आकर्ण्य ललितादेव्या यात्रानिगमनिस्वनम। महान्तं क्षोभमायाता भण्डासुरपुरालयाः।।

ākarṇya lalitādevyā yātrānigamanisvanam| mahāntaṃ kṣobhamāyātā bhaṇḍāsurapurālayāḥ||

यत्र चास्ति दुराशस्य भण्डदैत्यस्य दुर्धियः। महेन्द्रपर्वतोपान्ते महार्णवतटे पुरम।।

yatra cāsti durāśasya bhaṇḍadaityasya durdhiyaḥ| mahendraparvatopānte mahārṇavataṭe puram||

तत्तु शून्यकनाम्नैव विख्यातं भुवनत्रये। विषङ्गाग्रजदैत्यस्य सदावासः किलाभवत।।

tattu śūnyakanāmnaiva vikhyātaṃ bhuvanatraye| viṣaṅgāgrajadaityasya sadāvāsaḥ kilābhavat||

तस्मिन्नेव पुरे तस्य शतयोजनविस्तरे। वित्रेसुर सुराः सर्वे श्रीदेव्यागमसंभ्रमात।।

tasminneva pure tasya śatayojanavistare| vitresura surāḥ sarve śrīdevyāgamasaṃbhramāt||

शतयोजनविस्तीर्णं तत्सर्वं पुरमासुरम। धूमैरिवावृतमभूदुत्पातजनितैर्मुहुः।।

śatayojanavistīrṇaṃ tatsarvaṃ puramāsuram| dhūmairivāvṛtamabhūdutpātajanitairmuhuḥ||

अकाल एव निर्भिन्ना भित्तयो दैत्यपत्तने। धूर्णमाना पतन्ति स्म महोल्का गगनस्थलात।।

akāla eva nirbhinnā bhittayo daityapattane| dhūrṇamānā patanti sma maholkā gaganasthalāt||

उत्पातानां प्राथमिको भूकंपः पर्यवर्तत। मही जज्वाल सकला तत्र शून्यकपत्तने।।

utpātānāṃ prāthamiko bhūkaṃpaḥ paryavartata| mahī jajvāla sakalā tatra śūnyakapattane||

अकाल एव हृत्कंपं भेजुर्दैत्यपुरौकसः। ध्वजाग्रवर्तिनः कङ्कगृध्राश्चैव बकाः खगाः।।

akāla eva hṛtkaṃpaṃ bhejurdaityapuraukasaḥ| dhvajāgravartinaḥ kaṅkagṛdhrāścaiva bakāḥ khagāḥ||

आदित्यमण्डले दृष्ट्वादृष्ट्वा चक्रन्दुरुच्चकैः। क्रव्यादा बहवस्तत्र लोचनैर्नावलोकिताः।।

ādityamaṇḍale dṛṣṭvādṛṣṭvā cakranduruccakaiḥ| kravyādā bahavastatra locanairnāvalokitāḥ||

मुहुराकाशवाणीभिः परुषाभिर्बभाषिरे। सर्वतो दिक्षुदृश्यन्ते केतवस्तु मलीमसाः।।

muhurākāśavāṇībhiḥ paruṣābhirbabhāṣire| sarvato dikṣudṛśyante ketavastu malīmasāḥ||

धूमायमानाः प्रक्षोभजनका दैत्यरक्षसाम। दैत्यस्त्रीणां च विभ्रष्टा अकाले भूषणस्रजः।।

dhūmāyamānāḥ prakṣobhajanakā daityarakṣasām| daityastrīṇāṃ ca vibhraṣṭā akāle bhūṣaṇasrajaḥ||

हाहेति दूरं क्रन्दन्त्यः पर्यश्रु समरोदिषुः। दपणानां वर्मणां च ध्वजानां खड्गसंपदाम।।

hāheti dūraṃ krandantyaḥ paryaśru samarodiṣuḥ| dapaṇānāṃ varmaṇāṃ ca dhvajānāṃ khaḍgasaṃpadām||

मणीनामंबराणां च मालिन्यमभवन्मुहुः। सौधेषु चन्द्रशालासु केलिवेश्मसु सर्वतः।।

maṇīnāmaṃbarāṇāṃ ca mālinyamabhavanmuhuḥ| saudheṣu candraśālāsu keliveśmasu sarvataḥ||

