वधमप्रतिरूपं तु महर्षेस्तस्य राघवः। विलपन्नेव धर्मात्मा कौसल्यां पुनरब्रवीत्।।

vadhamapratirūpaṅ tu maharṣēstasya rāghavaḥ. vilapannēva dharmātmā kausalyāṅ punarabravīt৷৷

तदज्ञानान्महत्पापं कृत्वाहं सङ्कुलेन्द्रियः। एकस्त्वचिन्तयं बुध्या कथं नु सुकृतं भवेत्।।

tadajñānānmahatpāpaṅ kṛtvāhaṅ saṅkulēndriyaḥ. ēkastvacintayaṅ budhyā kathaṅ nu sukṛtaṅ bhavēt৷৷

ततस्तं घटमादाय पूर्णं परमवारिणा। आश्रमं तमहं प्राप्य यथाऽख्यातपथं गतः।।

tatastaṅ ghaṭamādāya pūrṇaṅ paramavāriṇā. āśramaṅ tamahaṅ prāpya yathā.khyātapathaṅ gataḥ৷৷

तत्राहं दुर्बलावन्धौ वृद्धावपरिणायकौ। अपश्यं तस्य पितरौ लूनपक्षाविव द्विजौ।।

tatrāhaṅ durbalāvandhau vṛddhāvapariṇāyakau. apaśyaṅ tasya pitarau lūnapakṣāviva dvijau৷৷

।। तन्निमित्ताभिरासीनौ कथाभिरपरिश्रमौ। तामाशां मत्कृते हीनावुदासीनावनाथवत्।।

৷৷ tannimittābhirāsīnau kathābhirapariśramau. tāmāśāṅ matkṛtē hīnāvudāsīnāvanāthavat৷৷

शोकोपहतचित्तश्च भयसन्त्रस्तचेतनः। तच्चाऽश्रमपदं गत्वा भूयश्शोकमहं गतः।।

śōkōpahatacittaśca bhayasantrastacētanaḥ. taccā.śramapadaṅ gatvā bhūyaśśōkamahaṅ gataḥ৷৷

पदशब्दं तु मे श्रुत्वा मुनिर्वाक्यमभाषत। किं चिरायसि मे पुत्र पानीयं क्षिप्रमानय।।

padaśabdaṅ tu mē śrutvā munirvākyamabhāṣata. kiṅ cirāyasi mē putra! pānīyaṅ kṣipramānaya৷৷

यन्निमित्तमिदं तात सलिले क्रीडितं त्वया। उत्कण्ठिता ते मातेयं प्रविश क्षिप्रमाश्रमम्।।

yannimittamidaṅ tāta! salilē krīḍitaṅ tvayā. utkaṇṭhitā tē mātēyaṅ praviśa kṣipramāśramam৷৷

यद्व्यलीकं कृतं पुत्र मात्रा ते यदि वा मया। न तन्मनसि कर्तव्यं त्वया तात तपस्विना।।

yadvyalīkaṅ kṛtaṅ putra! mātrā tē yadi vā mayā. na tanmanasi kartavyaṅ tvayā tāta! tapasvinā৷৷

त्वं गतिस्त्वगतीनां चक्षुस्त्वं हीनचक्षुषाम्। समासक्तास्त्वयि प्राणाः किं त्वं नो नाभिभाषसे।।

tvaṅ gatistvagatīnāṅ cakṣustvaṅ hīnacakṣuṣām. samāsaktāstvayi prāṇāḥ kiṅ tvaṅ nō nābhibhāṣasē৷৷

मुनिमव्यक्तया वाचा तमहं सज्जमानया। हीनव्यञ्जनया प्रेक्ष्य भीतचित्त इवाब्रुवम्।।

munimavyaktayā vācā tamahaṅ sajjamānayā. hīnavyañjanayā prēkṣya bhītacitta ivābruvam৷৷

