भित्त्वा तु तां गदां बाणै राघवो धर्मवत्सलः। स्मयमानः खरं वाक्यं संरब्धमिदमब्रवीत्।।

bhittvā tu tāṅ gadāṅ bāṇai rāghavō dharmavatsalaḥ. smayamānaḥ kharaṅ vākyaṅ saṅrabdhamidamabravīt৷৷

एतत्ते बलसर्वस्वं दर्शितं राक्षसाधम। शक्तिहीनतरो मत्तो वृथा त्वमवगर्जसि।।

ētattē balasarvasvaṅ darśitaṅ rākṣasādhama. śaktihīnatarō mattō vṛthā tvamavagarjasi৷৷

एषा बाणविनिर्भिन्ना गदा भूमितलं गता। अभिधानप्रगल्भस्य तव प्रत्ययघातिनी।।

ēṣā bāṇavinirbhinnā gadā bhūmitalaṅ gatā. abhidhānapragalbhasya tava pratyayaghātinī৷৷

यत्त्वयोक्तं विनष्टानामहमश्रुप्रमार्जनम्। राक्षसानां करोमीति मिथ्या तदपि ते वचः।।

yattvayōktaṅ vinaṣṭānāmahamaśrupramārjanam. rākṣasānāṅ karōmīti mithyā tadapi tē vacaḥ৷৷

नीचस्य क्षुद्रशीलस्य मिथ्यावृत्तस्य रक्षसः। प्राणानहं हरिष्यामि गरुत्मानमृतं यथा।।

nīcasya kṣudraśīlasya mithyāvṛttasya rakṣasaḥ. prāṇānahaṅ hariṣyāmi garutmānamṛtaṅ yathā৷৷

अद्य ते छिन्नकण्ठस्य फेनबुद्बुदभूषितम्। विदारितस्य मद्बाणैर्मही पास्यति शोणितम्।।

adya tē chinnakaṇṭhasya phēnabudbudabhūṣitam. vidāritasya madbāṇairmahī pāsyati śōṇitam৷৷

पांसुरूषितसर्वाङ्गस्स्रस्तन्यस्त भुजद्वयः। स्वप्स्यसे गां समालिङ्ग्य दुर्लभां प्रमदामिव।।

pāṅsurūṣitasarvāṅgassrastanyasta bhujadvayaḥ. svapsyasē gāṅ samāliṅgya durlabhāṅ pramadāmiva৷৷

प्रबद्धनिद्रे शयिते त्वयि राक्षसपांसने। भविष्यन्तिशरण्यानां शरण्या दण्डका इमे।।

prabaddhanidrē śayitē tvayi rākṣasapāṅsanē. bhaviṣyantiśaraṇyānāṅ śaraṇyā daṇḍakā imē৷৷

जनस्थाने हतस्थाने तव राक्षस मच्छरैः। निर्भया विचरिष्यन्ति सर्वतो मुनयो वने।।

janasthānē hatasthānē tava rākṣasa maccharaiḥ. nirbhayā vicariṣyanti sarvatō munayō vanē৷৷

अद्य विप्रसरिष्यन्ति राक्षस्यो हतबान्धवाः। बाष्पार्द्रवदना दीना भयादन्यभयावहाः।।

adya viprasariṣyanti rākṣasyō hatabāndhavāḥ. bāṣpārdravadanā dīnā bhayādanyabhayāvahāḥ৷৷

अद्य शोकरसज्ञास्ता भविष्यन्ति निरर्थकाः। अनुरूपकुलाः पत्न्यो यासां त्वं पतिरीदृशः।।

adya śōkarasajñāstā bhaviṣyanti nirarthakāḥ. anurūpakulāḥ patnyō yāsāṅ tvaṅ patirīdṛśaḥ৷৷

नृशंस नीच क्षुद्रात्मन्नित्यं ब्राह्मणकण्टक। यत्कृते शङ्कितैरग्नौ मुनिभिः पात्यते हविः।।

nṛśaṅsa nīca kṣudrātmannityaṅ brāhmaṇakaṇṭaka. yatkṛtē śaṅkitairagnau munibhiḥ pātyatē haviḥ৷৷

तमेवमभिसंरब्धं ब्रुवाणं राघवं रणे। खरो निर्भर्त्सयामास रोषात्खरतरस्वरः।।

tamēvamabhisaṅrabdhaṅ bruvāṇaṅ rāghavaṅ raṇē. kharō nirbhartsayāmāsa rōṣātkharatarasvaraḥ৷৷

