इक्ष्वाकुतनयो यो ऽसौ निमिर नामा स तु सहस्रसंवत्सरं सत्रम आरेभे वसिष्ठं च होतारं वरयाम आस।।

ikṣvākutanayo yo 'sau nimir nāmā sa tu sahasrasaṃvatsaraṃ satram ārebhe vasiṣṭhaṃ ca hotāraṃ varayām āsa||

तम आह वसिष्ठो ऽहम इन्द्रेण पञ्चवर्षशतं यागार्थं प्रथमतरं वृतस तदनन्तरं प्रतिपाल्यताम आगतस तवापि ऋत्विग भविष्यामीत्य उक्ते स पृथिवीपतिर न किंचिद उक्तवान।।

tam āha vasiṣṭho 'ham indreṇa pañcavarṣaśataṃ yāgārthaṃ prathamataraṃ vṛtas tadanantaraṃ pratipālyatām āgatas tavāpi ṛtvig bhaviṣyāmīty ukte sa pṛthivīpatir na kiṃcid uktavān||

वसिष्ठो ऽप्य अनेन समन्विच्छितम इत्य अमरपतेर यागम अकरोत।।

vasiṣṭho 'py anena samanvicchitam ity amarapater yāgam akarot||

सो ऽपि तत्कालम एवान्यैर गौतमादिभिर यागम अकारयत। समाप्ते चामरपतेर यागे त्वरावान वसिष्ठो निमेः कर्म करिष्यामीत्य आजगाम। तत्कर्मकर्तृत्वं च तत्र गौतमस्य दृष्ट्वाथ स्वपते तस्मै राज्ञे माम अप्रत्याख्यायैतद अनेन गौतमाय कर्मान्तरं समर्पितं यस्मात तस्माद अयं विदेहो भविष्यतीति शापं ददौ।।

so 'pi tatkālam evānyair gautamādibhir yāgam akārayat| samāpte cāmarapater yāge tvarāvān vasiṣṭho nimeḥ karma kariṣyāmīty ājagāma| tatkarmakartṛtvaṃ ca tatra gautamasya dṛṣṭvātha svapate tasmai rājñe mām apratyākhyāyaitad anena gautamāya karmāntaraṃ samarpitaṃ yasmāt tasmād ayaṃ videho bhaviṣyatīti śāpaṃ dadau||

प्रतिबुद्धश चासाव अवनिपतिर अपि प्राह। यस्मान माम असंभाष्याज्ञानत एव शयानस्य शापोत्सर्गम असौ दुष्टगुरुश चकार तस्मात तस्यापि देहः पतितो भविष्यतीति प्रतिशापं दत्त्वा देहम अत्यजत।।

pratibuddhaś cāsāv avanipatir api prāha| yasmān mām asaṃbhāṣyājñānata eva śayānasya śāpotsargam asau duṣṭaguruś cakāra tasmāt tasyāpi dehaḥ patito bhaviṣyatīti pratiśāpaṃ dattvā deham atyajat||

तस्माच छापाच च मित्रावरुणयोस तेजसि वसिष्ठतेजः प्रविष्टम। उर्वशीदर्शनाद उद्भूतबीजप्रपातयोस सकाशाद वसिष्ठो देहम अपरं लेभे।।

tasmāc chāpāc ca mitrāvaruṇayos tejasi vasiṣṭhatejaḥ praviṣṭam| urvaśīdarśanād udbhūtabījaprapātayos sakāśād vasiṣṭho deham aparaṃ lebhe||

निमेर अपि तच्छरीरम अतिमनोहरतैलगन्धादिभिर उपसंस्क्रियमाणं नैव क्लेदादिकं दोषम अवाप सद्योमृतम इव तस्थौ। यज्ञसमाप्तौ भागग्रहणायागतान देवान V देवान आगतान ऋत्विज ऊचुः। यजमानाय वरो दीयताम इति देवैश च छन्दितो ऽसौ निमिर आह।।

nimer api taccharīram atimanoharatailagandhādibhir upasaṃskriyamāṇaṃ naiva kledādikaṃ doṣam avāpa sadyomṛtam iva tasthau| yajñasamāptau bhāgagrahaṇāyāgatān devān V devān āgatān ṛtvija ūcuḥ| yajamānāya varo dīyatām iti devaiś ca chandito 'sau nimir āha||

भगवन्तो ऽखिलसंसारदुःखसंघातस्य छेत्तारो न ह्य एतावज जगत्य अन्यद दुःखम अस्ति यच छरीरात्मनोर वियोगे भवति। तद अहम इच्छामि सकललोकलोचनेषु वस्तुं न पुनः शरीरग्रहणं कर्तुम इत्य एवम उक्तैर देवैर असाव अशेषभूतानां नेत्रेष्व अवतारितः।।

bhagavanto 'khilasaṃsāraduḥkhasaṃghātasya chettāro na hy etāvaj jagaty anyad duḥkham asti yac charīrātmanor viyoge bhavati| tad aham icchāmi sakalalokalocaneṣu vastuṃ na punaḥ śarīragrahaṇaṃ kartum ity evam uktair devair asāv aśeṣabhūtānāṃ netreṣv avatāritaḥ||

