अथाश्वरूढया क्षिप्ते कुरण्डे भण्डदानवः। कुटिलाक्षमिदं प्रोचे पुनरेव युयुत्सया।।

athāśvarūḍhayā kṣipte kuraṇḍe bhaṇḍadānavaḥ| kuṭilākṣamidaṃ proce punareva yuyutsayā||

स्वप्ने ऽपि यन्न संभाव्यं यन्न श्रुतमितः पुरा। यच्च नो शङ्कितं चित्ते तदेतत्कष्टमागतम।।

svapne 'pi yanna saṃbhāvyaṃ yanna śrutamitaḥ purā| yacca no śaṅkitaṃ citte tadetatkaṣṭamāgatam||

कुरण्डदुर्मदौ सत्त्वशालिनौ भ्रातरौ हितौ। दुष्टदास्याः प्रभावो ऽयं मायाविन्या महत्तरः।।

kuraṇḍadurmadau sattvaśālinau bhrātarau hitau| duṣṭadāsyāḥ prabhāvo 'yaṃ māyāvinyā mahattaraḥ||

इतः परं करङ्कादीन्पञ्चसेनाधिनायकान। शतमक्षौहिणीनां च प्रस्थापय रणाङ्गणे।।

itaḥ paraṃ karaṅkādīnpañcasenādhināyakān| śatamakṣauhiṇīnāṃ ca prasthāpaya raṇāṅgaṇe||

ते युद्धदुर्मदाः शूराः संग्रामेषु तनुत्यजः। सर्वथैव विजेष्यन्ते दुर्विदग्धविलासिनीम।।

te yuddhadurmadāḥ śūrāḥ saṃgrāmeṣu tanutyajaḥ| sarvathaiva vijeṣyante durvidagdhavilāsinīm||

इति भण्डवचः श्रुत्वा भृशं चत्वरयान्वितः। कुटिलाक्षः करङ्कादीनाजुहाव चमूपतीन।।

iti bhaṇḍavacaḥ śrutvā bhṛśaṃ catvarayānvitaḥ| kuṭilākṣaḥ karaṅkādīnājuhāva camūpatīn||

ते स्वामिनं नमस्कृत्य कुटिलाक्षेण देशिताः। अग्नौ प्रविष्णव इव क्रोधान्धा निर्ययुः पुरात।।

te svāminaṃ namaskṛtya kuṭilākṣeṇa deśitāḥ| agnau praviṣṇava iva krodhāndhā niryayuḥ purāt||

तेषां प्रयाणनिःसाणरणितं भृशदुःसहम। आकर्ण्य दिग्गजास्तूर्णं शीर्णकर्णा जुघूर्णिरे।।

teṣāṃ prayāṇaniḥsāṇaraṇitaṃ bhṛśaduḥsaham| ākarṇya diggajāstūrṇaṃ śīrṇakarṇā jughūrṇire||

शतमक्षौहिणीनां च प्राचलत्केतुमालकम। उत्तरङ्गतुरङ्गादि बभौ मत्तमतङ्गजम।।

śatamakṣauhiṇīnāṃ ca prācalatketumālakam| uttaraṅgaturaṅgādi babhau mattamataṅgajam||

ह्रेषमाणहयाकीर्णं क्रन्दद्भटकुलोद्भवम। बृंहमाणगजं गर्जद्रथयक्रं चचाल तत।।

hreṣamāṇahayākīrṇaṃ krandadbhaṭakulodbhavam| bṛṃhamāṇagajaṃ garjadrathayakraṃ cacāla tat||

चक्रनेमिहतक्षोणीरेणुक्षपितरोचिषा। बभूवे तुहिनासारच्छन्नेनेव विवस्वता।।

cakranemihatakṣoṇīreṇukṣapitarociṣā| babhūve tuhināsāracchanneneva vivasvatā||

धूलीमयमिवाशेषमभवद्विश्वमण्डलम। क्वचिच्छब्दमयं चैव निःसाणकठिनस्वनैः।।

dhūlīmayamivāśeṣamabhavadviśvamaṇḍalam| kvacicchabdamayaṃ caiva niḥsāṇakaṭhinasvanaiḥ||