अट्टालकेषु गोष्ठेषु विपणेषु सभासु च। चतुष्किकास्वलिङ्गेषु प्रग्रीवेषु वलेषु च।।

aṭṭālakeṣu goṣṭheṣu vipaṇeṣu sabhāsu ca| catuṣkikāsvaliṅgeṣu pragrīveṣu valeṣu ca||

सर्वतोभद्रवासेषु नन्द्यावर्तेषु वेश्मसु। विच्छन्दकेषु संक्षुब्धेष्ववरोधनपालिषु। स्वस्तिकेषु च सर्वेषु गर्भागारपुटेषु च।।

sarvatobhadravāseṣu nandyāvarteṣu veśmasu| vicchandakeṣu saṃkṣubdheṣvavarodhanapāliṣu| svastikeṣu ca sarveṣu garbhāgārapuṭeṣu ca||

गोपुरेषु कपाटेषु वलभीनां च सीमसु। वातायनेषु कक्ष्यासु धिष्ण्येषु च खलेषु च।।

gopureṣu kapāṭeṣu valabhīnāṃ ca sīmasu| vātāyaneṣu kakṣyāsu dhiṣṇyeṣu ca khaleṣu ca||

सर्वत्र दैत्य नगरवासिभिर्जनमण्डलैः। अश्रूयन्त महाघोषाः परुषा भूतभाषिताः।।

sarvatra daitya nagaravāsibhirjanamaṇḍalaiḥ| aśrūyanta mahāghoṣāḥ paruṣā bhūtabhāṣitāḥ||

शिथिली सवतो जाता घोरपर्णा भयानका। करटैः कटुकालापैर्वलोकि दिवाकरः। आराविषु करोटीनां कोटयश्चापतन्भुवि।।

śithilī savato jātā ghoraparṇā bhayānakā| karaṭaiḥ kaṭukālāpairvaloki divākaraḥ| ārāviṣu karoṭīnāṃ koṭayaścāpatanbhuvi||

अपतन्वेदिमध्येषु बिन्दवः शोणितांभसाम। केशौघकाश्च निष्पेतुः सर्वतो धूमधूसराः।।

apatanvedimadhyeṣu bindavaḥ śoṇitāṃbhasām| keśaughakāśca niṣpetuḥ sarvato dhūmadhūsarāḥ||

भौमान्तरिक्षदिव्यानामुत्पातानामिति व्रजम। अवलोक्य भृशं त्रस्ताः सर्वे नगरवासिनः। निवेदयामासुरमी भण्डाय प्रथितौजसे।।

bhaumāntarikṣadivyānāmutpātānāmiti vrajam| avalokya bhṛśaṃ trastāḥ sarve nagaravāsinaḥ| nivedayāmāsuramī bhaṇḍāya prathitaujase||

स च भण्डः प्रचण्डोत्थैस्तैरुत्पातकदंबकैः। असंजातधृतिभ्रंशो मन्त्र स्थानमुपागमत।।

sa ca bhaṇḍaḥ pracaṇḍotthaistairutpātakadaṃbakaiḥ| asaṃjātadhṛtibhraṃśo mantra sthānamupāgamat||

मेरोरिव वपुर्भेदं बहुरत्नविचित्रितम। अध्यासामास दैत्येन्द्रः सिंहासनमनुत्तमम।।

meroriva vapurbhedaṃ bahuratnavicitritam| adhyāsāmāsa daityendraḥ siṃhāsanamanuttamam||

स्फुरन्मुकुटलग्नानां रत्नानां किरणैर्घनैः। दीपयन्नखिलाशान्तानद्युतद्दानवेश्वरः।।

sphuranmukuṭalagnānāṃ ratnānāṃ kiraṇairghanaiḥ| dīpayannakhilāśāntānadyutaddānaveśvaraḥ||

एकयोजनविस्तारे महत्यास्थानमण्डपे। तुङ्गसिंहासनस्थं तं सिषेवाते तदानुजै।।

ekayojanavistāre mahatyāsthānamaṇḍape| tuṅgasiṃhāsanasthaṃ taṃ siṣevāte tadānujai||

विशुक्रश्च विषङ्गश्च महाबलपराक्रमौ। त्रैलोक्यकण्टकीभूतभुजदण्डभयङ्करौ।।

viśukraśca viṣaṅgaśca mahābalaparākramau| trailokyakaṇṭakībhūtabhujadaṇḍabhayaṅkarau||

