कहँ कोसलाधीस द्वौ भ्राता। धन्वी सकल लोक बिख्याता।। कहँ नल नील दुबिद सुग्रीवा। अंगद हनूमंत बल सींवा।। कहाँ बिभीषनु भ्राताद्रोही। आजु सबहि हठि मारउँ ओही।। अस कहि कठिन बान संधाने। अतिसय क्रोध श्रवन लगि ताने।। सर समुह सो छाड़ै लागा। जनु सपच्छ धावहिं बहु नागा।। जहँ तहँ परत देखिअहिं बानर। सन्मुख होइ न सके तेहि अवसर।। जहँ तहँ भागि चले कपि रीछा। बिसरी सबहि जुद्ध कै ईछा।। सो कपि भालु न रन महँ देखा। कीन्हेसि जेहि न प्रान अवसेषा।।

kahaom kōsalādhīsa dvau bhrātā. dhanvī sakala lōka bikhyātā.. kahaom nala nīla dubida sugrīvā. aṃgada hanūmaṃta bala sīṃvā.. kahāom bibhīṣanu bhrātādrōhī. āju sabahi haṭhi mārau ōhī.. asa kahi kaṭhina bāna saṃdhānē. atisaya krōdha śravana lagi tānē.. sara samuha sō chāḍaai lāgā. janu sapaccha dhāvahiṃ bahu nāgā.. jahaom tahaom parata dēkhiahiṃ bānara. sanmukha hōi na sakē tēhi avasara.. jahaom tahaom bhāgi calē kapi rīchā. bisarī sabahi juddha kai īchā.. sō kapi bhālu na rana mahaom dēkhā. kīnhēsi jēhi na prāna avasēṣā..

छतज नयन उर बाहु बिसाला। हिमगिरि निभ तनु कछु एक लाला।। इहाँ दसानन सुभट पठाए। नाना अस्त्र सस्त्र गहि धाए।। भूधर नख बिटपायुध धारी। धाए कपि जय राम पुकारी।। भिरे सकल जोरिहि सन जोरी। इत उत जय इच्छा नहिं थोरी।। मुठिकन्ह लातन्ह दातन्ह काटहिं। कपि जयसील मारि पुनि डाटहिं।। मारु मारु धरु धरु धरु मारू। सीस तोरि गहि भुजा उपारू।। असि रव पूरि रही नव खंडा। धावहिं जहँ तहँ रुंड प्रचंडा।। देखहिं कौतुक नभ सुर बृंदा। कबहुँक बिसमय कबहुँ अनंदा।।

chataja nayana ura bāhu bisālā. himagiri nibha tanu kachu ēka lālā.. ihāom dasānana subhaṭa paṭhāē. nānā astra sastra gahi dhāē.. bhūdhara nakha biṭapāyudha dhārī. dhāē kapi jaya rāma pukārī.. bhirē sakala jōrihi sana jōrī. ita uta jaya icchā nahiṃ thōrī.. muṭhikanha lātanha dātanha kāṭahiṃ. kapi jayasīla māri puni ḍāṭahiṃ.. māru māru dharu dharu dharu mārū. sīsa tōri gahi bhujā upārū.. asi rava pūri rahī nava khaṃḍā. dhāvahiṃ jahaom tahaom ruṃḍa pracaṃḍā.. dēkhahiṃ kautuka nabha sura bṛṃdā. kabahuka bisamaya kabahu anaṃdā..

देखि पवनसुत कटक बिहाला। क्रोधवंत जनु धायउ काला।। महासैल एक तुरत उपारा। अति रिस मेघनाद पर डारा।। आवत देखि गयउ नभ सोई। रथ सारथी तुरग सब खोई।। बार बार पचार हनुमाना। निकट न आव मरमु सो जाना।। रघुपति निकट गयउ घननादा। नाना भाँति करेसि दुर्बादा।। अस्त्र सस्त्र आयुध सब डारे। कौतुकहीं प्रभु काटि निवारे।। देखि प्रताप मूढ़ खिसिआना। करै लाग माया बिधि नाना।। जिमि कोउ करै गरुड़ सैं खेला। डरपावै गहि स्वल्प सपेला।।

dēkhi pavanasuta kaṭaka bihālā. krōdhavaṃta janu dhāyau kālā.. mahāsaila ēka turata upārā. ati risa mēghanāda para ḍārā.. āvata dēkhi gayau nabha sōī. ratha sārathī turaga saba khōī.. bāra bāra pacāra hanumānā. nikaṭa na āva maramu sō jānā.. raghupati nikaṭa gayau ghananādā. nānā bhāomti karēsi durbādā.. astra sastra āyudha saba ḍārē. kautukahīṃ prabhu kāṭi nivārē.. dēkhi pratāpa mūḍha khisiānā. karai lāga māyā bidhi nānā.. jimi kōu karai garuḍa saiṃ khēlā. ḍarapāvai gahi svalpa sapēlā..

