ध्यै चिन्तायां स्मृतो धातुर्विष्णुचिन्ता मुहूर्मुहुः । अनाक्षिप्तेन मनसा ध्यानमित्यभिधीयते ।।

dhyai cintāyāṃ smṛto dhāturviṣṇucintā muhūrmuhuḥ | anākṣiptena manasā dhyānamityabhidhīyate ||

आत्मनः समनस्कस्य मुक्ताशेषोपधस्य च । ब्रह्मचिन्तासमा शक्तिर्ध्यानं नाम तदुच्यते ।।

ātmanaḥ samanaskasya muktāśeṣopadhasya ca | brahmacintāsamā śaktirdhyānaṃ nāma taducyate ||

ध्येयालम्बनसंस्थस्य सदृशप्रत्ययस्य च । प्रत्यान्तरनिर्मुक्तः प्रत्ययो ध्यानमुच्यते ।।

dhyeyālambanasaṃsthasya sadṛśapratyayasya ca | pratyāntaranirmuktaḥ pratyayo dhyānamucyate ||

ध्येयावस्थितचित्तस्य प्रदेशे यत्र कुत्रिचित । ध्यानमेतत्समुद्दिष्टं प्रत्ययस्यैकभावना ।।

dhyeyāvasthitacittasya pradeśe yatra kutricit | dhyānametatsamuddiṣṭaṃ pratyayasyaikabhāvanā ||

एवं ध्यानसमायुक्तः खदेहं यः परित्यजेत । कुलं स्वजनमित्राणि समुद्धृत्य हरिर्भवेत ।।

evaṃ dhyānasamāyuktaḥ khadehaṃ yaḥ parityajet | kulaṃ svajanamitrāṇi samuddhṛtya harirbhavet ||

एवं मुहूर्तमर्धं वा ध्यायेद यः श्रद्धया हरिं । सोपि यां गतिमाप्नोति न तां सर्वैर महामखैः ।।

evaṃ muhūrtamardhaṃ vā dhyāyed yaḥ śraddhayā hariṃ | sopi yāṃ gatimāpnoti na tāṃ sarvair mahāmakhaiḥ ||

ध्याता ध्यानं तथा ध्येयं यच्च ध्यानप्रयोजनं । एतच्चतुष्टयं ज्ञात्वा योगं युञ्जीत तत्त्ववित ।।

dhyātā dhyānaṃ tathā dhyeyaṃ yacca dhyānaprayojanaṃ | etaccatuṣṭayaṃ jñātvā yogaṃ yuñjīta tattvavit ||

योगाभ्यासाद्भवेन्मूक्तिरैश्वर्यञ्चाष्टधा महत । ज्ञानवैराग्यसम्पन्नः श्रद्दधानः क्षमान्वितः ।।

yogābhyāsādbhavenmūktiraiśvaryañcāṣṭadhā mahat | jñānavairāgyasampannaḥ śraddadhānaḥ kṣamānvitaḥ ||

विष्णुभक्तः सदोत्साही ध्यातेत्थं पुरुषः स्मृतः । मूर्तामूर्तं परम्ब्रह्म हरेर्ध्यानं हि चिन्तनम ।।

viṣṇubhaktaḥ sadotsāhī dhyātetthaṃ puruṣaḥ smṛtaḥ | mūrtāmūrtaṃ parambrahma harerdhyānaṃ hi cintanam ||

सकलो निष्कलो ज्ञेयः सर्वज्ञः परमो हरिः । अणिमादिगुणैश्वर्यं मुक्तिर्ध्यानप्रयोजनम ।।

sakalo niṣkalo jñeyaḥ sarvajñaḥ paramo hariḥ | aṇimādiguṇaiśvaryaṃ muktirdhyānaprayojanam ||

फलेन योजको विष्णुरतो ध्यायेत परेश्वरं । गच्छंस्तिष्ठन स्वपन जाग्रदुन्मिषन निमिषन्नपि ।।

phalena yojako viṣṇurato dhyāyet pareśvaraṃ | gacchaṃstiṣṭhan svapan jāgradunmiṣan nimiṣannapi ||

शुचिर्वाप्यशुचिर्वापि ध्यायेत शततमीश्वरम । स्वदेहायतनस्यान्ते मनसि स्थाप्य केशवम ।।

