रामचापविसृष्टेन शरेणान्तकरेण तम्। दृष्ट्वा विनिहतं भूमौ तारा ताराधिपानना

rāmacāpavisṛṣṭēna śarēṇāntakarēṇa tam. dṛṣṭvā vinihataṅ bhūmau tārā tārādhipānanā

इषुणाऽभिहतं दृष्ट्वा वालिनं कुञ्जरोपमम्

iṣuṇā.bhihataṅ dṛṣṭvā vālinaṅ kuñjarōpamam

।। वानरेन्द्र महेन्द्राभं शोकसन्तप्तमानसा। तारा तरुमिवोन्मूलं पर्यदेवयदातुरा

৷৷ vānarēndra mahēndrābhaṅ śōkasantaptamānasā. tārā tarumivōnmūlaṅ paryadēvayadāturā

रणे दारुण विक्रान्त प्रवीर प्लवतां वर। किं दीनामपुरोभागामद्य त्वं नाभिभाषसे।।

raṇē dāruṇa vikrānta pravīra plavatāṅ vara. kiṅ dīnāmapurōbhāgāmadya tvaṅ nābhibhāṣasē৷৷

उत्तिष्ठ हरिशार्दूल भजस्व शयनोत्तमम्। नैवंविधाश्शेरते हि भूमौ नृपतिसत्तमाः

uttiṣṭha hariśārdūla bhajasva śayanōttamam. naivaṅvidhāśśēratē hi bhūmau nṛpatisattamāḥ

अतीव खलु ते कान्ता वसुधा वसुधाधिप। गतासुरपि यां गात्रैर्मां विहाय निषेवसे

atīva khalu tē kāntā vasudhā vasudhādhipa!. gatāsurapi yāṅ gātrairmāṅ vihāya niṣēvasē

व्यक्तमन्या त्वया वीर धर्मत: सम्प्रवर्तिता। किष्किन्धेव पुरी रम्या स्वर्गमार्गे विनिर्मिता

vyaktamanyā tvayā vīra dharmata: sampravartitā. kiṣkindhēva purī ramyā svargamārgē vinirmitā

यान्यस्माभिस्त्वया सार्धं वनेषु मधुगन्धिषु। विहृतानि त्वया काले तेषामुपरमः कृतः

yānyasmābhistvayā sārdhaṅ vanēṣu madhugandhiṣu. vihṛtāni tvayā kālē tēṣāmuparamaḥ kṛtaḥ

निरानन्दा निराशाऽहं निमग्ना शोकसागरे। त्वयि पञ्चत्वमापन्ने महायूथपयूथपे

nirānandā nirāśā.haṅ nimagnā śōkasāgarē. tvayi pañcatvamāpannē mahāyūthapayūthapē

हृदयं सुस्थिरं मह्यं दृष्ट्वा विनिहतं पतिम्। यन्न शोकाभिसन्तप्तं स्फुटतेऽद्य सहस्रधा

hṛdayaṅ susthiraṅ mahyaṅ dṛṣṭvā vinihataṅ patim. yanna śōkābhisantaptaṅ sphuṭatē.dya sahasradhā

सुग्रीवस्य त्वया भार्या हृता स च विवासितः। यत्तु त्तस्य त्वया व्युष्टिः प्राप्तेयं प्लवगाधिप

sugrīvasya tvayā bhāryā hṛtā sa ca vivāsitaḥ. yattu ttasya tvayā vyuṣṭiḥ prāptēyaṅ plavagādhipa!

निश्श्रेयसपरा मोहात्त्वया चाहं विगर्हिता। यैषाऽब्रुवं हितं वाक्यं वानरेन्द्र हितैषिणी

niśśrēyasaparā mōhāttvayā cāhaṅ vigarhitā. yaiṣā.bruvaṅ hitaṅ vākyaṅ vānarēndra hitaiṣiṇī

रूपयौवनदृप्तानां दक्षिणानां च मानद। नूनमप्सरसामार्य चित्तानि प्रमथिष्यसि

rūpayauvanadṛptānāṅ dakṣiṇānāṅ ca mānada!. nūnamapsarasāmārya! cittāni pramathiṣyasi

कालो निस्संशयो नूनं जीवितान्तकरस्तव। बलाद्येनावपन्नोऽसि सुग्रीवस्यावशो वशम्

kālō nissaṅśayō nūnaṅ jīvitāntakarastava. balādyēnāvapannō.si sugrīvasyāvaśō vaśam

