Chapter 241
राजनीतिः
Agni Purana, Chapter 241: rājanītiḥ
Shlokas (73)
+ Add ShlokaChapter 241 — rājanītiḥ — Verse 1
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 1
षड्विधन्तु बलं व्यूह्य देवान प्रार्च्य रिपुं व्रजेत । मौलं भूतं श्रोणिसुहृद्द्विषदाटविकं बलं ।।
ṣaḍvidhantu balaṃ vyūhya devān prārcya ripuṃ vrajet | maulaṃ bhūtaṃ śroṇisuhṛddviṣadāṭavikaṃ balaṃ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 2
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 2
पूर्वं पूर्वं गरीयस्तु बलानां व्यसनं तथा । षडङ्गं मन्त्रकोषाभ्यां पदात्यश्वरथद्विपैः ।।
pūrvaṃ pūrvaṃ garīyastu balānāṃ vyasanaṃ tathā | ṣaḍaṅgaṃ mantrakoṣābhyāṃ padātyaśvarathadvipaiḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 3
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 3
नद्यद्रवनदुर्गेषु यत्र यत्र भयं भवेत । सेनापतिस्तत्र तत्र गच्छेद्व्यूहीकृतैर बलैः ।।
nadyadravanadurgeṣu yatra yatra bhayaṃ bhavet | senāpatistatra tatra gacchedvyūhīkṛtair balaiḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 4
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 4
नायकः पुरतो यायात प्रवीरपुरुषावृतः । मध्ये कलत्रं स्वामी च कोषः फल्गु च यद्बलं ।।
nāyakaḥ purato yāyāt pravīrapuruṣāvṛtaḥ | madhye kalatraṃ svāmī ca koṣaḥ phalgu ca yadbalaṃ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 5
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 5
पार्श्वयोरुभयोरश्वा वाजिनां पार्श्वयो रथाः । रथानां पार्श्वयोर्नागा नागानां चाटवीबलं ।।
pārśvayorubhayoraśvā vājināṃ pārśvayo rathāḥ | rathānāṃ pārśvayornāgā nāgānāṃ cāṭavībalaṃ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 6
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 6
पश्चात सेनापतिः सर्वं पुरस्कृत्य कृती स्वयं । यायात्सन्नद्धसैन्यौघः खिन्नानाश्वासयञ्च्छनैः ।।
paścāt senāpatiḥ sarvaṃ puraskṛtya kṛtī svayaṃ | yāyātsannaddhasainyaughaḥ khinnānāśvāsayañcchanaiḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 7
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 7
यायाद्व्यूहेन महता मकरेण पुरोभये । श्येनेनोद्धृतपक्षेण सूच्या वा वीरवक्त्रया ।।
yāyādvyūhena mahatā makareṇa purobhaye | śyenenoddhṛtapakṣeṇa sūcyā vā vīravaktrayā ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 8
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 8
पश्चाद्भये तु शकटं पार्श्वयोर्वज्रसञ्ज्ञितं । सर्वतः सर्वतोभद्रं भये व्यूहं प्रकल्पयेत ।।
paścādbhaye tu śakaṭaṃ pārśvayorvajrasañjñitaṃ | sarvataḥ sarvatobhadraṃ bhaye vyūhaṃ prakalpayet ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 9
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 9
कन्दरे शैलगहने निम्नगावनसङ्कटे । दीर्घाध्वनि परिश्रान्तं क्षुत्पिपासाहितक्लमं ।।
kandare śailagahane nimnagāvanasaṅkaṭe | dīrghādhvani pariśrāntaṃ kṣutpipāsāhitaklamaṃ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 10
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 10
व्याधिदुर्भिक्षमरकपीडितं दस्युविद्रुतं । पङ्कांशुजलस्कन्धं व्यस्तं पुञ्जीकृतं पथि ।।
vyādhidurbhikṣamarakapīḍitaṃ dasyuvidrutaṃ | paṅkāṃśujalaskandhaṃ vyastaṃ puñjīkṛtaṃ pathi ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 11
