ज्ञानप्रदानसम्भूतं समाश्रित्य महाफलम।।

jñānapradānasambhūtaṃ samāśritya mahāphalam||

वर्णितास्तान समाचक्ष्व विस्तरेण महामते।।

varṇitāstān samācakṣva vistareṇa mahāmate||

महारौरवसंज्ञं तु शृणुष्व नरकं पितः।।

mahārauravasaṃjñaṃ tu śṛṇuṣva narakaṃ pitaḥ||

तत्र ताम्रमयी भूमिरधस्तस्य हुताशनः।।

tatra tāmramayī bhūmiradhastasya hutāśanaḥ||

विभात्यतिमहारौद्रा दर्शनस्पर्शनादिषु।।

vibhātyatimahāraudrā darśanasparśanādiṣu||

मुच्यते पापकृन्मध्ये लुठमानः स गच्छति।।

mucyate pāpakṛnmadhye luṭhamānaḥ sa gacchati||

भक्ष्यमाणस्तथा गृध्रैर्द्रुतं मार्गे विकृष्यते।।

bhakṣyamāṇastathā gṛdhrairdrutaṃ mārge vikṛṣyate||

वदत्यसकृदुद्विग्नो न शान्तिमधिगच्छति।।

vadatyasakṛdudvigno na śāntimadhigacchati||

वर्षायुतायुतैः पापं यैः कृतं दुष्टबुद्धिभिः।।

varṣāyutāyutaiḥ pāpaṃ yaiḥ kṛtaṃ duṣṭabuddhibhiḥ||

महारौरववद दीर्घस्तथा स तमसा वृतः।।

mahārauravavad dīrghastathā sa tamasā vṛtaḥ||

परस्परं समासाद्य परिरभ्याश्रयन्ति च।।

parasparaṃ samāsādya parirabhyāśrayanti ca||

क्षुत्तृष्णाप्रबलास्तत्र तथैवान्ये ऽप्युपद्रवाः।।

kṣuttṛṣṇāprabalāstatra tathaivānye 'pyupadravāḥ||

मज्जासृग्गलितं तस्मादश्नुवन्ति क्षुधान्विताः।।

majjāsṛggalitaṃ tasmādaśnuvanti kṣudhānvitāḥ||

एवं तत्रापि सुमहान क्लेशस्तमसि मानवैः।।

evaṃ tatrāpi sumahān kleśastamasi mānavaiḥ||

निकृन्तन इति ख्यातस्ततो ऽन्यो नरकोत्तमः।।

nikṛntana iti khyātastato 'nyo narakottamaḥ||

तेष्वारोप्य निकृत्यन्ते कालसूत्रेण मानवाः।।

teṣvāropya nikṛtyante kālasūtreṇa mānavāḥ||

न चैषां जीवितभ्रंशो जायते द्विजसत्तम।।

na caiṣāṃ jīvitabhraṃśo jāyate dvijasattama||

एवं वर्षसहस्राणि छिद्यन्ते पापकर्मिणः।।

evaṃ varṣasahasrāṇi chidyante pāpakarmiṇaḥ||

अप्रतिष्ठञ्च नरकं शृणुष्व गदतो मम।।

apratiṣṭhañca narakaṃ śṛṇuṣva gadato mama||

तान्येव यत्र चक्राणि घटीयन्त्राणि चान्यतः।।

tānyeva yatra cakrāṇi ghaṭīyantrāṇi cānyataḥ||

चक्रेष्वारोपिताः केचिद भ्राम्यन्ते तत्र मानवाः।।

cakreṣvāropitāḥ kecid bhrāmyante tatra mānavāḥ||

घटीयन्त्रेषु चैवान्यो बद्धस्तोये यथा घटी।।

ghaṭīyantreṣu caivānyo baddhastoye yathā ghaṭī||

अस्त्रैर्मुखविनिष्क्रान्तैः नेत्रैरश्रुविलम्बिभिः।।

astrairmukhaviniṣkrāntaiḥ netrairaśruvilambibhiḥ||

असिपत्रवनं नाम नरकं शृणु चापरम।।

asipatravanaṃ nāma narakaṃ śṛṇu cāparam||

तप्ताः सूर्यकरैश्चण्डैर्यत्रातीव सुदारुणैः।।

taptāḥ sūryakaraiścaṇḍairyatrātīva sudāruṇaiḥ||

तन्मध्ये च वनं रम्यं स्निग्धपत्रं विभाव्यते।।

tanmadhye ca vanaṃ ramyaṃ snigdhapatraṃ vibhāvyate||

श्वानश्च तत्र सबलाः स्वनन्त्ययुतशोभिताः।।

śvānaśca tatra sabalāḥ svanantyayutaśobhitāḥ||

ततस्तद्वनमालोक्य शिशिरच्छायमग्रतः।।

tatastadvanamālokya śiśiracchāyamagrataḥ||

हा मातर्हा तात! इति क्रान्दन्तो ऽतीव दुः खिता।।

hā mātarhā tāta! iti krāndanto 'tīva duḥ khitā||

तेषां गतानां तत्रासिपत्रपाती समीरणः।।

teṣāṃ gatānāṃ tatrāsipatrapātī samīraṇaḥ||

ततः पतन्ति ते भूमौ ज्वलत्पवकसञ्चये।।

tataḥ patanti te bhūmau jvalatpavakasañcaye||

सारमेयास्ततः शीघ्रं शातयन्ति शरीरतः।।

sārameyāstataḥ śīghraṃ śātayanti śarīrataḥ||

असिपत्रवनं तात! मयैतत कीर्तितं तव।।

asipatravanaṃ tāta! mayaitat kīrtitaṃ tava||

समन्ततस्तप्तकुम्भा वह्निज्वालासमावृताः।।

samantatastaptakumbhā vahnijvālāsamāvṛtāḥ||

तेषु दुष्कृतकर्माणो याम्यैः क्षिप्ता ह्यधोमुखाः।।

teṣu duṣkṛtakarmāṇo yāmyaiḥ kṣiptā hyadhomukhāḥ||

स्फुरत्कपालनेत्रास्थिच्छिद्यमाना विभीषणैः।।

sphuratkapālanetrāsthicchidyamānā vibhīṣaṇaiḥ||

पुनः सिमसिमायन्ते तैलेनैक्यं व्रजन्ति च।।

punaḥ simasimāyante tailenaikyaṃ vrajanti ca||

ततो याम्यैर्नरैराशु दर्व्या घट्टनघट्टिताः।।

tato yāmyairnarairāśu darvyā ghaṭṭanaghaṭṭitāḥ||

एष ते विस्तरेणोक्तस्तप्तकुम्भो मया पितः।।

eṣa te vistareṇoktastaptakumbho mayā pitaḥ||