अग्रजस्य सदैवाज्ञामविलङ्घ्य मुहुर्मुहुः। त्रैलोक्यविजये लब्धं वर्धयन्तौ महद्यशः।।

agrajasya sadaivājñāmavilaṅghya muhurmuhuḥ| trailokyavijaye labdhaṃ vardhayantau mahadyaśaḥ||

न तेन शिरसा तस्य मृदूनन्तौ पादपीठिकाम। कृतां जरिप्रणामौ च समुपाविशता भुवि।।

na tena śirasā tasya mṛdūnantau pādapīṭhikām| kṛtāṃ jaripraṇāmau ca samupāviśatā bhuvi||

अथास्थाने स्थिते तस्मिन्नमरद्वेषिणां वरे। सर्वे सामन्तदैत्येन्द्रास्तं द्रष्टुं समुपागताः।।

athāsthāne sthite tasminnamaradveṣiṇāṃ vare| sarve sāmantadaityendrāstaṃ draṣṭuṃ samupāgatāḥ||

तेषामे कैकसैन्यानां गणना न हि विद्यते। स्वंस्वं नाम समुच्चार्य प्रणेमुर्भण्डकेश्वरम।।

teṣāme kaikasainyānāṃ gaṇanā na hi vidyate| svaṃsvaṃ nāma samuccārya praṇemurbhaṇḍakeśvaram||

म च तानसुरान्सर्वानतिधीरकनीनकैः। संभावयन्समालोकैः कियन्तं चित्क्षणं स्थितः।।

ma ca tānasurānsarvānatidhīrakanīnakaiḥ| saṃbhāvayansamālokaiḥ kiyantaṃ citkṣaṇaṃ sthitaḥ||

अवोचत विशुक्रस्तमग्रजं दानवेश्वरम। मथ्यमानमहासिंधुसमानार्गलनिस्वनः।।

avocata viśukrastamagrajaṃ dānaveśvaram| mathyamānamahāsiṃdhusamānārgalanisvanaḥ||

देवत्वदीयदोर्द्दण्डविध्वस्तबलविक्रमाः। पापिनः पामराचारा दुरात्मानः सुराधमाः।।

devatvadīyadorddaṇḍavidhvastabalavikramāḥ| pāpinaḥ pāmarācārā durātmānaḥ surādhamāḥ||

शरण्यमन्यतः क्वापि नाप्नुवन्तो विषादिनः। ज्वलज्ज्वालाकुले वह्नौ पतित्वा नाशमागताः।।

śaraṇyamanyataḥ kvāpi nāpnuvanto viṣādinaḥ| jvalajjvālākule vahnau patitvā nāśamāgatāḥ||

तस्माद्देवात्समुत्पन्ना काचित्स्त्री बलगर्विता। स्वयमेव किलास्राक्षुस्तां देवा वासवादयः।।

tasmāddevātsamutpannā kācitstrī balagarvitā| svayameva kilāsrākṣustāṃ devā vāsavādayaḥ||

तैः पुनः प्रबलोत्साहैः प्रोत्साहितपराक्रमाः। बहुस्त्रीपरिवाराश्च विविधायुधमण्डिताः।।

taiḥ punaḥ prabalotsāhaiḥ protsāhitaparākramāḥ| bahustrīparivārāśca vividhāyudhamaṇḍitāḥ||

अस्माञ्जेतुं किलायान्ति हा कष्टं विधिवैशसम। अबलानां समूहस्छेद्बलिनो ऽस्मान्विजेष्यते।।

asmāñjetuṃ kilāyānti hā kaṣṭaṃ vidhivaiśasam| abalānāṃ samūhaschedbalino 'smānvijeṣyate||

तर्हि पल्लवभङ्गेन पाषाणस्य विदारणम। ऊह्यमानमिदं हन्तुं परिहासाय कल्प्यते।।

tarhi pallavabhaṅgena pāṣāṇasya vidāraṇam| ūhyamānamidaṃ hantuṃ parihāsāya kalpyate||

विडंबना न किमसौ लज्जाकरमिदं न किम। अस्मत्सैनिकनासीरभटेभ्यो ऽपि भवेद्भयम।।

viḍaṃbanā na kimasau lajjākaramidaṃ na kim| asmatsainikanāsīrabhaṭebhyo 'pi bhavedbhayam||