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 11
प्रसुप्तं भोजनव्यग्रमभूमिष्ठमसुस्थितं । चौराग्निभयवित्रस्तं वृष्टिवातसमाहतं ।।
prasuptaṃ bhojanavyagramabhūmiṣṭhamasusthitaṃ | caurāgnibhayavitrastaṃ vṛṣṭivātasamāhataṃ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 12
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 12
इत्यादौ स्वचमूं रक्षेत प्रसैन्यं च घतयेत । विशिष्टो देशकालाभ्यां भिन्नविप्रकृतिर्बली ।।
ityādau svacamūṃ rakṣet prasainyaṃ ca ghatayet | viśiṣṭo deśakālābhyāṃ bhinnaviprakṛtirbalī ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 13
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 13
कुर्यात प्रकाशयुद्धं हि कूटयुद्धं विपर्यये । तेष्ववस्कन्दकालेषु परं हन्यात्समाकुलं ।।
kuryāt prakāśayuddhaṃ hi kūṭayuddhaṃ viparyaye | teṣvavaskandakāleṣu paraṃ hanyātsamākulaṃ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 14
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 14
अभूमिष्ठं स्वभूमिष्ठं स्वभूमौ चोपजायतः । प्रकृतिप्रग्रहाकृष्टं पाशैर वनचरादिभिः ।।
abhūmiṣṭhaṃ svabhūmiṣṭhaṃ svabhūmau copajāyataḥ | prakṛtipragrahākṛṣṭaṃ pāśair vanacarādibhiḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 15
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 15
हन्यात प्रवीरपुरुषैर भङ्गदानापकर्षणैः । पुरस्ताद्दर्शनं दत्वा तल्लक्षकृतनिश चयात ।।
hanyāt pravīrapuruṣair bhaṅgadānāpakarṣaṇaiḥ | purastāddarśanaṃ datvā tallakṣakṛtaniś cayāt ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 16
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 16
हन्यात्पश्चात प्रवीरेण बलेनोपेत्य वेगिना । पश्चाद्वा सङ्कुलीकृत्य हन्याच्छूरेण पूर्वतः ।।
hanyātpaścāt pravīreṇa balenopetya veginā | paścādvā saṅkulīkṛtya hanyācchūreṇa pūrvataḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 17
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 17
आभ्यां पार्श्वाभिघातौ तु व्याख्यातौ कूटयोधने । पुरस्ताद्विषमे देशे पश्चाद्धन्यात्तु वेगवान ।।
ābhyāṃ pārśvābhighātau tu vyākhyātau kūṭayodhane | purastādviṣame deśe paścāddhanyāttu vegavān ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 18
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 18
पुरः पश्चात्तु विषमे एवमेव तु पार्श्वयोः । प्रथमं योधयित्वा तु दूष्यामित्राटवीबलौ ।।
puraḥ paścāttu viṣame evameva tu pārśvayoḥ | prathamaṃ yodhayitvā tu dūṣyāmitrāṭavībalau ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 19
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 19
श्रान्तं मन्दन्निराक्रन्दं हन्यादश्रान्तवाहनं । दूष्यामित्रबलैर वापि भङ्गन्दत्वा प्रयत्नवान ।।
śrāntaṃ mandannirākrandaṃ hanyādaśrāntavāhanaṃ | dūṣyāmitrabalair vāpi bhaṅgandatvā prayatnavān ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 20
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 20
जितमित्येव विश्वस्तं हन्यान्मन्त्रव्यपाश्रयः । स्कन्धावारपुरग्रामशस्यस्वामिप्रजादिषु ।।
jitamityeva viśvastaṃ hanyānmantravyapāśrayaḥ | skandhāvārapuragrāmaśasyasvāmiprajādiṣu ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 21
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 21
विश्रभ्यन्तं परानीकमप्रमत्तो विनाशयेत । अथवा गोग्रहाकृष्टं तल्लक्ष्यं मार्गबन्धनात ।।