वैधव्यं शोकसन्तापं कृपणं कृपणा सती। अदुःखोपचिता पूर्वं वर्तयिष्याम्यनाथवत्।।

vaidhavyaṅ śōkasantāpaṅ kṛpaṇaṅ kṛpaṇā satī. aduḥkhōpacitā pūrvaṅ vartayiṣyāmyanāthavat৷৷

लालितश्चाङ्गदो वीरस्सुकुमारस्सुखोचितः। वर्त्स्यते कामवस्थां मे पितृव्ये क्रोधमूर्छिते।।

lālitaścāṅgadō vīrassukumārassukhōcitaḥ. vartsyatē kāmavasthāṅ mē pitṛvyē krōdhamūrchitē৷৷

कुरुष्व पितरं पुत्र सुदृष्टं धर्मवत्सलम्। दुर्लभं दर्शनं वत्स तव तस्य भविष्यति।।

kuruṣva pitaraṅ putra! sudṛṣṭaṅ dharmavatsalam. durlabhaṅ darśanaṅ vatsa! tava tasya bhaviṣyati৷৷

समाश्वासय पुत्रं त्वं सन्देशं सन्दिशस्व मे। मूर्ध्नि चैनं समाघ्राय प्रवासं प्रस्थितो ह्यसि

samāśvāsaya putraṅ tvaṅ sandēśaṅ sandiśasva mē. mūrdhni cainaṅ samāghrāya pravāsaṅ prasthitō hyasi

रामेण हि महत्कर्म कृतं त्वामभिनिघ्नता। आनृण्यं च गतं तस्य सुग्रीवस्य प्रतिश्रवे

rāmēṇa hi mahatkarma kṛtaṅ tvāmabhinighnatā. ānṛṇyaṅ ca gataṅ tasya sugrīvasya pratiśravē

सकामो भव सुग्रीव रुमां त्वं प्रतिपत्स्यसे। भुङ्क्षव राज्यमनुद्विग्नश्शस्तो भ्राता रिपुस्तव

sakāmō bhava sugrīva rumāṅ tvaṅ pratipatsyasē. bhuṅkṣava rājyamanudvignaśśastō bhrātā ripustava

किं मामेवं विलपतीं प्रेम्णा त्वं नाभिभाषसे। इमाः पश्य वरा बह्वीर्भार्यास्ते वानरेश्वर

kiṅ māmēvaṅ vilapatīṅ prēmṇā tvaṅ nābhibhāṣasē. imāḥ paśya varā bahvīrbhāryāstē vānarēśvara

तस्या विलपितं श्रुत्वा वानर्यस्सर्वतश्च ताः। परिगृह्याङ्गदं दीनं दुःखार्ता परिचुक्रुशुः

tasyā vilapitaṅ śrutvā vānaryassarvataśca tāḥ. parigṛhyāṅgadaṅ dīnaṅ duḥkhārtā paricukruśuḥ

किमङ्गदं साङ्गदवीरबाहो विहाय यास्यद्य चिरप्रवासम्। न युक्तमेवं गुणसन्निकृष्टं विहाय पुत्रं प्रियपुत्र गन्तुम्

kimaṅgadaṅ sāṅgadavīrabāhō vihāya yāsyadya cirapravāsam. na yuktamēvaṅ guṇasannikṛṣṭaṅ vihāya putraṅ priyaputra! gantum

किमप्रियं ते प्रिय चारुवेष मया कृतं नाथ सुतेन वा ते। सहाङ्गदां मां प्रविहाय वीर यत्प्रस्थितो दीर्घ मितः प्रवासम्

kimapriyaṅ tē priya! cāruvēṣa! mayā kṛtaṅ nātha! sutēna vā tē. sahāṅgadāṅ māṅ pravihāya vīra! yatprasthitō dīrgha mitaḥ pravāsam

यद्यप्रियं किञ्चिदसम्प्रधार्य कृतं मया स्यात्तव दीर्घबाहो। क्षमस्व मे तद्धरिवंशनाथ व्रजामि मूर्ध्ना तव वीर पादौ।।

yadyapriyaṅ kiñcidasampradhārya kṛtaṅ mayā syāttava dīrghabāhō. kṣamasva mē taddharivaṅśanātha vrajāmi mūrdhnā tava vīra! pādau৷৷

तथा तु तारा करुणं रुदन्ती भर्तुस्समीपे सह वानरीभिः। व्यवस्यत प्रायमुपोपवेष्टु मनिन्द्यवर्णा भुवि यत्र वाली

tathā tu tārā karuṇaṅ rudantī bhartussamīpē saha vānarībhiḥ. vyavasyata prāyamupōpavēṣṭu- manindyavarṇā bhuvi yatra vālī