कातरत्वं समापन्नाः शक्राद्यास्त्रिदिवौकसः। ब्रह्मादयश्च निर्विण्णविग्रहा मद्बलायुधैः।।

kātaratvaṃ samāpannāḥ śakrādyāstridivaukasaḥ| brahmādayaśca nirviṇṇavigrahā madbalāyudhaiḥ||

विष्णोश्च का कथैवास्ते वित्रस्तः स महेश्वरः। अन्येषामिह का वार्ता दिक्पालास्ते पलायिताः।।

viṣṇośca kā kathaivāste vitrastaḥ sa maheśvaraḥ| anyeṣāmiha kā vārtā dikpālāste palāyitāḥ||

अस्माकमिषुभिस्तीक्ष्णैरदृश्यैरङ्गपातिभिः। सर्वत्र विद्धवर्माणो दुर्मदा विबुधाः कृताः।।

asmākamiṣubhistīkṣṇairadṛśyairaṅgapātibhiḥ| sarvatra viddhavarmāṇo durmadā vibudhāḥ kṛtāḥ||

तादृशानामपि महापराक्रमभुजोष्मणाम। अस्माकंविजयायाद्य स्त्री काचिदभिधावति।।

tādṛśānāmapi mahāparākramabhujoṣmaṇām| asmākaṃvijayāyādya strī kācidabhidhāvati||

यद्यपि स्त्री तथाप्येषा नावमान्या कदाचन। अल्पो ऽपि रिपुरात्मज्ञैर्नावमान्यो जिगीषुभिः।।

yadyapi strī tathāpyeṣā nāvamānyā kadācana| alpo 'pi ripurātmajñairnāvamānyo jigīṣubhiḥ||

तस्मात्तदुत्सारणार्थं प्रेषणीयास्तु किङ्कराः। सकचग्रहमाकृष्य सानेतव्या मदोद्धता।।

tasmāttadutsāraṇārthaṃ preṣaṇīyāstu kiṅkarāḥ| sakacagrahamākṛṣya sānetavyā madoddhatā||

देव त्वदीय शुद्धान्तर्वर्तिनीनां मृगीदृशाम। चिरेण चेटिकाभावं सा दुष्टा संश्रयिष्यति।।

deva tvadīya śuddhāntarvartinīnāṃ mṛgīdṛśām| cireṇa ceṭikābhāvaṃ sā duṣṭā saṃśrayiṣyati||

एकैकस्माद्भटादस्मात्सैन्येषु परिपन्थिनः। शङ्कते खलु वित्रस्तं त्रैलोक्यं सचराचरम।।

ekaikasmādbhaṭādasmātsainyeṣu paripanthinaḥ| śaṅkate khalu vitrastaṃ trailokyaṃ sacarācaram||

अन्यद्देवस्य चित्तं तु प्रमाणमिति दानव। निवेद्य भण्डदैत्यस्य क्रोधं तस्य व्यवीवृधत।।

anyaddevasya cittaṃ tu pramāṇamiti dānava| nivedya bhaṇḍadaityasya krodhaṃ tasya vyavīvṛdhat||

विषङ्गस्तु महासत्त्वो विचारज्ञो विचक्षणः। इदमाह महादैत्यमग्रजन्मानमुद्धतम।।

viṣaṅgastu mahāsattvo vicārajño vicakṣaṇaḥ| idamāha mahādaityamagrajanmānamuddhatam||

देव त्वमेव जानासि सर्वं कार्यमरिन्दम। न तु ते क्वापि वक्तव्यं नीतिवर्त्मनि वर्तते।।

deva tvameva jānāsi sarvaṃ kāryamarindama| na tu te kvāpi vaktavyaṃ nītivartmani vartate||

सर्वं विचार्य कर्तव्यं विचारः परमा गतिः। अविचारेण चेत्कर्म समूलमवकृन्तति।।

sarvaṃ vicārya kartavyaṃ vicāraḥ paramā gatiḥ| avicāreṇa cetkarma samūlamavakṛntati||