उद्भूतैर्धूलिकाजालैराक्रान्ता दैत्यसैनिकाः। इयत्तयातः सेनायाः संख्यापि परिभाविता।।

udbhūtairdhūlikājālairākrāntā daityasainikāḥ| iyattayātaḥ senāyāḥ saṃkhyāpi paribhāvitā||

ध्वजा बहुविधाकारा मीनव्यालादिचित्रिताः। प्रचेलुर्धूलिकाजाले मत्स्या इव महोदधौ।।

dhvajā bahuvidhākārā mīnavyālādicitritāḥ| pracelurdhūlikājāle matsyā iva mahodadhau||

तानापतत आलोक्य ललितासैनिकं प्रति। वित्रेसुरमराः सर्वे शक्तीनां भङ्गशङ्कया।।

tānāpatata ālokya lalitāsainikaṃ prati| vitresuramarāḥ sarve śaktīnāṃ bhaṅgaśaṅkayā||

ते करङ्कमुखाः पञ्च सेनापतय उद्धताः। सर्पिणीं नाम समरे मायां चक्रुर्महीयसीम।।

te karaṅkamukhāḥ pañca senāpataya uddhatāḥ| sarpiṇīṃ nāma samare māyāṃ cakrurmahīyasīm||

तैः समुत्पतिता दुष्टा सर्पिणी रमशांबरी। धूम्रवर्णा च धूम्रोष्ठी धूम्रवर्मपयोधरा।।

taiḥ samutpatitā duṣṭā sarpiṇī ramaśāṃbarī| dhūmravarṇā ca dhūmroṣṭhī dhūmravarmapayodharā||

महोदधिरिवात्यन्तं गंभीरकुहरोदरी। पुरश्चचाल शक्तीनान्त्रासयन्ती मनो रणे।।

mahodadhirivātyantaṃ gaṃbhīrakuharodarī| puraścacāla śaktīnāntrāsayantī mano raṇe||

कद्रूरिवापरा दुष्टा बहुसर्पविभूषणा। सर्पाणामुद्भवस्थानं मायामयशरीरिणाम।।

kadrūrivāparā duṣṭā bahusarpavibhūṣaṇā| sarpāṇāmudbhavasthānaṃ māyāmayaśarīriṇām||

सेनापतीनां नासीरे वेल्लयन्तीमहीतले। वेल्लितं बहुधा चक्रे घोरारावविराविणी।।

senāpatīnāṃ nāsīre vellayantīmahītale| vellitaṃ bahudhā cakre ghorārāvavirāviṇī||

तथैव मायया पूर्वं ते ऽसुरेद्रा व्यजीजयन। करङ्काद्या दुरात्मानः पञ्चपञ्चत्त्वकामुकाः।।

tathaiva māyayā pūrvaṃ te 'suredrā vyajījayan| karaṅkādyā durātmānaḥ pañcapañcattvakāmukāḥ||

अथ प्रववृते युद्धं शक्तीनाममरद्रुहाम। अन्योन्यवीरभाषाभिः प्रोत्साहितघनक्रुधाम।।

atha pravavṛte yuddhaṃ śaktīnāmamaradruhām| anyonyavīrabhāṣābhiḥ protsāhitaghanakrudhām||

अत्यन्तसंकुलतया न विज्ञातपरस्पराः। शक्तयो दानवश्चैव प्रजहुः शस्त्रपाणयः।।

atyantasaṃkulatayā na vijñātaparasparāḥ| śaktayo dānavaścaiva prajahuḥ śastrapāṇayaḥ||

अन्योन्यशस्त्रसंघट्टसमुत्थितहुताशने। प्रवृत्तविशिखस्रोतःप्रच्छन्नहरिदन्तरे।।

anyonyaśastrasaṃghaṭṭasamutthitahutāśane| pravṛttaviśikhasrotaḥpracchannaharidantare||

बहुरक्तनदीपूरह्रियमाणमतङ्गजे। मांसकर्दमनिर्मग्ननिष्पन्दरथमण्डले।।

bahuraktanadīpūrahriyamāṇamataṅgaje| māṃsakardamanirmagnaniṣpandarathamaṇḍale||

विकीर्णकेशशैवालविलसद्रक्तनिर्झरे। अतिनिष्ठुरविध्वंसि सिंहनादभयङ्करे।।

vikīrṇakeśaśaivālavilasadraktanirjhare| atiniṣṭhuravidhvaṃsi siṃhanādabhayaṅkare||

