Kishkindha Kanda Sarga 35
किष्किन्धाकाण्डम् सर्गः 35
Sarga 35 of the Kishkindha Kanda.
Shlokas (23)
+ Add ShlokaKishkindha Kanda 35.1
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 1
तथा ब्रुवाणं सौमित्रिं प्रदीप्तमिव तेजसा। अब्रवील्लक्ष्मणं तारा ताराधिपनिभानना।।
tathā bruvāṇaṅ saumitriṅ pradīptamiva tējasā. abravīllakṣmaṇaṅ tārā tārādhipanibhānanā৷৷
While Lakshmana, the son of Sumitra, was glowing like fire with his brilliance, thus spoke the moonfaced Tara:
Kishkindha Kanda 35.2
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 2
नैवं लक्ष्मण वक्तव्यो नायं परुषमर्हति। हरीणामीश्वरश्श्रोतुं तव वक्त्राद्विशेषतः।।
naivaṅ lakṣmaṇa! vaktavyō nāyaṅ paruṣamarhati. harīṇāmīśvaraśśrōtuṅ tava vaktrādviśēṣataḥ৷৷
'O Lakshmana you, in particular, should not speak to the king of vanaras in that manner. He does not deserve to hear from your mouth words which are harsh.
Kishkindha Kanda 35.3
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 3
नैवाकृतज्ञस्सुग्रीवो न शठो नापि दारुणः। नैवानृतकथो वीर न जिह्मश्च कपीश्वरः।।
naivākṛtajñassugrīvō na śaṭhō nāpi dāruṇaḥ. naivānṛtakathō vīra! na jihmaśca kapīśvaraḥ৷৷
'O hero Sugriva, king of monkeys, is not ungrateful or deceitful, He is neither crooked nor false.
Kishkindha Kanda 35.4
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 4
उपकारं कृतं वीरो नाप्ययं विस्मृतः कपिः। रामेण वीर सुग्रीवो यदन्यैर्दुष्करं रणे।।
upakāraṅ kṛtaṅ vīrō nāpyayaṅ vismṛtaḥ kapiḥ. rāmēṇa vīra! sugrīvō yadanyairduṣkaraṅ raṇē৷৷
'O hero this warrior Sugriva has not forgotten the help rendered by Rama in combat which was difficult (to win).
Kishkindha Kanda 35.5
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 5
रामप्रसादात्कीर्तिञ्च कपिराज्यं च शाश्वतम्। प्राप्तवानिह सुग्रीवो रुमां मां च परन्तप ।।
rāmaprasādātkīrtiñca kapirājyaṅ ca śāśvatam. prāptavāniha sugrīvō rumāṅ māṅ ca parantapa! ৷৷
'O scorcher of enemies it is by Rama's grace that Sugriva has attained fame, the kingdom of monkeys and Ruma and me.
Kishkindha Kanda 35.6
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 6
सुदुःखं शयितः पूर्वं प्राप्येदं सुखमुत्तमम्। प्राप्तकालं न जानीते विश्वामित्रो यथा मुनिः।।
suduḥkhaṅ śayitaḥ pūrvaṅ prāpyēdaṅ sukhamuttamam. prāptakālaṅ na jānītē viśvāmitrō yathā muniḥ৷৷
'Sleep did not come to him in deep distress in the past, and now that great happiness has come, he does not realize that it is time to act (search for Sita). He behaves like sage Viswamitra.
Kishkindha Kanda 35.7
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 7
घृताच्यां किल संसक्तो दशवर्षाणि लक्ष्मण। अहोऽमन्यत धर्मात्मा विश्वामित्रो महामुनिः।।
ghṛtācyāṅ kila saṅsaktō daśavarṣāṇi lakṣmaṇa. ahō.manyata dharmātmā viśvāmitrō mahāmuniḥ৷৷
'O Lakshmana great sage Visvamitra was in union with an apsara Gritachi for ten years and felt it was just one day indeed
Kishkindha Kanda 35.8
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 8
स हि प्राप्तं न जानीते कालं कालविदां वरः। विश्वामित्रो महातेजाः किं पुनर्यः पृथग्जनः।।
sa hi prāptaṅ na jānītē kālaṅ kālavidāṅ varaḥ. viśvāmitrō mahātējāḥ kiṅ punaryaḥ pṛthagjanaḥ৷৷
'If the brilliant and the most distinguished of those who knew the value of time did not realise the passing of time, what can be said of an ordinary person?
