तेनिवृत्तामहाकायाश्श्रुत्वाङ्गदवचस्तदा । नैष्ठिकींबुद्धिमास्थायसर्वेसङ्ग्रामकाङ्क्षिणः ।।

tēnivṛttāmahākāyāśśrutvāṅgadavacastadā . naiṣṭhikīṅbuddhimāsthāyasarvēsaṅgrāmakāṅkṣiṇaḥ ।।

समुदीरितवीर्यास्तेसमारोपितविक्रमाः । पर्यवस्थापितावाक्यैरङ्गदेनवलीमुखाः ।।

samudīritavīryāstēsamārōpitavikramāḥ . paryavasthāpitāvākyairaṅgadēnavalīmukhāḥ ।।

।। प्रयाताश्चगताहर्षंमरणेकृतश्चयाः । चक्रुस्सुतुमुलंयुद्धंवानरास्त्यक्तजीविताः ।।

।। prayātāścagatāharṣaṅmaraṇēkṛtaścayāḥ . cakrussutumulaṅyuddhaṅvānarāstyaktajīvitāḥ ।।

अथवृक्षान्महाकायास्सानूनिसुमहान्ति च । वानरास्तूर्णमुद्यम्यकुम्भकर्णमभिद्रुताः ।।

athavṛkṣānmahākāyāssānūnisumahānti ca . vānarāstūrṇamudyamyakumbhakarṇamabhidrutāḥ ।।

कुम्भकर्णस्सङ्कृद्धोगदामुद्यम्यवीर्यवान् । अर्थयन्समहाकायस्समन्ताद् व्यक्षिपद्रिपून् ।।

kumbhakarṇassaṅkṛddhōgadāmudyamyavīryavān . arthayansamahākāyassamantād vyakṣipadripūn ।।

शतानिसप्तचाष्टौ च सहस्राणि च वानराः । प्रकीर्णाःशेरतेभूमौकुम्भकर्णेनपोधिताः ।।

śatānisaptacāṣṭau ca sahasrāṇi ca vānarāḥ . prakīrṇāḥśēratēbhūmaukumbhakarṇēnapōdhitāḥ ।।

षोडशाष्टौ च दश च विंशत्रतिंशस्तथैव च । परिक्षिप्य च बाहुभ्यांखादन्विपरिधावति ।।

ṣōḍaśāṣṭau ca daśa ca viṅśatratiṅśastathaiva ca . parikṣipya ca bāhubhyāṅkhādanviparidhāvati ।।

कृच्छ्रेणचसमाश्वस्ताःसङ्गम्यचततस्ततः ।।

kṛcchrēṇacasamāśvastāḥsaṅgamyacatatastataḥ ।।

ततःपर्वतमुत्पाट्यद्विविदःप्लवगर्षभः ।।

tataḥparvatamutpāṭyadvividaḥplavagarṣabhaḥ ।।

तंसमुत्पत्यचिक्षेपकुम्भकर्णायवानरः ।।

taṅsamutpatyacikṣēpakumbhakarṇāyavānaraḥ ।।

ममर्दाश्वान्गजांश्चापिरथांश्चापिनगोत्तमः ।।

mamardāśvāngajāṅścāpirathāṅścāpinagōttamaḥ ।।

तच्चैलवेगाभिहतंहताश्वंहतसारथि ।।

taccailavēgābhihataṅhatāśvaṅhatasārathi ।।

रथिनोवानरेन्द्राणांशरैःकालान्तकोपमैः ।।

rathinōvānarēndrāṇāṅśaraiḥkālāntakōpamaiḥ ।।

वानराश्चमहात्मानस्समुत्पाट्यमहाद्रुमान् ।।

vānarāścamahātmānassamutpāṭyamahādrumān ।।

हनुमान् शैलशृङ्गाणिशिलाश्चविविधान् द्रुमान् ।।

hanumān śailaśṛṅgāṇiśilāścavividhān drumān ।।

तानिपर्वतशृङ्गाणिशूलेन स बिभेद ह ।।

tāniparvataśṛṅgāṇiśūlēna sa bibhēda ha ।।

ततोहरीणांतदनीकमुग्रंदुद्रावशूलंनिशितंप्रगृह्य । तस्थौ स तस्यापततःपुरस्तान्महीधराग्रंहनुमान् प्रगृह्य ।।

tatōharīṇāṅtadanīkamugraṅdudrāvaśūlaṅniśitaṅpragṛhya . tasthau sa tasyāpatataḥpurastānmahīdharāgraṅhanumān pragṛhya ।।

स कुम्भकर्णंकुपितोजघानवेगेनशैलोत्तमभीमकायम् । स चक्षुभेतेनतदाभिभूतोमेदार्द्रगात्रोरुधिरावसिक्तः ।।

sa kumbhakarṇaṅkupitōjaghānavēgēnaśailōttamabhīmakāyam . sa cakṣubhētēnatadābhibhūtōmēdārdragātrōrudhirāvasiktaḥ ।।

स शूलमासाद्यतटित्प्रकाशंगिरिर्यथाप्रज्वलिताग्रशृङ्गम् । बाह्वन्तरेमारुतिमाजघानगुहोऽचलंक्रौञ्चमिवोग्रशक्त्या ।।

sa śūlamāsādyataṭitprakāśaṅgiriryathāprajvalitāgraśṛṅgam . bāhvantarēmārutimājaghānaguhō.calaṅkrauñcamivōgraśaktyā ।।

शूलनिर्भिन्नमहाभुजान्तरःप्रविह्वलःशोणितमुद्वमन् मुखात् । ननादभीमंहनुमान् महाहवेयुगान्तमेघस्न्तितस्वनोपमम् ।।

śūlanirbhinnamahābhujāntaraḥpravihvalaḥśōṇitamudvaman mukhāt . nanādabhīmaṅhanumān mahāhavēyugāntamēghasntitasvanōpamam ।।

ततोविनेदुःसहसाप्रहृष्टारक्षोगणास्तंव्यथितंसमीक्ष्य । प्लवङ्गमास्तुव्यथिताभयर्ताःप्रदुद्रुवुःसंयतिकुम्भकर्णात् ।।

tatōvinēduḥsahasāprahṛṣṭārakṣōgaṇāstaṅvyathitaṅsamīkṣya . plavaṅgamāstuvyathitābhayartāḥpradudruvuḥsaṅyatikumbhakarṇāt ।।

ततस्तुनीलोबलवान् पर्यवस्थापयन्बलम् । प्रविचिक्षेपशैलाग्रंकुम्भकर्णायधीमते ।।

tatastunīlōbalavān paryavasthāpayanbalam . pravicikṣēpaśailāgraṅkumbhakarṇāyadhīmatē ।।

तदापतन्तंसम्प्रेक्ष्यमुष्टिनाभिजघान ह । मुष्टिप्रहाराभिहतंतच्छैलाग्रंव्यशीर्यत ।।

tadāpatantaṅsamprēkṣyamuṣṭinābhijaghāna ha . muṣṭiprahārābhihataṅtacchailāgraṅvyaśīryata ।।

ऋषभश्शरभोनीलोगवाक्षोगन्धमादनः ।।

ṛṣabhaśśarabhōnīlōgavākṣōgandhamādanaḥ ।।

शैलैर्ववृक्षैस्तलैःपादैर्मुष्टिभिश्चमहाबलाः ।।

śailairvavṛkṣaistalaiḥpādairmuṣṭibhiścamahābalāḥ ।।

स्पर्शानिवप्रहारांस्तान्वेद्वयानो न विव्यथे ।।

sparśānivaprahārāṅstānvēdvayānō na vivyathē ।।

कुम्भकर्णभुजाभ्यांतुपीडितोवानरर्षभः ।।

kumbhakarṇabhujābhyāṅtupīḍitōvānararṣabhaḥ ।।

मुष्टिनाशरभंहत्वाजानुनानीलमाहवे ।।

muṣṭināśarabhaṅhatvājānunānīlamāhavē ।।

।। आजघानगवाक्षंतुलेनेन्द्ररिपुस्तदा । पादेनाभ्यहनत्कृद्धस्तरसागन्धमादनम् ।।

।। ājaghānagavākṣaṅtulēnēndraripustadā . pādēnābhyahanatkṛddhastarasāgandhamādanam ।।