परस्य कटके चाराः प्रेषणीयाः प्रयत्नतः। तेषां बलाबलं ज्ञेयं जयसंसिद्धिमिच्छता।।

parasya kaṭake cārāḥ preṣaṇīyāḥ prayatnataḥ| teṣāṃ balābalaṃ jñeyaṃ jayasaṃsiddhimicchatā||

चारचक्षुर्दृढप्रज्ञः सदाशङ्कितमानसः। अशङ्किताकारवांश्च गुप्तमन्त्रः स्वमन्त्रिषु।।

cāracakṣurdṛḍhaprajñaḥ sadāśaṅkitamānasaḥ| aśaṅkitākāravāṃśca guptamantraḥ svamantriṣu||

षडुपायान्प्रयुञ्जानः सर्वत्रा भ्यर्हिते पदे। विजयं लभते राजा जाल्मो मक्षु विनश्यति।।

ṣaḍupāyānprayuñjānaḥ sarvatrā bhyarhite pade| vijayaṃ labhate rājā jālmo makṣu vinaśyati||

अविमृश्यैव यः कश्चिदारम्भः स विनाशकृत। विमृश्य तु कृतं कर्म विशेषाज्जयदायकम।।

avimṛśyaiva yaḥ kaścidārambhaḥ sa vināśakṛt| vimṛśya tu kṛtaṃ karma viśeṣājjayadāyakam||

तिर्यगित्यपि नारीति क्षुद्रा चेत्यपि राजभिः। नावज्ञा वैरिणां कार्या शक्तेः सर्वत्र सम्भवः।।

tiryagityapi nārīti kṣudrā cetyapi rājabhiḥ| nāvajñā vairiṇāṃ kāryā śakteḥ sarvatra sambhavaḥ||

स्तंभोत्पन्नेन केनापि नरतिर्यग्वपुर्भृता। भूतेन सर्वभूतानां हिरण्यकशिपुर्हतः।।

staṃbhotpannena kenāpi naratiryagvapurbhṛtā| bhūtena sarvabhūtānāṃ hiraṇyakaśipurhataḥ||

पुरा हि चण्डिका नाम नारी मयाविजृंभिणी। निशुम्भशुंभौ महिषं व्यापादितवती रणे।।

purā hi caṇḍikā nāma nārī mayāvijṛṃbhiṇī| niśumbhaśuṃbhau mahiṣaṃ vyāpāditavatī raṇe||

तत्प्रसंगेन बहवस्तया दैत्या विनाशिताः। अतो वदामिनावज्ञा स्त्रीमात्रे क्रियतां क्वचित।।

tatprasaṃgena bahavastayā daityā vināśitāḥ| ato vadāmināvajñā strīmātre kriyatāṃ kvacit||

शक्तिरेव हि सर्वत्र कारणं विजयश्रियः। शक्तेराधारतां प्रप्तैः स्त्रीपुंलिङ्गैर्न नो भयम।।

śaktireva hi sarvatra kāraṇaṃ vijayaśriyaḥ| śakterādhāratāṃ praptaiḥ strīpuṃliṅgairna no bhayam||

शक्तिस्तु सर्वतो भाति संसारस्य स्वभावतः। तर्हि तस्या दुराशायाः प्रवृत्तिर्ज्ञायतां त्वया।।

śaktistu sarvato bhāti saṃsārasya svabhāvataḥ| tarhi tasyā durāśāyāḥ pravṛttirjñāyatāṃ tvayā||

केयं कस्मात्समुत्पन्ना किमाचारा किमाश्रया। किंबला किंसहाया वा देव तत्प्रविचार्यताम।।

keyaṃ kasmātsamutpannā kimācārā kimāśrayā| kiṃbalā kiṃsahāyā vā deva tatpravicāryatām||

इत्युक्तः स विषङ्गेण को विचारो महौजसाम। अस्मद्बले महासत्त्वा अक्षौहिण्यधिपाः शतम।।

ityuktaḥ sa viṣaṅgeṇa ko vicāro mahaujasām| asmadbale mahāsattvā akṣauhiṇyadhipāḥ śatam||

पातुं क्षमास्ते जलधीनलं दग्धुं त्रिविष्टपम। अरे पापसमाचार किंवृथा शङ्कसे स्त्रियः।।

pātuṃ kṣamāste jaladhīnalaṃ dagdhuṃ triviṣṭapam| are pāpasamācāra kiṃvṛthā śaṅkase striyaḥ||