परिहरि बयरु देहु बैदेही। भजहु कृपानिधि परम सनेही।। ताके बचन बान सम लागे। करिआ मुह करि जाहि अभागे।। बूढ़ भएसि न त मरतेउँ तोही। अब जनि नयन देखावसि मोही।। तेहि अपने मन अस अनुमाना। बध्यो चहत एहि कृपानिधाना।। सो उठि गयउ कहत दुर्बादा। तब सकोप बोलेउ घननादा।। कौतुक प्रात देखिअहु मोरा। करिहउँ बहुत कहौं का थोरा।। सुनि सुत बचन भरोसा आवा। प्रीति समेत अंक बैठावा।। करत बिचार भयउ भिनुसारा। लागे कपि पुनि चहूँ दुआरा।। कोपि कपिन्ह दुर्घट गढ़ु घेरा। नगर कोलाहलु भयउ घनेरा।। बिबिधायुध धर निसिचर धाए। गढ़ ते पर्बत सिखर ढहाए।।

parihari bayaru dēhu baidēhī. bhajahu kṛpānidhi parama sanēhī.. tākē bacana bāna sama lāgē. kariā muha kari jāhi abhāgē.. būḍha bhaēsi na ta maratēu tōhī. aba jani nayana dēkhāvasi mōhī.. tēhi apanē mana asa anumānā. badhyō cahata ēhi kṛpānidhānā.. sō uṭhi gayau kahata durbādā. taba sakōpa bōlēu ghananādā.. kautuka prāta dēkhiahu mōrā. karihau bahuta kahauṃ kā thōrā.. suni suta bacana bharōsā āvā. prīti samēta aṃka baiṭhāvā.. karata bicāra bhayau bhinusārā. lāgē kapi puni cahūom duārā.. kōpi kapinha durghaṭa gaḍhau ghērā. nagara kōlāhalu bhayau ghanērā.. bibidhāyudha dhara nisicara dhāē. gaḍha tē parbata sikhara ḍhahāē..

घायल बीर बिराजहिं कैसे। कुसुमित किंसुक के तरु जैसे।। लछिमन मेघनाद द्वौ जोधा। भिरहिं परसपर करि अति क्रोधा।। एकहि एक सकइ नहिं जीती। निसिचर छल बल करइ अनीती।। क्रोधवंत तब भयउ अनंता। भंजेउ रथ सारथी तुरंता।। नाना बिधि प्रहार कर सेषा। राच्छस भयउ प्रान अवसेषा।। रावन सुत निज मन अनुमाना। संकठ भयउ हरिहि मम प्राना।। बीरघातिनी छाड़िसि साँगी। तेज पुंज लछिमन उर लागी।। मुरुछा भई सक्ति के लागें। तब चलि गयउ निकट भय त्यागें।।

ghāyala bīra birājahiṃ kaisē. kusumita kiṃsuka kē taru jaisē.. lachimana mēghanāda dvau jōdhā. bhirahiṃ parasapara kari ati krōdhā.. ēkahi ēka sakai nahiṃ jītī. nisicara chala bala karai anītī.. krōdhavaṃta taba bhayau anaṃtā. bhaṃjēu ratha sārathī turaṃtā.. nānā bidhi prahāra kara sēṣā. rācchasa bhayau prāna avasēṣā.. rāvana suta nija mana anumānā. saṃkaṭha bhayau harihi mama prānā.. bīraghātinī chāḍaisi sāomgī. tēja puṃja lachimana ura lāgī.. muruchā bhaī sakti kē lāgēṃ. taba cali gayau nikaṭa bhaya tyāgēṃ..

ढाहे महीधर सिखर कोटिन्ह बिबिध बिधि गोला चले। घहरात जिमि पबिपात गर्जत जनु प्रलय के बादले।। मर्कट बिकट भट जुटत कटत न लटत तन जर्जर भए। गहि सैल तेहि गढ़ पर चलावहिं जहँ सो तहँ निसिचर हए।।

ḍhāhē mahīdhara sikhara kōṭinha bibidha bidhi gōlā calē. ghaharāta jimi pabipāta garjata janu pralaya kē bādalē.. markaṭa bikaṭa bhaṭa juṭata kaṭata na laṭata tana jarjara bhaē. gahi saila tēhi gaḍha para calāvahiṃ jahaom sō tahaom nisicara haē..