viśrabhyantaṃ parānīkamapramatto vināśayet | athavā gograhākṛṣṭaṃ tallakṣyaṃ mārgabandhanāt ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 22
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 22
अवस्कन्दभयाद्रात्रिपूजागरकृतश्रमः । दिवासुप्तं समाहन्यान्निद्राव्याकुलसैनिकं ।।
avaskandabhayādrātripūjāgarakṛtaśramaḥ | divāsuptaṃ samāhanyānnidrāvyākulasainikaṃ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 23
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 23
निशि विश्रब्धसंसुप्तं नागैर वा खड्गपाणिभिः । प्रयाने पूर्वयायित्वं वनदुर्गप्रवेशनं ।।
niśi viśrabdhasaṃsuptaṃ nāgair vā khaḍgapāṇibhiḥ | prayāne pūrvayāyitvaṃ vanadurgapraveśanaṃ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 24
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 24
अभिन्नानामनीकानां भेदनं भिन्नसङ्ग्रहः । विभीषकाद्वारघातं कोषरक्षेभकर्म च ।।
abhinnānāmanīkānāṃ bhedanaṃ bhinnasaṅgrahaḥ | vibhīṣakādvāraghātaṃ koṣarakṣebhakarma ca ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 25
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 25
अभिन्नभेदनं मित्रसन्धानं रथकर्म च । वनदिङ्मार्गविचये वीवधासारलक्षणं ।।
abhinnabhedanaṃ mitrasandhānaṃ rathakarma ca | vanadiṅmārgavicaye vīvadhāsāralakṣaṇaṃ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 26
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 26
अनुयानापसरणे शीघ्रकार्योपपादनं । दीनानुसरणं घातः कोटीनां जघनस्य च ।।
anuyānāpasaraṇe śīghrakāryopapādanaṃ | dīnānusaraṇaṃ ghātaḥ koṭīnāṃ jaghanasya ca ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 27
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 27
अश्वकर्माथ पत्तेश च सर्वदा शस्त्रधारणं । शिविरस्य च मार्गादेः शोधनं वस्तिकर्म च ।।
aśvakarmātha patteś ca sarvadā śastradhāraṇaṃ | śivirasya ca mārgādeḥ śodhanaṃ vastikarma ca ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 28
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 28
संस्थूलस्थाणुवल्मीकवृक्षगुल्मापकण्टकं । सापसारा पदातीनां भूर्नातिविषमा मता ।।
saṃsthūlasthāṇuvalmīkavṛkṣagulmāpakaṇṭakaṃ | sāpasārā padātīnāṃ bhūrnātiviṣamā matā ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 29
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 29
स्वल्पवृक्षोपला क्षिप्रलङ्घनीयनगा स्थिरा । निःशर्करा विपङ्का च सापसारा च वाजिभूः ।।
svalpavṛkṣopalā kṣipralaṅghanīyanagā sthirā | niḥśarkarā vipaṅkā ca sāpasārā ca vājibhūḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 30
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 30
निस्थाणुवृक्षकेदारा रथभूमिरकर्दमा । मर्दनीयतरुच्छेद्यव्रततीपङ्कवर्जिता ।।
nisthāṇuvṛkṣakedārā rathabhūmirakardamā | mardanīyatarucchedyavratatīpaṅkavarjitā ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 31
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 31
निर्झरागम्यशैला च विषमा गजमेदिनी । उरस्यादीनि भिन्नानि प्रतिगृह्णन बलानि हि ।।
nirjharāgamyaśailā ca viṣamā gajamedinī | urasyādīni bhinnāni pratigṛhṇan balāni hi ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 32
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 32