Kishkindha Kanda 35.9
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 9
देहधर्मं गतस्यास्य परिश्रान्तस्य लक्ष्मण। अवितृप्तस्य कामेषु कामं क्षन्तुमिहार्हसि।।
dēhadharmaṅ gatasyāsya pariśrāntasya lakṣmaṇa!. avitṛptasya kāmēṣu kāmaṅ kṣantumihārhasi৷৷
'O Lakshmana you should pardon him since he is not yet satisfied, though tired, with the struggle for the fulfilment of his sensual pleasures.
Kishkindha Kanda 35.10
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 10
न च रोषवशं तात गन्तुमर्हसि लक्ष्मण। निश्चयार्थमविज्ञाय सहसा प्राकृतो यथा।।
na ca rōṣavaśaṅ tāta! gantumarhasi lakṣmaṇa!. niścayārthamavijñāya sahasā prākṛtō yathā৷৷
'O dear Lakshmana not knowing the true intention of Sugriva, it is not proper for you to be rashly angry like an ordinary man.
Kishkindha Kanda 35.11
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 11
सत्त्वयुक्ता हि पुरुषास्त्वद्विधाः पुरुषर्षभ। अविमृश्य न रोषस्य सहसा यान्ति वश्यताम्।।
sattvayuktā hi puruṣāstvadvidhāḥ puruṣarṣabha!. avimṛśya na rōṣasya sahasā yānti vaśyatām৷৷
'O bull among men men with right vision like you do not become angry instantly without right thinking.
Kishkindha Kanda 35.12
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 12
प्रसादये त्वां धर्मज्ञ सुग्रीवार्थे समाहिता। महान्रोषसमुत्पन्न स्संरम्भस्त्यज्यतामयम्।।
prasādayē tvāṅ dharmajña! sugrīvārthē samāhitā. mahānrōṣasamutpanna ssaṅrambhastyajyatāmayam৷৷
'O Lakshmana, knower of dharma, give up your agitation arising out of great anger. Be composed for the sake of Sugriva.
Kishkindha Kanda 35.13
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 13
रुमां मां कपि राज्यं च धनधान्यवसूनि च। रामप्रियार्थं सुग्रीवस्त्यजेदिति मतिर्मम।।
rumāṅ māṅ kapi rājyaṅ ca dhanadhānyavasūni ca. rāmapriyārthaṅ sugrīvastyajēditi matirmama৷৷
'I feel Sugriva should (is prepared to) renounce the monkeykingdom, wealth, grains and other treasures and even Ruma and me for the pleasure of Rama.
Kishkindha Kanda 35.14
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 14
समानेष्यति सुग्रीव स्सीतया सह राघवम्। शशाङ्कमिव रोहिण्या निहत्वा रावणं रणे।।
samānēṣyati sugrīva ssītayā saha rāghavam. śaśāṅkamiva rōhiṇyā nihatvā rāvaṇaṅ raṇē৷৷
'Killing Ravana in war, Sugriva will restore Sita soon to Rama.Rama will join Sita like Moon joins Rohini.
Kishkindha Kanda 35.15
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 15
शतकोटिसहस्राणि लङ्कायां किल राक्षसाः। आयुतानि च षट्त्रिंशत्सहस्राणि शतानि च।।
śatakōṭisahasrāṇi laṅkāyāṅ kila rākṣasāḥ. āyutāni ca ṣaṭtriṅśatsahasrāṇi śatāni ca৷৷
'The number of demons in Lanka is reported to be a hundred thousand crore, three lakh, ninetynine thousand and six hundred. (Note: Indian tradition has numbers up to eighteen digits. One hundred thousand crores is equal to a 'mahapadma' which has thirteen digits. The number described here is 1000000399600.)
Kishkindha Kanda 35.16
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 16
अहत्वा तांश्च दुर्धर्षान्राक्षसान्कामरूपिणः। न शक्यो रावणो हन्तुं येन सा मैथिली हृता।।
ahatvā tāṅśca durdharṣānrākṣasānkāmarūpiṇaḥ. na śakyō rāvaṇō hantuṅ yēna sā maithilī hṛtā৷৷
'It is not possible to kill Ravana who has stolen Sita without killing those unassailable demons who can assume any form at their will.