रजो ऽन्धकारतु मुले राक्षसीतृप्तिदायिनि। शस्त्रीशरणिविच्छिन्नदैत्यकण्ठोत्थितासृजि।।

rajo 'ndhakāratu mule rākṣasītṛptidāyini| śastrīśaraṇivicchinnadaityakaṇṭhotthitāsṛji||

प्रवृत्ते घोरसंग्रामे शक्तीनां च सुरद्विषाम। अथस्वबलमादाय पञ्चभिः प्रेरिता सती। सर्पिणी बहुधा सर्पान्विससर्ज शरीरतः।।

pravṛtte ghorasaṃgrāme śaktīnāṃ ca suradviṣām| athasvabalamādāya pañcabhiḥ preritā satī| sarpiṇī bahudhā sarpānvisasarja śarīrataḥ||

तक्षकर्केटकसमा वासुकिप्रमुखत्विषः। नानाविधवपुर्वर्णा नानादृष्टिभयङ्कराः।।

takṣakarkeṭakasamā vāsukipramukhatviṣaḥ| nānāvidhavapurvarṇā nānādṛṣṭibhayaṅkarāḥ||

नानाविधविषज्वालानिर्दग्धभुवनत्रयाः। दारदं वत्सनाभं च कालकूटमथापरम।।

nānāvidhaviṣajvālānirdagdhabhuvanatrayāḥ| dāradaṃ vatsanābhaṃ ca kālakūṭamathāparam||

सौराष्ट्रं च विषं घोरं ब्रह्मपुत्रमथापरम। प्रतिपन्नं शौक्लिकेयमन्यान्यपि विषाणि च।।

saurāṣṭraṃ ca viṣaṃ ghoraṃ brahmaputramathāparam| pratipannaṃ śauklikeyamanyānyapi viṣāṇi ca||

व्यालैः स्वकीयवदनैर्विलोलरसनाद्वयैः। विकिरन्तः शक्तिसैन्ये विसम्रुः सर्पिणीतनोः।।

vyālaiḥ svakīyavadanairvilolarasanādvayaiḥ| vikirantaḥ śaktisainye visamruḥ sarpiṇītanoḥ||

धूम्रवर्णा द्विवदना सर्पा अतिभयङ्कराः। सर्पिण्या नयनद्वन्द्वा दुत्थिताः क्रोधदीपिताः।।

dhūmravarṇā dvivadanā sarpā atibhayaṅkarāḥ| sarpiṇyā nayanadvandvā dutthitāḥ krodhadīpitāḥ||

पीतवर्णास्त्रिफणका दंष्ट्राभिर्विकटाननाः। सर्पिण्याः कर्णकुहरादुत्थिताः सर्पकोटयः।।

pītavarṇāstriphaṇakā daṃṣṭrābhirvikaṭānanāḥ| sarpiṇyāḥ karṇakuharādutthitāḥ sarpakoṭayaḥ||

अग्रेपुच्छे च वदनं धारयन्तः फणान्वितम। आस्यादा नीलवपुषः सर्पिण्याः फणिनो ऽभवन।।

agrepucche ca vadanaṃ dhārayantaḥ phaṇānvitam| āsyādā nīlavapuṣaḥ sarpiṇyāḥ phaṇino 'bhavan||

अन्यैश्च बलवर्णाश्च चतुर्वक्त्राश्चतुष्पदाः। नासिकाविवरात्तस्या उद्गता उग्ररोचिषः।।

anyaiśca balavarṇāśca caturvaktrāścatuṣpadāḥ| nāsikāvivarāttasyā udgatā ugrarociṣaḥ||

लंबमानमहाचर्मावृत्तस्थूलपयोधरात। नाभिकुण्डाच्च बहवो रक्तवर्णा भयानकाः।।

laṃbamānamahācarmāvṛttasthūlapayodharāt| nābhikuṇḍācca bahavo raktavarṇā bhayānakāḥ||

