स तु लेपभुजो याति प्रलुप्तः पितृपिण्डतः।।

sa tu lepabhujo yāti praluptaḥ pitṛpiṇḍataḥ||

सो ऽपि सम्बन्धतो हीनमुपभोगं प्रपद्यते।।

so 'pi sambandhato hīnamupabhogaṃ prapadyate||

पिण्डसम्बन्धिनो ह्येते विज्ञेयाः पुरुषास्त्रयः।।

piṇḍasambandhino hyete vijñeyāḥ puruṣāstrayaḥ||

प्रभृत्युक्तास्त्रयस्तेषां यजमानश्च सप्तमः।।

prabhṛtyuktāstrayasteṣāṃ yajamānaśca saptamaḥ||

यजमानात प्रभृत्यूर्ध्वमनुलेपभुजस्तथा।।

yajamānāt prabhṛtyūrdhvamanulepabhujastathā||

ये च तिर्यक्त्वमापन्ना ये च भूतादिसंस्थिताः।।

ye ca tiryaktvamāpannā ye ca bhūtādisaṃsthitāḥ||

समाप्याययते वत्स! येन येन शृणुष्व तत।।

samāpyāyayate vatsa! yena yena śṛṇuṣva tat||

तेन तृत्पिमुपायान्ति ये पिशाचत्वमागताः।।

tena tṛtpimupāyānti ye piśācatvamāgatāḥ||

तेन ये तरुतां प्राप्तास्तेषां तृप्तिः प्रजायते।।

tena ye tarutāṃ prāptāsteṣāṃ tṛptiḥ prajāyate||

ताभिराप्यायनं तेषां ये देवत्वं कुले गताः।।

tābhirāpyāyanaṃ teṣāṃ ye devatvaṃ kule gatāḥ||

ताभिराप्यायनं प्राप्ता ये तिर्यकत्वं कुले गताः।।

tābhirāpyāyanaṃ prāptā ye tiryakatvaṃ kule gatāḥ||

विपन्नास्ते ऽन्नविकिर-संमार्जनजलाशिनः।।

vipannāste 'nnavikira-saṃmārjanajalāśinaḥ||

ब्राह्मणानां तथैवान्ये तेन तृप्तिं प्रयान्ति वै।।

brāhmaṇānāṃ tathaivānye tena tṛptiṃ prayānti vai||

कश्चिज्जलान्नविक्षेपः शुचिरुच्छिष्ट एव वा।।

kaścijjalānnavikṣepaḥ śucirucchiṣṭa eva vā||

प्रयान्त्याप्यायनं वत्स! सम्यक श्राद्धक्रियावताम।।

prayāntyāpyāyanaṃ vatsa! samyak śrāddhakriyāvatām||

तृप्यन्ते तेन चाण्डालपुक्कसाद्यासु योनिषु।।

tṛpyante tena cāṇḍālapukkasādyāsu yoniṣu||

श्राद्धं कुर्वदिभरन्नाम्बुबिन्दुक्षेपेण जायते।।

śrāddhaṃ kurvadibharannāmbubindukṣepeṇa jāyate||

कुर्वोत कुर्वतः श्राद्धं कुले कश्चिन्न सीदति।।

kurvota kurvataḥ śrāddhaṃ kule kaścinna sīdati||

विधिना येन च नरैः क्रियते तन्निबोध मे।।

vidhinā yena ca naraiḥ kriyate tannibodha me||

तथाष्टकास्वप्यवश्यमिच्छाकालं निबोध मे।।

tathāṣṭakāsvapyavaśyamicchākālaṃ nibodha me||

विषुवे रविसंक्रान्तौ व्यतिपाते च पुत्रक।।

viṣuve ravisaṃkrāntau vyatipāte ca putraka||

जन्मर्क्षग्रहपीडासु श्राद्धं कुर्वोत चेच्छया।।

janmarkṣagrahapīḍāsu śrāddhaṃ kurvota cecchayā||

