चिन्तयामास निः श्वस्य किमत्र सुकतं भवेत।।

cintayāmāsa niḥ śvasya kimatra sukataṃ bhavet||

वैकल्यं विप्रमुद्दिश्य तथाहायं निशाचरः।।

vaikalyaṃ vipramuddiśya tathāhāyaṃ niśācaraḥ||

अथवा ज्ञानदृष्टिं तं पृच्छामि मुनिसत्तमम।।

athavā jñānadṛṣṭiṃ taṃ pṛcchāmi munisattamam||

ययौ यत्र स धर्मात्मा त्रिकालज्ञो महामिनिः।।

yayau yatra sa dharmātmā trikālajño mahāminiḥ||

यथावृत्तं समाचख्यौ राक्षसेन समागमम।।

yathāvṛttaṃ samācakhyau rākṣasena samāgamam||

प्रेषणं भर्तृगेहे च कार्यमागमने च यत।।

preṣaṇaṃ bhartṛgehe ca kāryamāgamane ca yat||

कार्यमागमने चैव मत्समीपे तवाखिलम।।

kāryamāgamane caiva matsamīpe tavākhilam||

त्वय्यागते महीपाल! शृणु कार्यञ्च यत्त्वया।।

tvayyāgate mahīpāla! śṛṇu kāryañca yattvayā||

विशेषतश्च धर्मस्य सन्त्यक्तस्त्यजता हि ताम।।

viśeṣataśca dharmasya santyaktastyajatā hi tām||

ब्राह्मणः क्षत्रियो वापि वैश्यः शूद्रो ऽपि वा नृप।।

brāhmaṇaḥ kṣatriyo vāpi vaiśyaḥ śūdro 'pi vā nṛpa||

अत्याज्यो हि यथा भर्ता स्त्रीणां भर्या तथा नृणाम।।

atyājyo hi yathā bhartā strīṇāṃ bharyā tathā nṛṇām||

नानुकूलानुकूलस्य यस्मात्त्यक्ता ततो मया।।

nānukūlānukūlasya yasmāttyaktā tato mayā||

भगवंस्तद्वियोगार्तिबिभीतेनान्तरात्मना।।

bhagavaṃstadviyogārtibibhītenāntarātmanā||

भक्षिता वापि विपिने सिंहव्याघ्रनिशाचरैः।।

bhakṣitā vāpi vipine siṃhavyāghraniśācaraiḥ||

सा त्वविप्लुतचारित्रा साम्प्रतन्तु रसातले।।

sā tvaviplutacāritrā sāmpratantu rasātale||

अत्यद्भुतमिदं ब्रह्मन! यथावद्वक्तुमर्हसि।।

atyadbhutamidaṃ brahman! yathāvadvaktumarhasi||

तेन दृष्टा त्वया त्यक्ता भ्रममाणा महावने।।

tena dṛṣṭā tvayā tyaktā bhramamāṇā mahāvane||

वेदितार्थेन पातालं नीता सा युवती तदा।।

veditārthena pātālaṃ nītā sā yuvatī tadā||

भार्या मनोरमा चास्य नागराजस्य धीमतः।।

bhāryā manoramā cāsya nāgarājasya dhīmataḥ||

दृष्टा स्वगेहं सा नीता गुप्ता चान्तः पुरे शुभा।।

dṛṣṭā svagehaṃ sā nītā guptā cāntaḥ pure śubhā||

मूका भविष्यसीत्याह तदा तां तनयां पिता।।

mūkā bhaviṣyasītyāha tadā tāṃ tanayāṃ pitā||

नीता तेनोरगेन्द्रेण धृता तत्सुतया सती।।

nītā tenoragendreṇa dhṛtā tatsutayā satī||

द्विजवर्यं स्वदौर्भाग्यकारणं दयितां प्रति।।

dvijavaryaṃ svadaurbhāgyakāraṇaṃ dayitāṃ prati||

किन्नु तत्कारणं येन स्वपत्नी नातिवत्सला।।

kinnu tatkāraṇaṃ yena svapatnī nātivatsalā||

सा च मां प्रति दुः शीला ब्रूहि यत्कारणं द्विज।।

sā ca māṃ prati duḥ śīlā brūhi yatkāraṇaṃ dvija||

शुक्रवाचस्पतिभ्याञ्च तव भार्यावलोकिता।।

śukravācaspatibhyāñca tava bhāryāvalokitā||

परस्परविपक्षौ तौ ततः पार्थिव! ते भृशम।।

parasparavipakṣau tau tataḥ pārthiva! te bhṛśam||

पत्नीसहायः सर्वाश्च कुरु धर्मवतीः क्रियाः।।

patnīsahāyaḥ sarvāśca kuru dharmavatīḥ kriyāḥ||

उत्तमः पृथिवीपाल आजगाम निजं पुरम।।

uttamaḥ pṛthivīpāla ājagāma nijaṃ puram||