विशन्ति येन मार्गेण वायसा बहवः पुरं । तेन मार्गेण रुद्धस्य पुरस्य ग्रहणं भवेत ।।

viśanti yena mārgeṇa vāyasā bahavaḥ puraṃ | tena mārgeṇa ruddhasya purasya grahaṇaṃ bhavet ||

सेनायां यदि वासार्थे निविष्टो वायसो रुवन । वामो भयातुरस्त्रस्तो भयं वदति दुस्तरं ।।

senāyāṃ yadi vāsārthe niviṣṭo vāyaso ruvan | vāmo bhayāturastrasto bhayaṃ vadati dustaraṃ ||

छायाङ्गवाहनोपानच्छत्रवस्त्रादिकुट्टने । मृत्युस्तत्पूजने पूजा तदिष्टकरणे शुभं ।।

chāyāṅgavāhanopānacchatravastrādikuṭṭane | mṛtyustatpūjane pūjā tadiṣṭakaraṇe śubhaṃ ||

प्रोषितागमकृत्काकः कुर्वन द्वारि गतागतं । रक्तं दग्धं गृहे द्रव्यं क्षिपन्वह्निवेदकः ।।

proṣitāgamakṛtkākaḥ kurvan dvāri gatāgataṃ | raktaṃ dagdhaṃ gṛhe dravyaṃ kṣipanvahnivedakaḥ ||

न्यसेद्रक्तं पुरस्ताच्च निवेदयति बन्धनं । पीतं द्रव्यं तथा रुक्म रूप्यमेव तु भार्गव ।।

nyasedraktaṃ purastācca nivedayati bandhanaṃ | pītaṃ dravyaṃ tathā rukma rūpyameva tu bhārgava ||

यच्चैवोपनयेद द्रव्यं तस्य लब्धिं विनिर्दिशेत । द्रव्यं वापनयेद्यत्तु तस्य हानिं विनिर्दिशेत ।।

yaccaivopanayed dravyaṃ tasya labdhiṃ vinirdiśet | dravyaṃ vāpanayedyattu tasya hāniṃ vinirdiśet ||

पुरतो धनलब्धिः स्यादाममांसस्य छर्दने । भूलब्धिः स्यान मृदः क्षेपे राज्यं रत्नार्पणे महत ।।

purato dhanalabdhiḥ syādāmamāṃsasya chardane | bhūlabdhiḥ syān mṛdaḥ kṣepe rājyaṃ ratnārpaṇe mahat ||

यातुः काको ऽनुकूलस्तु क्षेमः कर्मक्षमो भवेत । न त्वर्थसाधको ज्ञेयः प्रतिकूलो भयावहः ।।

yātuḥ kāko 'nukūlastu kṣemaḥ karmakṣamo bhavet | na tvarthasādhako jñeyaḥ pratikūlo bhayāvahaḥ ||

सम्मुखे ऽभ्येति विरुवन यात्राघातकरो भवेत । वामः काकः स्मृतो धन्यो दक्षिणो ऽर्थविनाशकृत ।।

sammukhe 'bhyeti viruvan yātrāghātakaro bhavet | vāmaḥ kākaḥ smṛto dhanyo dakṣiṇo 'rthavināśakṛt ||

वामो ऽनुलोमगः श्रेष्ठो मध्यमो दक्षिणः स्मृतः । प्रतिलोमगतिर्वामो गमनप्रतिषेधकृत ।।

vāmo 'nulomagaḥ śreṣṭho madhyamo dakṣiṇaḥ smṛtaḥ | pratilomagatirvāmo gamanapratiṣedhakṛt ||

निवेदयति यात्रार्थमभिप्रेतं गृहे गतः । एकाक्षरचरणस्त्वर्कं वीक्षमाणो भयावहः ।।

nivedayati yātrārthamabhipretaṃ gṛhe gataḥ | ekākṣaracaraṇastvarkaṃ vīkṣamāṇo bhayāvahaḥ ||

कोटरे वासमानश च महानर्थकरो भवेत । न शुभस्तूषरे काकः पङ्काङ्कः स तु शस्यते ।।

koṭare vāsamānaś ca mahānarthakaro bhavet | na śubhastūṣare kākaḥ paṅkāṅkaḥ sa tu śasyate ||

अमेध्यपूर्णवदनः काकः सर्वार्थसाधकः । ज्ञेयाः पतत्रिणो ऽन्ये ऽपि काकवद भृगुनन्दन ।।

amedhyapūrṇavadanaḥ kākaḥ sarvārthasādhakaḥ | jñeyāḥ patatriṇo 'nye 'pi kākavad bhṛgunandana ||

स्कन्धावारापसव्यस्थाः श्वानो विप्रविनाशकाः । इन्द्रस्थाने नरेन्द्रस्य पुरेशस्य तु गोपुरे ।।

skandhāvārāpasavyasthāḥ śvāno vipravināśakāḥ | indrasthāne narendrasya pureśasya tu gopure ||

अन्तर्गृहे गृहेशस्य मरणाय भवेद्भषन । यस्य जिघ्रति वामाङ्गं तस्य स्यादर्थसिद्धये ।।

antargṛhe gṛheśasya maraṇāya bhavedbhaṣan | yasya jighrati vāmāṅgaṃ tasya syādarthasiddhaye ||

भयाय दक्षिणं चाङ्गं तथा भुजमदक्षिणं । यात्राघातकरो यातुर्भवेत प्रतिमुखागतः ।।

bhayāya dakṣiṇaṃ cāṅgaṃ tathā bhujamadakṣiṇaṃ | yātrāghātakaro yāturbhavet pratimukhāgataḥ ||