मनसः कर्म चेष्टाभिरभिसंस्तभ्य वाग्बलम्। आचचक्षे त्वहं तस्मै पुत्रव्यसनजं भयम्।।

manasaḥ karma cēṣṭābhirabhisaṅstabhya vāgbalam. ācacakṣē tvahaṅ tasmai putravyasanajaṅ bhayam৷৷

क्षत्रियोऽहं दशरथो नाहं पुत्रो महात्मनः। सज्जनावमतं दुःखमिदं प्राप्तं स्वकर्मजम्।।

kṣatriyō.haṅ daśarathō nāhaṅ putrō mahātmanaḥ. sajjanāvamataṅ duḥkhamidaṅ prāptaṅ svakarmajam৷৷

भगवंश्चापहस्तोऽहं सरयूतीरमागतः। जिघांसुश्श्वापदं कञ्चिन्निपाने चाऽगतं गजम्।।

bhagavaṅścāpahastō.haṅ sarayūtīramāgataḥ. jighāṅsuśśvāpadaṅ kañcinnipānē cā.gataṅ gajam৷৷

ततश्श्रुतो मया शब्दो जले कुम्भस्य पूर्यतः। द्विपोऽयमिति मत्वाऽयं बाणेनाभिहतो मया।।

tataśśrutō mayā śabdō jalē kumbhasya pūryataḥ. dvipō.yamiti matvā.yaṅ bāṇēnābhihatō mayā৷৷

गत्वा नद्यास्तत स्तीरमपश्यमिषुणा हृदि। विनिर्भिन्नं गतप्राणं शयानं भुवि तापसम्।।

gatvā nadyāstata stīramapaśyamiṣuṇā hṛdi. vinirbhinnaṅ gataprāṇaṅ śayānaṅ bhuvi tāpasam৷৷

भगवच्छशब्दमालक्ष्य मया गजजिघांसुना। विसृप्टोऽम्भसि नाराचस्तेन ते निहतस्सुतः।।

bhagavacchaśabdamālakṣya mayā gajajighāṅsunā. visṛpṭō.mbhasi nārācastēna tē nihatassutaḥ৷৷

ततस्तस्यैव वचनादुपेत्य परितप्यतः। स मया सहसा बाण उधृतो मर्मतस्तदा।।

tatastasyaiva vacanādupētya paritapyataḥ. sa mayā sahasā bāṇa udhṛtō marmatastadā৷৷

स चोधृतेन बाणेन तत्रैव स्वर्गमास्थितः। भवन्तौ पितरौ शोचन्नन्धाविति विलप्य च।।

sa cōdhṛtēna bāṇēna tatraiva svargamāsthitaḥ. bhavantau pitarau śōcannandhāviti vilapya ca৷৷

अज्ञानाद्भवतः पुत्र स्सहसाऽभिहतो मया। शेषमेवं गते यत्स्यात्तत्प्रसीदतु मे मुनिः।।

ajñānādbhavataḥ putra ssahasā.bhihatō mayā. śēṣamēvaṅ gatē yatsyāttatprasīdatu mē muniḥ৷৷

स तच्च्रुत्वा वचः क्रूरं मयोक्तमघशंसिना। नाशकत्तीव्रमायासमकर्तुं भगवानृषिः।।

sa taccrutvā vacaḥ krūraṅ mayōktamaghaśaṅsinā. nāśakattīvramāyāsamakartuṅ bhagavānṛṣiḥ৷৷

स बाष्पपूर्णवदनो निश्श्वसन्शोककर्शितः। मामुवाच महातेजाः कृताञ्जलिमुपस्थितम्।।

sa bāṣpapūrṇavadanō niśśvasanśōkakarśitaḥ. māmuvāca mahātējāḥ kṛtāñjalimupasthitam৷৷

यद्येतदशुभं कर्म न त्वं मे कथयेस्स्वयम्। फलेन्मूर्धा स्म ते राजन् सद्य श्शतसहस्रधा।।

yadyētadaśubhaṅ karma na tvaṅ mē kathayēssvayam. phalēnmūrdhā sma tē rājan sadya śśatasahasradhā৷৷