दृढं खल्ववलिप्तोऽसि भयेष्वपि च निर्भयः। वाच्यावाच्यं ततो हि त्वं मृत्युवश्यो न बुध्यसे।।

dṛḍhaṅ khalvavaliptō.si bhayēṣvapi ca nirbhayaḥ. vācyāvācyaṅ tatō hi tvaṅ mṛtyuvaśyō na budhyasē৷৷

कालपाशपरिक्षिप्ता भवन्ति पुरुषा हि ये। कार्याकार्यं न जानन्ति ते निरस्तषडिन्द्रियाः।।

kālapāśaparikṣiptā bhavanti puruṣā hi yē. kāryākāryaṅ na jānanti tē nirastaṣaḍindriyāḥ৷৷

एवमुक्त्वा ततो रामं संरुध्य भ्रुकुटीं ततः। स ददर्श महासालमविदूरे निशाचरः।।

ēvamuktvā tatō rāmaṅ saṅrudhya bhrukuṭīṅ tataḥ. sa dadarśa mahāsālamavidūrē niśācaraḥ৷৷

स तमुत्पाटयामास संदश्य दशनच्छदम्।।

sa tamutpāṭayāmāsa saṅdaśya daśanacchadam৷৷

।। तं समुत्क्षिप्य बाहुभ्यां विनद्य च महाबलः। राममुद्दिश्य चिक्षेप हतस्त्वमिति चाब्रवीत्।।

৷৷ taṅ samutkṣipya bāhubhyāṅ vinadya ca mahābalaḥ. rāmamuddiśya cikṣēpa hatastvamiti cābravīt৷৷

तमापतन्तं बाणौघैच्छित्वा रामः प्रतापवान्। रोषमाहारयत्तीव्रं निहन्तुं समरे खरम्।।

tamāpatantaṅ bāṇaughaicchitvā rāmaḥ pratāpavān. rōṣamāhārayattīvraṅ nihantuṅ samarē kharam৷৷

जातस्वेदस्ततो रामो रोषाद्रक्तान्तलोचनः। निर्भिभेद सहस्रेण बाणानां समरे खरम्।।

jātasvēdastatō rāmō rōṣādraktāntalōcanaḥ. nirbhibhēda sahasrēṇa bāṇānāṅ samarē kharam৷৷

तस्य बाणान्तराद्रक्तं बहु सुस्राव फेनिलम्। गिरेः प्रस्रवणस्येव तोयधारापरिस्रवः।।

tasya bāṇāntarādraktaṅ bahu susrāva phēnilam. girēḥ prasravaṇasyēva tōyadhārāparisravaḥ৷৷

विह्वलस्सकृतो बाणैः खरो रामेण संयुगे। मत्तो रुधिरगन्धेन तमेवाभ्यद्रवद्द्रुतम्।।

vihvalassakṛtō bāṇaiḥ kharō rāmēṇa saṅyugē. mattō rudhiragandhēna tamēvābhyadravaddrutam৷৷

तमापतन्तं संरब्धं कृतास्त्रो रुधिराप्लुतम्। अपासर्पत्प्रतिपदं किञ्चित्वरितविक्रमः।।

tamāpatantaṅ saṅrabdhaṅ kṛtāstrō rudhirāplutam. apāsarpatpratipadaṅ kiñcitvaritavikramaḥ৷৷

ततः पावकसङ्काशं वधाय समरे शरम्। खरस्य रामो जग्राह ब्रह्मदण्डमिवापरम्।।

tataḥ pāvakasaṅkāśaṅ vadhāya samarē śaram. kharasya rāmō jagrāha brahmadaṇḍamivāparam৷৷

स तं दत्तं मघवता सुरराजेन धीमता। संदधे चापि धर्मात्मा मुमोच च खरं प्रति।।

sa taṅ dattaṅ maghavatā surarājēna dhīmatā. saṅdadhē cāpi dharmātmā mumōca ca kharaṅ prati৷৷

स विमुक्तो महाबाणो निर्घातसमनिस्वनः। रामेण धनुरायम्य खरस्योरसिचापतत्।।

sa vimuktō mahābāṇō nirghātasamanisvanaḥ. rāmēṇa dhanurāyamya kharasyōrasicāpatat৷৷

स पपात खरो भूमौ दह्यमानश्शरानग्निना। रुद्रेणेव विनिर्दग्धश्वेतारण्ये यथान्तकः।।

sa papāta kharō bhūmau dahyamānaśśarānagninā. rudrēṇēva vinirdagdhaśvētāraṇyē yathāntakaḥ৷৷

स वृत्र इव वज्रेण फेनेन नमुचिर्यथा। बलो वेन्द्राशनिहतो निपपात हतः खरः।।

sa vṛtra iva vajrēṇa phēnēna namuciryathā. balō vēndrāśanihatō nipapāta hataḥ kharaḥ৷৷

