गोविप्रपालनं कर्यं रज्ञा गोशान्तिमावदे । गावः पवित्रा माङ्गल्या गोषु लोकाः प्रतिष्ठिताः ।।

goviprapālanaṃ karyaṃ rajñā gośāntimāvade | gāvaḥ pavitrā māṅgalyā goṣu lokāḥ pratiṣṭhitāḥ ||

शकृन्मूत्रं परं तासामलक्ष्मीनाशनं परं । गवां कण्डूयनं वारि शृङ्गस्याघौघमर्दनम ।।

śakṛnmūtraṃ paraṃ tāsāmalakṣmīnāśanaṃ paraṃ | gavāṃ kaṇḍūyanaṃ vāri śṛṅgasyāghaughamardanam ||

गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पश च रोचना । शडङ्गं परमं पाने दुःस्वप्नाद्यादिवारणं ।।

gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhi sarpaś ca rocanā | śaḍaṅgaṃ paramaṃ pāne duḥsvapnādyādivāraṇaṃ ||

रोचना विषरक्षोघ्नी ग्रासदः स्वर्गगो गवां । यद्गृहे दुःखिता गावः स याति नरकन्नरः ।।

rocanā viṣarakṣoghnī grāsadaḥ svargago gavāṃ | yadgṛhe duḥkhitā gāvaḥ sa yāti narakannaraḥ ||

परगोग्रासदः स्वर्गी गोहितो ब्रह्मलोकभाक । गोदानात्कीर्तनाद्रक्षां कृत्वा चोद्धरते कुलम ।।

paragogrāsadaḥ svargī gohito brahmalokabhāk | godānātkīrtanādrakṣāṃ kṛtvā coddharate kulam ||

गवां श्वासात पवित्रा भूः स्पर्शनात्किल्विषक्षयः । गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकम ।।

gavāṃ śvāsāt pavitrā bhūḥ sparśanātkilviṣakṣayaḥ | gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhi sarpiḥ kuśodakam ||

एकरात्रोपवासश च श्वपाकमपि शोधयेत । सर्वाशुभविनाशाय पुराचीरतमीश्वरैः ।।

ekarātropavāsaś ca śvapākamapi śodhayet | sarvāśubhavināśāya purācīratamīśvaraiḥ ||

प्रत्येकञ्च त्र्यहाभ्यम्तं महासान्तपनं स्मृतं । सर्वकामप्रदञ्चैतत सर्वाशुभविमर्दनम ।।

pratyekañca tryahābhyamtaṃ mahāsāntapanaṃ smṛtaṃ | sarvakāmapradañcaitat sarvāśubhavimardanam ||

कृच्छ्रातिकृच्छ्रं पयसा दिवसानेकविंशतिं । निर्मलाः सर्वकामाप्त्या स्युर्गगाः स्पुर नतोत्तमाः ।।

kṛcchrātikṛcchraṃ payasā divasānekaviṃśatiṃ | nirmalāḥ sarvakāmāptyā syurgagāḥ spur natottamāḥ ||

त्र्यहमुष्णं पिवेन्मूत्रं त्र्यहमुष्णं घृतं पिवेत । त्र्यहमुष्णं पयः पीत्वा वायुभक्षः परं त्र्यहम ।।

tryahamuṣṇaṃ pivenmūtraṃ tryahamuṣṇaṃ ghṛtaṃ pivet | tryahamuṣṇaṃ payaḥ pītvā vāyubhakṣaḥ paraṃ tryaham ||

तप्तकृच्छ्रव्रतं सर्वपापघ्नं ब्रह्मलोकदं । शीतैस्तु शीतकृच्छ्रं स्याद्ब्रह्मोक्तं ब्रह्मलोकदं ।।

taptakṛcchravrataṃ sarvapāpaghnaṃ brahmalokadaṃ | śītaistu śītakṛcchraṃ syādbrahmoktaṃ brahmalokadaṃ ||