दत्तप्रहारव्यथितामुमुहुश्शोणितोक्षिताः । निपेतुस्तेतुमेदिन्यांनिकृत्ताइवकिंशुकाः ।।

dattaprahāravyathitāmumuhuśśōṇitōkṣitāḥ . nipētustētumēdinyāṅnikṛttāivakiṅśukāḥ ।।

तेषुवानरमुख्येषुपातितेषुमहात्मसु । वानराणांसहस्राणिकुम्बकर्णंप्रदद्रुवुः ।।

tēṣuvānaramukhyēṣupātitēṣumahātmasu . vānarāṇāṅsahasrāṇikumbakarṇaṅpradadruvuḥ ।।

तंशैलमिवशैलाभाःसर्वेतुप्लवगर्षभाः । समारुह्यसमुत्पत्यददंशुश्चमहाबलाः ।।

taṅśailamivaśailābhāḥsarvētuplavagarṣabhāḥ . samāruhyasamutpatyadadaṅśuścamahābalāḥ ।।

तंनखैर्धशनैश्चापिमुष्टिभिर्बाहुभिस्तथा । कुम्भकर्णंमहाबाहहुंतेजघ्नुःप्लवगर्षभाः ।।

taṅnakhairdhaśanaiścāpimuṣṭibhirbāhubhistathā . kumbhakarṇaṅmahābāhahuṅtējaghnuḥplavagarṣabhāḥ ।।

स वानरसहस्त्रैरजितः पर्वतोपमैः । रराजराक्षसव्याघ्रोगिरिरात्मरुहैरिव ।।

sa vānarasahastrairajitaḥ parvatōpamaiḥ . rarājarākṣasavyāghrōgirirātmaruhairiva ।।

बाहुभ्यांवानरान्सर्वान्प्रगृह्य स महाबलः । भक्ष्यामाससङ्क्रुद्धोगरुडःपन्नगानिव ।।

bāhubhyāṅvānarānsarvānpragṛhya sa mahābalaḥ . bhakṣyāmāsasaṅkruddhōgaruḍaḥpannagāniva ।।

प्रक्षिप्ताःकुम्बकर्णेनवक्त्रेपातालसन्निभे । नासापुटाभ्यांनिर्जग्मुःकर्णाभ्यांचैववानराः ।।

prakṣiptāḥkumbakarṇēnavaktrēpātālasannibhē . nāsāpuṭābhyāṅnirjagmuḥkarṇābhyāṅcaivavānarāḥ ।।

भक्ष्यन्भृशसङ्क्रुद्धो हरीन् पर्वतसन्निभः । बभञ्जवानरान् सर्वान् सङ्क्रुद्धोराक्षसोत्तमः ।।

bhakṣyanbhṛśasaṅkruddhō harīn parvatasannibhaḥ . babhañjavānarān sarvān saṅkruddhōrākṣasōttamaḥ ।।

मांसशोणितसंक्लेदाकुर्वन् भूमिं स राक्षसः । चचारहरिनैन्येषुकालानगिरिवमूर्छितः ।।

māṅsaśōṇitasaṅklēdākurvan bhūmiṅ sa rākṣasaḥ . cacāraharinainyēṣukālānagirivamūrchitaḥ ।।

वज्रहस्तोयथाशक्रःपाशहस्तइवान्तकः । शूलहस्तोबभौयुद्धेकुम्बकर्णोमहाबलः ।।

vajrahastōyathāśakraḥpāśahastaivāntakaḥ . śūlahastōbabhauyuddhēkumbakarṇōmahābalaḥ ।।

यथाशुष्काण्यरण्यानिग्रीष्मेदहतिपावकः । तथावानरसैन्यानिकुम्बकर्णोविनिर्दहत् ।।

yathāśuṣkāṇyaraṇyānigrīṣmēdahatipāvakaḥ . tathāvānarasainyānikumbakarṇōvinirdahat ।।

ततस्तेवध्यमानास्तुहतयूथाविनायकाः । वानराभयसंविग्नाविनेदुर्विस्वरंभृशैः ।।

tatastēvadhyamānāstuhatayūthāvināyakāḥ . vānarābhayasaṅvignāvinēdurvisvaraṅbhṛśaiḥ ।।

अनेकशोवध्यमानाःकुम्भकर्णेनवानराः । राघवंशरणंजग्मुर्व्यथिताःभिन्नचेतसः ।।

anēkaśōvadhyamānāḥkumbhakarṇēnavānarāḥ . rāghavaṅśaraṇaṅjagmurvyathitāḥbhinnacētasaḥ ।।

प्रभग्नान् वानरान् दृष्टवावज्रहस्तात्मजात्मजः । अभ्यधावतवेगेनकुम्भकर्णंमहाहवे ।।

prabhagnān vānarān dṛṣṭavāvajrahastātmajātmajaḥ . abhyadhāvatavēgēnakumbhakarṇaṅmahāhavē ।।

शैलशृङ्गंमहद्गृह्यविनदंश्चमुहुर्मुहुः । त्रासयन्राक्षसान्सर्वान् कुम्भकर्णपदानुगान् ।।

śailaśṛṅgaṅmahadgṛhyavinadaṅścamuhurmuhuḥ . trāsayanrākṣasānsarvān kumbhakarṇapadānugān ।।

स तेनाभिहतोमूर्ध्निशैलेनेन्द्ररिपुस्तदा ।।

sa tēnābhihatōmūrdhniśailēnēndraripustadā ।।

।। कुम्भकर्णःप्रजज्वालक्रोधेनमहतातदा । सोऽभ्यधावतवेगेनवालिपुत्रममर्षणम् ।।

।। kumbhakarṇaḥprajajvālakrōdhēnamahatātadā . sō.bhyadhāvatavēgēnavāliputramamarṣaṇam ।।

कुम्भकर्णोमहानादस्त्रासयन् सर्ववानरान् । शूलंससर्जवैरोषादङ्गदेतुमहाबलः ।।

kumbhakarṇōmahānādastrāsayan sarvavānarān . śūlaṅsasarjavairōṣādaṅgadētumahābalaḥ ।।

त मापतन्तंबुद्ध्वातुयुद्धमार्गविशारदः । लाघवान्मोचयामाबलवान् वानरर्षभः ।।

ta māpatantaṅbuddhvātuyuddhamārgaviśāradaḥ . lāghavānmōcayāmābalavān vānararṣabhaḥ ।।

उत्पत्यचैनंतरसातलेनोरस्यताडयत् । स तेनाभिहतःकोपात्प्रमुमोहाचलोपमः ।।

utpatyacainaṅtarasātalēnōrasyatāḍayat . sa tēnābhihataḥkōpātpramumōhācalōpamaḥ ।।

स लब्दसंज्ञोबलवान्मुष्टिमावर्त्यराक्षसः । अपहास्तेनचिक्षेपविसंज्ञः स पपात ह ।।

sa labdasaṅjñōbalavānmuṣṭimāvartyarākṣasaḥ . apahāstēnacikṣēpavisaṅjñaḥ sa papāta ha ।।

तस्मिन् प्लवगशार्दूलेविसंज्ञेपतितेभुवि । तच्छूलंसमुपादायसुग्रीवमभिदुद्रुवे ।।

tasmin plavagaśārdūlēvisaṅjñēpatitēbhuvi . tacchūlaṅsamupādāyasugrīvamabhidudruvē ।।