हलाहलं वहन्तश्च प्रोत्थिताः पन्नगाधिपाः। विदशन्तः शक्तिसेनां दहन्तो विषवह्निभिः।।

halāhalaṃ vahantaśca protthitāḥ pannagādhipāḥ| vidaśantaḥ śaktisenāṃ dahanto viṣavahnibhiḥ||

बध्नन्तो भोगपाशैश्च निघ्नन्तः फणमण्डलैः। अत्यन्तमाकुलां चक्रुर्ललितेशीचमूममी।।

badhnanto bhogapāśaiśca nighnantaḥ phaṇamaṇḍalaiḥ| atyantamākulāṃ cakrurlaliteśīcamūmamī||

खण्ड्यमाना अपि मुहुः शक्तीनां शस्त्रकोटिभिः।।

khaṇḍyamānā api muhuḥ śaktīnāṃ śastrakoṭibhiḥ||

उपर्युपरि वर्धन्ते सपिण्डप्रविसर्पिणः। नश्यन्ति बहवः सर्पा जायन्ते चापरे पुनः।।

uparyupari vardhante sapiṇḍapravisarpiṇaḥ| naśyanti bahavaḥ sarpā jāyante cāpare punaḥ||

एकस्य नाशसमये बहवो ऽन्ये समुत्थिताः। मूलभूता यतो दुष्टा सर्पिणी न विनश्यति।।

ekasya nāśasamaye bahavo 'nye samutthitāḥ| mūlabhūtā yato duṣṭā sarpiṇī na vinaśyati||

अतस्तत्कृतसर्पाणां नाशे सर्पान्तरोद्भवः। ततश्चशक्तिसैन्यानां शरीराणि विषानलैः।।

atastatkṛtasarpāṇāṃ nāśe sarpāntarodbhavaḥ| tataścaśaktisainyānāṃ śarīrāṇi viṣānalaiḥ||

दह्यमानानि दुःखेन विप्लुतान्यभवन्रणे। किङ्कर्तव्यविमूढेषु शक्तिचक्रेषु भोगिभिः।।

dahyamānāni duḥkhena viplutānyabhavanraṇe| kiṅkartavyavimūḍheṣu śakticakreṣu bhogibhiḥ||

पराक्रमं बहुविधं चक्रुस्ते पञ्च दानवाः। करीन्द्री गर्दभशतैर्युक्तं स्यन्दनमास्थितः।।

parākramaṃ bahuvidhaṃ cakruste pañca dānavāḥ| karīndrī gardabhaśatairyuktaṃ syandanamāsthitaḥ||

चक्रेण तीक्ष्णधारेण शक्तिसेनाममर्दयत। वज्रदन्ताभिधश्चान्यो भण्डदैत्यचमूपतिः।।

cakreṇa tīkṣṇadhāreṇa śaktisenāmamardayat| vajradantābhidhaścānyo bhaṇḍadaityacamūpatiḥ||

वज्रबाणाभिघातेन होष्ट्रतो हि रणं व्यधात। अथ वज्रमुखश्चैव चक्रिवन्तं महत्तरम।।

vajrabāṇābhighātena hoṣṭrato hi raṇaṃ vyadhāt| atha vajramukhaścaiva cakrivantaṃ mahattaram||

आरुह्य कुन्तधाराभिः शक्तिचक्रममर्दयत। वज्रदन्ताभिधानो ऽन्यश्चमूनामधिपो बली।।

āruhya kuntadhārābhiḥ śakticakramamardayat| vajradantābhidhāno 'nyaścamūnāmadhipo balī||

गृध्रयुग्मरथारूढः प्रजहार शिलीमुखैः। तैः सेनापतिभिर्दुष्टैः प्रोत्साहितमथाहवे।।

gṛdhrayugmarathārūḍhaḥ prajahāra śilīmukhaiḥ| taiḥ senāpatibhirduṣṭaiḥ protsāhitamathāhave||