गोमूत्रेणाचरेत्स्नानं वृत्तिं कुर्याच्च गोरसैः । गोभिर्व्रजेच्च भुक्तासु भुञ्जीताथ च गोव्रती ।।

gomūtreṇācaretsnānaṃ vṛttiṃ kuryācca gorasaiḥ | gobhirvrajecca bhuktāsu bhuñjītātha ca govratī ||

मासेनैकेन निष्पापो गोलोकी स्वर्गगो भवेत । विद्याञ्च गोमतीं जप्त्वा गोलोकं परमं व्रजेत ।।

māsenaikena niṣpāpo golokī svargago bhavet | vidyāñca gomatīṃ japtvā golokaṃ paramaṃ vrajet ||

गितैर नृत्यैर अप्सरोभिर्विमाने तत्र मोदते । गावः सुरभयो नित्यं गावो गुग्गुलगन्धिकाः ।।

gitair nṛtyair apsarobhirvimāne tatra modate | gāvaḥ surabhayo nityaṃ gāvo guggulagandhikāḥ ||

गावः प्रतिष्ठा भूतानां गावः स्वस्त्ययनं परं । अन्नमेव परं गावो देवानां हविरुत्तमम ।।

gāvaḥ pratiṣṭhā bhūtānāṃ gāvaḥ svastyayanaṃ paraṃ | annameva paraṃ gāvo devānāṃ haviruttamam ||

पावनं सर्वभूतानां क्षरन्ति च वदन्ति च । हविषा मन्त्रपूतेन तर्पयन्त्यमरान्दिवि ।।

pāvanaṃ sarvabhūtānāṃ kṣaranti ca vadanti ca | haviṣā mantrapūtena tarpayantyamarāndivi ||

ऋषीणामग्निहोत्रेषु गावो होमेषु योजिताः । सर्वेषामेव भूतानां गावः शरणमुत्तमं ।।

ṛṣīṇāmagnihotreṣu gāvo homeṣu yojitāḥ | sarveṣāmeva bhūtānāṃ gāvaḥ śaraṇamuttamaṃ ||

गावः पवित्रं परमं गावो माङ्गल्यमुत्तमं । गावः स्वर्गस्य सोपानं गावो धन्याः सनातनाः ।।

gāvaḥ pavitraṃ paramaṃ gāvo māṅgalyamuttamaṃ | gāvaḥ svargasya sopānaṃ gāvo dhanyāḥ sanātanāḥ ||

नमो गोभ्यः श्रीमतीभ्यः सौरभेयीभ्य एव च । नमो ब्रह्मसुताभ्यश च पवित्राभ्यो नमो नमः ।।

namo gobhyaḥ śrīmatībhyaḥ saurabheyībhya eva ca | namo brahmasutābhyaś ca pavitrābhyo namo namaḥ ||

ब्राह्मणाश चैव गावश च कुलमेकं द्विधा कृतम । एकत्र मन्त्रास्तिष्ठन्ति हविरेकत्र तिष्ठति ।।

brāhmaṇāś caiva gāvaś ca kulamekaṃ dvidhā kṛtam | ekatra mantrāstiṣṭhanti havirekatra tiṣṭhati ||

देवब्राह्मणगोसाधुसाध्वीभिः सकलं जगत । धार्यते वै सदा तस्मात सर्वे पूज्यतमा मताः ।।

devabrāhmaṇagosādhusādhvībhiḥ sakalaṃ jagat | dhāryate vai sadā tasmāt sarve pūjyatamā matāḥ ||

पिवन्ति यत्र तत्तीर्थं गङ्गाद्या गाव एव हि । गवां माहात्म्यमुक्तं हि चिकित्साञ्च तथा शृणु ।।

pivanti yatra tattīrthaṃ gaṅgādyā gāva eva hi | gavāṃ māhātmyamuktaṃ hi cikitsāñca tathā śṛṇu ||