नभ चढ़ि बरष बिपुल अंगारा। महि ते प्रगट होहिं जलधारा।। नाना भाँति पिसाच पिसाची। मारु काटु धुनि बोलहिं नाची।। बिष्टा पूय रुधिर कच हाड़ा। बरषइ कबहुँ उपल बहु छाड़ा।। बरषि धूरि कीन्हेसि अँधिआरा। सूझ न आपन हाथ पसारा।। कपि अकुलाने माया देखें। सब कर मरन बना एहि लेखें।। कौतुक देखि राम मुसुकाने। भए सभीत सकल कपि जाने।। एक बान काटी सब माया। जिमि दिनकर हर तिमिर निकाया।। कृपादृष्टि कपि भालु बिलोके। भए प्रबल रन रहहिं न रोके।।

nabha caḍhai baraṣa bipula aṃgārā. mahi tē pragaṭa hōhiṃ jaladhārā.. nānā bhāomti pisāca pisācī. māru kāṭu dhuni bōlahiṃ nācī.. biṣṭā pūya rudhira kaca hāḍaā. baraṣai kabahu upala bahu chāḍaā.. baraṣi dhūri kīnhēsi aomdhiārā. sūjha na āpana hātha pasārā.. kapi akulānē māyā dēkhēṃ. saba kara marana banā ēhi lēkhēṃ.. kautuka dēkhi rāma musukānē. bhaē sabhīta sakala kapi jānē.. ēka bāna kāṭī saba māyā. jimi dinakara hara timira nikāyā.. kṛpādṛṣṭi kapi bhālu bilōkē. bhaē prabala rana rahahiṃ na rōkē..

सुनु गिरिजा क्रोधानल जासू। जारइ भुवन चारिदस आसू।। सक संग्राम जीति को ताही। सेवहिं सुर नर अग जग जाही।। यह कौतूहल जानइ सोई। जा पर कृपा राम कै होई।। संध्या भइ फिरि द्वौ बाहनी। लगे सँभारन निज निज अनी।। ब्यापक ब्रह्म अजित भुवनेस्वर। लछिमन कहाँ बूझ करुनाकर।। तब लगि लै आयउ हनुमाना। अनुज देखि प्रभु अति दुख माना।। जामवंत कह बैद सुषेना। लंकाँ रहइ को पठई लेना।। धरि लघु रूप गयउ हनुमंता। आनेउ भवन समेत तुरंता।।

sunu girijā krōdhānala jāsū. jārai bhuvana cāridasa āsū.. saka saṃgrāma jīti kō tāhī. sēvahiṃ sura nara aga jaga jāhī.. yaha kautūhala jānai sōī. jā para kṛpā rāma kai hōī.. saṃdhyā bhai phiri dvau bāhanī. lagē saombhārana nija nija anī.. byāpaka brahma ajita bhuvanēsvara. lachimana kahāom būjha karunākara.. taba lagi lai āyau hanumānā. anuja dēkhi prabhu ati dukha mānā.. jāmavaṃta kaha baida suṣēnā. laṃkāom rahai kō paṭhaī lēnā.. dhari laghu rūpa gayau hanumaṃtā. ānēu bhavana samēta turaṃtā..

जासु प्रबल माया बल सिव बिरंचि बड़ छोट। ताहि दिखावइ निसिचर निज माया मति खोट।।51।।

jāsu prabala māyā bala siva biraṃci baḍa chōṭa. tāhi dikhāvai nisicara nija māyā mati khōṭa..51..

रुधिर गाड़ भरि भरि जम्यो ऊपर धूरि उड़ाइ। जनु अँगार रासिन्ह पर मृतक धूम रह्यो छाइ।।53।।

rudhira gāḍa bhari bhari jamyō ūpara dhūri uḍaāi. janu aomgāra rāsinha para mṛtaka dhūma rahyō chāi..53..

मेघनाद सम कोटि सत जोधा रहे उठाइ। जगदाधार सेष किमि उठै चले खिसिआइ।।54।।

mēghanāda sama kōṭi sata jōdhā rahē uṭhāi. jagadādhāra sēṣa kimi uṭhai calē khisiāi..54..

मेघनाद सुनि श्रवन अस गढ़ु पुनि छेंका आइ। उतर्यो बीर दुर्ग तें सन्मुख चल्यो बजाइ।।49।।

mēghanāda suni śravana asa gaḍhau puni chēṃkā āi. utaryō bīra durga tēṃ sanmukha calyō bajāi..49..

दस दस सर सब मारेसि परे भूमि कपि बीर। सिंहनाद करि गर्जा मेघनाद बल धीर।।50।।

dasa dasa sara saba mārēsi parē bhūmi kapi bīra. siṃhanāda kari garjā mēghanāda bala dhīra..50..

आयसु मागि राम पहिं अंगदादि कपि साथ। लछिमन चले क्रुद्ध होइ बान सरासन हाथ।।52।।

āyasu māgi rāma pahiṃ aṃgadādi kapi sātha. lachimana calē kruddha hōi bāna sarāsana hātha..52..