ततो राजर्षयस्सर्वे सङ्गताः परमर्षयः। सभाज्य मुदिता राममिदं वचनमब्रुवन्।।

tatō rājarṣayassarvē saṅgatāḥ paramarṣayaḥ. sabhājya muditā rāmamidaṅ vacanamabruvan৷৷

एतदर्थं महातेजा महेन्द्रः पाकशासनः। शरभङ्गाश्रमं पुण्यमाजगाम पुरन्दरः।।

ētadarthaṅ mahātējā mahēndraḥ pākaśāsanaḥ. śarabhaṅgāśramaṅ puṇyamājagāma purandaraḥ৷৷

आनीतस्त्वमिमं देशमुपायेन महर्षिभिः। एषां वधार्थं क्रूराणां रक्षसां पापकर्मणाम्।।

ānītastvamimaṅ dēśamupāyēna maharṣibhiḥ. ēṣāṅ vadhārthaṅ krūrāṇāṅ rakṣasāṅ pāpakarmaṇām৷৷

तदिदं नः कृतं कार्यं त्वया दशरथात्मज। सुखं धर्मं चरिष्यन्ति दण्डकेषु महर्षयः।।

tadidaṅ naḥ kṛtaṅ kāryaṅ tvayā daśarathātmaja. sukhaṅ dharmaṅ cariṣyanti daṇḍakēṣu maharṣayaḥ৷৷

एतस्मिन्तरे देवाश्चारणैस्सह सङ्गताः। दुन्दुभींश्चाभिनिघ्नन्तः पुष्पवर्षं समन्ततः।।

ētasmintarē dēvāścāraṇaissaha saṅgatāḥ. dundubhīṅścābhinighnantaḥ puṣpavarṣaṅ samantataḥ৷৷

अर्धाधिकमुहूर्तेन रामेण निशितैश्शरैः।।

ardhādhikamuhūrtēna rāmēṇa niśitaiśśaraiḥ৷৷

।। चतुर्दशसहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम्। खरदूषणमुख्यानां निहतानि महाहवे।।

৷৷ caturdaśasahasrāṇi rakṣasāṅ bhīmakarmaṇām. kharadūṣaṇamukhyānāṅ nihatāni mahāhavē৷৷

अहो बत महत्कर्म रामस्य विदितात्मनः। अहो वीर्यमहो दाक्ष्यं विष्णोरिव हि दृश्यते।।

ahō bata mahatkarma rāmasya viditātmanaḥ. ahō vīryamahō dākṣyaṅ viṣṇōriva hi dṛśyatē৷৷

तस्मिन्नन्तरे वीरो लक्ष्मणस्सह सीतया। गिरिदुर्गाद्विनिष्क्रम्य संविवेशाश्रमं सुखी।।

tasminnantarē vīrō lakṣmaṇassaha sītayā. giridurgādviniṣkramya saṅvivēśāśramaṅ sukhī৷৷

ततो रामस्तु विजयी पूज्यमानो महर्षिभिः। प्रविवेशाश्रमं वीरो लक्ष्मणेनाभिपूजितः।।

tatō rāmastu vijayī pūjyamānō maharṣibhiḥ. pravivēśāśramaṅ vīrō lakṣmaṇēnābhipūjitaḥ৷৷

तं दृष्ट्वा शत्रुहन्तारं महर्षीणां सुखावहम्। बभूव हृष्टा वैदेही भर्तारं परिषस्वजे।।

taṅ dṛṣṭvā śatruhantāraṅ maharṣīṇāṅ sukhāvaham. babhūva hṛṣṭā vaidēhī bhartāraṅ pariṣasvajē৷৷

मुदा परमया युक्ता दृष्ट्वा रक्षोगणान्हतान्। रामं चैवाव्यथं दृष्ट्वा तुतोष जनकात्मजा।।

mudā paramayā yuktā dṛṣṭvā rakṣōgaṇānhatān. rāmaṅ caivāvyathaṅ dṛṣṭvā tutōṣa janakātmajā৷৷

ततस्तु तं राक्षससङ्घमर्दनं सभाज्यमानं मुदितैर्महर्षिभिः। पुनः परिष्वज्य शशिप्रभानना बभूव हृष्टा जनकात्मजा तदा।।

tatastu taṅ rākṣasasaṅghamardanaṅ sabhājyamānaṅ muditairmaharṣibhiḥ. punaḥ pariṣvajya śaśiprabhānanā babhūva hṛṣṭā janakātmajā tadā৷৷