श्रीगरुडमहापुराणम- 208 सूत उवाच । आर्यालक्ष्म त्वष्ट गणाः सदा जो विषमे न हि । षष्ठे जो न्लौ वापि भवेत पदं षष्ठे द्वितीयलात

śrīgaruḍamahāpurāṇam- 208 sūta uvāca / āryālakṣma tvaṣṭa gaṇāḥ sadā jo viṣame na hi / ṣaṣṭhe jo nlau vāpi bhavet padaṃ ṣaṣṭhe dvitīyalāt

आदितः सप्तमे ह्रस्वा द्वितीयार्धे शरे ततः । त्रिगणाङ्घ्रिश्च पथ्या स्याद्विपुला वह्निलङ्घनात

āditaḥ saptame hrasvā dvitīyārdhe śare tataḥ / trigaṇāṅghriśca pathyā syādvipulā vahnilaṅghanāt

ग्मध्ये द्वितुर्यौ जौ चपला मुखपूर्वादिचापला । द्वितीयार्धे सजघना आर्याजातेश्च लक्षणम

gmadhye dvituryau jau capalā mukhapūrvādicāpalā / dvitīyārdhe sajaghanā āryājāteśca lakṣaṇam

आर्या प्रथमार्धलक्ष्म गीतिः स्याच्चेद्दलद्वये । उपगीतिर्द्वितीयार्धादुद्गीतिर्व्यत्ययाद्भवेत

āryā prathamārdhalakṣma gītiḥ syācceddaladvaye / upagītirdvitīyārdhādudgītirvyatyayādbhavet

आर्यागीतिश्चान्तगुरुर्गोतिजातेश्च लक्षणम । षट कला विषमे चेत्स्युः समे ऽष्टौ न निरन्तराः । समा पराश्रिता न स्याद्वैतालीये रलौ गुरुः

āryāgītiścāntagururgotijāteśca lakṣaṇam / ṣaṭ kalā viṣame cetsyuḥ same 'ṣṭau na nirantarāḥ / samā parāśritā na syādvaitālīye ralau guruḥ

अन्तेर यौ पूर्ववदिदमौपच्छन्दसिकं मतम

anter yau pūrvavadidamaupacchandasikaṃ matam

भाद्गौ स्यादापातलिका ज्ञेयाथो दक्षिणान्तिका । पराश्रितो द्वितीयो लः पादेषु निखिलेष्वपि

bhādgau syādāpātalikā jñeyātho dakṣiṇāntikā / parāśrito dvitīyo laḥ pādeṣu nikhileṣvapi

उदीच्यवृत्तिरसमे प्राच्यवृत्तिस्तु युग्मके । सपञ्चमश्चतुर्थांशे युगपत्तौ प्रवृत्तकम

udīcyavṛttirasame prācyavṛttistu yugmake / sapañcamaścaturthāṃśe yugapattau pravṛttakam

उदीच्याद्यङ्घ्रिसंयोगाद्युग्मपादैकपादिका । चारुहासिन्ययुग्माङ्घ्रौ वैतालीयस्य संग्रहः

udīcyādyaṅghrisaṃyogādyugmapādaikapādikā / cāruhāsinyayugmāṅghrau vaitālīyasya saṃgrahaḥ

वक्त्रं नाद्यान्नसौ स्यातां चतुर्थाद्यगणो भवेत । पथ्यावक्त्रं जेन समे विपरीतादिरन्यथा

vaktraṃ nādyānnasau syātāṃ caturthādyagaṇo bhavet / pathyāvaktraṃ jena same viparītādiranyathā

उसमे नश्च चपला विपुला लघुसप्तमा । निखिले वा सैतवस्य म्रौ न्तौ चाब्धेस्तत्पूर्वकौ

usame naśca capalā vipulā laghusaptamā / nikhile vā saitavasya mrau ntau cābdhestatpūrvakau

षोडशलो ऽचलधृतिर्मात्रासमकमुच्यते

ṣoḍaśalo 'caladhṛtirmātrāsamakamucyate

नवमलस्तथा गो ऽन्त्यः जो न्लौवाथाम्बुधेर्यथा । विश्लोकः स्यात्तच्चतुष्कद्विगुणाद्वानवासिका

navamalastathā go 'ntyaḥ jo nlauvāthāmbudheryathā / viślokaḥ syāttaccatuṣkadviguṇādvānavāsikā

बाणाष्टनवकेषु स्याल्लश्चित्रा षोडशात्मिका । सममात्रासमादिष्टं पदाकुलकमीरितम

bāṇāṣṭanavakeṣu syāllaścitrā ṣoḍaśātmikā / samamātrāsamādiṣṭaṃ padākulakamīritam

वृत्तमात्रा विना वर्णैर्ला वर्णा गुरुभिर्विना । गुरुवो लैर्दले नित्यं प्रमाणमिति निश्चितम

vṛttamātrā vinā varṇairlā varṇā gurubhirvinā / guruvo lairdale nityaṃ pramāṇamiti niścitam

अष्टाविंशातिला गन्ता प्रथमार्धे द्वितीयके । त्रिंशदस्यां शिखा गन्ता खञ्जातद्व्यत्ययाद्भवेत

aṣṭāviṃśātilā gantā prathamārdhe dvitīyake / triṃśadasyāṃ śikhā gantā khañjātadvyatyayādbhavet

षोडशानङ्गक्रीडा गा द्वात्रिंशच्चरमे च लाः । सप्तविंशातिला गन्ता दलयो रुचिरा द्वयोः

ṣoḍaśānaṅgakrīḍā gā dvātriṃśaccarame ca lāḥ / saptaviṃśātilā gantā dalayo rucirā dvayoḥ

मात्रावृत्तानि चोक्तानि वर्णवृत्तानि वच्मि वै

mātrāvṛttāni coktāni varṇavṛttāni vacmi vai