ततो भूतान्य उन्मेषनिमेषं चक्रुः। अपुत्रस्य तस्य भूभुजः शरीरम अराजकभीरवस ते मुनयो ऽरण्या ममन्थुः।।

tato bhūtāny unmeṣanimeṣaṃ cakruḥ| aputrasya tasya bhūbhujaḥ śarīram arājakabhīravas te munayo 'raṇyā mamanthuḥ||

तत्र च कुमारो जज्ञे जननाज जनकसंज्ञां चावाप।।

tatra ca kumāro jajñe jananāj janakasaṃjñāṃ cāvāpa||

अभूद विदेहो ऽस्य पितेति वैदेहो मथनान मिथिर अभूत। तस्योदावसुः पुत्रो ऽभवत। उदावसोर नन्दिवर्धनस ततः सुकेतुः तस्माच च देवरातस ततश च बृहदुक्थस तस्य च महावीर्यस तस्यापि सत्यधृतिस धृतिः ततश च धृष्टकेतुर अजायत धृष्टकेतोर हर्यश्वस तस्य च मरुर मरोः प्रतिबन्धकस तस्मात कृतरथस तस्मात कृतिस तस्य विबुधः तस्यापि महाधृतिस ततश च कृतिरातस ततो महारोमा। तस्य सुवर्णरोमा तस्यापि ह्रस्वरोमा ततः सीरध्वजो ऽभूत। तस्य पुत्रार्थं यजनभुवं कृषतः सीरे सीता दुहिता समुत्पन्ना। सीरध्वजस्य भ्राता सांकाश्याधिपतिः कुशध्वजनामा। सीरध्वजस्यापत्यं भानुमान भानुमतः शतद्युम्नः तस्य शुचिस तस्माद ऊर्जवहो पुत्रो जज्ञे।।

abhūd videho 'sya piteti vaideho mathanān mithir abhūt| tasyodāvasuḥ putro 'bhavat| udāvasor nandivardhanas tataḥ suketuḥ tasmāc ca devarātas tataś ca bṛhadukthas tasya ca mahāvīryas tasyāpi satyadhṛtis dhṛtiḥ tataś ca dhṛṣṭaketur ajāyata dhṛṣṭaketor haryaśvas tasya ca marur maroḥ pratibandhakas tasmāt kṛtarathas tasmāt kṛtis tasya vibudhaḥ tasyāpi mahādhṛtis tataś ca kṛtirātas tato mahāromā| tasya suvarṇaromā tasyāpi hrasvaromā tataḥ sīradhvajo 'bhūt| tasya putrārthaṃ yajanabhuvaṃ kṛṣataḥ sīre sītā duhitā samutpannā| sīradhvajasya bhrātā sāṃkāśyādhipatiḥ kuśadhvajanāmā| sīradhvajasyāpatyaṃ bhānumān bhānumataḥ śatadyumnaḥ tasya śucis tasmād ūrjavaho putro jajñe||

तस्यापि शतध्वजः ततः कुणिः कुणेर अञ्जनस तत्पुत्र ऋतुजित ततो ऽरिष्टनेमिस तस्माच छ्रुतायुः श्रुतायुषः सुपार्वस तस्मात संजयस ततः क्षेमारिस तस्माद अनेनास तस्माद मीनरथस तस्य सत्यरथस तस्य सात्यरथिः सात्यरथेर उपगुस तस्माच छाश्वतस तस्मात सुधन्वा तस्यापि सुभाषः ततः सुश्रुतस तस्माज जयो जयपुत्रो विजयस तस्य च ऋतो नाम सुश्रुतः तस्मात सुश्रुताज जयः तस्य पुत्रो विजयः विजयस्य ऋतः ऋतात सुनयस ततो वीतहव्यस तस्माद धृतिर धृतेर बहुलाश्वस तस्य पुत्रः कृतिः कृतौ संतिष्टते ऽयं जनकवंशः।।

tasyāpi śatadhvajaḥ tataḥ kuṇiḥ kuṇer añjanas tatputra ṛtujit tato 'riṣṭanemis tasmāc chrutāyuḥ śrutāyuṣaḥ supārvas tasmāt saṃjayas tataḥ kṣemāris tasmād anenās tasmād mīnarathas tasya satyarathas tasya sātyarathiḥ sātyarather upagus tasmāc chāśvatas tasmāt sudhanvā tasyāpi subhāṣaḥ tataḥ suśrutas tasmāj jayo jayaputro vijayas tasya ca ṛto nāma suśrutaḥ tasmāt suśrutāj jayaḥ tasya putro vijayaḥ vijayasya ṛtaḥ ṛtāt sunayas tato vītahavyas tasmād dhṛtir dhṛter bahulāśvas tasya putraḥ kṛtiḥ kṛtau saṃtiṣṭate 'yaṃ janakavaṃśaḥ||

इत्य एते मैथिलाः प्राचुर्येण तेषाम आत्मविद्याश्रयिणो भूपाला भविष्यन्तीति।।

ity ete maithilāḥ prācuryeṇa teṣām ātmavidyāśrayiṇo bhūpālā bhaviṣyantīti||