तत्सर्वं हि मया पूर्वं चारद्वारावलोकितम। अग्रे समुदिता काचिल्ललितानामधारिणी।।

tatsarvaṃ hi mayā pūrvaṃ cāradvārāvalokitam| agre samuditā kācillalitānāmadhāriṇī||

यथार्थनामवत्येषा पुष्पवत्पेशलाकृतिः। न स्त्त्वं न च वीर्यं वा न संग्रामेषु वा गतिः।।

yathārthanāmavatyeṣā puṣpavatpeśalākṛtiḥ| na sttvaṃ na ca vīryaṃ vā na saṃgrāmeṣu vā gatiḥ||

सा चाविचारनिवहा किन्तु मायापरायणा। तत्सत्त्वेनाविद्यमानं स्त्रीकदम्बकमात्मनः।।

sā cāvicāranivahā kintu māyāparāyaṇā| tatsattvenāvidyamānaṃ strīkadambakamātmanaḥ||

उत्पादितवती किं ते न चैवं तु विचेष्टते। अथ वा भव दुक्तेन न्यायेनास्तु महद्बलम।।

utpāditavatī kiṃ te na caivaṃ tu viceṣṭate| atha vā bhava duktena nyāyenāstu mahadbalam||

त्रैलोक्योल्लङ्घिमहिमा भण्डः केन विजीयते।।

trailokyollaṅghimahimā bhaṇḍaḥ kena vijīyate||

इदानीमपि मद्बाहुबलसंमर्दमूर्च्छिताः। श्वसितुं चापि पटवो न कदाचन नाकिनः।।

idānīmapi madbāhubalasaṃmardamūrcchitāḥ| śvasituṃ cāpi paṭavo na kadācana nākinaḥ||

केचित्पातालगर्भेषु केचिदम्बुधिवारिषु। केचिद्दिगन्तकोणेषु केचित्कुञ्जेषुभूभृताम।।

kecitpātālagarbheṣu kecidambudhivāriṣu| keciddigantakoṇeṣu kecitkuñjeṣubhūbhṛtām||

विलीना भृशवित्रस्तास्त्यक्तदारसुतश्रियः। भ्रष्टाधिकाराः पशवश्छन्नवेषाश्चरन्ति ते।।

vilīnā bhṛśavitrastāstyaktadārasutaśriyaḥ| bhraṣṭādhikārāḥ paśavaśchannaveṣāścaranti te||

एतादृशं न जानाति मम बाहुपराक्रमम। अबला न चिरोत्पन्ना तेनैषा दर्पमश्नुते।।

etādṛśaṃ na jānāti mama bāhuparākramam| abalā na cirotpannā tenaiṣā darpamaśnute||

न जानन्ति स्त्रियो मूढा वृथा कल्पितसाहसाः। विनाशमनुधावन्ति कार्याकार्यविमोहिताः।।

na jānanti striyo mūḍhā vṛthā kalpitasāhasāḥ| vināśamanudhāvanti kāryākāryavimohitāḥ||

अथ वा तां पुरस्कृत्य यद्यागच्छन्ति नाकिनः। यथा महोरगाः सिद्धाः साध्या वा युद्धदुर्मदाः।।

atha vā tāṃ puraskṛtya yadyāgacchanti nākinaḥ| yathā mahoragāḥ siddhāḥ sādhyā vā yuddhadurmadāḥ||

ब्रह्मा वा पद्मनाभो वा रुद्रो वापि सुराधिपः। अन्ये वा हरितां नाथास्तान्संपेष्टुमहं पटुः।।

brahmā vā padmanābho vā rudro vāpi surādhipaḥ| anye vā haritāṃ nāthāstānsaṃpeṣṭumahaṃ paṭuḥ||

अथ वा मम सेनासु सेनान्यो रणदुर्मदाः। पक्वकर्करिकापेषमवपेक्ष्यति वैरिणः।।

atha vā mama senāsu senānyo raṇadurmadāḥ| pakvakarkarikāpeṣamavapekṣyati vairiṇaḥ||

कुटिलाक्षः कुरण्डश्च करङ्कः कालवाशितः। वज्रदन्तो वज्रमुखो वज्रलोमा बलाहकः।।

kuṭilākṣaḥ kuraṇḍaśca karaṅkaḥ kālavāśitaḥ| vajradanto vajramukho vajralomā balāhakaḥ||