क्षत्रियेण वधो राजन् वानप्रस्थे विशेषतः। ज्ञानपूर्वं कृत स्स्थानाच्च्यावयेदपि वज्रिणम्।।

kṣatriyēṇa vadhō rājan! vānaprasthē viśēṣataḥ. jñānapūrvaṅ kṛta ssthānāccyāvayēdapi vajriṇam৷৷

सप्तधा तु फलेन्मूर्धा मुनौ तपसि तिष्ठति। ज्ञानाद्विसृजतश्शस्त्रं तादृशे ब्रह्मावादिनि।।

saptadhā tu phalēnmūrdhā munau tapasi tiṣṭhati. jñānādvisṛjataśśastraṅ tādṛśē brahmāvādini৷৷

अज्ञानाद्धिकृतं यस्मादिदं तेनैव जवसि। अपि ह्यद्य कुलं न स्यादिक्ष्वाकूणां कुतो भवान्।।

ajñānāddhikṛtaṅ yasmādidaṅ tēnaiva javasi. api hyadya kulaṅ na syādikṣvākūṇāṅ kutō bhavān৷৷

नय नौ नृप तं देशमिति मां चाभ्यभाषत। अद्य तं द्रष्टुमिच्छावः पुत्रं पश्चिमदर्शनम्।।

naya nau nṛpa! taṅ dēśamiti māṅ cābhyabhāṣata. adya taṅ draṣṭumicchāvaḥ putraṅ paścimadarśanam৷৷

।। रुधिरेणावसिक्ताङ्गं प्रकीर्णाजिनवाससम्। शयानं भुवि निस्संज्ञं धर्म राजवशं गतम्।।

৷৷ rudhirēṇāvasiktāṅgaṅ prakīrṇājinavāsasam. śayānaṅ bhuvi nissaṅjñaṅ dharma rājavaśaṅ gatam৷৷

अथाहमेकस्तं देशं नीत्वा तौ भृशदुःखितौ। अस्पर्शयमहं पुत्रं तं मुनिं सह भार्यया।।

athāhamēkastaṅ dēśaṅ nītvā tau bhṛśaduḥkhitau. asparśayamahaṅ putraṅ taṅ muniṅ saha bhāryayā৷৷

तौ पुत्रमात्मन स्स्पृष्ट्वा तमासाद्य तपस्विनौ। निपेततुश्शरीरेऽस्य पिता चास्येदमब्रवीत्।।

tau putramātmana sspṛṣṭvā tamāsādya tapasvinau. nipētatuśśarīrē.sya pitā cāsyēdamabravīt৷৷

नाभिवादयसे माद्य न च माऽमभिभाषसे। किं नु शेषे तु भूमौ त्वं वत्स किं कुपितो ह्यसि।।

nābhivādayasē mādya na ca mā.mabhibhāṣasē. kiṅ nu śēṣē tu bhūmau tvaṅ vatsa! kiṅ kupitō hyasi৷৷

न त्वहं ते प्रियं पुत्र मातरं पश्य धार्मिक। किं नु नालिङ्गसे पुत्र सुकुमार वचो वद।।

na tvahaṅ tē priyaṅ putra! mātaraṅ paśya dhārmika. kiṅ nu nāliṅgasē putra! sukumāra! vacō vada৷৷

कस्य वाऽपररात्रेऽहं श्रोष्यामि हृदयङ्गमम्। अधीयानस्य मधुरं शास्त्रं वान्यद्विशेषतः।।

kasya vā.pararātrē.haṅ śrōṣyāmi hṛdayaṅgamam. adhīyānasya madhuraṅ śāstraṅ vānyadviśēṣataḥ৷৷

को मां सन्द्यामुपास्यैव स्नात्वा हुतहुताशनः। श्लाघयिष्यत्युपासीनः पुत्र शोकभयार्दितम्।।

kō māṅ sandyāmupāsyaiva snātvā hutahutāśanaḥ. ślāghayiṣyatyupāsīnaḥ putra śōkabhayārditam৷৷