तमापतन्तंसम्प्रेक्ष्यकुम्भकर्णंमहाबलम् । उत्पपाततदावीरस्सुग्रीवोवानराधिपः ।।

tamāpatantaṅsamprēkṣyakumbhakarṇaṅmahābalam . utpapātatadāvīrassugrīvōvānarādhipaḥ ।।

स पर्वताग्रमुत्क्षिप्यसमाविध्यमहाबलः । अभिदुद्राववेगेनकुम्भकर्णंमहाबलम् ।।

sa parvatāgramutkṣipyasamāvidhyamahābalaḥ . abhidudrāvavēgēnakumbhakarṇaṅmahābalam ।।

तमापतन्तंसम्प्रेक्ष्यकुम्भकर्णःप्लवङ्गमम् । तस्थौविवृतसर्वाङ्गोवानरेन्द्रस्यसम्मुखः ।।

tamāpatantaṅsamprēkṣyakumbhakarṇaḥplavaṅgamam . tasthauvivṛtasarvāṅgōvānarēndrasyasammukhaḥ ।।

कपिशोणितदिग्धाङ्गंभक्ष्यन्तंप्लवङ्गमान् । कुम्भकर्णंस्थितंदृष्टवासुग्रीवोवाक्यमब्रवीत् ।।

kapiśōṇitadigdhāṅgaṅbhakṣyantaṅplavaṅgamān . kumbhakarṇaṅsthitaṅdṛṣṭavāsugrīvōvākyamabravīt ।।

त्वजतद्वानरानीकंप्राकृतैःकिंकरिष्यसि । सहस्वैकंनिपातंमेपर्वतस्यास्यराक्षस ।।

tvajatadvānarānīkaṅprākṛtaiḥkiṅkariṣyasi . sahasvaikaṅnipātaṅmēparvatasyāsyarākṣasa ।।

तद्वाक्यंहरिराजस्यसत्त्वधैर्यसमन्वितम् । श्रुत्वाराक्षसशार्दूलःकुम्भकर्णोऽब्रवीद्वचः ।।

tadvākyaṅharirājasyasattvadhairyasamanvitam . śrutvārākṣasaśārdūlaḥkumbhakarṇō.bravīdvacaḥ ।।

प्रजापतेस्तुपौत्रस्त्वंतथैवरक्षरजस्सुतः । श्रुतपौरुषसम्पन्नःकस्माद्गर्जसिवानर ।।

prajāpatēstupautrastvaṅtathaivarakṣarajassutaḥ . śrutapauruṣasampannaḥkasmādgarjasivānara ।।

स कुम्भकर्णस्यवचोनिशम्यव्याविध्यशैलंसहसामुमोच । तेनाजघानोरसिकुम्भकर्णंशैलेनवज्राशनिसन्निभेन ।।

sa kumbhakarṇasyavacōniśamyavyāvidhyaśailaṅsahasāmumōca . tēnājaghānōrasikumbhakarṇaṅśailēnavajrāśanisannibhēna ।।

तच्छैलशृङ्गंसहसाविकीर्णंभुजान्तरेतस्यतदाविशाले । ततोनिषेदुःसहसाप्लवङ्गारक्षोगणाश्चापिमुदाविनेदुः ।।

tacchailaśṛṅgaṅsahasāvikīrṇaṅbhujāntarētasyatadāviśālē . tatōniṣēduḥsahasāplavaṅgārakṣōgaṇāścāpimudāvinēduḥ ।।

स शैलशृङ्गाभिहतश्चुकोपननादरोषाच्चविवृत्यवक्त्रम् । व्याविध्यशूलं च तटित्प्रकाशंचिक्षेपहर्यृक्षिपतेर्वधाय ।।

sa śailaśṛṅgābhihataścukōpananādarōṣāccavivṛtyavaktram . vyāvidhyaśūlaṅ ca taṭitprakāśaṅcikṣēpaharyṛkṣipatērvadhāya ।।

तत्कुम्भकर्णस्यभुजप्रविद्धंशूलंशितंकाञ्चनदामजुष्टम् । क्षिप्रंसमुत्पत्यनिगृह्यदोर्भ्यांबभञ्जवेगेनसुतोऽनिलस्य ।।

tatkumbhakarṇasyabhujapraviddhaṅśūlaṅśitaṅkāñcanadāmajuṣṭam . kṣipraṅsamutpatyanigṛhyadōrbhyāṅbabhañjavēgēnasutō.nilasya ।।

कृतंभारसहस्रस्यशूलंकालायसंमहत् । बभञ्जजानुमारोप्यतदाहृष्टःप्लवङ्गमः ।।

kṛtaṅbhārasahasrasyaśūlaṅkālāyasaṅmahat . babhañjajānumārōpyatadāhṛṣṭaḥplavaṅgamaḥ ।।

शूलंभग्नंहनुमतादृष्टवावानरवाहिनी । हृष्टाननादबहुशस्सर्वतश्चापिदुद्रुवे ।।

śūlaṅbhagnaṅhanumatādṛṣṭavāvānaravāhinī . hṛṣṭānanādabahuśassarvataścāpidudruvē ।।

बभूवथपरित्रस्तोराक्षसोविमुखोऽभवत् । सिंहनादं च तेचक्रुःप्रहृष्टावनगोचराः ।।

babhūvathaparitrastōrākṣasōvimukhō.bhavat . siṅhanādaṅ ca tēcakruḥprahṛṣṭāvanagōcarāḥ ।।

स तत्तथाभग्नमवेक्ष्यशूलंचुकोपरक्षोधिपतिर्महात्मा । उत्पाट्यलङ्कामलयात्सशृङ्गंजघानसुग्रीवमुपेत्यतेन ।।

sa tattathābhagnamavēkṣyaśūlaṅcukōparakṣōdhipatirmahātmā . utpāṭyalaṅkāmalayātsaśṛṅgaṅjaghānasugrīvamupētyatēna ।।

स शैलशृङ्गाभिहतोविसंज्ञःपपातभूमौयुधिवानरेन्द्रः । तंप्रेक्ष्यभूमौपतितंविसंज्ञनेदुःप्रहृष्टास्त्वथयातुधानाः ।।

sa śailaśṛṅgābhihatōvisaṅjñaḥpapātabhūmauyudhivānarēndraḥ . taṅprēkṣyabhūmaupatitaṅvisaṅjñanēduḥprahṛṣṭāstvathayātudhānāḥ ।।

मभ्युपेत्याद्भुतघोरवीर्यं स कुम्भकर्णोयुधिवानरेन्द्रम् । जहारसुग्रीवमभिप्रगृह्ययथानिलोमेघमतिप्रचण्डः ।।

mabhyupētyādbhutaghōravīryaṅ sa kumbhakarṇōyudhivānarēndram . jahārasugrīvamabhipragṛhyayathānilōmēghamatipracaṇḍaḥ ।।

स तंमहामेघनिकाशरूपमुत्पाट्यगच्छन्युधिकुम्भकर्णः । रराजमेरुप्रतिमानरूपोमेरुर्यथाभ्युछ्रचितघोरशृङ्गः ।।

sa taṅmahāmēghanikāśarūpamutpāṭyagacchanyudhikumbhakarṇaḥ . rarājamērupratimānarūpōmēruryathābhyuchracitaghōraśṛṅgaḥ ।।

ततस्तमादायजगामवीरस्संस्तूयमानोयुधिराक्षसेन्द्रैः । शृण्वन्निनादंत्रिदिवालयानांप्लवङ्गराजग्रहविस्मितानाम् ।।

tatastamādāyajagāmavīrassaṅstūyamānōyudhirākṣasēndraiḥ . śṛṇvanninādaṅtridivālayānāṅplavaṅgarājagrahavismitānām ।।