सूचीमुखः फलमुखो विकटो विकटाननः। करालाक्षः कर्कटको मदनो दीर्घजिह्वकः।।

sūcīmukhaḥ phalamukho vikaṭo vikaṭānanaḥ| karālākṣaḥ karkaṭako madano dīrghajihvakaḥ||

हुंबको हलमुल्लुञ्चः कर्कशः कल्किवाहनः। पुल्कसः पुण्ड3केतुश्च चण्डबाहुश्च कुक्कुरः।।

huṃbako halamulluñcaḥ karkaśaḥ kalkivāhanaḥ| pulkasaḥ puṇḍa3ketuśca caṇḍabāhuśca kukkuraḥ||

जंबुकाक्षो जृंभणश्च तीक्ष्मशृङ्गस्त्रिकण्टक। चतुर्गुप्तश्चतुर्बाहुश्चकाराक्षश्चतुःशिराः।।

jaṃbukākṣo jṛṃbhaṇaśca tīkṣmaśṛṅgastrikaṇṭaka| caturguptaścaturbāhuścakārākṣaścatuḥśirāḥ||

वज्रघोषश्चोर्ध्वकेशो महामायामहाहनुः। मखशत्रुर्मखास्कन्दी सिंहघोषः शिरालकः।।

vajraghoṣaścordhvakeśo mahāmāyāmahāhanuḥ| makhaśatrurmakhāskandī siṃhaghoṣaḥ śirālakaḥ||

अन्धकः सिंधुनेत्रश्च कूपकः कूपलोचनः। गुहाक्षो गण्डगल्लश्च चण्डधर्मो यमान्तकः।।

andhakaḥ siṃdhunetraśca kūpakaḥ kūpalocanaḥ| guhākṣo gaṇḍagallaśca caṇḍadharmo yamāntakaḥ||

लडुनः पट्टसेनश्च पुरजित्पूर्वमारकः। स्वर्गशत्रुः स्वर्गबलो दुर्गाख्यः स्वर्गकण्टकः।।

laḍunaḥ paṭṭasenaśca purajitpūrvamārakaḥ| svargaśatruḥ svargabalo durgākhyaḥ svargakaṇṭakaḥ||

अतिमायो बृहन्माय उपमाय उलूकजित। पुरुषेणो विषेणश्च कुन्तिषेणः परूषकः।।

atimāyo bṛhanmāya upamāya ulūkajit| puruṣeṇo viṣeṇaśca kuntiṣeṇaḥ parūṣakaḥ||

मलकश्च कशूरश्च मङ्गलो द्रघणस्तथा। कोल्लाटः कुजिलाश्वश्च दासेरो बभ्रुवाहनः।।

malakaśca kaśūraśca maṅgalo draghaṇastathā| kollāṭaḥ kujilāśvaśca dāsero babhruvāhanaḥ||

दृष्टहासो दृष्टकेतुः परिक्षेप्तापकञ्चुकः। महामहो महादंष्ट्रो दुर्गतिः स्वर्गमेजयः।।

dṛṣṭahāso dṛṣṭaketuḥ parikṣeptāpakañcukaḥ| mahāmaho mahādaṃṣṭro durgatiḥ svargamejayaḥ||

षट्केतुः षड्वसुश्चैव षड्दन्त षट्प्रियस्तथा। दुःशठो दुर्विनीतश्च छिन्नकर्णश्च मूषकः।।

ṣaṭketuḥ ṣaḍvasuścaiva ṣaḍdanta ṣaṭpriyastathā| duḥśaṭho durvinītaśca chinnakarṇaśca mūṣakaḥ||

अदृहासी महाशी च महाशीर्षो मदोत्कटः। कुम्भोत्कचः कुम्भनासः कुम्भग्रीवो घटोदरः।।

adṛhāsī mahāśī ca mahāśīrṣo madotkaṭaḥ| kumbhotkacaḥ kumbhanāsaḥ kumbhagrīvo ghaṭodaraḥ||

अश्वमेढ्रो महाण्डश्च कुम्भाण्डः पूतिनासिकः। पूतिदन्तः पूतिचक्षुः पूत्यास्यः पूतिमेहनः।।

aśvameḍhro mahāṇḍaśca kumbhāṇḍaḥ pūtināsikaḥ| pūtidantaḥ pūticakṣuḥ pūtyāsyaḥ pūtimehanaḥ||