प्रतिग्रह इति ख्यातो राजकार्यान्तरक्षमः । तेन शून्यस्तु यो व्यूहः स भिन्न इव लक्ष्यते ।।
pratigraha iti khyāto rājakāryāntarakṣamaḥ | tena śūnyastu yo vyūhaḥ sa bhinna iva lakṣyate ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 33
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 33
जयार्थी न च युद्ध्येत मतिमानप्रतिग्रहः । यत्र राजा तत्र कोषः कोषाधीना हि राजता ।।
jayārthī na ca yuddhyeta matimānapratigrahaḥ | yatra rājā tatra koṣaḥ koṣādhīnā hi rājatā ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 34
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 34
योधेभ्यस्तु ततो दद्यात किञ्चिद्दातुं न युज्यते । द्रव्यलक्षं राजघाते तदर्धं तत्सुतार्दने ।।
yodhebhyastu tato dadyāt kiñciddātuṃ na yujyate | dravyalakṣaṃ rājaghāte tadardhaṃ tatsutārdane ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 35
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 35
सेनापतिबधे तद्वद्दद्याद्धस्त्यादिमर्दने । अथवा खलु युध्येरन प्रत्यश्वरथदन्तिनः ।।
senāpatibadhe tadvaddadyāddhastyādimardane | athavā khalu yudhyeran pratyaśvarathadantinaḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 36
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 36
यथा भवेदसंबाधो व्यायामविनिवर्तने । असङ्करेण युद्धेरन सङ्करः सङ्कुलावहः ।।
yathā bhavedasaṃbādho vyāyāmavinivartane | asaṅkareṇa yuddheran saṅkaraḥ saṅkulāvahaḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 37
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 37
महासङ्कुलयुद्धेषु संश्रयेरन्मतङ्गजं । अश्वस्य प्रतियोद्धारो भवेयुः पुरुषास्त्रयः ।।
mahāsaṅkulayuddheṣu saṃśrayeranmataṅgajaṃ | aśvasya pratiyoddhāro bhaveyuḥ puruṣāstrayaḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 38
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 38
इति कल्प्यास्त्रयश्चाश्वा विधेयाः कुञ्जरस्य तु । पादगोपा भवेयुश च पुरुषा दश पञ्च च ।।
iti kalpyāstrayaścāśvā vidheyāḥ kuñjarasya tu | pādagopā bhaveyuś ca puruṣā daśa pañca ca ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 39
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 39
विधानमिति नागस्य विहितं स्यन्दनस्य च । अनीकमिति विज्ञेयमिति कल्प्या नव द्विपाः ।।
vidhānamiti nāgasya vihitaṃ syandanasya ca | anīkamiti vijñeyamiti kalpyā nava dvipāḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 40
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 40
तथानीकस्य रन्ध्रन्तु पञ्चधा च प्रचक्षते । इत्यनीकविभगेन स्थापयेद व्यूहसम्पदः ।।
tathānīkasya randhrantu pañcadhā ca pracakṣate | ityanīkavibhagena sthāpayed vyūhasampadaḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 41
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 41
उरस्यकक्षपक्षांस्तु कल्प्यानेतान प्रचक्षते । उरःकक्षौ च पक्षौ च मध्यं पृष्ठं प्रतिग्रहः ।।
urasyakakṣapakṣāṃstu kalpyānetān pracakṣate | uraḥkakṣau ca pakṣau ca madhyaṃ pṛṣṭhaṃ pratigrahaḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 42
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 42
कोटी च व्यूहशास्त्रज्ञैः सप्ताङ्गो व्यूह उच्यते । उरस्यकक्षपक्षास्तु व्यूहो ऽयं सप्रतिग्रहः ।।
koṭī ca vyūhaśāstrajñaiḥ saptāṅgo vyūha ucyate | urasyakakṣapakṣāstu vyūho 'yaṃ sapratigrahaḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 43