ततस्तमादायतदा स मेनेहरीन्द्रमिन्द्रोपममिन्द्रवीर्यः । अस्मिन् हतेसर्वमिदंहतंस्यात्सराघवंसैन्यमितीन्द्रशत्रुः ।।

tatastamādāyatadā sa mēnēharīndramindrōpamamindravīryaḥ . asmin hatēsarvamidaṅhataṅsyātsarāghavaṅsainyamitīndraśatruḥ ।।

विद्रुतांवाहिनींदृष्टवावानराणामितस्ततः । कुम्भकर्णेनसुग्रीवंगृहीतंचापिवानरम् ।।

vidrutāṅvāhinīṅdṛṣṭavāvānarāṇāmitastataḥ . kumbhakarṇēnasugrīvaṅgṛhītaṅcāpivānaram ।।

एवंगृहीतेसुग्रीवेकिंकर्तव्यंमयाभवेत् ।।

ēvaṅgṛhītēsugrīvēkiṅkartavyaṅmayābhavēt ।।

।। यद्वैन्यायंमयाकर्तुंतत्करिष्यामिसर्वधा । भूत्वापर्वतसङ्काशोनाशयिष्यामिराक्षसम् ।।

।। yadvainyāyaṅmayākartuṅtatkariṣyāmisarvadhā . bhūtvāparvatasaṅkāśōnāśayiṣyāmirākṣasam ।।

मयाहतेसंयतिकुम्भकर्णेमहाबलेमुष्टिविशीर्णदेहे । विमोचितेवानरपार्थिवे च भवन्तुहृष्टाःप्लवगास्समस्ताः ।।

mayāhatēsaṅyatikumbhakarṇēmahābalēmuṣṭiviśīrṇadēhē . vimōcitēvānarapārthivē ca bhavantuhṛṣṭāḥplavagāssamastāḥ ।।

अथवास्वयमप्येषमोक्षंप्राप्स्यतिपार्थिव । गृहीतोऽयंयदिभवेत्रिदशैस्सासुरोरगैः ।।

athavāsvayamapyēṣamōkṣaṅprāpsyatipārthiva . gṛhītō.yaṅyadibhavētridaśaissāsurōragaiḥ ।।

मन्ये न तावदात्मानंबुध्यतेवानराधिपः । शैलप्रहाराभिहतःकुम्भकर्णेनसंयुगे ।।

manyē na tāvadātmānaṅbudhyatēvānarādhipaḥ . śailaprahārābhihataḥkumbhakarṇēnasaṅyugē ।।

अयंमुहूर्तात्सुग्रीवोलब्दसंज्ञोमहाहवे । आत्मनोवानराणां च यत्पथ्यंतत्करिष्यति ।।

ayaṅmuhūrtātsugrīvōlabdasaṅjñōmahāhavē . ātmanōvānarāṇāṅ ca yatpathyaṅtatkariṣyati ।।

मयातुमोक्षितस्यास्यसुग्रीवस्यमहात्मनः । अप्रीतिश्चभवेत्कष्टाकीर्तिनाशश्चशाश्वतः ।।

mayātumōkṣitasyāsyasugrīvasyamahātmanaḥ . aprītiścabhavētkaṣṭākīrtināśaścaśāśvataḥ ।।

तस्मान्मुहूर्तंकाङ्क्षिष्येविक्रमंपार्थिवस्यतु । भिन्नं च वानरानीकंतावदाश्वासयाम्यहम् ।।

tasmānmuhūrtaṅkāṅkṣiṣyēvikramaṅpārthivasyatu . bhinnaṅ ca vānarānīkaṅtāvadāśvāsayāmyaham ।।

इत्येवंचिन्तयित्वातुहनुमान्मारुतात्मजः । भूयःसंस्तम्भयामासवानराणांमहाचमूम् ।।

ityēvaṅcintayitvātuhanumānmārutātmajaḥ . bhūyaḥsaṅstambhayāmāsavānarāṇāṅmahācamūm ।।

स कुम्भकर्णोऽथविवेशलङ्कांस्पुरन्तमादायमहाकपिंतम् । विमानचर्यागृहगोपुरस्थैःपुष्पाग्य्रवर्षैरवकीर्यमाणः ।।

sa kumbhakarṇō.thavivēśalaṅkāṅspurantamādāyamahākapiṅtam . vimānacaryāgṛhagōpurasthaiḥpuṣpāgyravarṣairavakīryamāṇaḥ ।।

लाजगन्धोदवर्षैस्तुसिच्यमानश्सनैश्शनैः । राजवीथ्यास्तुशीतत्वात्संज्ञांप्रापमहाबलः ।।

lājagandhōdavarṣaistusicyamānaśsanaiśśanaiḥ . rājavīthyāstuśītatvātsaṅjñāṅprāpamahābalaḥ ।।

ततस्ससंज्ञामुपलभ्यकृच्छ्राद्बलीयसस्तस्यभुजान्तरस्थः । अवेक्षमाणःपुरसाजमार्गंविचिन्तयामासमुहुर्महात्मा ।।

tatassasaṅjñāmupalabhyakṛcchrādbalīyasastasyabhujāntarasthaḥ . avēkṣamāṇaḥpurasājamārgaṅvicintayāmāsamuhurmahātmā ।।

एवंगृहीतेनकथंनुनामशक्यंमयासम्प्रतिकर्तुमद्य । तथाकरिष्यामियथाहरीणांभविष्यतीष्टं च हितं च कार्यम् ।।

ēvaṅgṛhītēnakathaṅnunāmaśakyaṅmayāsampratikartumadya . tathākariṣyāmiyathāharīṇāṅbhaviṣyatīṣṭaṅ ca hitaṅ ca kāryam ।।

ततःकराग्रैःसहसासमेत्यराजाहरीणाममरेन्द्रशत्रुम् । खरैश्चकर्णौदशनैश्चनासांददंशपार्श्वेषु च कुम्भकर्णम् ।।

tataḥkarāgraiḥsahasāsamētyarājāharīṇāmamarēndraśatrum . kharaiścakarṇaudaśanaiścanāsāṅdadaṅśapārśvēṣu ca kumbhakarṇam ।।

स कुम्भकर्णोहृतकर्णनासोविदारितस्तेनरदैर्नखैश्च । रोषाभिभूतःक्षतजार्द्रगात्रःसुग्रीवमाविध्यपिपेषभूमौ ।।

sa kumbhakarṇōhṛtakarṇanāsōvidāritastēnaradairnakhaiśca . rōṣābhibhūtaḥkṣatajārdragātraḥsugrīvamāvidhyapipēṣabhūmau ।।

स भूतलेभीमबलाभिपिष्टस्सुरारिभिस्स्सैरभिहन्यमानः । जगामखंवेगवदभ्युपेत्यपुनश्चरामेणसमाजगाम ।।

sa bhūtalēbhīmabalābhipiṣṭassurāribhisssairabhihanyamānaḥ . jagāmakhaṅvēgavadabhyupētyapunaścarāmēṇasamājagāma ।।

कर्णनासाविहीनस्तुकुम्भकर्णोमहाबलः । रराजशोणितैःसिक्तोगिरिःप्रस्रवणैरिव ।।

karṇanāsāvihīnastukumbhakarṇōmahābalaḥ . rarājaśōṇitaiḥsiktōgiriḥprasravaṇairiva ।।

शोणितार्द्रोमहाकायोराक्षसोभीमविक्रमः । युद्धायाभिमुखोभीमोमनश्चक्रेनिशाचरः ।।

śōṇitārdrōmahākāyōrākṣasōbhīmavikramaḥ . yuddhāyābhimukhōbhīmōmanaścakrēniśācaraḥ ।।

।। नीलाञ्जनचयप्रख्यःसस्नध्यइवतोयदः । अमर्षाच्छोणितोद्गारीशुशुभेरावणानुजीः ।।

।। nīlāñjanacayaprakhyaḥsasnadhyaivatōyadaḥ . amarṣācchōṇitōdgārīśuśubhērāvaṇānujīḥ ।।