कन्दमूलफलं हृत्वा को मां प्रियमिवातिथिम्। भोजयिष्यत्यकर्मण्यमप्रग्रहमनायकम्।।

kandamūlaphalaṅ hṛtvā kō māṅ priyamivātithim. bhōjayiṣyatyakarmaṇyamapragrahamanāyakam৷৷

इमामन्धां च वृद्धां च मातरं ते तपस्विनीम्। कथं वत्स भरिष्यामि कृपणां पुत्रगर्धिनीम्।।

imāmandhāṅ ca vṛddhāṅ ca mātaraṅ tē tapasvinīm. kathaṅ vatsa! bhariṣyāmi kṛpaṇāṅ putragardhinīm৷৷

तिष्ठ मां मागमः पुत्र यमस्य सदनं प्रति। श्वो मया सह गन्तासि जनन्या च समेधितः।।

tiṣṭha māṅ māgamaḥ putra! yamasya sadanaṅ prati. śvō mayā saha gantāsi jananyā ca samēdhitaḥ৷৷

उभावपि च शोकार्तावनाथौ कृपणौ वने। क्षिप्रमेव गमिष्यावस्त्वया हीनौ यमक्षयम्।।

ubhāvapi ca śōkārtāvanāthau kṛpaṇau vanē. kṣipramēva gamiṣyāvastvayā hīnau yamakṣayam৷৷

ततो वैवस्वतं दृष्ट्वा तं प्रवक्ष्यामि भारतीम्। क्षमतां धर्मराजो मे बिभृयात्पितरावयम्।।

tatō vaivasvataṅ dṛṣṭvā taṅ pravakṣyāmi bhāratīm. kṣamatāṅ dharmarājō mē bibhṛyātpitarāvayam৷৷

दातुमर्हति धर्मात्मा लोकपालो महायशाः। ईदृशस्य ममाक्षय्या मेकामभयदक्षिणाम्।।

dātumarhati dharmātmā lōkapālō mahāyaśāḥ. īdṛśasya mamākṣayyā mēkāmabhayadakṣiṇām৷৷

अपापोऽसि यदा पुत्र निहतः पापकर्मणा। तेन सत्येन गच्छाऽऽशु ये लोकाश्शस्त्रयोधिनाम्।।

apāpō.si yadā putra! nihataḥ pāpakarmaṇā. tēna satyēna gacchā৷৷śu yē lōkāśśastrayōdhinām৷৷

यान्ति शूरा गतिं यां च सङ्ग्रामेष्वनिवर्तिनः। हतास्त्वभिमुखाः पुत्र गतिं तां परमां व्रज।।

yānti śūrā gatiṅ yāṅ ca saṅgrāmēṣvanivartinaḥ. hatāstvabhimukhāḥ putra! gatiṅ tāṅ paramāṅ vraja৷৷

यां गतिं सगरश्शैब्यो दिलीपो जनमेजयः। नहुषो दुन्दुमारश्च प्राप्तास्तां गच्छ पुत्रक।।

yāṅ gatiṅ sagaraśśaibyō dilīpō janamējayaḥ. nahuṣō dundumāraśca prāptāstāṅ gaccha putraka!৷৷

या गति स्सर्वसाधूनां स्वाध्यायात्तपसाच या। या भूमिदस्याहिऽताग्नेरेकपत्नी व्रतस्य च।।

yā gati ssarvasādhūnāṅ svādhyāyāttapasāca yā. yā bhūmidasyāhi.tāgnērēkapatnī vratasya ca৷৷

।। गोसहस्रप्रदातृ़णां या या गुरुभृतामपि। देहन्यासकृतां या च तां गतिं गच्छ पुत्रक।।

৷৷ gōsahasrapradātṛṇāṅ yā yā gurubhṛtāmapi. dēhanyāsakṛtāṅ yā ca tāṅ gatiṅ gaccha putraka!৷৷

