चामरो रुक्मादण्डो ऽग्र्यः छत्रं राज्ञः प्रशस्यते । हंसपक्षैर विरचितं मयूरस्य शुकस्य च ।।

cāmaro rukmādaṇḍo 'gryaḥ chatraṃ rājñaḥ praśasyate | haṃsapakṣair viracitaṃ mayūrasya śukasya ca ||

पक्षैर वाथ बलाकाया न कार्यं मिश्रपक्षकैः । चतुरस्यं ब्राह्मणस्य वृत्तं राज्ञश च शुक्लकं ।।

pakṣair vātha balākāyā na kāryaṃ miśrapakṣakaiḥ | caturasyaṃ brāhmaṇasya vṛttaṃ rājñaś ca śuklakaṃ ||

त्रिचतुःपञ्चषट्सप्ताष्टपर्वश च दण्डकः । भद्रासनं क्षीरवृक्षैः पञ्चाशदङ्गुलोच्छ्रयैः ।।

tricatuḥpañcaṣaṭsaptāṣṭaparvaś ca daṇḍakaḥ | bhadrāsanaṃ kṣīravṛkṣaiḥ pañcāśadaṅgulocchrayaiḥ ||

विस्तारेण त्रिहस्तं स्यात सुवर्णाद्यैश च चित्रितं । धनुर्द्रव्यत्रयं लोहं शृङ्गं दारु द्विजोत्तम ।।

vistāreṇa trihastaṃ syāt suvarṇādyaiś ca citritaṃ | dhanurdravyatrayaṃ lohaṃ śṛṅgaṃ dāru dvijottama ||

ज्याद्रव्यत्रितयञ्चैव वंशभङ्गत्वचस तथा । दारुचापप्रमाणन्तु श्रेष्ठं हस्तचतुष्टयं ।।

jyādravyatritayañcaiva vaṃśabhaṅgatvacas tathā | dārucāpapramāṇantu śreṣṭhaṃ hastacatuṣṭayaṃ ||

तदेव समहीनन्तु प्रोक्तं मध्यकनीयसि । मुष्टिग्राहनिमित्तानि मध्ये द्रव्याणि कारयेत ।।

tadeva samahīnantu proktaṃ madhyakanīyasi | muṣṭigrāhanimittāni madhye dravyāṇi kārayet ||

स्वल्पकोटिस्त्वचा शृङ्गं शार्ङ्गलोहमये द्विज । कामिनीभ्रूलताकारा कोटिः कार्या सुसंयुता ।।

svalpakoṭistvacā śṛṅgaṃ śārṅgalohamaye dvija | kāminībhrūlatākārā koṭiḥ kāryā susaṃyutā ||

पृथग्वा विप्र मिश्रं वा लौहं शार्ङ्गन्तु कारयेत । शार्ङ्गं समुचितं कार्यं रुक्मविन्दुविभूषितं ।।

pṛthagvā vipra miśraṃ vā lauhaṃ śārṅgantu kārayet | śārṅgaṃ samucitaṃ kāryaṃ rukmavinduvibhūṣitaṃ ||

कुटिलं स्फुटितञ्चापं सच्छिद्रञ्च न शस्यते । सुवर्णं रजतं ताम्रं कृष्णायो धनुषि स्मृतं ।।

kuṭilaṃ sphuṭitañcāpaṃ sacchidrañca na śasyate | suvarṇaṃ rajataṃ tāmraṃ kṛṣṇāyo dhanuṣi smṛtaṃ ||

शुभं । चन्दनं वेतसं सालं धावलङ्ककुभन्तरुः ।।

śubhaṃ | candanaṃ vetasaṃ sālaṃ dhāvalaṅkakubhantaruḥ ||

सर्वश्रेष्ठं धनुर्वंशैर गृहीतैः शरदि श्रितैः । पूजयेत्तु धनुः खड्गमन्त्रैस्त्रैलोक्यमोहनैः ।।

sarvaśreṣṭhaṃ dhanurvaṃśair gṛhītaiḥ śaradi śritaiḥ | pūjayettu dhanuḥ khaḍgamantraistrailokyamohanaiḥ ||

अयसश्चाथ वंशस्य शरस्याप्यशरस्य च । ऋत्विजो हेमवार्णाभाः स्नायुश्लिष्टाः सुपत्रकाः ।।

ayasaścātha vaṃśasya śarasyāpyaśarasya ca | ṛtvijo hemavārṇābhāḥ snāyuśliṣṭāḥ supatrakāḥ ||

रुक्मपुङ्खाः सुपङ्कास्ते तैलधौताः सुवर्णकाः । यात्रायामभिषेकादौ यजेद्वाणधनुर्मुखान ।।

rukmapuṅkhāḥ supaṅkāste tailadhautāḥ suvarṇakāḥ | yātrāyāmabhiṣekādau yajedvāṇadhanurmukhān ||