शृङ्गामयेषु धेनूनां तैलं दद्यात ससैन्धवं । शृङ्गवेरबलामांसकल्कसिद्धं समाक्षिकं ।।

śṛṅgāmayeṣu dhenūnāṃ tailaṃ dadyāt sasaindhavaṃ | śṛṅgaverabalāmāṃsakalkasiddhaṃ samākṣikaṃ ||

कर्णशूलेषु सर्वेषु मञ्जिष्ठाहिङ्गुसैन्धवैः । सिद्धं तैलं प्रदातव्यं रसोनेनाथ वा पुनः ।।

karṇaśūleṣu sarveṣu mañjiṣṭhāhiṅgusaindhavaiḥ | siddhaṃ tailaṃ pradātavyaṃ rasonenātha vā punaḥ ||

बिल्वमूलमपामार्गन्धातकी चसपाटला । कुटजन्दन्तमूलेषु लेपात्तच्छूलनाशनं ।।

bilvamūlamapāmārgandhātakī casapāṭalā | kuṭajandantamūleṣu lepāttacchūlanāśanaṃ ||

दन्तशूलहरैर द्रव्यैर घृतं राम विपाचितं । मुखरोगहरं ज्ञेयं जिह्वारोगेषु सैन्धवं ।।

dantaśūlaharair dravyair ghṛtaṃ rāma vipācitaṃ | mukharogaharaṃ jñeyaṃ jihvārogeṣu saindhavaṃ ||

शृङ्गवेरं हरिद्रे द्वे त्रिफला च गलग्रहे । हृच्छूले वस्तिशूले च वातरोगे क्षये तथा ।।

śṛṅgaveraṃ haridre dve triphalā ca galagrahe | hṛcchūle vastiśūle ca vātaroge kṣaye tathā ||

त्रिफला घृतमिश्रा च गवां पाने प्रशस्यते । अतीसारे हरिद्रे द्वे पाठाञ्चैव प्रदापयेत ।।

triphalā ghṛtamiśrā ca gavāṃ pāne praśasyate | atīsāre haridre dve pāṭhāñcaiva pradāpayet ||

सर्वेषु कोष्ठरोगेषु तथाशाखागदेषु च । शृङ्गवेरञ्च भार्गीञ्च कासे श्वासे प्रदापयेत ।।

sarveṣu koṣṭharogeṣu tathāśākhāgadeṣu ca | śṛṅgaverañca bhārgīñca kāse śvāse pradāpayet ||

दातव्या भग्नसन्धाने प्रियङ्गुर्लबणान्विता । तैलं वातहरं पित्ते मधुयष्टीविपाचितं ।।

dātavyā bhagnasandhāne priyaṅgurlabaṇānvitā | tailaṃ vātaharaṃ pitte madhuyaṣṭīvipācitaṃ ||

कफे व्योषञ्च समधु सपुष्टकरजो ऽस्रजे । तैलाज्यं हरितालञ्च भग्नक्षतिशृतन्ददेत ।।

kaphe vyoṣañca samadhu sapuṣṭakarajo 'sraje | tailājyaṃ haritālañca bhagnakṣatiśṛtandadet ||

मासास्तिलाः सगोधूमाः पशुक्षीरं घृतं तथा । एषां पिण्डी सलवणा वत्सानां पुष्टिदात्वियं ।।

māsāstilāḥ sagodhūmāḥ paśukṣīraṃ ghṛtaṃ tathā | eṣāṃ piṇḍī salavaṇā vatsānāṃ puṣṭidātviyaṃ ||

बलप्रदा विषाणां स्यद्ग्रहनाशाय धूपकः । देवदारु वचा मांसी गुग्गुलुर्हिङ्गुसर्षपाः ।।

balapradā viṣāṇāṃ syadgrahanāśāya dhūpakaḥ | devadāru vacā māṃsī guggulurhiṅgusarṣapāḥ ||

