धारणा मनसोध्येये संस्थितिर्ध्यानवद्द्विधा । मूर्तामूर्तहरिध्यानमनोधारणतो हरिः ।।

dhāraṇā manasodhyeye saṃsthitirdhyānavaddvidhā | mūrtāmūrtaharidhyānamanodhāraṇato hariḥ ||

यद्वाह्यावस्थितं लक्षयं तस्मान्न चलते मनः । तावत कालं प्रदेशेषु धारणा मनसि स्थितिः ।।

yadvāhyāvasthitaṃ lakṣayaṃ tasmānna calate manaḥ | tāvat kālaṃ pradeśeṣu dhāraṇā manasi sthitiḥ ||

कालावधि परिच्छिन्नं देहे संस्थापितं मनः । न प्रच्यवति यल्लक्ष्याद्धारणा साभिधीयते ।।

kālāvadhi paricchinnaṃ dehe saṃsthāpitaṃ manaḥ | na pracyavati yallakṣyāddhāraṇā sābhidhīyate ||

धारणा द्वादशायामा ध्यानं द्वदशधारणाः । ध्यानं द्वादशकं यावत्समाधिरभिधीयते ।।

dhāraṇā dvādaśāyāmā dhyānaṃ dvadaśadhāraṇāḥ | dhyānaṃ dvādaśakaṃ yāvatsamādhirabhidhīyate ||

धारणाभ्यासयुक्तात्मा यदि प्राणैर विमुच्यते । कुलैकविंशमुत्तार्य स्वर्याति परमं पदं ।।

dhāraṇābhyāsayuktātmā yadi prāṇair vimucyate | kulaikaviṃśamuttārya svaryāti paramaṃ padaṃ ||

यस्मिन यस्मिन भवेदङ्गे योगिनां व्याधिसम्भवः । तत्तदङ्गं धिया व्याप्य धारयेत्तत्त्वधारणं ।।

yasmin yasmin bhavedaṅge yogināṃ vyādhisambhavaḥ | tattadaṅgaṃ dhiyā vyāpya dhārayettattvadhāraṇaṃ ||

आग्नेयी वारुणी चैव ऐशानी चामृतात्मिका । साग्निः शिखा फडन्ता च विष्णोः कार्या द्विजोत्तम ।।

āgneyī vāruṇī caiva aiśānī cāmṛtātmikā | sāgniḥ śikhā phaḍantā ca viṣṇoḥ kāryā dvijottama ||

नाडीभिर्विकटं दिव्यं शूलाग्रं वेधयेच्छुभम । पादाङ्गुष्ठात कपालान्तं रश्मिमण्डलमावृतं ।।

nāḍībhirvikaṭaṃ divyaṃ śūlāgraṃ vedhayecchubham | pādāṅguṣṭhāt kapālāntaṃ raśmimaṇḍalamāvṛtaṃ ||

तिर्यक्चाधोर्ध्वभागेभ्यः प्रयान्त्यो ऽतीव तेजसा । चिन्तयेत साधकेन्द्रस्तं यावत्सर्वं महामुने ।।

tiryakcādhordhvabhāgebhyaḥ prayāntyo 'tīva tejasā | cintayet sādhakendrastaṃ yāvatsarvaṃ mahāmune ||

भस्प्रीभूतं शरीरं स्वन्ततश चैवीपसंहरेत । शीतश्लेष्मादयः पापं विनश्यन्ति द्विजातयः ।।

bhasprībhūtaṃ śarīraṃ svantataś caivīpasaṃharet | śītaśleṣmādayaḥ pāpaṃ vinaśyanti dvijātayaḥ ||

शिरो धीरञ्च कारञ्च कण्ठं चाधोमुखे स्मरेत । ध्यायेदच्छिन्नचिन्तात्मा भुयो भूतेन चात्मना ।।

śiro dhīrañca kārañca kaṇṭhaṃ cādhomukhe smaret | dhyāyedacchinnacintātmā bhuyo bhūtena cātmanā ||