śucirvāpyaśucirvāpi dhyāyet śatatamīśvaram | svadehāyatanasyānte manasi sthāpya keśavam ||

हृत्पद्मपीठिकामध्ये ध्यानयोगेन पूजयेत । ध्यानयज्ञः परः शुद्धः सर्वदोषविवर्जितः ।।

hṛtpadmapīṭhikāmadhye dhyānayogena pūjayet | dhyānayajñaḥ paraḥ śuddhaḥ sarvadoṣavivarjitaḥ ||

तेनेष्ट्वा मुक्तिमाप्नोति वाह्यशुद्धैश च नाध्वरैः । हिंसादोषविमुक्तित्वाद्विशुद्धिश्चित्तसाधनः ।।

teneṣṭvā muktimāpnoti vāhyaśuddhaiś ca nādhvaraiḥ | hiṃsādoṣavimuktitvādviśuddhiścittasādhanaḥ ||

ध्यानयज्ञः परस्तस्मादपवर्गफलप्रदः । तस्माद्शुद्धं सन्त्यज्य ह्य अनित्यं वाह्यसाधनं ।।

dhyānayajñaḥ parastasmādapavargaphalapradaḥ | tasmādśuddhaṃ santyajya hy anityaṃ vāhyasādhanaṃ ||

यज्ञाद्यं कर्म सन्त्यज्य योगमत्यर्थमभ्यसेत । विकारमुक्तमव्यक्तं भोग्यभोगसमन्वितं ।।

yajñādyaṃ karma santyajya yogamatyarthamabhyaset | vikāramuktamavyaktaṃ bhogyabhogasamanvitaṃ ||

चिन्तयेद्धृदये पूर्वं क्रमादादौ गुणत्रयं । तमः प्रच्छाद्य रजसा सत्त्वेन च्छादयेद्रजः ।।

cintayeddhṛdaye pūrvaṃ kramādādau guṇatrayaṃ | tamaḥ pracchādya rajasā sattvena cchādayedrajaḥ ||

ध्यायेत्त्रिमण्डलं पूर्वं कृष्णं रक्तं सितं क्रमात । सत्त्वोपाधिगुणातीतः पुरुषः पञ्चविंशकः ।।

dhyāyettrimaṇḍalaṃ pūrvaṃ kṛṣṇaṃ raktaṃ sitaṃ kramāt | sattvopādhiguṇātītaḥ puruṣaḥ pañcaviṃśakaḥ ||

ध्येयमेतदशुद्धञ्च त्यक्त्वा शुद्धं विचिन्तयेत । ऐश्वर्यं पङ्कजं दिव्यं पुरुशोपरि संस्थितं ।।

dhyeyametadaśuddhañca tyaktvā śuddhaṃ vicintayet | aiśvaryaṃ paṅkajaṃ divyaṃ puruśopari saṃsthitaṃ ||

द्वादशाङ्गुलविस्तीर्णं शुद्धं विकशितं सितं । नालमष्टाङ्णूलं तस्य नाभिकन्दसमुद्भवं ।।

dvādaśāṅgulavistīrṇaṃ śuddhaṃ vikaśitaṃ sitaṃ | nālamaṣṭāṅṇūlaṃ tasya nābhikandasamudbhavaṃ ||

पद्मपत्राष्टकं ज्ञेयमणिमादिगुणाष्टकम । कर्णिकाकेशरं नालं ज्ञानवैराग्यमुत्तमम ।।

padmapatrāṣṭakaṃ jñeyamaṇimādiguṇāṣṭakam | karṇikākeśaraṃ nālaṃ jñānavairāgyamuttamam ||

विष्णुधर्मश च तत्कन्दमिति पद्मं विचिन्तयेत । तद्धर्मज्ञानवैराग्यं शिवैश्वर्यमयं परं ।।

viṣṇudharmaś ca tatkandamiti padmaṃ vicintayet | taddharmajñānavairāgyaṃ śivaiśvaryamayaṃ paraṃ ||

ज्ञात्वा पद्मासनं सर्वं सर्वदुःखान्तमाप्नुयात । तत्पद्मकर्णिकामध्ये शुद्धदीपशिखाकृतिं ।।

jñātvā padmāsanaṃ sarvaṃ sarvaduḥkhāntamāpnuyāt | tatpadmakarṇikāmadhye śuddhadīpaśikhākṛtiṃ ||