इत्येवमादयः शूरा हिरण्यकशिपोः समाः। हिरण्याक्ष समाश्चैव मम पुत्रा महाबलाः।।

ityevamādayaḥ śūrā hiraṇyakaśipoḥ samāḥ| hiraṇyākṣa samāścaiva mama putrā mahābalāḥ||

एकैकस्य सुतास्तेषु जाताः शुराः परःशतम। सेनान्यो मे मदोदुवृत्ता मम पुत्रैरनुद्रुताः।।

ekaikasya sutāsteṣu jātāḥ śurāḥ paraḥśatam| senānyo me madoduvṛttā mama putrairanudrutāḥ||

नाशयिष्यन्ति समरे प्रोद्धतानमराधमान। ये केचित्कुपिता युद्धे सहस्राक्षौहिणी वराः। भस्मशेषा भवेयुस्तै हा हन्त किमुताबला।।

nāśayiṣyanti samare proddhatānamarādhamān| ye kecitkupitā yuddhe sahasrākṣauhiṇī varāḥ| bhasmaśeṣā bhaveyustai hā hanta kimutābalā||

मायाविलासाः सर्वे ऽपि तस्याः समरसीमनि। महामायाविनोदाश्च कुप्युस्ते भस्मसाद्बलम।।

māyāvilāsāḥ sarve 'pi tasyāḥ samarasīmani| mahāmāyāvinodāśca kupyuste bhasmasādbalam||

तद्वृथा शङ्कया खिन्नं मा ते भवतु मानसम। इत्यक्त्वा भण्डदैत्येन्द्रः समुत्थाय नृपासनात।।

tadvṛthā śaṅkayā khinnaṃ mā te bhavatu mānasam| ityaktvā bhaṇḍadaityendraḥ samutthāya nṛpāsanāt||

उवाच निजसेनान्यं कुटिलाक्षं महाबलम। उत्तिष्ठ रे बलं सर्वं संनाहय समन्ततः।।

uvāca nijasenānyaṃ kuṭilākṣaṃ mahābalam| uttiṣṭha re balaṃ sarvaṃ saṃnāhaya samantataḥ||

शून्यकस्य समन्ताच्च द्वारेषु बलमर्पय। दुर्गाणि संगृहाण त्वं कुरुक्षेपणिकाशतम।।

śūnyakasya samantācca dvāreṣu balamarpaya| durgāṇi saṃgṛhāṇa tvaṃ kurukṣepaṇikāśatam||

दुष्टाभिचाराः कर्तव्या मेत्रिभिश्च पुरोहितैः। सज्जीकुरु त्वं शस्त्राणि युद्धमेतदुपस्थितम।।

duṣṭābhicārāḥ kartavyā metribhiśca purohitaiḥ| sajjīkuru tvaṃ śastrāṇi yuddhametadupasthitam||

सेनापतिषु यं केचिदग्रे प्रस्थापयाधुना। अनेकबलसंघातसहितं घोरदर्शनम।।

senāpatiṣu yaṃ kecidagre prasthāpayādhunā| anekabalasaṃghātasahitaṃ ghoradarśanam||

तेन संग्रामसमये सन्निपत्य विनिर्जितम। केशेष्वाकृष्य तां मूढां देवसत्त्वे न दर्पिताम।।

tena saṃgrāmasamaye sannipatya vinirjitam| keśeṣvākṛṣya tāṃ mūḍhāṃ devasattve na darpitām||

इत्याभाष्य चमूनाथं सहस्रत्रितयाधिपम। कुटिलाक्षं महासत्त्वं स्वयं चान्तः पुरं ययौ।।

ityābhāṣya camūnāthaṃ sahasratritayādhipam| kuṭilākṣaṃ mahāsattvaṃ svayaṃ cāntaḥ puraṃ yayau||

अथापतन्त्याः श्रीदेव्या यात्रानिः साणनिःस्वनाः। अश्रूयन्त च दैत्येन्द्रैरतिकर्णज्वरावहाः।।

athāpatantyāḥ śrīdevyā yātrāniḥ sāṇaniḥsvanāḥ| aśrūyanta ca daityendrairatikarṇajvarāvahāḥ||