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 43
गुरोरेष च शुक्रस्य कक्षाभ्यां परिवर्जितः । तिष्ठेयुः सेनापतयः प्रवीरैः पुरुषैर वृताः ।।
guroreṣa ca śukrasya kakṣābhyāṃ parivarjitaḥ | tiṣṭheyuḥ senāpatayaḥ pravīraiḥ puruṣair vṛtāḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 44
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 44
अभेदेन च युध्येरन रक्षेयुश च परस्परं । मध्यव्यूहे फल्गु सैन्यं युद्धवस्तु जघन्यतः ।।
abhedena ca yudhyeran rakṣeyuś ca parasparaṃ | madhyavyūhe phalgu sainyaṃ yuddhavastu jaghanyataḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 45
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 45
युद्धं हि नायकप्राणं हन्यते तदनायकं । उरसि स्थापयेन्नागान प्रचण्डान कक्षयो रथान ।।
yuddhaṃ hi nāyakaprāṇaṃ hanyate tadanāyakaṃ | urasi sthāpayennāgān pracaṇḍān kakṣayo rathān ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 46
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 46
हयांश च पक्षयोर्व्यूहो मध्यभेदी प्रकीर्तितः । मध्यदेशे हयानीकं रथानीकञ्च कक्षयोः ।।
hayāṃś ca pakṣayorvyūho madhyabhedī prakīrtitaḥ | madhyadeśe hayānīkaṃ rathānīkañca kakṣayoḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 47
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 47
पक्षयोश च गजानीकं व्यूहोन्तर्भेद्ययं स्मृतः । रथस्थाने हयान दद्यात पदातींश च हयश्राये ।।
pakṣayoś ca gajānīkaṃ vyūhontarbhedyayaṃ smṛtaḥ | rathasthāne hayān dadyāt padātīṃś ca hayaśrāye ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 48
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 48
रथाभावे तु द्विरदान व्यूहे सर्वत्र दापयेत । यदि स्याद्दण्डबाहुल्यमाबाधः सम्प्रकीर्तितः ।।
rathābhāve tu dviradān vyūhe sarvatra dāpayet | yadi syāddaṇḍabāhulyamābādhaḥ samprakīrtitaḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 49
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 49
मण्डलांसंहतो भोगो दण्डास्ते बहुधा शृणु । तिर्यग्वृत्तिस्तु दण्डः स्याद भोगो ऽन्यावृत्तिरेव च ।।
maṇḍalāṃsaṃhato bhogo daṇḍāste bahudhā śṛṇu | tiryagvṛttistu daṇḍaḥ syād bhogo 'nyāvṛttireva ca ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 50
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 50
मण्डलः सर्वतोवृत्तिः पृथग्वृत्तिरसंहतः । प्रदरो दृढको ऽसह्यः चापो वै कुक्षिरेव च ।।
maṇḍalaḥ sarvatovṛttiḥ pṛthagvṛttirasaṃhataḥ | pradaro dṛḍhako 'sahyaḥ cāpo vai kukṣireva ca ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 51
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 51
प्रतिष्ठः सुप्रतिष्ठश च श्येनो विजयसञ्जयौ । विशालो विजयः शूची स्थूणाकर्णचमूमुखौ ।।
pratiṣṭhaḥ supratiṣṭhaś ca śyeno vijayasañjayau | viśālo vijayaḥ śūcī sthūṇākarṇacamūmukhau ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 52
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 52
सर्पास्यो वलयश चैव दण्ड दण्डभेदाश च दुर्जयाः । अतिक्रान्तः प्रतिक्रान्तः कक्षाभ्याञ्चैकक्षपक्षतः ।।
sarpāsyo valayaś caiva daṇḍa daṇḍabhedāś ca durjayāḥ | atikrāntaḥ pratikrāntaḥ kakṣābhyāñcaikakṣapakṣataḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 53
