अविर्भवत्क्रमविलङ्घितभूर्भुवः स्वः।। Mअर्कP_Mअन्ग.1।। सिन्धुः प्रनृत्यमिव यस्य करोति सङ्गात।। Mअर्कP_Mअन्ग.2।। देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत।। Mअर्कP_Mअन्ग.3।। व्यासशिष्यो महातेजा जैमिनिः पर्यपृच्छत।।

avirbhavatkramavilaṅghitabhūrbhuvaḥ svaḥ|| MarkP_Mang.1|| sindhuḥ pranṛtyamiva yasya karoti saṅgāt|| MarkP_Mang.2|| devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet|| MarkP_Mang.3|| vyāsaśiṣyo mahātejā jaiminiḥ paryapṛcchata||

पूर्णमस्तमलैः शुभ्रैर्नानाशास्त्रसमुच्चयैः।।

pūrṇamastamalaiḥ śubhrairnānāśāstrasamuccayaiḥ||

पूर्वपक्षोक्तिसिद्धान्तपरिनिष्ठासमन्वितम।।

pūrvapakṣoktisiddhāntapariniṣṭhāsamanvitam||

भूषणानाञ्च सर्वेषां यथा चूडामणिर्वरः।।

bhūṣaṇānāñca sarveṣāṃ yathā cūḍāmaṇirvaraḥ||

तथेह सर्वशास्त्रणां महाभारतमुत्तमम।।

tatheha sarvaśāstraṇāṃ mahābhāratamuttamam||

परस्परानुबन्धाश्च सानुबन्धाश्च ते पृथक।।

parasparānubandhāśca sānubandhāśca te pṛthak||

कामशास्त्रमिदं चाग्र्यं मोक्षशास्त्रं तथोत्तमम।।

kāmaśāstramidaṃ cāgryaṃ mokṣaśāstraṃ tathottamam||

प्रोक्तमेतन्महाभाग वेदव्यासेन धीमता।।

proktametanmahābhāga vedavyāsena dhīmatā||

यथा व्याप्तं महाशास्त्रं विरोधैर्नाभिभूयते।।

yathā vyāptaṃ mahāśāstraṃ virodhairnābhibhūyate||

वेदशैलावतीर्णेन नीरजस्का मही कृता।।

vedaśailāvatīrṇena nīrajaskā mahī kṛtā||

कथाविस्तीर्णसलिलं कार्ष्ण वेदमहाह्रदम।।

kathāvistīrṇasalilaṃ kārṣṇa vedamahāhradam||

तत्त्वतो ज्ञातुकामो ऽहं भगवंस्त्वामुपस्थितः।।

tattvato jñātukāmo 'haṃ bhagavaṃstvāmupasthitaḥ||

वासुदेवो जगत्सूति-स्थिति-संयमकारणम।।

vāsudevo jagatsūti-sthiti-saṃyamakāraṇam||

पञ्चानां महीषी कृष्णा ह्यत्र नः संशयो महान।।

pañcānāṃ mahīṣī kṛṣṇā hyatra naḥ saṃśayo mahān||

तीर्थयात्राप्रसङ्गेन कस्माच्चक्रे हलायुधः।।

tīrthayātrāprasaṅgena kasmāccakre halāyudhaḥ||

पाण्डुनाथा महात्मानो वधमापुरनाथवत।।

pāṇḍunāthā mahātmāno vadhamāpuranāthavat||

भवन्तो मूढबुद्धीनामवबोधकराः सदा।।

bhavanto mūḍhabuddhīnāmavabodhakarāḥ sadā||

दशाष्टदोषरहितो वक्तुं समुपचक्रमे।।

daśāṣṭadoṣarahito vaktuṃ samupacakrame||

विस्तरे चापि वक्तव्ये नैष कालः प्रशस्यते।।

vistare cāpi vaktavye naiṣa kālaḥ praśasyate||

तथा च नष्टसन्देहं त्वां करिष्यन्ति पक्षिणः।।

tathā ca naṣṭasandehaṃ tvāṃ kariṣyanti pakṣiṇaḥ||

द्रोणपुत्राः खगश्रेष्ठास्तत्त्वज्ञाः शास्त्रचिन्तकाः।।

droṇaputrāḥ khagaśreṣṭhāstattvajñāḥ śāstracintakāḥ||

विन्ध्यकन्दरमध्यस्थास्तानुपास्य च पृच्छ च।।

vindhyakandaramadhyasthāstānupāsya ca pṛccha ca||

प्रत्युवाचर्षिशार्दूलो विस्मयोत्फुल्ललोचनः।।

pratyuvācarṣiśārdūlo vismayotphullalocanaḥ||

यत पक्षिणस्ते विज्ञानमापुरत्यन्तदुर्लभम।।

yat pakṣiṇaste vijñānamāpuratyantadurlabham||

कथञ्च द्रोणतनयाः प्रोच्यन्ते ते पतत्रिणः।।

kathañca droṇatanayāḥ procyante te patatriṇaḥ||

