Aranya Kanda Sarga 57
अरण्यकाण्डम् सर्गः 57
Sarga 57 of the Aranya Kanda.
Shlokas (24)
+ Add ShlokaAranya Kanda 57.1
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 1
राक्षसं मृगरूपेण चरन्तं कामरूपिणम्। निहत्य रामो मारीचं तूर्णं पथि न्यवर्तत।।
rākṣasaṅ mṛgarūpēṇa carantaṅ kāmarūpiṇam. nihatya rāmō mārīcaṅ tūrṇaṅ pathi nyavartata৷৷
Rama killed Maricha, the demon assuming the form of the deer as per his will and swiftly took the return path.
Aranya Kanda 57.2
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 2
तस्य सन्त्वरमाणस्य द्रष्टुकामस्य मैथिलीम्। क्रूरस्वनोऽथ गोमायुर्विननादास्य पृष्ठतः।।
tasya santvaramāṇasya draṣṭukāmasya maithilīm. krūrasvanō.tha gōmāyurvinanādāsya pṛṣṭhataḥ৷৷
While Rama was hasting to see Sita, he heard from behind the ghastly howl of a jackal.
Aranya Kanda 57.3
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 3
स तस्य स्वरमाज्ञाय दारुणं रोमहर्षणम्। चिन्तयामास गोमायोस्स्वरेण परिशङ्कितः।।
sa tasya svaramājñāya dāruṇaṅ rōmaharṣaṇam. cintayāmāsa gōmāyōssvarēṇa pariśaṅkitaḥ৷৷
Rama knew it was the horrible, horripilating cry of a jackal which made him apprehensive . It made him think.
Aranya Kanda 57.4
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 4
अशुभं बत मन्येऽहं गोमायुर्वाश्यते यथा। स्वस्ति स्यादपि वैदेह्या राक्षसैर्भक्षणं विना।।
aśubhaṅ bata manyē.haṅ gōmāyurvāśyatē yathā. svasti syādapi vaidēhyā rākṣasairbhakṣaṇaṅ vinā৷৷
'The way the jackal is howling appears ominous. May Sita be safe without being eaten up by demons
Aranya Kanda 57.5
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 5
मारीचेन तु विज्ञाय स्वरमालम्ब्य मामकम्। विक्रुष्टं मृगरूपेण लक्ष्मणश्शृणुयाद्यदि।।
mārīcēna tu vijñāya svaramālambya māmakam. vikruṣṭaṅ mṛgarūpēṇa lakṣmaṇaśśṛṇuyādyadi৷৷
'If Lakshmana listens to Maricha imitating my voice in the form of a deer, he, sent by Sita will come for me at once, leaving her behind.
Aranya Kanda 57.6
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 6
।। स सौमित्रिस्स्वरं श्रुत्वा तां च हित्वाच मैथिलीम्। तयेह प्रहितः क्षिप्रं मत्सकाशमिहैष्यति।।
৷৷ sa saumitrissvaraṅ śrutvā tāṅ ca hitvāca maithilīm. tayēha prahitaḥ kṣipraṅ matsakāśamihaiṣyati৷৷
'If Lakshmana listens to Maricha imitating my voice in the form of a deer, he, sent by Sita will come for me at once, leaving her behind.
Aranya Kanda 57.7
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 7
राक्षसैस्सहितैर्नूनं सीताया ईप्सितो वधः। काञ्चनश्च मृगो भूत्वा व्यपनीयाश्रमात्तु माम्।।
rākṣasaissahitairnūnaṅ sītāyā īpsitō vadhaḥ. kāñcanaśca mṛgō bhūtvā vyapanīyāśramāttu mām৷৷
'Hence the murder of Sita must have been jointly planned by the demons. Maricha who had assumed the form of a golden deer, took me away from the hermitage to a faroff place where, killed by my arrows, he turned a demon uttering the words, Alas, Lakshmana, I am killed.