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 53
अतिक्रान्तस्तु पक्षाभ्यां त्रयो ऽन्ये तद्विपर्यये । पक्षोरस्यैर अतिक्रान्तः प्रतिष्ठो ऽन्यो विपर्ययः ।।
atikrāntastu pakṣābhyāṃ trayo 'nye tadviparyaye | pakṣorasyair atikrāntaḥ pratiṣṭho 'nyo viparyayaḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 54
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 54
स्थूणापक्षो धनुःपक्षो द्विस्थूणो दण्ड ऊर्ध्वगः । द्विगुणोन्तस्त्वतिक्रान्तपक्षो ऽन्यस्य विपर्ययः ।।
sthūṇāpakṣo dhanuḥpakṣo dvisthūṇo daṇḍa ūrdhvagaḥ | dviguṇontastvatikrāntapakṣo 'nyasya viparyayaḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 55
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 55
द्विचतुर्दण्ड इत्य एते ज्ञेया लक्षणतः क्रमात । गोमूत्रिकाहिसञ्चारीशकटो मकरस तथा ।।
dvicaturdaṇḍa ity ete jñeyā lakṣaṇataḥ kramāt | gomūtrikāhisañcārīśakaṭo makaras tathā ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 56
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 56
भोगभेदाः समाख्यातास तथा परिप्लवङ्गकः । दण्डपक्षौ युगारस्यः शकटस्तद्विपर्यये ।।
bhogabhedāḥ samākhyātās tathā pariplavaṅgakaḥ | daṇḍapakṣau yugārasyaḥ śakaṭastadviparyaye ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 57
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 57
मकरो व्यतिकीर्णश च शेषः कुञ्जरराजिभिः । मण्डलव्यूहभेदौ तु सर्वतोभद्रदुर्जयौ ।।
makaro vyatikīrṇaś ca śeṣaḥ kuñjararājibhiḥ | maṇḍalavyūhabhedau tu sarvatobhadradurjayau ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 58
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 58
अष्टानीको द्वितीयस्तु प्रथमः सर्वतोमुखः । अर्धचन्द्रक ऊर्ध्वाङ्गो वज्रभेदास्तु संहतेः ।।
aṣṭānīko dvitīyastu prathamaḥ sarvatomukhaḥ | ardhacandraka ūrdhvāṅgo vajrabhedāstu saṃhateḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 59
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 59
तथा कर्कटशृङ्गी च काकपादौ च गोधिका । त्रिचतुःसैन्यानां ज्ञेया आकारभेदतः ।।
tathā karkaṭaśṛṅgī ca kākapādau ca godhikā | tricatuḥsainyānāṃ jñeyā ākārabhedataḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 60
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 60
दण्डस्य स्युः सप्तदश व्यूहा द्वौ मण्डलस्य च । असङ्घातस्य षट पञ्च भोगस्यैव तु सङ्गरे ।।
daṇḍasya syuḥ saptadaśa vyūhā dvau maṇḍalasya ca | asaṅghātasya ṣaṭ pañca bhogasyaiva tu saṅgare ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 61
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 61
पक्षादीनामथैकेन हत्वा शेषैः परिक्षिपेत । उरसा वा समाहत्य कोटिभ्यां परिवेष्टयेत ।।
pakṣādīnāmathaikena hatvā śeṣaiḥ parikṣipet | urasā vā samāhatya koṭibhyāṃ pariveṣṭayet ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 62
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 62
परे कोटी समाक्रम्य पक्षाभ्यामप्रतिग्रहात । कोटिभ्याञ्जघनं हन्यादुरसा च प्रपीडयेत ।।
pare koṭī samākramya pakṣābhyāmapratigrahāt | koṭibhyāñjaghanaṃ hanyādurasā ca prapīḍayet ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 63
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 63
यतः फल्गु यतो भिन्नं यतश्चान्यैर अधिष्ठितं । ततश्चारिबलं हन्यादात्मनश्चोपवृंहयेत ।।