अङ्गुष्ठमात्रममलं ध्यायेदोङ्कारमीश्वरं । कदम्बगोलकाकारं तारं रूपमिव स्थितं ।।

aṅguṣṭhamātramamalaṃ dhyāyedoṅkāramīśvaraṃ | kadambagolakākāraṃ tāraṃ rūpamiva sthitaṃ ||

ध्यायेद्वा रश्मिजालेन दीप्यमानं समन्ततः । प्रधानं पुरुषातीतं स्थितं पद्मस्थमीश्वरं ।।

dhyāyedvā raśmijālena dīpyamānaṃ samantataḥ | pradhānaṃ puruṣātītaṃ sthitaṃ padmasthamīśvaraṃ ||

ध्यायेज्जपेच्च सततमोङ्कारं परमक्षरं । मनःस्थित्यर्थमिच्छान्ति स्थूलध्यानमनुक्रमात ।।

dhyāyejjapecca satatamoṅkāraṃ paramakṣaraṃ | manaḥsthityarthamicchānti sthūladhyānamanukramāt ||

तद्भूतं निश चलीभूतं लभेत सूक्ष्मे ऽपि संस्थितं । नाभिकन्दे स्थितं नालं दशाङ्गुलसमायतं ।।

tadbhūtaṃ niś calībhūtaṃ labhet sūkṣme 'pi saṃsthitaṃ | nābhikande sthitaṃ nālaṃ daśāṅgulasamāyataṃ ||

नालेनाष्टदलं पद्मं द्वादशाङ्गुलविस्तृतं । सकर्णिके केसराले सूर्यसोमाग्निमण्डलं ।।

nālenāṣṭadalaṃ padmaṃ dvādaśāṅgulavistṛtaṃ | sakarṇike kesarāle sūryasomāgnimaṇḍalaṃ ||

अग्निमण्डलमध्यस्थः शङ्खचक्रगदाधरः । पद्मी चतुर्भुजो विष्णुरथ वाष्टभुजो हरिः ।।

agnimaṇḍalamadhyasthaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ | padmī caturbhujo viṣṇuratha vāṣṭabhujo hariḥ ||

शार्ङ्गाक्षवलयधरः पाशाङ्कुशधरः परः । स्वर्णवर्णः श्वेतवर्णः सश्रोवत्सः सकौस्तुभः ।।

śārṅgākṣavalayadharaḥ pāśāṅkuśadharaḥ paraḥ | svarṇavarṇaḥ śvetavarṇaḥ saśrovatsaḥ sakaustubhaḥ ||

वनमाली स्वर्णहारी स्फुरन्मकरकुण्डलः । रत्नोज्ज्वलकिरीटश च पीताम्बरधरो महान ।।

vanamālī svarṇahārī sphuranmakarakuṇḍalaḥ | ratnojjvalakirīṭaś ca pītāmbaradharo mahān ||

सर्वाभरणभूषाढ्यो वितस्तर्वा यथेच्छया । अहं ब्रह्म ज्योतिरात्मा वाउदेवो बिमुक्त ओं ।।

sarvābharaṇabhūṣāḍhyo vitastarvā yathecchayā | ahaṃ brahma jyotirātmā vāudevo bimukta oṃ ||

ध्यानाच्छ्रान्तो जपेन्मन्त्रं जपाच्छ्रान्तश च चिन्तयेत । जपध्यानादियुक्तस्य विष्णुः शीघ्रं प्रसीदति ।।

dhyānācchrānto japenmantraṃ japācchrāntaś ca cintayet | japadhyānādiyuktasya viṣṇuḥ śīghraṃ prasīdati ||

जपयज्ञस्य वै यज्ञाः कलां नार्हन्ति षोडशीं । जपिनं नोपसर्पन्ति व्याधयश्चाधयो ग्रहाः । भुक्तिर्मुर्क्तिर्मृत्युजयो जपेन प्राप्नुयात फलं ।।

japayajñasya vai yajñāḥ kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīṃ | japinaṃ nopasarpanti vyādhayaścādhayo grahāḥ | bhuktirmurktirmṛtyujayo japena prāpnuyāt phalaṃ ||