ग्रहादिगदनाशाय एष धूपो गवां हितः । घण्ठा चैव गवां कार्या धूपेनानेन भूपिता ।।

grahādigadanāśāya eṣa dhūpo gavāṃ hitaḥ | ghaṇṭhā caiva gavāṃ kāryā dhūpenānena bhūpitā ||

अश्वगन्धातिलैः शुक्लं तेन गौः क्षीरिणी भवेत । रसायनञ्च पिन्याकं मत्तो यो धार्यते गृहे ।।

aśvagandhātilaiḥ śuklaṃ tena gauḥ kṣīriṇī bhavet | rasāyanañca pinyākaṃ matto yo dhāryate gṛhe ||

भवां पुरीषे पञ्चभ्यां नित्यं शान्त्यै श्रियं यजेत । वासुदेवञ्च गन्धाद्यैर अपरा शान्तिरुच्यते ।।

bhavāṃ purīṣe pañcabhyāṃ nityaṃ śāntyai śriyaṃ yajet | vāsudevañca gandhādyair aparā śāntirucyate ||

अश्वयुक्शुक्लपक्षस्य पञ्चदश्यां यजेद्धरिं । हरिरुद्रमजं सूर्यं श्रियमग्निं घृतेन च ।।

aśvayukśuklapakṣasya pañcadaśyāṃ yajeddhariṃ | harirudramajaṃ sūryaṃ śriyamagniṃ ghṛtena ca ||

दधि सम्प्राश्य गाः पूज्य कार्यं वाह्निप्रदक्षिणं । वृषाणां योजेयेद युद्धं गीतवाद्यरवैर वहिः ।।

dadhi samprāśya gāḥ pūjya kāryaṃ vāhnipradakṣiṇaṃ | vṛṣāṇāṃ yojeyed yuddhaṃ gītavādyaravair vahiḥ ||

गवान्तु लवणन्देयं ब्राह्मणानाञ्च दक्षिणा । नैमित्तिके माकरादौ यजेद्विष्णुं सह श्रिया ।।

gavāntu lavaṇandeyaṃ brāhmaṇānāñca dakṣiṇā | naimittike mākarādau yajedviṣṇuṃ saha śriyā ||

स्थण्डिलेब्जे मध्यगते दिक्षु केशरगान सुरान । सुभद्राजो रविः पूज्यो बहुरूपो बलिर्वहिः ।।

sthaṇḍilebje madhyagate dikṣu keśaragān surān | subhadrājo raviḥ pūjyo bahurūpo balirvahiḥ ||

खं विश्वरूपा सिद्धिश च ऋद्धिः शान्तिश च रोहिणी । दिग्धेनवो हि पूर्वाद्याः कृशरैश चन्द्र ईश्वरः ।।

khaṃ viśvarūpā siddhiś ca ṛddhiḥ śāntiś ca rohiṇī | digdhenavo hi pūrvādyāḥ kṛśaraiś candra īśvaraḥ ||

दिक्पालाः पद्मपत्रेषु कुम्भेष्वग्नौ च होमयेत । क्षीरवृक्षस्य समिधः सर्षपाक्षततण्डुलान ।।

dikpālāḥ padmapatreṣu kumbheṣvagnau ca homayet | kṣīravṛkṣasya samidhaḥ sarṣapākṣatataṇḍulān ||

शतं शतं सुवर्णञ्च कांस्यादिकं द्विजे ददेत । गावः पूज्या विमोक्तव्याः शान्त्यै क्षीरादिसंयुताः ।।

śataṃ śataṃ suvarṇañca kāṃsyādikaṃ dvije dadet | gāvaḥ pūjyā vimoktavyāḥ śāntyai kṣīrādisaṃyutāḥ ||

शालिहोत्रः सुश्रुताय हयायुर्वेदमुक्तवान । पालकाप्यो ऽङ्गराजाय गजायुर्वेदमब्रवीत ।।

śālihotraḥ suśrutāya hayāyurvedamuktavān | pālakāpyo 'ṅgarājāya gajāyurvedamabravīt ||