yataḥ phalgu yato bhinnaṃ yataścānyair adhiṣṭhitaṃ | tataścāribalaṃ hanyādātmanaścopavṛṃhayet ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 64
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 64
सारं द्विगुणसारेण फल्गुसारेण पीडयेत । संहतञ्च गजानीकैः प्रचण्डैर दारयेद्बलं ।।
sāraṃ dviguṇasāreṇa phalgusāreṇa pīḍayet | saṃhatañca gajānīkaiḥ pracaṇḍair dārayedbalaṃ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 65
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 65
स्यात कक्षपक्षोरस्यश च वर्तमानस्तु दण्डकः । तत्र प्रयोगो डण्डस्य स्थानन्तुर्येण दर्शयेत ।।
syāt kakṣapakṣorasyaś ca vartamānastu daṇḍakaḥ | tatra prayogo ḍaṇḍasya sthānanturyeṇa darśayet ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 66
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 66
स्याद्दण्डसमपक्षाभ्यामतिक्रान्तो दृढः स्मृतः । भवेत्स पक्षकक्षाभ्यामतिक्रान्तः प्रदारकः ।।
syāddaṇḍasamapakṣābhyāmatikrānto dṛḍhaḥ smṛtaḥ | bhavetsa pakṣakakṣābhyāmatikrāntaḥ pradārakaḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 67
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 67
कक्षाभ्याञ्च प्रतिक्रान्तव्यूहो ऽसह्यः स्मृतो यथा । कक्षपक्षावधः स्थप्योरस्यैः कान्तश च खातकः ।।
kakṣābhyāñca pratikrāntavyūho 'sahyaḥ smṛto yathā | kakṣapakṣāvadhaḥ sthapyorasyaiḥ kāntaś ca khātakaḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 68
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 68
द्वौ दण्डौ बलयः प्रोक्तो कान्तश च खातकः । दुर्जयश चतुर्वलयः शत्रोर्बलविमर्दनः ।।
dvau daṇḍau balayaḥ prokto kāntaś ca khātakaḥ | durjayaś caturvalayaḥ śatrorbalavimardanaḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 69
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 69
कक्षपक्षौरस्यैर भोगो विषयं परिवर्तयन । सर्पचारी गोमूत्रिका शर्कटः शकटाकृतिः ।।
kakṣapakṣaurasyair bhogo viṣayaṃ parivartayan | sarpacārī gomūtrikā śarkaṭaḥ śakaṭākṛtiḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 70
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 70
विपर्ययो ऽमरः प्रोक्तः सर्वशत्रुविमर्दकः । स्यात कक्षपक्षोरस्यानामेकीभावस्तु मण्डलः ।।
viparyayo 'maraḥ proktaḥ sarvaśatruvimardakaḥ | syāt kakṣapakṣorasyānāmekībhāvastu maṇḍalaḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 71
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 71
चक्रपद्मादयो भेदा मण्डलस्य प्रभेदकाः । एवञ्च सर्वतोभद्रो वज्राक्षवरकाकवत ।।
cakrapadmādayo bhedā maṇḍalasya prabhedakāḥ | evañca sarvatobhadro vajrākṣavarakākavat ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 72
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 72
अर्धचन्द्रश च शृङ्गाटो ह्य अचलो नामरूपतः । व्यूहा यथासुखं कर्याः शत्रूणां बलवारणाः ।।
ardhacandraś ca śṛṅgāṭo hy acalo nāmarūpataḥ | vyūhā yathāsukhaṃ karyāḥ śatrūṇāṃ balavāraṇāḥ ||
Translation not available.
Chapter 241 — rājanītiḥ — Verse 73
Agni Purana · Chapter 241 · Verse 73
रामस्तु रावणं हत्वा अयोध्यां प्राप्तवान द्विज । रामोक्तनीत्येन्द्रजितं हतवांल्लक्ष्मणः पुरा ।।
rāmastu rāvaṇaṃ hatvā ayodhyāṃ prāptavān dvija | rāmoktanītyendrajitaṃ hatavāṃllakṣmaṇaḥ purā ||
Translation not available.