त्रिणाचिकेतस्त्रिमधुस्त्रिसुपर्णः षडङ्गवित।।

triṇāciketastrimadhustrisuparṇaḥ ṣaḍaṅgavit||

पञ्चाग्निकर्मनिष्ठश्च तपोनिष्ठो ऽथ मातुलः।।

pañcāgnikarmaniṣṭhaśca taponiṣṭho 'tha mātulaḥ||

एते द्विजोत्तमाः श्राद्धे समस्ताः केतनक्षमाः।।

ete dvijottamāḥ śrāddhe samastāḥ ketanakṣamāḥ||

पौनर्भवस्तथा काणः कुण्डो गोलो ऽथ पुत्रक।।

paunarbhavastathā kāṇaḥ kuṇḍo golo 'tha putraka||

अबिशस्तस्तु तातेन पिशुनः सोमविक्रयी।।

abiśastastu tātena piśunaḥ somavikrayī||

भृतकाध्यापको ऽमित्रः परपूर्वापतिस्तथा।।

bhṛtakādhyāpako 'mitraḥ parapūrvāpatistathā||

तथान्ये च विकर्मस्था वर्ज्याः पित्र्येषु वै द्विजाः।।

tathānye ca vikarmasthā varjyāḥ pitryeṣu vai dvijāḥ||

दैवे नियोगे पित्र्ये च तांस्तथैवोपकल्पयेत।।

daive niyoge pitrye ca tāṃstathaivopakalpayet||

श्राद्धं दत्त्वा च भुक्त्वा च मैथुनं यो ऽनुगच्छति।।

śrāddhaṃ dattvā ca bhuktvā ca maithunaṃ yo 'nugacchati||

गत्वा च योषितं श्राद्धे यो भुङ्क्ते यश्च गच्छति।।

gatvā ca yoṣitaṃ śrāddhe yo bhuṅkte yaśca gacchati||

तस्मात्तु प्रथमं कार्यं प्राज्ञेनोपनिमन्त्रणम।।

tasmāttu prathamaṃ kāryaṃ prājñenopanimantraṇam||

भिक्षार्थमागतान वापि काले संयमिनो यतीन।।

bhikṣārthamāgatān vāpi kāle saṃyamino yatīn||

यथैव शुक्लपक्षाद्वै पितॄणामसितः प्रियः।।

yathaiva śuklapakṣādvai pitṝṇāmasitaḥ priyaḥ||

संपूज्य स्वागतेनैतानभ्युपेतान गृहे द्विजान।।

saṃpūjya svāgatenaitānabhyupetān gṛhe dvijān||

पितॄणामयुजः कामं युग्मान दैवे द्विजोत्तमान।।

pitṝṇāmayujaḥ kāmaṃ yugmān daive dvijottamān||

तथा मातामहानाञ्च तुल्यं वा वैश्वदेविकम।।

tathā mātāmahānāñca tulyaṃ vā vaiśvadevikam||

प्राङ्मुखान्दैवसङ्कल्पान पैत्र्यान कुर्यादुदङ्मुखान।।

prāṅmukhāndaivasaṅkalpān paitryān kuryādudaṅmukhān||

विष्टरार्थे कुशान दत्त्वा पूज्य चार्घ्यादिना बुधः।।

viṣṭarārthe kuśān dattvā pūjya cārghyādinā budhaḥ||

कुर्यादावाहनं प्राज्ञो देवानां मन्त्रतो द्विजः।।

kuryādāvāhanaṃ prājño devānāṃ mantrato dvijaḥ||

गन्धमाल्याम्बुधूपञ्च दत्त्वा सम्यक सदिपकम।।

gandhamālyāmbudhūpañca dattvā samyak sadipakam||

दर्भांश्च द्विगुणान दत्त्वा तेभ्यो ऽनुज्ञामवाप्य च।।

darbhāṃśca dviguṇān dattvā tebhyo 'nujñāmavāpya ca||

अपसव्यं तथा चार्घ्यं यवार्थञ्च तथा तिलैः।।