शतमक्षौहिणीनां च निपपातैकहेलया। सर्पिणी च दुराचारा बहुमायापरिग्रहा।।

śatamakṣauhiṇīnāṃ ca nipapātaikahelayā| sarpiṇī ca durācārā bahumāyāparigrahā||

क्षणेक्षणे कोटिसंख्यान्विससर्ज फणाधरान। तथा विकलितं सैन्यमवलोक्य रुषाकुला।।

kṣaṇekṣaṇe koṭisaṃkhyānvisasarja phaṇādharān| tathā vikalitaṃ sainyamavalokya ruṣākulā||

नकुली गरुडारूढा सा पपात रणाजिरे। प्रतप्तकनकप्रख्या ललितातालुसम्भवा।।

nakulī garuḍārūḍhā sā papāta raṇājire| prataptakanakaprakhyā lalitātālusambhavā||

समस्तवाङ्मयाकारा दन्तैर्वज्रमयैर्युता। सर्पिण्यभिमुखं तत्र विससर्ज निजं बलम।।

samastavāṅmayākārā dantairvajramayairyutā| sarpiṇyabhimukhaṃ tatra visasarja nijaṃ balam||

तयाधिष्ठिततुङ्गांसः पक्षविक्षिप्तभूधरः। गरुडः प्राचलद्युद्धे सुमेरुरिव जङ्गमः।।

tayādhiṣṭhitatuṅgāṃsaḥ pakṣavikṣiptabhūdharaḥ| garuḍaḥ prācaladyuddhe sumeruriva jaṅgamaḥ||

सर्पिणीमायया जातान्सर्पान्दृष्ट्वा भयानकान। क्रोधरक्तेक्षणं व्यात्तं नकुली विदधे मुखम।।

sarpiṇīmāyayā jātānsarpāndṛṣṭvā bhayānakān| krodharaktekṣaṇaṃ vyāttaṃ nakulī vidadhe mukham||

अथ श्रीनकुलीदेव्या द्वात्रिंशद्दन्तकोटयः। द्वात्रिंशत्कोटयो जाता नकुलाः कनकप्रभाः।।

atha śrīnakulīdevyā dvātriṃśaddantakoṭayaḥ| dvātriṃśatkoṭayo jātā nakulāḥ kanakaprabhāḥ||

इतस्ततः खण्डयन्तः सर्पिणीसर्पमण्डलम। निजदंष्ट्राविमर्देन नाशयन्तश्च तद्विषम। व्यभ्रमन्समरे घोरे विषघ्नाः स्वर्णबभ्रवः।।

itastataḥ khaṇḍayantaḥ sarpiṇīsarpamaṇḍalam| nijadaṃṣṭrāvimardena nāśayantaśca tadviṣam| vyabhramansamare ghore viṣaghnāḥ svarṇababhravaḥ||

उत्कर्णाः क्रोध सम्पर्काद्धूनिताशेषलोमकाः। उत्फुल्ला नकुला व्यात्तवदना व्यदशन्नहीन।।

utkarṇāḥ krodha samparkāddhūnitāśeṣalomakāḥ| utphullā nakulā vyāttavadanā vyadaśannahīn||

एकैकमायासर्पस्य बभ्रुरेकैक उद्गतः। तीक्ष्णदन्तनिपातेन खण्डयामास विग्रहम।।

ekaikamāyāsarpasya babhrurekaika udgataḥ| tīkṣṇadantanipātena khaṇḍayāmāsa vigraham||

भोगिभोगसृतै रक्तैः सृक्किणी शोणतां गते। लिहन्तो नकुला जिह्वापल्लवैः पुप्लुवुर्मृधे।।

bhogibhogasṛtai raktaiḥ sṛkkiṇī śoṇatāṃ gate| lihanto nakulā jihvāpallavaiḥ pupluvurmṛdhe||

नकुलैर्दश्यमानानामत्यन्तचटुलं वपुः। मुहुः कुण्डलितैर्भोगैः पन्नगानां व्यचेष्टत।।

nakulairdaśyamānānāmatyantacaṭulaṃ vapuḥ| muhuḥ kuṇḍalitairbhogaiḥ pannagānāṃ vyaceṣṭata||

नकुलावलिदष्टानां नष्टासूनां फणाभृताम। फणाभरसमुत्कीर्णा मणयो व्यरुचन्रणे।।

nakulāvalidaṣṭānāṃ naṣṭāsūnāṃ phaṇābhṛtām| phaṇābharasamutkīrṇā maṇayo vyarucanraṇe||