गतेतुतस्मिन् सुरराजशत्रुःक्रोधात्प्रदुद्रावरणायभूयः । अनायुधोऽस्मीतिविचिन्त्यरौद्रोघोरंतदामुद्गरमाससाद ।।

gatētutasmin surarājaśatruḥkrōdhātpradudrāvaraṇāyabhūyaḥ . anāyudhō.smītivicintyaraudrōghōraṅtadāmudgaramāsasāda ।।

ततस्सपुर्यास्ससहसामहात्मानिष्क्रम्यतद्वानरसैन्यमुग्रम् । बभक्षरक्षोयुधिकुम्भकर्णःप्रजायुगान्तानगिरिवप्रवृद्धः ।।

tatassapuryāssasahasāmahātmāniṣkramyatadvānarasainyamugram . babhakṣarakṣōyudhikumbhakarṇaḥprajāyugāntānagirivapravṛddhaḥ ।।

बुभुक्षितःशोणइतमांसगृध्नुःप्रविव्यतद्वानरसैन्यमुग्रम् । चखादरक्षांसिहरीन् पिशाचान् ऋक्षांश्चमोहाद्युधिकुम्भकर्णः । यथैवमृत्युर्हरतेयुगान्ते स भक्ष्यामासहरींश्चमुख्यान् ।।

bubhukṣitaḥśōṇaitamāṅsagṛdhnuḥpravivyatadvānarasainyamugram . cakhādarakṣāṅsiharīn piśācān ṛkṣāṅścamōhādyudhikumbhakarṇaḥ . yathaivamṛtyurharatēyugāntē sa bhakṣyāmāsaharīṅścamukhyān ।।

एकंद्वौत्रीन् बहून् क्रुद्धोवानरान्सहराक्षसैः । समादायैकहस्तेनप्रचिक्षेपत्वरन्मुखे ।।

ēkaṅdvautrīn bahūn kruddhōvānarānsaharākṣasaiḥ . samādāyaikahastēnapracikṣēpatvaranmukhē ।।

सम्प्रस्रवंस्तदामेदश्शोणिते च महाबलः । वध्यमानोनगेन्द्राग्रैर्भक्ष्यामासवानरान् ।।

samprasravaṅstadāmēdaśśōṇitē ca mahābalaḥ . vadhyamānōnagēndrāgrairbhakṣyāmāsavānarān ।।

तेभक्ष्यमाणाहरयोरामंजुग्मुस्तदागतिम् । कुम्भकर्णोभृशंक्रुद्धःकपीन् खादन् प्रधावति ।।

tēbhakṣyamāṇāharayōrāmaṅjugmustadāgatim . kumbhakarṇōbhṛśaṅkruddhaḥkapīn khādan pradhāvati ।।

शतानिसप्तचाष्टौ च विंशत्रतिंशत्तथैव च । सम्परिष्वज्यबाहुभ्यांखादवनिपरिधावति ।।

śatānisaptacāṣṭau ca viṅśatratiṅśattathaiva ca . sampariṣvajyabāhubhyāṅkhādavaniparidhāvati ।।

मेदोवसाशोणितदिग्धगात्रःकरायवसक्तग्रथितान्त्रमालः । ववर्षशूलानिसतीक्षणदंष्ट्रःकालोयुगान्तस्थइववृद्धः ।।

mēdōvasāśōṇitadigdhagātraḥkarāyavasaktagrathitāntramālaḥ . vavarṣaśūlānisatīkṣaṇadaṅṣṭraḥkālōyugāntasthaivavṛddhaḥ ।।

तस्मिन् कालेसुमित्रायाःपुत्रःपरबलार्दनः । चकारलक्ष्मणःक्रुद्धोयुद्धंपरपुरञ्जयः ।।

tasmin kālēsumitrāyāḥputraḥparabalārdanaḥ . cakāralakṣmaṇaḥkruddhōyuddhaṅparapurañjayaḥ ।।

स कुम्भकर्णस्यशरान् शरीरेसप्तवीर्यवान् । निचखादाददेचान्यावनिससर्ज च लक्ष्मणः ।।

sa kumbhakarṇasyaśarān śarīrēsaptavīryavān . nicakhādādadēcānyāvanisasarja ca lakṣmaṇaḥ ।।

पीड्यमानस्तदस्त्रंतुविशेषंतत्सराक्षसः । ततश्चुकोपबलवान्सुमित्रानन्दवर्दनः ।।

pīḍyamānastadastraṅtuviśēṣaṅtatsarākṣasaḥ . tataścukōpabalavānsumitrānandavardanaḥ ।।

अथास्यकवचंशुभ्रंजाम्भूनदमयंशुभम् । प्रच्छादयामासशरैस्सन्ध्याभ्रमिवमारुतः ।।

athāsyakavacaṅśubhraṅjāmbhūnadamayaṅśubham . pracchādayāmāsaśaraissandhyābhramivamārutaḥ ।।

नीलाञ्जनचयप्रख्यश्शरैःकाञ्चनभूषणैः । अपीड्यमानश्शुशुभेमेघैस्सूर्यइवांशुमान् ।।

nīlāñjanacayaprakhyaśśaraiḥkāñcanabhūṣaṇaiḥ . apīḍyamānaśśuśubhēmēghaissūryaivāṅśumān ।।

ततस्सराक्षसोभीमस्सुमित्रानन्दवर्धनम् । सावज्ञमेवप्रोवाचवाक्यंमेघौघनिस्स्वनः ।।

tatassarākṣasōbhīmassumitrānandavardhanam . sāvajñamēvaprōvācavākyaṅmēghaughanissvanaḥ ।।

अन्तकस्याप्यकष्टेन युधि जेतारमाहवे । युध्यतामामभीतेनख्यापितावीरतात्वया ।।

antakasyāpyakaṣṭēna yudhi jētāramāhavē . yudhyatāmāmabhītēnakhyāpitāvīratātvayā ।।

प्रगृहीतायुधस्येहमृत्योरिवमहामृधे । तिष्ठन्नप्रग्रतःपूज्यःकिमुयुद्धप्रदायकः ।।

pragṛhītāyudhasyēhamṛtyōrivamahāmṛdhē . tiṣṭhannapragrataḥpūjyaḥkimuyuddhapradāyakaḥ ।।

ऐरावतंबलेनसमारूढोवृतःसर्वामरैःप्रभुः । नैवशक्रोऽपिसमरेस्थितपूर्वःकदाचन ।।

airāvataṅbalēnasamārūḍhōvṛtaḥsarvāmaraiḥprabhuḥ . naivaśakrō.pisamarēsthitapūrvaḥkadācana ।।

अद्यत्वयाहम्सौमित्रेबालेनापि , नापिपराक्रमैः । तोषितोगन्तुमिच्छामित्यामनुज्ञाप्यराघवम् ।।

adyatvayāhamsaumitrēbālēnāpi , nāpiparākramaiḥ . tōṣitōgantumicchāmityāmanujñāpyarāghavam ।।

यत्तुवीर्यबलोत्साहैस्तोषितोऽहंरणेत्वया । राममेवैकमिच्छामिहन्तुंयस्मिन् हतेहतम् ।।

yattuvīryabalōtsāhaistōṣitō.haṅraṇētvayā . rāmamēvaikamicchāmihantuṅyasmin hatēhatam ।।

रामेमयात्रनिहतेयेऽन्येस्थास्यन्तिसंयुगे । तानहंयोधयिष्यामिस्वबलेनप्रमाथिना ।।

rāmēmayātranihatēyē.nyēsthāsyantisaṅyugē . tānahaṅyōdhayiṣyāmisvabalēnapramāthinā ।।