Aranya Kanda 57.8
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 8
।। दूरं नीत्वा तु मारीचो राक्षसोऽभूच्छरा हतः। हा लक्ष्मण हतोऽस्मीति यद्वाक्यं व्याजहार ह।।
৷৷ dūraṅ nītvā tu mārīcō rākṣasō.bhūccharā hataḥ. hā lakṣmaṇa hatō.smīti yadvākyaṅ vyājahāra ha৷৷
'Hence the murder of Sita must have been jointly planned by the demons. Maricha who had assumed the form of a golden deer, took me away from the hermitage to a faroff place where, killed by my arrows, he turned a demon uttering the words, Alas, Lakshmana, I am killed.
Aranya Kanda 57.9
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 9
अपि स्वस्ति भवेत्ताभ्यां रहिताभ्यां महावने। जनस्थाननिमित्तं हि कृतवैरोऽस्मि राक्षसैः।।
api svasti bhavēttābhyāṅ rahitābhyāṅ mahāvanē. janasthānanimittaṅ hi kṛtavairō.smi rākṣasaiḥ৷৷
'On account of living in this dense forest in Janasthana I have earned enmity with the demons. Will Lakshmana and Sita be safe without my protection? I see many terrible portents.'
Aranya Kanda 57.10
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 10
इत्येवं चिन्तयन्रामश्श्रुत्वा गोमायुनिस्स्वनम्।।
ityēvaṅ cintayanrāmaśśrutvā gōmāyunissvanam৷৷
On hearing the jackal's howl, Rama began thinking how the demon in the form of a deer drew him away. Thus in the midst of apprehensions he reached Janasthana.
Aranya Kanda 57.11
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 11
।। आत्मनश्चापनयनान्मृगरूपेण रक्षसा। आजगाम जनस्थानं राघवः परिशङ्कितः।।
৷৷ ātmanaścāpanayanānmṛgarūpēṇa rakṣasā. ājagāma janasthānaṅ rāghavaḥ pariśaṅkitaḥ৷৷
On hearing the jackal's howl, Rama began thinking how the demon in the form of a deer drew him away. Thus in the midst of apprehensions he reached Janasthana.
Aranya Kanda 57.12
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 12
तं दीनमनसो दीनमासेदुर्मृगपक्षिणः। सव्यं कृत्वा महात्मानं घोरांश्च ससृजुस्स्वरान्।।
taṅ dīnamanasō dīnamāsēdurmṛgapakṣiṇaḥ. savyaṅ kṛtvā mahātmānaṅ ghōrāṅśca sasṛjussvarān৷৷
Dejected at heart, the birds and animals piteously kept the great soul (Rama) to the left and produced a dreadful cacophony.
Aranya Kanda 57.13
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 13
तानि दृष्ट्वा निमित्तानि महाघोराणि राघवः। न्यवर्तताथ त्वरितो जवेनाश्रममात्मनः।।
tāni dṛṣṭvā nimittāni mahāghōrāṇi rāghavaḥ. nyavartatātha tvaritō javēnāśramamātmanaḥ৷৷
On seeing such dreadfu omens at that time, Rama hurried back to his hermitage.
Aranya Kanda 57.14
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 14
सीतां स तु वरारोहां लक्ष्मणं च महाबलम्। आजगाम जनस्थानं चिन्तयन्नेव राघवः।।
sītāṅ sa tu varārōhāṅ lakṣmaṇaṅ ca mahābalam. ājagāma janasthānaṅ cintayannēva rāghavaḥ৷৷
Rama arrived at Janasthana thinking (of the safety) of charming Sita and mighty Lakshmana.
Aranya Kanda 57.15
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 15
ततो लक्ष्मणमायान्तं ददर्श विगतप्रभम्। ततोऽविदूरे रामेण समीयाय स लक्ष्मणः।।
tatō lakṣmaṇamāyāntaṅ dadarśa vigataprabham. tatō.vidūrē rāmēṇa samīyāya sa lakṣmaṇaḥ৷৷
He then saw Lakshmana coming towards him with a cheerless face. When the sad, depressed Lakshmana came near, he saw Rama (equally) despondent and griefstricken.
Aranya Kanda 57.16
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 16
सञ्जगर्हेऽथ तं भ्राता ज्येष्ठो लक्ष्मणमागतम्।।
sañjagarhē.tha taṅ bhrātā jyēṣṭhō lakṣmaṇamāgatam৷৷
In this situation Rama the elder brother rebuked Lakshmana for having left Sita behind in a desolate forest infested with demons.
