgādāvāmāsādya viṣṭhitau

तं प्रविष्टं रिपुं दृष्ट्वा बिलं रोषवशं गतः। मामुवाच तदा वाली वचनं क्षुभितेन्द्रियः

taṅ praviṣṭaṅ ripuṅ dṛṣṭvā bilaṅ rōṣavaśaṅ gataḥ. māmuvāca tadā vālī vacanaṅ kṣubhitēndriyaḥ

इह त्वं तिष्ठ सुग्रीव बिलद्वारि समाहितः। यावत्तत्र प्रविश्याहं निहन्मि सहसा रिपुम्

iha tvaṅ tiṣṭha sugrīva biladvāri samāhitaḥ. yāvattatra praviśyāhaṅ nihanmi sahasā ripum

मया त्वेतद्वचश्श्रुत्वा याचितस्स परन्तपः। शापयित्वा तु मां पद्भ्यां प्रविवेश बिलं महत्

mayā tvētadvacaśśrutvā yācitassa parantapaḥ. śāpayitvā tu māṅ padbhyāṅ pravivēśa bilaṅ mahat

तस्य प्रविष्टस्य बिलं साग्रस्संवत्सरो गतः। स्थितस्य मम बिलद्वारि स कालो व्यत्यवर्तत

tasya praviṣṭasya bilaṅ sāgrassaṅvatsarō gataḥ. sthitasya mama biladvāri sa kālō vyatyavartata

अहं तु नष्टं ज्ञात्वा तं स्नेहादागतसम्भ्रमः। भ्रातरं न च पश्यामि पापाशङ्कि च मे मनः

ahaṅ tu naṣṭaṅ jñātvā taṅ snēhādāgatasambhramaḥ. bhrātaraṅ na ca paśyāmi pāpāśaṅki ca mē manaḥ

अथ दीर्घस्य कालस्य बिलात्तस्माद्विनिस्सृतम्। सफेनं रुधिरं रक्तमहं दृष्ट्वा सुदुःखितः।।

atha dīrghasya kālasya bilāttasmādvinissṛtam. saphēnaṅ rudhiraṅ raktamahaṅ dṛṣṭvā suduḥkhitaḥ৷৷

नर्दतामसुराणां च ध्वनिर्मे श्रोत्रमागतः। निरस्तस्य च सङ्ग्रामे क्रोशतोनिस्स्वनो गुरोः

nardatāmasurāṇāṅ ca dhvanirmē śrōtramāgataḥ. nirastasya ca saṅgrāmē krōśatōnissvanō gurōḥ

अहं त्ववगतो बुद्ध्या चिह्नैस्तैर्भ्रातरं हतम्। पिधाय च बिलद्वारं शिलया गिरिमात्रया

ahaṅ tvavagatō buddhyā cihnaistairbhrātaraṅ hatam. pidhāya ca biladvāraṅ śilayā girimātrayā

।। शोकार्तश्चोदकं कृत्वा किष्किन्धामागतस्सखे। गूहमानस्य मे तत्त्वं यत्नतो मन्त्रिभिश्श्रुतम्

৷৷ śōkārtaścōdakaṅ kṛtvā kiṣkindhāmāgatassakhē. gūhamānasya mē tattvaṅ yatnatō mantribhiśśrutam

ततोऽहं तैस्समागम्य सम्मतैरभिषेचितः। राज्यं प्रशासतस्तस्य न्यायतो मम राघव

tatō.haṅ taissamāgamya sammatairabhiṣēcitaḥ. rājyaṅ praśāsatastasya nyāyatō mama rāghava!

अभिषिक्तं तु मां दृष्ट्वा वाली संरक्तलोचनः। मदीयान्मन्त्रिणो बद्ध्वा परुषं वाक्यमब्रवीत्

abhiṣiktaṅ tu māṅ dṛṣṭvā vālī saṅraktalōcanaḥ. madīyānmantriṇō baddhvā paruṣaṅ vākyamabravīt

निग्रहेऽपि समर्थस्य तं पापं प्रति राघव। न प्रावर्तत मे बुद्धिर्भ्रातुर्गौरवयन्त्रिता

nigrahē.pi samarthasya taṅ pāpaṅ prati rāghava. na prāvartata mē buddhirbhrāturgauravayantritā

हत्वा शत्रुं स मे भ्राता प्रविवेश पुरं तदा

hatvā śatruṅ sa mē bhrātā pravivēśa puraṅ tadā

।। मानयंस्तं महात्मानं यथावच्चाभ्यवादयम्। उक्ताश्च नाशिषस्तेन सन्तुष्टेनान्तरात्मना

৷৷ mānayaṅstaṅ mahātmānaṅ yathāvaccābhyavādayam. uktāśca nāśiṣastēna santuṣṭēnāntarātmanā

नत्वा पादावहं तस्य मकुटेनास्पृशं प्रभो अपि वाली मम क्रोधान्न प्रसादं चकार सः

natvā pādāvahaṅ tasya makuṭēnāspṛśaṅ prabhō api vālī mama krōdhānna prasādaṅ cakāra saḥ