इत्युक्तवाक्यंतद्रक्षःप्रोवाचस्तुतिसंहितम् । मृधेघोरतरंवाक्यंसौमित्रिःप्रहसन्निव ।।

ityuktavākyaṅtadrakṣaḥprōvācastutisaṅhitam . mṛdhēghōrataraṅvākyaṅsaumitriḥprahasanniva ।।

यस्त्वंशक्रादिभिर्वरैरसह्यःप्राप्यपौरुषम् । तत्सत्यंनान्यथावीरदृष्टस्तेऽद्यपराक्रमः ।।

yastvaṅśakrādibhirvarairasahyaḥprāpyapauruṣam . tatsatyaṅnānyathāvīradṛṣṭastē.dyaparākramaḥ ।।

इतिश्रुत्वाह्यनादृत्यलक्ष्मणं स निशाचरः ।।

itiśrutvāhyanādṛtyalakṣmaṇaṅ sa niśācaraḥ ।।

।। अतिक्रम्य च सौमित्रिंकुम्भकर्णोमहाबलः । राममेवाभिदुद्रावकम्पयन्निवमेदिनीम् ।।

।। atikramya ca saumitriṅkumbhakarṇōmahābalaḥ . rāmamēvābhidudrāvakampayannivamēdinīm ।।

अथदाशरथींरामोरौद्रमस्त्रंप्रयोजयन् । कुम्भकर्णस्यहृदयेससर्जनिशितान् शरान् ।।

athadāśarathīṅrāmōraudramastraṅprayōjayan . kumbhakarṇasyahṛdayēsasarjaniśitān śarān ।।

तस्यरामेणविद्धस्यसहसाभिप्रधावतः । अङ्गालमिश्राःक्रुद्धस्यमुखान्निश्चेरुरर्चिषः ।।

tasyarāmēṇaviddhasyasahasābhipradhāvataḥ . aṅgālamiśrāḥkruddhasyamukhānniścērurarciṣaḥ ।।

रामास्त्रविद्धोघोरंवैनदन्राक्षसपुङ्गवः । अभ्यधावतसङ्कृद्धोहरीन् निद्रावयन् रणे ।।

rāmāstraviddhōghōraṅvainadanrākṣasapuṅgavaḥ . abhyadhāvatasaṅkṛddhōharīn nidrāvayan raṇē ।।

तस्योरसिनिमग्नास्तेशराबर्हिणवाससः । हस्ताच्छास्यपरिभ्रष्टागदाचोर्व्यांपपात ह ।।

tasyōrasinimagnāstēśarābarhiṇavāsasaḥ . hastācchāsyaparibhraṣṭāgadācōrvyāṅpapāta ha ।।

आयुधानि च सर्वाणिविप्राकीर्यन्तभूतले । स निरायुधमात्मानंयदामेनेमहाबलः ।।

āyudhāni ca sarvāṇiviprākīryantabhūtalē . sa nirāyudhamātmānaṅyadāmēnēmahābalaḥ ।।

स बाणैरतिविद्धाङ्गःक्षतजेनसमुक्षितः ।।

sa bāṇairatividdhāṅgaḥkṣatajēnasamukṣitaḥ ।।

स तीव्रेण च कोपेनरुधिरेण च मूर्छितः ।।

sa tīvrēṇa ca kōpēnarudhirēṇa ca mūrchitaḥ ।।

अथशृङ्गंसमाविध्यभीमंभीमपराक्रमः । चिक्षेपराममुद्धिश्यबलवानन्तकोपमः ।।

athaśṛṅgaṅsamāvidhyabhīmaṅbhīmaparākramaḥ . cikṣēparāmamuddhiśyabalavānantakōpamaḥ ।।

अप्राप्तमन्तरारामःसप्तभिस्तमजिह्मगैः । चिच्छेदगिरिशृङ्गंतंपुनःसन्धायकार्मुकम् ।।

aprāptamantarārāmaḥsaptabhistamajihmagaiḥ . cicchēdagiriśṛṅgaṅtaṅpunaḥsandhāyakārmukam ।।

ततस्तुरामोधर्मात्मातस्यशृङ्गंमहत्तदा ।।

tatasturāmōdharmātmātasyaśṛṅgaṅmahattadā ।।

तन्मेरुशिखराकारंद्योतमानमिवश्रिया ।।

tanmēruśikharākāraṅdyōtamānamivaśriyā ।।

तस्मिन् काले स धर्मात्मालक्ष्मणोराममब्रवीत् ।।

tasmin kālē sa dharmātmālakṣmaṇōrāmamabravīt ।।

नैवायंवानरान्राजन्नविजानातिराक्षसान् ।।

naivāyaṅvānarānrājannavijānātirākṣasān ।।

साध्वेनमधिरोहस्तुसर्वतोवानरर्षभाः ।।

sādhvēnamadhirōhastusarvatōvānararṣabhāḥ ।।

अप्ययंदुर्मतिःकालेगुरुभारप्रपीडितः ।।

apyayaṅdurmatiḥkālēgurubhāraprapīḍitaḥ ।।

तस्यतद्वचनंश्रुत्वाराजपुत्रस्यधीमतः ।।

tasyatadvacanaṅśrutvārājaputrasyadhīmataḥ ।।

कुम्भकर्णस्तुसङ्कृद्धस्समारूढःप्लवङ्गमैः ।।

kumbhakarṇastusaṅkṛddhassamārūḍhaḥplavaṅgamaiḥ ।।

तान् न्दृष्टवानिर्धुतान्रामोदुष्टोऽयमितिराक्षसः ।।

tān ndṛṣṭavānirdhutānrāmōduṣṭō.yamitirākṣasaḥ ।।

क्रोधरक्तेक्षणोवीरोनिर्दहन्निवचक्षुषा ।।

krōdharaktēkṣaṇōvīrōnirdahannivacakṣuṣā ।।

।। राघवोराक्षसंरोषाभिदुद्राववेगितः । यूथपान्हर्षयन्सर्वान्कुम्भकर्णभयार्दितान् ।।

।। rāghavōrākṣasaṅrōṣābhidudrāvavēgitaḥ . yūthapānharṣayansarvānkumbhakarṇabhayārditān ।।

स चापमादायभुजङ्गकल्पंधृढज्यमुग्रंतपनीयचित्रम् । हरीन् समाश्वास्यसमुत्पपातरामोनिबद्धोत्तमतूणबाणः ।।

sa cāpamādāyabhujaṅgakalpaṅdhṛḍhajyamugraṅtapanīyacitram . harīn samāśvāsyasamutpapātarāmōnibaddhōttamatūṇabāṇaḥ ।।

स वानरगणैस्तैस्तुवृतःपरमदुर्जयः । लक्ष्मणानुचरोरामस्सम्प्रतस्थेमहाबलः ।।

sa vānaragaṇaistaistuvṛtaḥparamadurjayaḥ . lakṣmaṇānucarōrāmassampratasthēmahābalaḥ ।।

स ददर्शमहात्मानंकिरीटिनमरिन्दमम् । शोणितावृतरक्ताक्षंकुम्भकर्णंमहाबलम् ।।

sa dadarśamahātmānaṅkirīṭinamarindamam . śōṇitāvṛtaraktākṣaṅkumbhakarṇaṅmahābalam ।।

सर्वान् समभिधावन्तंयथारुष्टंदिशागजम् । मार्गमाणंहरीन्कक्रुद्धंराक्षसैःपरिवारितम् ।।

sarvān samabhidhāvantaṅyathāruṣṭaṅdiśāgajam . mārgamāṇaṅharīnkakruddhaṅrākṣasaiḥparivāritam ।।

व्निध्यमन्दरसङ्काशंकाञ्चनाङ्गदभूषणम् । स्रवन्तंरुधिरंवक्त्राद्वर्षामेघमिवोथतितम् ।।

vnidhyamandarasaṅkāśaṅkāñcanāṅgadabhūṣaṇam . sravantaṅrudhiraṅvaktrādvarṣāmēghamivōthatitam ।।

