विशेषयेत्कलाः सर्वा यस्मात्तस्मात्तु वैशिकः । वेशोपचारे साधुर्वा वैशिकः परिकीर्तितः

visheShayetkalAH sarvA yasmAttasmAttu vaishikaH | veshopachAre sAdhurvA vaishikaH parikIrtitaH

यो हि सर्वकलोपेतः सर्वशिल्पविचक्षणः । स्त्रीचित्तग्रहणाभिज्ञो वैशिकः स भवेत्पुमान्

yo hi sarvakalopetaH sarvashilpavichakShaNaH | strIchittagrahaNAbhij~no vaishikaH sa bhavetpumAn

गुणस्तस्य तु विज्ञेयाः स्वशरीरसमुत्थिताः । आहार्याः सहजाश्चैव त्रयस्त्रिंशत्समासतः

guNastasya tu vij~neyAH svasharIrasamutthitAH | AhAryAH sahajAshchaiva trayastriMshatsamAsataH

शास्त्रविच्छिल्पसम्पन्नो रूपवान् प्रियदर्शनः विक्रान्तो धृतिमांश्चैव वयोवेषकुलान्वितः

shAstravichChilpasampanno rUpavAn priyadarshanaH vikrAnto dhR^itimAMshchaiva vayoveShakulAnvitaH

सुरभिर्मधुरस्त्यागि सहिष्णुरविकत्थनः अशङ्कितः प्रियाभाषी चतुरः शुभदः शुचिः

surabhirmadhurastyAgi sahiShNuravikatthanaH asha~NkitaH priyAbhAShI chaturaH shubhadaH shuchiH

कामोपचारकुशलो दक्षिणो देशकालवित् । अदीनवाक्यः स्मितवान् वाग्मी दक्षः प्रियंवदः

kAmopachArakushalo dakShiNo deshakAlavit | adInavAkyaH smitavAn vAgmI dakShaH priyaMvadaH

स्त्रीलुब्धाः संविभागी च श्रद्धधानो दृढस्मृतिः । गम्यासु चाप्यविस्रम्भी मानी चेति हि वैशिकः

strIlubdhAH saMvibhAgI cha shraddhadhAno dR^iDhasmR^itiH | gamyAsu chApyavisrambhI mAnI cheti hi vaishikaH

अनुयुक्तः शुचिर्दक्षो दक्षिणः प्रतिपत्तिमान् । भवेच्चित्राभिधायी च वयस्यस्तस्य तद्गुणः

anuyuktaH shuchirdakSho dakShiNaH pratipattimAn | bhavechchitrAbhidhAyI cha vayasyastasya tad.hguNaH

विज्ञानगुणसम्पना कथिनी लिङ्गिनी तथा । प्रातिवेश्या सखी दासी कुमारी कारुशिल्पिनी

vij~nAnaguNasampanA kathinI li~NginI tathA | prAtiveshyA sakhI dAsI kumArI kArushilpinI

धात्री पाषण्डिनी चैव तथा रङ्गोपजीविनी । प्रोत्साहनेऽथकुशला मधुरकथा दक्षिणाथकालज्ञा

dhAtrI pAShaNDinI chaiva tathA ra~NgopajIvinI | protsAhane.athakushalA madhurakathA dakShiNAthakAlaj~nA

लडहा संवृतमन्त्रा दूती त्वेभिर्गुणैः कार्या । तयाप्युत्साहनं कार्यं नानादर्शितकारणम्

laDahA saMvR^itamantrA dUtI tvebhirguNaiH kAryA | tayApyutsAhanaM kAryaM nAnAdarshitakAraNam

यथोक्तकथनं चैव तथा भावप्रदर्शनम् । न जडं रूपसम्पन्नं नार्थवन्तं न चातुरम्

yathoktakathanaM chaiva tathA bhAvapradarshanam | na jaDaM rUpasampannaM nArthavantaM na chAturam

दूतं वाऽप्यथवा दूतीं बुधः कुर्यात्कदाचन । कुलभोगधनाधिक्यैः कृत्वाधिकविकत्थनम्

dUtaM vA.apyathavA dUtIM budhaH kuryAtkadAchana | kulabhogadhanAdhikyaiH kR^itvAdhikavikatthanam

दूती निवेदयेत्काममर्थांश्चैवानुवर्णयेत् । न चाकामप्रवृत्तायाः कृद्धाया वापि सङ्गमः

dUtI nivedayetkAmamarthAMshchaivAnuvarNayet | na chAkAmapravR^ittAyAH kR^iddhAyA vApi sa~NgamaH

नानुपायः प्रकर्तव्यो दूत्या हि पुरुषाश्रयः । उत्सवे रत्रिसञ्चार उद्द्याने मित्रवेश्मनि

nAnupAyaH prakartavyo dUtyA hi puruShAshrayaH | utsave ratrisa~nchAra uddyAne mitraveshmani

धात्रिगृहेषु सख्या वा तथा चैव निमन्त्रणे । व्याधितव्यपदेशेन शुन्यागारनिवेशने

dhAtrigR^iheShu sakhyA vA tathA chaiva nimantraNe | vyAdhitavyapadeshena shunyAgAraniveshane

कार्यः समागमो नॄणां स्त्रीभिः प्रथमसङ्गमे । एवं समागमं कृत्वा सोपायं विधिपूर्वकम्

kAryaH samAgamo nR^INAM strIbhiH prathamasa~Ngame | evaM samAgamaM kR^itvA sopAyaM vidhipUrvakam

अनुरक्ता विरक्ता वा लिङ्गाकारैस्तु लक्षयेत् । स्वभावभावातिशयैर्नारी या मदनाश्रया

anuraktA viraktA vA li~NgAkAraistu lakShayet | svabhAvabhAvAtishayairnArI yA madanAshrayA

करोति निभृतां लीलां नित्यं सा मदनातुरा । सखीमध्ये गुणान् ब्रूते स्वधनं च प्रयच्छति

karoti nibhR^itAM lIlAM nityaM sA madanAturA | sakhImadhye guNAn brUte svadhanaM cha prayachChati

पूजयत्यस्य मित्राणि द्वेष्टि शत्रुजनं सदा । गमागमे सखीनां या हृष्टा भवति चाधिकम्

pUjayatyasya mitrANi dveShTi shatrujanaM sadA | gamAgame sakhInAM yA hR^iShTA bhavati chAdhikam

तुष्यत्यस्य कथाभिस्तु सस्नेहं च निरीक्षते । सुप्ते तु पश्चात् स्वपिति चुम्बिता प्रतिचुम्बति

tuShyatyasya kathAbhistu sasnehaM cha nirIkShate | supte tu pashchAt svapiti chumbitA pratichumbati

उत्तिष्ठत्यपि पूर्वं च तथा क्लेशसहापि च । उत्सवे मुदिता या च व्यसने या च दुःखिता

uttiShThatyapi pUrvaM cha tathA kleshasahApi cha | utsave muditA yA cha vyasane yA cha duHkhitA

एवंविधैर्गुणैर्युक्ता त्वनुरक्ता तु सा स्मृता । विरक्तायास्तु चिन्हानि चुम्बिता नाभिचुम्बति

evaMvidhairguNairyuktA tvanuraktA tu sA smR^itA | viraktAyAstu chinhAni chumbitA nAbhichumbati