श्रीगरुडमहापुराणम- 93 महेश्वर उवाच । याज्ञवल्क्येन यत्पूर्वं धर्मं प्रोक्तं कयं हरे! । तन्मे काथय केशिघ्न! यथा तत्त्वेन माधव!

śrīgaruḍamahāpurāṇam- 93 maheśvara uvāca / yājñavalkyena yatpūrvaṃ dharmaṃ proktaṃ kayaṃ hare! / tanme kāthaya keśighna! yathā tattvena mādhava!

हरिरुवाच । याज्ञवल्क्यं नमस्कृत्य मिथिलायां समास्थितम । अपृच्छन्नॄषयो गत्वा वर्णधर्माद्यशेषतः । तेभ्यः स कथयामास विष्णुं ध्यात्वा जितेन्द्रियः

hariruvāca / yājñavalkyaṃ namaskṛtya mithilāyāṃ samāsthitam / apṛcchannṝṣayo gatvā varṇadharmādyaśeṣataḥ / tebhyaḥ sa kathayāmāsa viṣṇuṃ dhyātvā jitendriyaḥ

याज्ञवल्क्य उवाच । यस्मिन्देशे मृगः कृष्णस्तस्मिन्धर्मान्निबोधत । पुराणन्यायमीमांसाधर्मशास्त्राङ्गमिश्रिताः

yājñavalkya uvāca / yasmindeśe mṛgaḥ kṛṣṇastasmindharmānnibodhata / purāṇanyāyamīmāṃsādharmaśāstrāṅgamiśritāḥ

वेदाः स्थानानि विद्यानां धर्मस्य च चतुर्दश । वक्तारो धर्मशास्त्राणां मनुर्विष्णुर्यमो ऽङ्गिराः

vedāḥ sthānāni vidyānāṃ dharmasya ca caturdaśa / vaktāro dharmaśāstrāṇāṃ manurviṣṇuryamo 'ṅgirāḥ

वसिष्ठदक्षसंवर्तशातातपपराशराः । आपस्तम्बोशनोव्यासाः कात्यायनबृहस्पती

vasiṣṭhadakṣasaṃvartaśātātapaparāśarāḥ / āpastambośanovyāsāḥ kātyāyanabṛhaspatī

गौतमः शङ्खलिखितो हारीतो ऽत्रिरहं तथा । एते विष्णुं समाराध्य जाता धर्मोपदेशकाः

gautamaḥ śaṅkhalikhito hārīto 'trirahaṃ tathā / ete viṣṇuṃ samārādhya jātā dharmopadeśakāḥ

देशकाल उपायेन द्रव्यं श्रद्धासमन्वितम । पात्रे प्रदीयते यत्तत्सकलं धर्मलक्षणम

deśakāla upāyena dravyaṃ śraddhāsamanvitam / pātre pradīyate yattatsakalaṃ dharmalakṣaṇam

इज्याचारो दमो ऽहिंसा दानं स्वाध्यायकर्म च । अयं च परमो धर्मो यद्योगेनात्मदर्शनम

ijyācāro damo 'hiṃsā dānaṃ svādhyāyakarma ca / ayaṃ ca paramo dharmo yadyogenātmadarśanam

चत्वारो वेदधर्मज्ञाः पर्षत्त्रैविद्यमेव वा । सा ब्रूते यत्स्वधर्मः स्यादेको वाध्यात्मवित्तमः

catvāro vedadharmajñāḥ parṣattraividyameva vā / sā brūte yatsvadharmaḥ syādeko vādhyātmavittamaḥ

ब्रह्मक्षात्त्रियविट्शूद्रा वर्णास्त्वाद्यास्त्रयो द्विजाः । निषेकाद्याः श्मशानान्तास्तेषां वै मन्त्रतः क्रियाः

brahmakṣāttriyaviṭśūdrā varṇāstvādyāstrayo dvijāḥ / niṣekādyāḥ śmaśānāntāsteṣāṃ vai mantrataḥ kriyāḥ

गर्भाधानमृतौ पुंसः सवनं स्पन्दनात्पुरा । षष्ठे ऽष्टमे वा सीमन्तः प्रसवे जातकर्म च

garbhādhānamṛtau puṃsaḥ savanaṃ spandanātpurā / ṣaṣṭhe 'ṣṭame vā sīmantaḥ prasave jātakarma ca

अहन्येकादशे नाम चतुर्थे मासि निष्क्रमः । षष्ठे ऽन्नप्राशनं मासि चूडां कुर्याद्यथाकुलम

ahanyekādaśe nāma caturthe māsi niṣkramaḥ / ṣaṣṭhe 'nnaprāśanaṃ māsi cūḍāṃ kuryādyathākulam

एवमेनः शमं याति बीजगर्भसमुद्भवम । तूष्ण ईमेताः क्रियाः स्त्रीणां विवाहश्च समन्त्रकः

evamenaḥ śamaṃ yāti bījagarbhasamudbhavam / tūṣṇa īmetāḥ kriyāḥ strīṇāṃ vivāhaśca samantrakaḥ