जिह्वयापरिलिह्यन्तंसृक्किणीशोणितेक्षणम् । मृद्नन्तंवानरानीकंकालान्तकयमोपमम् ।।

jihvayāparilihyantaṅsṛkkiṇīśōṇitēkṣaṇam . mṛdnantaṅvānarānīkaṅkālāntakayamōpamam ।।

तंदृष्टवाराक्षसश्रेष्ठंप्रदीप्तानलवर्चसम् । विस्फारयामासतदाकार्मुकंपुरुषर्षभः ।।

taṅdṛṣṭavārākṣasaśrēṣṭhaṅpradīptānalavarcasam . visphārayāmāsatadākārmukaṅpuruṣarṣabhaḥ ।।

स तस्यचापनिर्घोषात्कुपितोराक्षसर्षभः । अमृष्यमाणस्तंघोषमभिदुद्रावराघवम् ।।

sa tasyacāpanirghōṣātkupitōrākṣasarṣabhaḥ . amṛṣyamāṇastaṅghōṣamabhidudrāvarāghavam ।।

ततस्तुवातोद्धतमेघकल्पंभुजङ्गराजोत्तमभोगबाहुम् । तमापतन्तंधरणीराभमुवाचरामोकुम्भकर्णम् ।।

tatastuvātōddhatamēghakalpaṅbhujaṅgarājōttamabhōgabāhum . tamāpatantaṅdharaṇīrābhamuvācarāmōkumbhakarṇam ।।

आगच्छरक्षोधिपमाविषादमवस्थितोऽहंप्रगृहीतचापः । अवेहिमांराक्षसवंशनाशनंयस्त्वंमुहूर्ताद्भविता ।।

āgaccharakṣōdhipamāviṣādamavasthitō.haṅpragṛhītacāpaḥ . avēhimāṅrākṣasavaṅśanāśanaṅyastvaṅmuhūrtādbhavitā ।।

रामोऽयमितिविज्ञायजहासविकृतस्वनम् । अभ्यधावतसङ्ककृद्धोहरीवनिद्रावयन्रणे ।।

rāmō.yamitivijñāyajahāsavikṛtasvanam . abhyadhāvatasaṅkakṛddhōharīvanidrāvayanraṇē ।।

पातयन्निवसर्वेषांहृदयनिवनौकसाम् । प्रहस्यविकृतंभीमंसमेघस्न्तितोपमम् ।।

pātayannivasarvēṣāṅhṛdayanivanaukasām . prahasyavikṛtaṅbhīmaṅsamēghasntitōpamam ।।

नाहंविराधोविज्ञेयो न कबन्दःखरो न च । न वाली न च मारीचःकुम्भकर्णःसमागतः ।।

nāhaṅvirādhōvijñēyō na kabandaḥkharō na ca . na vālī na ca mārīcaḥkumbhakarṇaḥsamāgataḥ ।।

पश्यमेमुद्गरंभीमंसर्वकालायसंमहत् । अनेननिर्जितादेवादानवाश्चपुरामया ।।

paśyamēmudgaraṅbhīmaṅsarvakālāyasaṅmahat . anēnanirjitādēvādānavāścapurāmayā ।।

विकर्णवासइतिमांनावज्ञातुंत्वमर्हसि । स्वल्पाऽपिहि न मेपीडार्णनासाविनाशनात् ।।

vikarṇavāsaitimāṅnāvajñātuṅtvamarhasi . svalpā.pihi na mēpīḍārṇanāsāvināśanāt ।।

दर्शयेक्ष्वाकुशार्दूलवीर्यंगात्रेषुमेलघु । ततस्त्वांभक्षयिष्यामिदृष्टपौरुषविक्रमम् ।।

darśayēkṣvākuśārdūlavīryaṅgātrēṣumēlaghu . tatastvāṅbhakṣayiṣyāmidṛṣṭapauruṣavikramam ।।

स कुम्भकर्णस्यवचोनिशम्यरामस्सुपुङ्खान् विससर्जन् । तैराहतोवज्रसमवेगैर्नचुक्षुभे न व्यथतेसुरारिः ।।

sa kumbhakarṇasyavacōniśamyarāmassupuṅkhān visasarjan . tairāhatōvajrasamavēgairnacukṣubhē na vyathatēsurāriḥ ।।

यैस्सायकैस्सालवरानिकृत्तावालीहतोवानरपुङ्गवश्च । तेकुम्भकर्णस्यतदाशरीरंवज्रोपमं न व्यधयांप्रचक्रुः ।।

yaissāyakaissālavarānikṛttāvālīhatōvānarapuṅgavaśca . tēkumbhakarṇasyatadāśarīraṅvajrōpamaṅ na vyadhayāṅpracakruḥ ।।

स वारिधाराइवसायकास्तान् पिबन् शरीरेणमहेन्द्रशत्रुः । जघानरामस्यशरप्रवेगंव्याविध्यतंमुग्रवेगम् ।।

sa vāridhārāivasāyakāstān piban śarīrēṇamahēndraśatruḥ . jaghānarāmasyaśarapravēgaṅvyāvidhyataṅmugravēgam ।।

ततस्तुरक्षःक्षतजावलिप्तंवित्रासनंदेवमहचमूनाम् । व्याविध्यतंमुद्गरमुग्रवेगंनिद्रावयामासचमूंम् ।।

tatasturakṣaḥkṣatajāvaliptaṅvitrāsanaṅdēvamahacamūnām . vyāvidhyataṅmudgaramugravēgaṅnidrāvayāmāsacamūṅm ।।

वायव्यमादायततोमहास्त्रंरामःप्रचिक्षेपनिशाचराय । समुद्गरंतेनजघानबाहुं स कृत्तबाहुस्तुमुलंनाद ।।

vāyavyamādāyatatōmahāstraṅrāmaḥpracikṣēpaniśācarāya . samudgaraṅtēnajaghānabāhuṅ sa kṛttabāhustumulaṅnāda ।।

स तस्यबाहुर्गिरिशृङ्गकल्पःसमुद्गरोराघवबाणकृत्तः । पपाततस्मिन् हरिराजसैन्येजघानतांवानरवाहिनीं ।।

sa tasyabāhurgiriśṛṅgakalpaḥsamudgarōrāghavabāṇakṛttaḥ . papātatasmin harirājasainyējaghānatāṅvānaravāhinīṅ ।।

तेवानराभग्नहतावशेषाःपर्यन्तमाश्रित्यतदाविषण्णाः । प्रपीडिताङ्गाददृशुस्सुघोरंनरेन्द्ररक्षोधिपन्निपातम् ।।

tēvānarābhagnahatāvaśēṣāḥparyantamāśrityatadāviṣaṇṇāḥ . prapīḍitāṅgādadṛśussughōraṅnarēndrarakṣōdhipannipātam ।।

स कुम्भकर्णोऽस्त्रनिकृत्तबाहुर्महासिकृत्ताग्रइवाचलेन्द्रः । उत्पाटयामासकरेणवृक्षंततोऽभिदुद्रावरणेनरेन्द्रम् ।।

sa kumbhakarṇō.stranikṛttabāhurmahāsikṛttāgraivācalēndraḥ . utpāṭayāmāsakarēṇavṛkṣaṅtatō.bhidudrāvaraṇēnarēndram ।।

स तस्यबाहुंसहतालवृक्षंसमुद्यतंपन्नगभोगकल्पम् । इन्द्रास्त्रयुक्तेनजघानरामोबाणेनजाम्भूनदचित्रितेन ।।

sa tasyabāhuṅsahatālavṛkṣaṅsamudyataṅpannagabhōgakalpam . indrāstrayuktēnajaghānarāmōbāṇēnajāmbhūnadacitritēna ।।