सपताकास्त्रसङ्ग्राहसांवत्सरकरान्नृपः । ब्रह्मा वै मेरुशिखरे स्वर्गगङ्गातटे ऽयजत ।।

sapatākāstrasaṅgrāhasāṃvatsarakarānnṛpaḥ | brahmā vai meruśikhare svargagaṅgātaṭe 'yajat ||

लौहदैत्यं स ददृशे विध्नं यज्ञे तु चिन्तयन । तस्य चिन्तयतो वह्नेः पुरुषो ऽभूद्वली महान ।।

lauhadaityaṃ sa dadṛśe vidhnaṃ yajñe tu cintayan | tasya cintayato vahneḥ puruṣo 'bhūdvalī mahān ||

ववन्दे ऽजञ्च तन्देवा अभ्यनन्दन्त हर्षिताः । तस्मात्स नन्दकः कड्गो देवोक्तो हरिरग्रहीत ।।

vavande 'jañca tandevā abhyanandanta harṣitāḥ | tasmātsa nandakaḥ kaḍgo devokto hariragrahīt ||

तं जग्राह शनैर देवो विकोषः सो ऽभ्यपद्यत । खड्गो नीलो रत्नमुष्टिस्ततो ऽभूच्छतबाहुकः ।।

taṃ jagrāha śanair devo vikoṣaḥ so 'bhyapadyata | khaḍgo nīlo ratnamuṣṭistato 'bhūcchatabāhukaḥ ||

दैत्यः स गदया देवान द्रावयामास वै रणे । विष्णुना खड्गच्छिन्नानि दैत्यगात्राणि भूतले ।।

daityaḥ sa gadayā devān drāvayāmāsa vai raṇe | viṣṇunā khaḍgacchinnāni daityagātrāṇi bhūtale ||

पतितानि तु संस्पर्शान्नन्दकस्य च तानि हि । लोहभूतानि सर्वाणि हत्वा तस्मै हरिर्वरं ।।

patitāni tu saṃsparśānnandakasya ca tāni hi | lohabhūtāni sarvāṇi hatvā tasmai harirvaraṃ ||

ददौ पवित्रमङ्गन्ते आयुधाय भवेद्भुवि । हरिप्रसादाद ब्रह्मापि विना विघ्नं हरिं प्रभुं ।।

dadau pavitramaṅgante āyudhāya bhavedbhuvi | hariprasādād brahmāpi vinā vighnaṃ hariṃ prabhuṃ ||

पूजयामास यज्ञेन वक्ष्ये ऽथो खड्गलक्षणं । खटीखट्टरजाता ये दशनीयास्तुते स्मृताः ।।

pūjayāmāsa yajñena vakṣye 'tho khaḍgalakṣaṇaṃ | khaṭīkhaṭṭarajātā ye daśanīyāstute smṛtāḥ ||

कायच्छिदस्त्वाषिकाः स्युर्दृढाः सूर्पारकोद्भवाः । स्युश्चाङ्गदेशजाः ।।

kāyacchidastvāṣikāḥ syurdṛḍhāḥ sūrpārakodbhavāḥ | syuścāṅgadeśajāḥ ||

शतार्धमङ्गुलानाञ्च श्रेष्ठं खद्गं प्रकीर्तितं । तदर्धं मध्यमं ज्ञेयं ततो हीनं न धारयेत ।।

śatārdhamaṅgulānāñca śreṣṭhaṃ khadgaṃ prakīrtitaṃ | tadardhaṃ madhyamaṃ jñeyaṃ tato hīnaṃ na dhārayet ||

दीर्घं सुमधुरं शब्दं युस्य खड्गस्य सत्तम । किङ्किणीसदृशन्तस्य धारणं श्रेष्ठमुच्यते ।।

dīrghaṃ sumadhuraṃ śabdaṃ yusya khaḍgasya sattama | kiṅkiṇīsadṛśantasya dhāraṇaṃ śreṣṭhamucyate ||

खड्गः पद्मपलाशाग्रो मण्डलाग्रश च शस्यते । करवीरदलाग्राभो घृतगन्धो वियत्प्रभः ।।

khaḍgaḥ padmapalāśāgro maṇḍalāgraś ca śasyate | karavīradalāgrābho ghṛtagandho viyatprabhaḥ ||

समाङ्गुलस्थाः शस्यन्ते व्रणाः खद्गेषु लिङ्गवत । काकोलूकसवर्णाभा विषमास्ते न शोभनाः ।।

samāṅgulasthāḥ śasyante vraṇāḥ khadgeṣu liṅgavat | kākolūkasavarṇābhā viṣamāste na śobhanāḥ ||

खड्गे न पश्येद्वदनमुच्छिष्टो न स्पृशेदसिं । मूल्यं जातिं न कथयेन्निशि कुर्यान्न शीर्षके ।।

khaḍge na paśyedvadanamucchiṣṭo na spṛśedasiṃ | mūlyaṃ jātiṃ na kathayenniśi kuryānna śīrṣake ||