apasavyaṃ tathā cārghyaṃ yavārthañca tathā tilaiḥ||

अग्नौ कार्यमनुज्ञातः कुरुष्वेति ततो द्विजैः।।

agnau kāryamanujñātaḥ kuruṣveti tato dvijaiḥ||

अग्नये कव्यवाहाय स्वहेति प्रथमाहुतिः।।

agnaye kavyavāhāya svaheti prathamāhutiḥ||

यमाय प्रेतपतये स्वाहेति त्रितयाहुतिः।।

yamāya pretapataye svāheti tritayāhutiḥ||

भाजनालम्भनं कृत्वा दद्याच्चान्नं यथाविधि।।

bhājanālambhanaṃ kṛtvā dadyāccānnaṃ yathāvidhi||

भुञ्जीरंश्च ततस्ते ऽपि तच्चित्ता मौनिनः सुखम।।

bhuñjīraṃśca tataste 'pi taccittā mauninaḥ sukham||

अक्रुध्यंश्च नरो दद्यात सम्भवेन प्रलोभयन।।

akrudhyaṃśca naro dadyāt sambhavena pralobhayan||

सिद्धार्थकैश्च रक्षार्थं श्राद्धं हि प्रचुरच्छलम।।

siddhārthakaiśca rakṣārthaṃ śrāddhaṃ hi pracuracchalam||

अनुज्ञातो नरस्त्वन्नं प्रकिरेत भुवि सर्वतः।।

anujñāto narastvannaṃ prakiret bhuvi sarvataḥ||

अनुज्ञाञ्च ततः प्राप्य यतवाक्कायमानसः।।

anujñāñca tataḥ prāpya yatavākkāyamānasaḥ||

पितनुद्दिश्य दर्भेषु दद्यादुच्छिष्टसन्निधौ।।

pitanuddiśya darbheṣu dadyāducchiṣṭasannidhau||

पितॄनिद्दिश्य यद्भक्त्या यजमानो नृपात्मज।।

pitṝniddiśya yadbhaktyā yajamāno nṛpātmaja||

गन्धमाल्यादिसंयुक्तं दद्यादाचमनं ततः।।

gandhamālyādisaṃyuktaṃ dadyādācamanaṃ tataḥ||

तैश्च तुष्टैस्तथेत्युक्त्वा वाचयेद्वैश्वदेविकान।।

taiśca tuṣṭaistathetyuktvā vācayedvaiśvadevikān||

तथेति चोक्ते तैर्विप्रैः प्रार्थनीयास्तदाशिषः।।

tatheti cokte tairvipraiḥ prārthanīyāstadāśiṣaḥ||

आद्वारमनुगच्छेच्चागच्छेच्चानुप्रमोदितः।।

ādvāramanugaccheccāgaccheccānupramoditaḥ||

नित्यक्रियां पितॄणाञ्च केचिदिच्छन्ति सत्तमाः।।

nityakriyāṃ pitṝṇāñca kecidicchanti sattamāḥ||

पृथक पाकेन नेत्यन्ये केचित पूर्वञ्च पूर्ववत।।

pṛthak pākena netyanye kecit pūrvañca pūrvavat||

एवं कुर्वोत धर्मज्ञः श्राद्धं पित्र्यं समाहितः।।

evaṃ kurvota dharmajñaḥ śrāddhaṃ pitryaṃ samāhitaḥ||

त्रीणि श्राद्धे पवित्राणि दौहित्रं कुतपस्तिलाः।।

trīṇi śrāddhe pavitrāṇi dauhitraṃ kutapastilāḥ||

राजतञ्च तथा पात्रं शस्तं श्राद्धेषु पुत्रक!।।

rājatañca tathā pātraṃ śastaṃ śrāddheṣu putraka!||

तस्मात पितॄणां रजतमभीष्टं प्रीतिवर्धनम।।

tasmāt pitṝṇāṃ rajatamabhīṣṭaṃ prītivardhanam||