स कुम्भकर्णस्यभुजोनिकृत्तःपपातभूमौगिरिसन्निकाशः । विवेष्टमानोनिजाघनवृक्षान् शैलान्शिलावानरराक्षसांश्च ।।

sa kumbhakarṇasyabhujōnikṛttaḥpapātabhūmaugirisannikāśaḥ . vivēṣṭamānōnijāghanavṛkṣān śailānśilāvānararākṣasāṅśca ।।

तंछिन्नबाहुंसमवेक्ष्यरामःसमापतन्तंसहसानदन्तम् । द्वावर्धचन्द्रौनिशितौप्रगृह्यचिच्छेदपादौयुधिराक्षसस्य ।।

taṅchinnabāhuṅsamavēkṣyarāmaḥsamāpatantaṅsahasānadantam . dvāvardhacandrauniśitaupragṛhyacicchēdapādauyudhirākṣasasya ।।

तौतस्यपादौप्रदिशोदिशश्चगिरेर्गुहाश्चैवमहार्णवं च । लङ्कां च सेनांकपिराक्षसानांविनादयन्तौविनिपेततुश्च ।।

tautasyapādaupradiśōdiśaścagirērguhāścaivamahārṇavaṅ ca . laṅkāṅ ca sēnāṅkapirākṣasānāṅvinādayantauvinipētatuśca ।।

निकृत्तबाहुद्विनिकृत्तपादोविदार्यवक्त्रंबडबामुखाभम् । दुद्रावरामंसहसाभिगर्जन् राहुर्यथाचन्द्रमिवान्तऽरिक्षे ।।

nikṛttabāhudvinikṛttapādōvidāryavaktraṅbaḍabāmukhābham . dudrāvarāmaṅsahasābhigarjan rāhuryathācandramivānta.rikṣē ।।

अपूरयत्तस्यमुखंशिताग्रैरामश्शरैर्हेमपिनद्धपुङ्खैः । स पूर्णवक्त्रो न शशाकवक्तुंचुकूजकृच्छ्रेणमुमूर्छचापि ।।

apūrayattasyamukhaṅśitāgrairāmaśśarairhēmapinaddhapuṅkhaiḥ . sa pūrṇavaktrō na śaśākavaktuṅcukūjakṛcchrēṇamumūrchacāpi ।।

अथाददेसूर्यमरीचिकल्पं स ब्रह्मदण्डान्तककाकलकल्पम् । अरिष्टमैन्द्रंनिशितंसुपुङ्खंरामश्शरंमारुततुल्यवेगम् ।।

athādadēsūryamarīcikalpaṅ sa brahmadaṇḍāntakakākalakalpam . ariṣṭamaindraṅniśitaṅsupuṅkhaṅrāmaśśaraṅmārutatulyavēgam ।।

तंवज्रजाम्भूनदचारुपुङ्खंप्रदीप्तसूर्यज्वलनप्रकाशम् । महेन्द्रवज्राशनितुल्यवेगंरामःप्रचिक्षेपनिशाचराय ।।

taṅvajrajāmbhūnadacārupuṅkhaṅpradīptasūryajvalanaprakāśam . mahēndravajrāśanitulyavēgaṅrāmaḥpracikṣēpaniśācarāya ।।

स सायकोराघवबाहुचोदितोदिशस्स्वभासादशसम्प्रकाशयन् । विधूमवैश्वानरभीमदर्शनोजगामशक्राशनिवीर्यविक्रमः ।।

sa sāyakōrāghavabāhucōditōdiśassvabhāsādaśasamprakāśayan . vidhūmavaiśvānarabhīmadarśanōjagāmaśakrāśanivīryavikramaḥ ।।

स तन्महापर्वतकूटसन्निभंविवृत्तदंष्ट्रंचलचारुकुण्डलम् । चकर्तरक्षोधिपतेश्शिरस्तदायथैववृत्रस्यपुरापुरन्दरः ।।

sa tanmahāparvatakūṭasannibhaṅvivṛttadaṅṣṭraṅcalacārukuṇḍalam . cakartarakṣōdhipatēśśirastadāyathaivavṛtrasyapurāpurandaraḥ ।।

कुम्भकर्णशिरोभातिकुण्डलालङ्कृतंमहत् । आदित्येऽभ्युदितेरात्रौमध्यस्थइवचन्द्रमाः ।।

kumbhakarṇaśirōbhātikuṇḍalālaṅkṛtaṅmahat . ādityē.bhyuditērātraumadhyasthaivacandramāḥ ।।

तद्रामबाणाभिहतंपपातरक्षःशिरःपर्वतसन्निकाशम् । बभञ्जचर्यागृहगोपुराणिप्राकारमुच्चंतमपातयच्च ।।

tadrāmabāṇābhihataṅpapātarakṣaḥśiraḥparvatasannikāśam . babhañjacaryāgṛhagōpurāṇiprākāramuccaṅtamapātayacca ।।

तच्चातिकायंहिमहत्प्रकाशंरक्षस्तदातोयनिधौपपात । ग्राहान्परान् मीनवरान्भुजङ्गान् ममर्दभूमिच तदाविवेश ।।

taccātikāyaṅhimahatprakāśaṅrakṣastadātōyanidhaupapāta . grāhānparān mīnavarānbhujaṅgān mamardabhūmica tadāvivēśa ।।

तस्मिन्हतेब्राह्मणदेवशत्रौमहाबलेसंयतिकुम्भकर्णे । चचालभूर्भूमिधराश्चसर्वेहर्षाच्चदेवास्तुमुलंविनेदुः ।।

tasminhatēbrāhmaṇadēvaśatraumahābalēsaṅyatikumbhakarṇē . cacālabhūrbhūmidharāścasarvēharṣāccadēvāstumulaṅvinēduḥ ।।

ततस्तुदेवर्षिमहर्षिपन्नगाःसुराश्चभूतानिसुपर्णगुह्यकाः । सयक्षगन्धर्वगणानभोगताःप्रहर्षितारामपराक्रमेण ।।

tatastudēvarṣimaharṣipannagāḥsurāścabhūtānisuparṇaguhyakāḥ . sayakṣagandharvagaṇānabhōgatāḥpraharṣitārāmaparākramēṇa ।।

ततस्तुतेतस्यवधेनभूरिणामनस्विनोनैरृतराजबान्धवाः । विनेदुरुच्चैर्व्यथितारघूत्तमंहरिंसमीक्ष्यैवयथासुरार्धिताः ।।

tatastutētasyavadhēnabhūriṇāmanasvinōnairṛtarājabāndhavāḥ . vinēduruccairvyathitāraghūttamaṅhariṅsamīkṣyaivayathāsurārdhitāḥ ।।

स देवलोकस्यतमोनिहत्यसूर्योयथाराहुमुखाद्विमुक्तः । तथाव्यभासीद्धरिसैन्यमध्येनिहत्यरामोयुधिकुम्भकर्णम् ।।

sa dēvalōkasyatamōnihatyasūryōyathārāhumukhādvimuktaḥ . tathāvyabhāsīddharisainyamadhyēnihatyarāmōyudhikumbhakarṇam ।।

प्रहर्षमीयुर्भवश्चवानराःप्रबुद्धपद्मप्रतिमैरिवाननैः । अपूजयन् राघवमिष्टभागिनंहतेरिसौभीमबलेदुरासदम् ।।

praharṣamīyurbhavaścavānarāḥprabuddhapadmapratimairivānanaiḥ . apūjayan rāghavamiṣṭabhāginaṅhatērisaubhīmabalēdurāsadam ।।

स कुम्भकर्णंसुरसैन्यमर्धनम् महत्सुयुद्धेषुकदाचनाजितम् । नन्दहत्वाभरताग्रजोरणेमहासुरंवृत्रमिवामराधिपः ।।

sa kumbhakarṇaṅsurasainyamardhanam mahatsuyuddhēṣukadācanājitam . nandahatvābharatāgrajōraṇēmahāsuraṅvṛtramivāmarādhipaḥ ।।