Kishkindha Kanda 35.17
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 17
ते न शक्या रणे हन्तुमसहायेन लक्ष्मण। रावणः क्रूरकर्मा च सुग्रीवेण विशेषतः।।
tē na śakyā raṇē hantumasahāyēna lakṣmaṇa!. rāvaṇaḥ krūrakarmā ca sugrīvēṇa viśēṣataḥ৷৷
'O Lakshmana moreover it is not possible for Sugriva alone to kill the wicked Ravana without the help of the monkeys.
Kishkindha Kanda 35.18
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 18
एवमाख्यातवान्वाली स ह्यभिज्ञो हरीश्वरः। आगमस्तु न मे व्यक्तश्श्रवात्तस्माद्ब्रवीम्यहम्।।
ēvamākhyātavānvālī sa hyabhijñō harīśvaraḥ. āgamastu na mē vyaktaśśravāttasmādbravīmyaham৷৷
Vali, the wellinformed lord of the monkeys, has given an account of the demons. The source of the account is not known to me.Therefore I am speaking from what I have heard.
Kishkindha Kanda 35.19
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 19
त्वत्सहायनिमित्तं वै प्रेषिता हरिपुङ्गवाः। आनेतुं वानरान्युद्धे सुबहून्हरियूधपान्।।
tvatsahāyanimittaṅ vai prēṣitā haripuṅgavāḥ. ānētuṅ vānarānyuddhē subahūnhariyūdhapān৷৷
'Monkey chiefs have been sent to bring multitudes of monkey leaders to help you in the battle.
Kishkindha Kanda 35.20
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 20
तांश्च प्रतीक्षमाणोऽयं विक्रान्तात्सुमहाबलान्। राघवस्यार्थसिध्यर्थं न निर्याति हरीश्वरः।।
tāṅśca pratīkṣamāṇō.yaṅ vikrāntātsumahābalān. rāghavasyārthasidhyarthaṅ na niryāti harīśvaraḥ৷৷
'Sugriva is awaiting the arrival of the powerful and strong vanaras without whose help he cannot accomplish Rama's task.Therefore he has not yet started (the search).
Kishkindha Kanda 35.21
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 21
कृता तु संस्था सौमित्रे सुग्रीवेण पुरा यथा। अद्य तैर्वानरैस्सर्वैरागन्तव्यं महाबलैः।।
kṛtā tu saṅsthā saumitrē! sugrīvēṇa purā yathā. adya tairvānaraissarvairāgantavyaṅ mahābalaiḥ৷৷
'O Lakshmana since Sugriva has already promulgated an ordinance to all the mighty vanaras, they should be all arriving by now.
Kishkindha Kanda 35.22
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 22
ऋक्षकोटिसहस्राणि गोलाङ्गूलशतानि च। अद्य त्वामुपयास्यन्ति जहि कोपमरिन्दम। कोट्योऽनेकास्तु काकुत्स्थ कपीनां दीप्ततेजसाम्।।
ṛkṣakōṭisahasrāṇi gōlāṅgūlaśatāni ca. adya tvāmupayāsyanti jahi kōpamarindama. kōṭyō.nēkāstu kākutstha! kapīnāṅ dīptatējasām৷৷
"Only today millions and millions of bears and hundredfold millions of baboons, and innumerable monkeys who by their own flare are like firebrands will arrive in your fore, oh, Lakshmana, thereby, oh, the enemy-repressor, therefore rebut your rage.
Kishkindha Kanda 35.23
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 35 · Verse 23
तव हि मुखमिदं निरीक्ष्य कोपात् क्षतजनिभे नयने निरीक्षमाणाः। हरिवरवनिता न यान्ति शान्तिं प्रथमभयस्य हि शङ्कितास्तु सर्वाः।।
tava hi mukhamidaṅ nirīkṣya kōpāt kṣatajanibhē nayanē nirīkṣamāṇāḥ. harivaravanitā na yānti śāntiṅ prathamabhayasya hi śaṅkitāstu sarvāḥ৷৷
'Looking at your angry countenance with bloodred eyes, the wives of the foremost of monkeys are frightened by the possibility of similar danger of the past (of Vali's death) and do not find peace of mind.' इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे पञ्चत्रिंशस्सर्गः।। Thus ends the thirtyfifth sarga in Kishkindakanda of the first epic, the Holy Ramayana composed by sage Valmiki.