नकुलाघातसंशीर्णफणाचक्रैर्विनिर्गतैः। फणयस्तन्महाद्रोहवह्विज्वाला इवाबभुः।।

nakulāghātasaṃśīrṇaphaṇācakrairvinirgataiḥ| phaṇayastanmahādrohavahvijvālā ivābabhuḥ||

एवंप्रकारतो बभ्रुमण्डलैरवखण्डिते। मायामये सर्पजाले सर्पिणी कोपमादधे।।

evaṃprakārato babhrumaṇḍalairavakhaṇḍite| māyāmaye sarpajāle sarpiṇī kopamādadhe||

तया सह महद्युद्धं कृत्वा सा नकुलेश्वरी। गारुडास्त्रमतिक्रूरं समाधत्त शिलीमुखे।।

tayā saha mahadyuddhaṃ kṛtvā sā nakuleśvarī| gāruḍāstramatikrūraṃ samādhatta śilīmukhe||

तद्गारुडास्त्रमुद्दामज्वालादीपितदिङ्मुखम। प्रविश्य सर्पिणीदेहं सर्पमायां व्यशोषयत।।

tadgāruḍāstramuddāmajvālādīpitadiṅmukham| praviśya sarpiṇīdehaṃ sarpamāyāṃ vyaśoṣayat||

मायाशक्तोर्विनाशेन सर्पिणी विलयं गता। क्रोधं च तद्विनाशेन प्राप्ताः पञ्च चमूवराः।।

māyāśaktorvināśena sarpiṇī vilayaṃ gatā| krodhaṃ ca tadvināśena prāptāḥ pañca camūvarāḥ||

यद्बलेन सुरान्सर्वान्सेनान्यस्ते ऽवमेनिरे। सा सर्पिणी कथाशेषं नीता नकुलवीर्यतः।।

yadbalena surānsarvānsenānyaste 'vamenire| sā sarpiṇī kathāśeṣaṃ nītā nakulavīryataḥ||

अतःस्वबलनाशेन भृशं क्रुद्धाश्चमूचराः। एकोद्यमेन शस्त्रौघैर्नकुलीं तामवाकिरन।।

ataḥsvabalanāśena bhṛśaṃ kruddhāścamūcarāḥ| ekodyamena śastraughairnakulīṃ tāmavākiran||

एकैव सा तार्क्ष्यरथा पञ्चभिः पृतनेश्वरी। लघुहस्ततया युद्धे चक्रे वै शस्त्रवर्षिणी।।

ekaiva sā tārkṣyarathā pañcabhiḥ pṛtaneśvarī| laghuhastatayā yuddhe cakre vai śastravarṣiṇī||

पट्टिशैर्मुसलैश्चैव भिन्दिपालैः सहस्रशः। वज्रसारमयैर्दन्तैर्व्यदशन्मर्म सीमसु।।

paṭṭiśairmusalaiścaiva bhindipālaiḥ sahasraśaḥ| vajrasāramayairdantairvyadaśanmarma sīmasu||

ततो हाहारुतं घोरं कुर्वाणा दैत्यकिङ्कराः। उदग्रदंशनकुलैर्नकुलैराकुलीकृताः।।

tato hāhārutaṃ ghoraṃ kurvāṇā daityakiṅkarāḥ| udagradaṃśanakulairnakulairākulīkṛtāḥ||

उत्पत्य गगनात्केचिद्घोरचीत्कार कारिणः। देशन्तस्तद्द्विषां सैन्य सकुलाः प्रज्वलक्रुधः।।

utpatya gaganātkecidghoracītkāra kāriṇaḥ| deśantastaddviṣāṃ sainya sakulāḥ prajvalakrudhaḥ||

कर्णेषु दष्ट्वा नासायामन्ये दष्टाः शिरस्तटे। पृष्ठतो प्यदशन्केचिदा गत्य व्याकृतक्रियाः।।

karṇeṣu daṣṭvā nāsāyāmanye daṣṭāḥ śirastaṭe| pṛṣṭhato pyadaśankecidā gatya vyākṛtakriyāḥ||