Aranya Kanda 57.17
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 17
गृहीत्वा च करं सव्यं लक्ष्मणं रघुनन्दनः।।
gṛhītvā ca karaṅ savyaṅ lakṣmaṇaṅ raghunandanaḥ৷৷
Rama, the delight of the Raghus, took hold of Lakshmana's left hand, and in sadness said these sweet harsh words :
Aranya Kanda 57.18
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 18
अहो लक्ष्मण गर्ह्यं ते कृतं यस्त्वं विहाय ताम्।।
ahō lakṣmaṇa garhyaṅ tē kṛtaṅ yastvaṅ vihāya tām৷৷
O gentle Lakshmana you are to blame for coming here, leaving Sita behind. Alas will she be safe now?
Aranya Kanda 57.19
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 19
न मेऽस्ति संशयो वीर सर्वथा जनकात्मजा।।
na mē.sti saṅśayō vīra sarvathā janakātmajā৷৷
O heroic Lakshmana I see many inauspicious omens. I think Sita might have been lost or eaten away by the demons of the forest. There is no doubt about it.
Aranya Kanda 57.20
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 20
।। विनष्टा भक्षिता वापि राक्षसैर्वनचारिभिः। अशुभान्येव भूयिष्ठं यथा प्रादुर्भवन्ति मे।।
৷৷ vinaṣṭā bhakṣitā vāpi rākṣasairvanacāribhiḥ. aśubhānyēva bhūyiṣṭhaṅ yathā prādurbhavanti mē৷৷
O heroic Lakshmana I see many inauspicious omens. I think Sita might have been lost or eaten away by the demons of the forest. There is no doubt about it.
Aranya Kanda 57.21
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 21
अपि लक्ष्मण सीतायास्सामग्र्यं प्राप्नुयावहे। जीवन्त्याः पुरुषव्याघ्र सुताया जनकस्य वै।।
api lakṣmaṇa sītāyāssāmagryaṅ prāpnuyāvahē. jīvantyāḥ puruṣavyāghra sutāyā janakasya vai৷৷
O Lakshmana, a tiger among men, will we be able to see the daughter of Janaka, living in a state of total wellbeing? Will we be able to get her back ?
Aranya Kanda 57.22
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 22
यथा वै मृगसङ्घाश्च गोमायुश्चैव भैरवम्। वाश्यन्ते शकुनाश्चापि प्रदीप्तामभितो दिशम्।।
yathā vai mṛgasaṅghāśca gōmāyuścaiva bhairavam. vāśyantē śakunāścāpi pradīptāmabhitō diśam৷৷
O mighty Lakshmana from the way the beasts, jackals and birds too have turned in the bright direction of the Sun, crying in a frightful manner, can we hope princess Sita is safe ?
Aranya Kanda 57.23
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 23
इदं हि रक्षो मृगसन्निकाशं प्रलोभ्य मां दूरमनुप्रयान्तम्। हतं कथञ्चिन्महता श्रमेण स राक्षसोऽभून्म्रियमाण एव।।
idaṅ hi rakṣō mṛgasannikāśaṅ pralōbhya māṅ dūramanuprayāntam. hataṅ kathañcinmahatā śramēṇa sa rākṣasō.bhūnmriyamāṇa ēva৷৷
Appearing in the guise of a deer, this demon allured me to a great distance. With much effort he was somehow killed. but he assumed his demoniac form while dying.
Aranya Kanda 57.24
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 57 · Verse 24
मनश्च मे दीनमिहाप्रहृष्टं चक्षुश्च सव्यं कुरुते विकारम्। असंशयं लक्ष्मण नास्ति सीता हृता मृता वा पथि वर्तते वा।।
manaśca mē dīnamihāprahṛṣṭaṅ cakṣuśca savyaṅ kurutē vikāram. asaṅśayaṅ lakṣmaṇa nāsti sītā hṛtā mṛtā vā pathi vartatē vā৷৷
With my heart dejected and depressed, my left eye throbbing, O Lakshmana, I have no doubt that Sita is either abducted or dead or abandoned on the way. इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे सप्तपञ्चाशस्सर्गः।। Thus ends the fiftyseventh sarga of Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.