न हि त्वस्मिन्कुले जातो गच्छत्यकुशलां गतिम्। स तु यास्यति येन त्वं निहतो मम बान्धवः।।

na hi tvasminkulē jātō gacchatyakuśalāṅ gatim. sa tu yāsyati yēna tvaṅ nihatō mama bāndhavaḥ৷৷

एवं स कृपणं तत्र पर्यदेवयतासकृत्। ततोऽस्मै कर्तुमुदकं प्रवृत्तस्सहभार्यया।।

ēvaṅ sa kṛpaṇaṅ tatra paryadēvayatāsakṛt. tatō.smai kartumudakaṅ pravṛttassahabhāryayā৷৷

स तु दिव्येन रूपेण मुनिपुत्रस्स्वकर्मभिः। स्वर्गमध्यारुहत्क्षिप्रं शक्रेण सह धर्मवित्।।

sa tu divyēna rūpēṇa muniputrassvakarmabhiḥ. svargamadhyāruhatkṣipraṅ śakrēṇa saha dharmavit৷৷

आबभाषे च वृद्धौ तौ सह शक्रेण तापसः। आश्वास्यच मुहूर्तं तु पितरौ वाक्यमब्रवीत्।।

ābabhāṣē ca vṛddhau tau saha śakrēṇa tāpasaḥ. āśvāsyaca muhūrtaṅ tu pitarau vākyamabravīt৷৷

स्थानमस्मि महत्प्राप्तो भवतोः परिचारणात्। भवन्तावपि च क्षिप्रं मम मूलमुपैष्यतः।।

sthānamasmi mahatprāptō bhavatōḥ paricāraṇāt. bhavantāvapi ca kṣipraṅ mama mūlamupaiṣyataḥ৷৷

एवमुक्त्वा तु दिव्येन विमानेन वपुष्मता। आरुरोह दिवं क्षिप्रं मुनिपुत्रो जितेन्द्रियः।।

ēvamuktvā tu divyēna vimānēna vapuṣmatā. ārurōha divaṅ kṣipraṅ muniputrō jitēndriyaḥ৷৷

स कृत्वा तूदकं तूर्णं तापस स्सह भार्यया। मामुवाच महातेजाः कृताञ्जलिमुपस्थितम्।।

sa kṛtvā tūdakaṅ tūrṇaṅ tāpasa ssaha bhāryayā. māmuvāca mahātējāḥ kṛtāñjalimupasthitam৷৷

अद्यैव जहिं मां राजन्मरणे नास्ति मे व्यथा। यच्छरेणैकपुत्रं मां त्वमकर्षीरपुत्रकम्।।

adyaiva jahiṅ māṅ rājanmaraṇē nāsti mē vyathā. yaccharēṇaikaputraṅ māṅ tvamakarṣīraputrakam৷৷

त्वया तु यदविज्ञानान्निहतो मे सुतश्शुचिः। तेन त्वामभिशप्स्यामि सुदुःखमतिदारुणम्।।

tvayā tu yadavijñānānnihatō mē sutaśśuciḥ. tēna tvāmabhiśapsyāmi suduḥkhamatidāruṇam৷৷

पुत्रव्यसनजं दुःखं यदेतन्मम साम्प्रतम्। एवं त्वं पुत्रशोकेन राजन्कालं करिष्यसि।।

putravyasanajaṅ duḥkhaṅ yadētanmama sāmpratam. ēvaṅ tvaṅ putraśōkēna rājankālaṅ kariṣyasi৷৷

अज्ञानात्तु हतो यस्मात्क्षत्रियेण त्वया मुनिः। तस्मात्त्वां नाविशत्याशु ब्रह्महत्या नराधिप।।

ajñānāttu hatō yasmātkṣatriyēṇa tvayā muniḥ. tasmāttvāṅ nāviśatyāśu brahmahatyā narādhipa!৷৷

त्वामप्येतादृशो भावः क्षिप्रमेव गमिष्यति। जीवितान्तकरो घोरो दातारमिव दक्षिणा।।

tvāmapyētādṛśō bhāvaḥ kṣipramēva gamiṣyati. jīvitāntakarō ghōrō dātāramiva dakṣiṇā৷৷