जातं गुणवतां तेषां धर्मज्ञानं महात्मनाम।।

jātaṃ guṇavatāṃ teṣāṃ dharmajñānaṃ mahātmanām||

शक्रस्याप्यसरसां चैव नारदस्य च सङ्गमे।।

śakrasyāpyasarasāṃ caiva nāradasya ca saṅgame||

शक्रं सुराधिराजानं तन्मुखासक्तलोचनम।।

śakraṃ surādhirājānaṃ tanmukhāsaktalocanam||

समुत्तस्थौ स्वकं चास्मै ददावासनमादरात।।

samuttasthau svakaṃ cāsmai dadāvāsanamādarāt||

प्रणेमुस्ताश्च देवर्षि विनयावनताः स्थिताः।।

praṇemustāśca devarṣi vinayāvanatāḥ sthitāḥ||

यथार्हं कृतसम्भाषः कथाश्चक्रे मनोरमाः।।

yathārhaṃ kṛtasambhāṣaḥ kathāścakre manoramāḥ||

देह्याज्ञां नृत्यतामासां तव याभिमतेति वै।।

dehyājñāṃ nṛtyatāmāsāṃ tava yābhimateti vai||

घृताची मेनका वापि यत्र वा भवतो रुचिः।।

ghṛtācī menakā vāpi yatra vā bhavato ruciḥ||

विचिन्त्याप्सरसः प्राह विनयावनताः स्थिताः।।

vicintyāpsarasaḥ prāha vinayāvanatāḥ sthitāḥ||

आत्मानं मन्यते या तु सा नृत्यतु ममाग्रतः।।

ātmānaṃ manyate yā tu sā nṛtyatu mamāgrataḥ||

चार्वधिष्ठानवन्नृत्यं नृत्यमन्यद्विडम्बनम।।

cārvadhiṣṭhānavannṛtyaṃ nṛtyamanyadviḍambanam||

अहं गुणाधिका न त्वं न त्वं चान्याब्रवीदिदम।।

ahaṃ guṇādhikā na tvaṃ na tvaṃ cānyābravīdidam||

पृच्छ्यतां मुनिरित्याह वक्ता यां वो गुणाधिकाम।।

pṛcchyatāṃ munirityāha vaktā yāṃ vo guṇādhikām||

प्रोवाच यत तदा वाक्यं जैमिने तन्निबोध मे।।

provāca yat tadā vākyaṃ jaimine tannibodha me||

दुर्वाससं मुनिश्रेष्ठं तां वो मन्ये गुणाधिकाम।।

durvāsasaṃ muniśreṣṭhaṃ tāṃ vo manye guṇādhikām||

अशक्यमेतदस्माकमिति ताश्चक्रिरे कथाः।।

aśakyametadasmākamiti tāścakrire kathāḥ||

प्रत्युवाचाद्य यास्यामि यत्रासौ संस्थितो मुनिः।।

pratyuvācādya yāsyāmi yatrāsau saṃsthito muniḥ||

स्मरशस्त्रगलद्रश्मिं करिष्यामि कुसारथिम।।

smaraśastragaladraśmiṃ kariṣyāmi kusārathim||

तमप्यद्य करिष्यामि कामबाणक्षतान्तरम।।

tamapyadya kariṣyāmi kāmabāṇakṣatāntaram||

मुनेस्तपः प्रभावेण प्रशान्तश्वापदाश्रमम।।

munestapaḥ prabhāveṇa praśāntaśvāpadāśramam||

क्रोशमात्रं स्थिता तस्मादगायत वराप्सराः।।

krośamātraṃ sthitā tasmādagāyata varāpsarāḥ||

जगाम तत्र यत्रास्ते सा बाला रुचिरानना।।

jagāma tatra yatrāste sā bālā rucirānanā||

क्षोभणायागतां ज्ञात्वा कोपामर्षसन्वितः।।

kṣobhaṇāyāgatāṃ jñātvā kopāmarṣasanvitaḥ||

उवाचेदं ततो वाक्यं महर्षिस्तां महातपाः।।

uvācedaṃ tato vākyaṃ maharṣistāṃ mahātapāḥ||

आगतासि मदोन्मत्ते मम दुः खाय खेचरि।।

āgatāsi madonmatte mama duḥ khāya khecari||

जन्म प्राप्स्यसि दुष्प्रज्ञे यावद्वर्षाणि षोडश।।

janma prāpsyasi duṣprajñe yāvadvarṣāṇi ṣoḍaśa||

चत्वारस्ते च तनया जनिष्यन्ते ऽधमाप्सराः।।

catvāraste ca tanayā janiṣyante 'dhamāpsarāḥ||

वासमाप्स्यसि वक्तव्यं नोत्तरं ते कथञ्चन।।

vāsamāpsyasi vaktavyaṃ nottaraṃ te kathañcana||

प्रथितगुणगणौघां संप्रयाताः खगङ्गाम।।

prathitaguṇagaṇaughāṃ saṃprayātāḥ khagaṅgām||