विकलाश्छिन्नवर्माणो भयविस्रस्तशस्त्रिकाः। नकुलैरभिभूतास्ते न्यपतन्नमरद्रुहः।।

vikalāśchinnavarmāṇo bhayavisrastaśastrikāḥ| nakulairabhibhūtāste nyapatannamaradruhaḥ||

केचित्प्रविश्यनकुला व्यात्तान्यास्यानि वैरिणाम। भोगिभोगानि वाकृष्य व्यदशन्रसनातलम।।

kecitpraviśyanakulā vyāttānyāsyāni vairiṇām| bhogibhogāni vākṛṣya vyadaśanrasanātalam||

अन्ये कर्णेषु नकुलाः प्राविशन्देववैरिणाम। सूक्ष्मरूपा विशन्तिस्म नानारन्ध्राणि बभ्रवः।।

anye karṇeṣu nakulāḥ prāviśandevavairiṇām| sūkṣmarūpā viśantisma nānārandhrāṇi babhravaḥ||

इति तैरभिभूतानि नकुलैरवलोकयन। निजसैन्यानि दीनानि करङ्कः कोपमास्थितः।।

iti tairabhibhūtāni nakulairavalokayan| nijasainyāni dīnāni karaṅkaḥ kopamāsthitaḥ||

अन्ये ऽपि च चमूनाथा लघुहस्ता महाबलाः।।

anye 'pi ca camūnāthā laghuhastā mahābalāḥ||

प्रतिबभ्रु शरस्तोमान्ववृषुर्वारिदा इव। दैत्यसैन्यपतिप्रौढ कोदडोत्थाः शिलीमुखाः। बभ्रूणां दन्तकोटीषु कठोरघट्टनं व्यधुः।।

pratibabhru śarastomānvavṛṣurvāridā iva| daityasainyapatiprauḍha kodaḍotthāḥ śilīmukhāḥ| babhrūṇāṃ dantakoṭīṣu kaṭhoraghaṭṭanaṃ vyadhuḥ||

चमूपतिशख्यूहैराहतेभ्यः परःशतैः। बभ्रूणां वज्रदतेभ्यो निश्चक्राम हुताशनः। पञ्चापि ते चमूनाथविसृष्टैरेकहेलया।।

camūpatiśakhyūhairāhatebhyaḥ paraḥśataiḥ| babhrūṇāṃ vajradatebhyo niścakrāma hutāśanaḥ| pañcāpi te camūnāthavisṛṣṭairekahelayā||

स्फुरत्फलैः शरकुलैर्बभ्रुसेनां व्यमर्दयत। इतस्ततश्चमूनाथविक्षिप्तशरकोटिभिः। विशीर्णगात्रा नकुला नकुलीं पर्यवारयन।।

sphuratphalaiḥ śarakulairbabhrusenāṃ vyamardayat| itastataścamūnāthavikṣiptaśarakoṭibhiḥ| viśīrṇagātrā nakulā nakulīṃ paryavārayan||

अथ सा नकुली वाणी वाङ्मयस्यैकनायिका। नकुलानां परावृत्त्या महान्तं रोषमाश्रिता।।

atha sā nakulī vāṇī vāṅmayasyaikanāyikā| nakulānāṃ parāvṛttyā mahāntaṃ roṣamāśritā||

अक्षीणनकुलं नाम महास्त्रं सर्वतोमुखम। वह्निज्वालापरीताग्रं संदधे शार्ङ्गधन्वनि।।

akṣīṇanakulaṃ nāma mahāstraṃ sarvatomukham| vahnijvālāparītāgraṃ saṃdadhe śārṅgadhanvani||

तदस्त्रतो विनिष्ठ्यूता नकुलाः कोटिसंख्याकाः। वज्राङ्गा वज्रलोमानो वज्रदंष्ट्रा महाजवा।।

tadastrato viniṣṭhyūtā nakulāḥ koṭisaṃkhyākāḥ| vajrāṅgā vajralomāno vajradaṃṣṭrā mahājavā||

वज्रसाराश्च निबिडा वज्रजाल भयङ्करा। वज्राकारैर्नशैस्तूर्ण दारयन्तो महीतलम।।

vajrasārāśca nibiḍā vajrajāla bhayaṅkarā| vajrākārairnaśaistūrṇa dārayanto mahītalam||