एवं शापं मयि न्यस्य विलप्य करुणं बहु। चितामारोप्य देहं तन्मिथुनं स्वर्गमभ्ययात्।।

ēvaṅ śāpaṅ mayi nyasya vilapya karuṇaṅ bahu. citāmārōpya dēhaṅ tanmithunaṅ svargamabhyayāt৷৷

तदेतच्छिन्तयानेन स्मृतं पापं मया स्वयम्। तदा बाल्यात्कृतं देवि शब्दवेध्यनुशिक्षिणा।।

tadētacchintayānēna smṛtaṅ pāpaṅ mayā svayam. tadā bālyātkṛtaṅ dēvi! śabdavēdhyanuśikṣiṇā৷৷

तस्यायं कर्मणो देवि विपाकस्समुपस्थितः। अपथ्यैस्सहम्भुक्ते व्याधिरन्नरसे यथा।।

tasyāyaṅ karmaṇō dēvi! vipākassamupasthitaḥ. apathyaissahambhuktē vyādhirannarasē yathā৷৷

तस्मान्मामागतं भद्रे तस्योदारस्य तद्वचः। यदहं पुत्रशोकेन सन्त्यक्ष्याम्यद्य जीवितम्।।

tasmānmāmāgataṅ bhadrē! tasyōdārasya tadvacaḥ. yadahaṅ putraśōkēna santyakṣyāmyadya jīvitam৷৷

चक्षुभ्यां त्वां न पश्यामि कौसल्ये साधु मां स्फृश। इत्युक्त्वा स रुदंस्त्रस्तो भार्यामाह च भूमिपः।।

cakṣubhyāṅ tvāṅ na paśyāmi kausalyē! sādhu māṅ sphṛśa. ityuktvā sa rudaṅstrastō bhāryāmāha ca bhūmipaḥ৷৷

एतन्मे सदृशं देवि यन्मया राघवे कृतम्। सदृशं तत्तु तस्यैव यदनेन कृतं मयि।।

ētanmē sadṛśaṅ dēvi! yanmayā rāghavē kṛtam. sadṛśaṅ tattu tasyaiva yadanēna kṛtaṅ mayi৷৷

दुर्वृत्तमपि कः पुत्रं त्यजेद्भुवि विचक्षणः। कश्च प्रव्राज्यमानो वा नासूयेत्पितरं सुतः।।

durvṛttamapi kaḥ putraṅ tyajēdbhuvi vicakṣaṇaḥ. kaśca pravrājyamānō vā nāsūyētpitaraṅ sutaḥ৷৷

यदि मां संस्पृशेद्रामस्सकृदद्य लभेत वा। यमक्षयमनुप्राप्ता द्रक्ष्यन्ति न हि मानवाः।।

yadi māṅ saṅspṛśēdrāmassakṛdadya labhēta vā. yamakṣayamanuprāptā drakṣyanti na hi mānavāḥ৷৷

चक्षुषा त्वां न पश्यामि स्मृतिर्मम विलुप्यते। दूता वैवस्वतस्यैते कौसल्ये त्वरयन्ति माम्।।

cakṣuṣā tvāṅ na paśyāmi smṛtirmama vilupyatē. dūtā vaivasvatasyaitē kausalyē! tvarayanti mām৷৷

अतस्तु किं दुःखतरं यदहं जीवितक्षये। न हि पश्यामि धर्मज्ञं रामं सत्यपराक्रमम्।।

atastu kiṅ duḥkhataraṅ yadahaṅ jīvitakṣayē. na hi paśyāmi dharmajñaṅ rāmaṅ satyaparākramam৷৷

तस्यादर्शनजश्शोकस्सुतस्याप्रतिकर्मणः। उच्छोषयति मे प्राणान्वारिस्तोकमिवातपः।।

tasyādarśanajaśśōkassutasyāpratikarmaṇaḥ. ucchōṣayati mē prāṇānvāristōkamivātapaḥ৷৷