स्फुरच्छीकरसंस्मर्शप्रभूते हिमगामिभिः । धाराभिरखिलं विश्वमापूर्य भुवि चिन्तयेत ।।

sphuracchīkarasaṃsmarśaprabhūte himagāmibhiḥ | dhārābhirakhilaṃ viśvamāpūrya bhuvi cintayet ||

ब्रह्मरन्ध्राच्च संक्षोभाद्यावदाधारमण्डलग । सुषुम्नान्तर्गतो भूत्वा संपूर्णेन्दुकृतालयं ।।

brahmarandhrācca saṃkṣobhādyāvadādhāramaṇḍalag | suṣumnāntargato bhūtvā saṃpūrṇendukṛtālayaṃ ||

संप्लाव्य हिमसंस्पर्शतोयेनामृतमूर्तिना । क्षुत्पिपासाक्रमप्रायसन्तापपरिपीडितः ।।

saṃplāvya himasaṃsparśatoyenāmṛtamūrtinā | kṣutpipāsākramaprāyasantāpaparipīḍitaḥ ||

धारयेद्वारुणीं मन्त्रो तुष्ट्यर्थं चाप्यतन्त्रितः । वारुणीधारणा प्रोक्ता ऐशानीधारणां शृणु ।।

dhārayedvāruṇīṃ mantro tuṣṭyarthaṃ cāpyatantritaḥ | vāruṇīdhāraṇā proktā aiśānīdhāraṇāṃ śṛṇu ||

व्योम्नि ब्रह्ममये पद्मे प्राणापाणे क्षयङ्गते । प्रसादं चिन्तयेद विष्णोर्यावच्चिन्ता क्षयं गता ।।

vyomni brahmamaye padme prāṇāpāṇe kṣayaṅgate | prasādaṃ cintayed viṣṇoryāvaccintā kṣayaṃ gatā ||

महाभावञ्जपेत सर्वं ततो व्यापक ईश्वरः । अर्धेन्दुं परमं शान्तं निराभासन्निरञ्जनं ।।

mahābhāvañjapet sarvaṃ tato vyāpaka īśvaraḥ | ardhenduṃ paramaṃ śāntaṃ nirābhāsannirañjanaṃ ||

असत्यं सत्यमाभाति तावत्सर्वं चराचरं । यावत स्वस्यन्दरूपन्तु न दृष्टं गुरुवक्त्रतः ।।

asatyaṃ satyamābhāti tāvatsarvaṃ carācaraṃ | yāvat svasyandarūpantu na dṛṣṭaṃ guruvaktrataḥ ||

दृष्ठे तस्मिन परे तत्त्वे आब्रह्म सचराचरं । प्रमातृमानमेयञ्च ध्यानहृत्पद्मकल्पनं ।।

dṛṣṭhe tasmin pare tattve ābrahma sacarācaraṃ | pramātṛmānameyañca dhyānahṛtpadmakalpanaṃ ||

मातृमोदकवत्सर्वं जपहोमार्चनादिकं । विष्णुमन्त्रेण वा कुर्यादमृतां धारणां वदे ।।

mātṛmodakavatsarvaṃ japahomārcanādikaṃ | viṣṇumantreṇa vā kuryādamṛtāṃ dhāraṇāṃ vade ||

संपूर्णेन्दुनिभं ध्यायेत कमलं तन्त्रिमुष्टिगम । शिरःस्थं चिन्तयेद यत्नाच्छशाङ्कायुतवर्चसं ।।

saṃpūrṇendunibhaṃ dhyāyet kamalaṃ tantrimuṣṭigam | śiraḥsthaṃ cintayed yatnācchaśāṅkāyutavarcasaṃ ||

सम्पूर्णमण्डलं व्योम्नि शिवकल्लोलपूर्णितं । तथा हृत्कमले ध्यायेत्तन्मध्ये स्वतनुं स्मरेत । साधको विगतक्लेशो जायते धारणादिहिः ।।

sampūrṇamaṇḍalaṃ vyomni śivakallolapūrṇitaṃ | tathā hṛtkamale dhyāyettanmadhye svatanuṃ smaret | sādhako vigatakleśo jāyate dhāraṇādihiḥ ||