वज्ररत्नप्रकाशेन लोचनेनापि शोभिताः। वज्रसंपातसदृशा नासाचीत्कार कारिणः।।

vajraratnaprakāśena locanenāpi śobhitāḥ| vajrasaṃpātasadṛśā nāsācītkāra kāriṇaḥ||

मर्दयन्ति सुरारातिसैन्यं दशनकोटिभिः। पराक्रमं बहुविधं तेनिरे ते निरेनसः।।

mardayanti surārātisainyaṃ daśanakoṭibhiḥ| parākramaṃ bahuvidhaṃ tenire te nirenasaḥ||

एवं नकुलकोटीभिर वज्रघोरैर्महाबलैः। विनष्टाः प्रत्यवयवं विनेशुर्दानवाधमाः।।

evaṃ nakulakoṭībhir vajraghorairmahābalaiḥ| vinaṣṭāḥ pratyavayavaṃ vineśurdānavādhamāḥ||

एवं वज्रमयैर्बभुमण्डलैः शण्डिते बले।।

evaṃ vajramayairbabhumaṇḍalaiḥ śaṇḍite bale||

शताक्षौहिणिके संख्ये ते स्वमात्रावशेषिताः। अतित्रासेन रोषेण गृहीताश्च चमूवराः। संग्राममधिकं तेनुः समाकृष्टशरासनाः।।

śatākṣauhiṇike saṃkhye te svamātrāvaśeṣitāḥ| atitrāsena roṣeṇa gṛhītāśca camūvarāḥ| saṃgrāmamadhikaṃ tenuḥ samākṛṣṭaśarāsanāḥ||

तैः समं बहुधा युद्धं तन्वाना नकुलेश्वरी। पट्टिशेन करङ्कस्य चिच्छेद कठिनं शिरः।।

taiḥ samaṃ bahudhā yuddhaṃ tanvānā nakuleśvarī| paṭṭiśena karaṅkasya ciccheda kaṭhinaṃ śiraḥ||

काकवाशितसुख्यानां चतुर्णामपि वैरिणाम। उत्पत्योत्पत्य तार्क्ष्येण व्यलुनादसिना शिरः।।

kākavāśitasukhyānāṃ caturṇāmapi vairiṇām| utpatyotpatya tārkṣyeṇa vyalunādasinā śiraḥ||

तादृशं लाघवं दृष्ट्वा नकुल्या श्यामलांबिका।।

tādṛśaṃ lāghavaṃ dṛṣṭvā nakulyā śyāmalāṃbikā||

बहु मेने महासत्त्वां दुष्टासुरविनाशिनीम। निजाङ्गदेवतत्त्वं च तस्यै श्यामांबिका ददौ।।

bahu mene mahāsattvāṃ duṣṭāsuravināśinīm| nijāṅgadevatattvaṃ ca tasyai śyāmāṃbikā dadau||

लोकोत्तरे गुणे दृष्टे कस्य न प्रीतिसंभवः। हतशिष्टा भीतभीता नकुलीशरणं गताः।।

lokottare guṇe dṛṣṭe kasya na prītisaṃbhavaḥ| hataśiṣṭā bhītabhītā nakulīśaraṇaṃ gatāḥ||

सापि तान्वीक्ष्य कृपया मा भैष्टेति विहस्य च। भवद्राज्ञे रणोदन्तमशेषं च निबोधत।।

sāpi tānvīkṣya kṛpayā mā bhaiṣṭeti vihasya ca| bhavadrājñe raṇodantamaśeṣaṃ ca nibodhata||

तयैवं प्रेषिताः शीघ्रं तदालोक्य रणक्षितिम। मुदितास्ते पुनर्भीत्या शून्यकायां पलायिताः।।

tayaivaṃ preṣitāḥ śīghraṃ tadālokya raṇakṣitim| muditāste punarbhītyā śūnyakāyāṃ palāyitāḥ||

तदुदन्तं ततः श्रुत्वा भण्डश्चण्डो रुषाभवत।।

tadudantaṃ tataḥ śrutvā bhaṇḍaścaṇḍo ruṣābhavat||