न ते मनुष्या देवास्ते ये चारुशुभकुण्डलम्। मुखं द्रक्ष्यन्ति रामस्य वर्षे पञ्चदशे पुनः।।

na tē manuṣyā dēvāstē yē cāruśubhakuṇḍalam. mukhaṅ drakṣyanti rāmasya varṣē pañcadaśē punaḥ৷৷

पद्मपत्रेक्षणं सुभ्रु सुदंष्ट्रं चारुनासिकम्। धन्या द्रक्ष्यन्ति रामस्य ताराधिपनिभं मुखम्।।

padmapatrēkṣaṇaṅ subhru! sudaṅṣṭraṅ cārunāsikam. dhanyā drakṣyanti rāmasya tārādhipanibhaṅ mukham৷৷

सदृशं शारदस्येन्दोः पुल्लस्य कमलस्य च। सुगन्धि मम नाथस्य धन्या द्रक्ष्यन्ति तन्मुखम्।।

sadṛśaṅ śāradasyēndōḥ pullasya kamalasya ca. sugandhi mama nāthasya dhanyā drakṣyanti tanmukham৷৷

निवृत्तवनवासं तमयोध्यां पुनरागतम्। द्रक्ष्यन्ति सुखिनो रामं शुक्रं मार्गगतं यथा।।

nivṛttavanavāsaṅ tamayōdhyāṅ punarāgatam. drakṣyanti sukhinō rāmaṅ śukraṅ mārgagataṅ yathā৷৷

कौसल्ये चित्तमोहेन हृदयं सीदतीव मे। वेदये न च संयुक्तान् शब्दस्पर्शरसानहम्।।

kausalyē! cittamōhēna hṛdayaṅ sīdatīva mē. vēdayē na ca saṅyuktān śabdasparśarasānaham৷৷

चित्तनाशाद्विपद्यन्ते सर्वाण्येन्द्रियाणि मे। क्षीणस्नेहस्य दीपस्य संसक्ता रश्मयो यथा।।

cittanāśādvipadyantē sarvāṇyēndriyāṇi mē. kṣīṇasnēhasya dīpasya saṅsaktā raśmayō yathā৷৷

अयमात्मभवश्शोको मामनाथमचेतनम्। संसादयति वेगेन यथा कूलं नदीरयः।।

ayamātmabhavaśśōkō māmanāthamacētanam. saṅsādayati vēgēna yathā kūlaṅ nadīrayaḥ৷৷

हा राघव महाबाहो हा ममाऽयासनाशन। हा पितृप्रिय मे नाथ हाऽद्य क्वासि गतस्सुत।।

hā rāghava! mahābāhō! hā mamā.yāsanāśana. hā pitṛpriya! mē nātha! hā.dya kvāsi gatassuta৷৷

हा कौसल्ये नशिष्यामि हा सुमित्रे तपस्विनि। हा नृशंसे ममामित्रे कैकेयि कुलपांसनि।।

hā kausalyē! naśiṣyāmi hā sumitrē! tapasvini!. hā nṛśaṅsē! mamāmitrē! kaikēyi! kulapāṅsani!৷৷

इति रामस्य मातुश्च सुमित्रायाश्च सन्निधौ। राजा दशरथ श्शोचञ्जीवितान्तमुपागमत्।।

iti rāmasya mātuśca sumitrāyāśca sannidhau. rājā daśaratha śśōcañjīvitāntamupāgamat৷৷

यदा तु दीनं कथयन्नराधिपः प्रियस्य पुत्त्रस्य विवासनातुरः। गतेऽर्धरात्रे भृशदुःखपीडितस्तदा जहौ प्राणमुदारदर्शनः।।

yadā tu dīnaṅ kathayannarādhipaḥ priyasya puttrasya vivāsanāturaḥ. gatē.rdharātrē bhṛśaduḥkhapīḍitastadā jahau prāṇamudāradarśanaḥ৷৷