मार्गावरोधको मार्गे चौरान वदति भार्गव । अलाभो ऽस्थिमुखः पापो रज्जुचीरमुखस तथा ।।

mārgāvarodhako mārge caurān vadati bhārgava | alābho 'sthimukhaḥ pāpo rajjucīramukhas tathā ||

सोपानत्कमुखो धन्यो मांसपूर्णमुखो ऽपि च । अमङ्गल्यमुखद्रव्यं केशञ्चैवाशुभं तथा ।।

sopānatkamukho dhanyo māṃsapūrṇamukho 'pi ca | amaṅgalyamukhadravyaṃ keśañcaivāśubhaṃ tathā ||

अवमूत्र्याग्रतो याति यस्य तस्य भयं भवेत । यस्यावमूत्र्य व्रजति शुभं देशन्तथा द्रुमं ।।

avamūtryāgrato yāti yasya tasya bhayaṃ bhavet | yasyāvamūtrya vrajati śubhaṃ deśantathā drumaṃ ||

मङ्गलञ्च तथा द्रव्यं तस्य स्यादर्थसिद्धये । श्ववच्च राम विज्ञेयास तथा वै जम्बुकादयः ।।

maṅgalañca tathā dravyaṃ tasya syādarthasiddhaye | śvavacca rāma vijñeyās tathā vai jambukādayaḥ ||

भयाय स्वामिनि ज्ञेयमनिमित्तं रुतङ्गवां । निशि चौरभयाय स्याद्विकृतं मृत्यवे तथा ।।

bhayāya svāmini jñeyamanimittaṃ rutaṅgavāṃ | niśi caurabhayāya syādvikṛtaṃ mṛtyave tathā ||

शिवाय स्वामिनो रात्रौ बलीवर्दो नदन भवेत । उत्सृष्टवृषभो राज्ञो विजयं सम्प्रयच्छति ।।

śivāya svāmino rātrau balīvardo nadan bhavet | utsṛṣṭavṛṣabho rājño vijayaṃ samprayacchati ||

अभयं भक्षयन्त्यश च गावो दत्तास तथा स्वकाः । त्यक्तस्नेहाः स्ववत्सेषु गर्भक्षयकरा मताः ।।

abhayaṃ bhakṣayantyaś ca gāvo dattās tathā svakāḥ | tyaktasnehāḥ svavatseṣu garbhakṣayakarā matāḥ ||

भूमिं पादैर विनिघ्नन्त्यो दीना भीता भयावहाः । आर्द्राङ्ग्यो हृष्टरोमाश च शृगलग्नमृदः शुभाः ।।

bhūmiṃ pādair vinighnantyo dīnā bhītā bhayāvahāḥ | ārdrāṅgyo hṛṣṭaromāś ca śṛgalagnamṛdaḥ śubhāḥ ||

महिष्यादिषु चाप्येतत सर्वं वाच्यं विजानता । आरोहणं तथान्येन सपर्याणस्य वाजिनः ।।

mahiṣyādiṣu cāpyetat sarvaṃ vācyaṃ vijānatā | ārohaṇaṃ tathānyena saparyāṇasya vājinaḥ ||

जलोपवेशनं नेष्टं भूमौ च परिवर्तनं । विपत्करन्तुरङ्गस्य सुप्तं वाप्यनिमित्ततः ।।

jalopaveśanaṃ neṣṭaṃ bhūmau ca parivartanaṃ | vipatkaranturaṅgasya suptaṃ vāpyanimittataḥ ||

यवमोदकयोर्द्वेषस्त्वकस्माच्च न शस्यते । वदनाद्रुधिरोत्पत्तिर्वेपनं न च शस्यते ।।

yavamodakayordveṣastvakasmācca na śasyate | vadanādrudhirotpattirvepanaṃ na ca śasyate ||

क्रीडन वैकः कपोतैश च सारिकाभिर्मृतिं वदेत । साश्रुनेत्रो जिह्वया च पादलेही विनष्टये ।।

krīḍan vaikaḥ kapotaiś ca sārikābhirmṛtiṃ vadet | sāśrunetro jihvayā ca pādalehī vinaṣṭaye ||

वामपादेन च तथा विलिखंश च वसुन्धरां । स्वपेद्वा वामपार्श्वेन दिवा वा न शुभप्रदः ।।

vāmapādena ca tathā vilikhaṃś ca vasundharāṃ | svapedvā vāmapārśvena divā vā na śubhapradaḥ ||

भयाय स्यात सकृन्मूत्री तथा निद्राविलाननः । आरोहणं न चेद्दद्यात प्रतीपं वा गृहं व्रजेत ।।

bhayāya syāt sakṛnmūtrī tathā nidrāvilānanaḥ | ārohaṇaṃ na ceddadyāt pratīpaṃ vā gṛhaṃ vrajet ||

यात्राविघातमाचष्टे वामपार्श्वं तथा स्पृशन । हेषमाणः शत्रुयोधं पादस्पर्शी जयावहः ।।

yātrāvighātamācaṣṭe vāmapārśvaṃ tathā spṛśan | heṣamāṇaḥ śatruyodhaṃ pādasparśī jayāvahaḥ ||

ग्रामे व्रजति नागश्चेन मैथुनं देशहा भवेत । प्रसूता नागवनिता मत्ता चान्ताय भूपतेः ।।

grāme vrajati nāgaścen maithunaṃ deśahā bhavet | prasūtā nāgavanitā mattā cāntāya bhūpateḥ ||

आरोहणं न चेद्दद्यात प्रतीपं वा गृहं व्रजेत । मदं वा वारणो जह्याद्राजघातकरो भवेत ।।

ārohaṇaṃ na ceddadyāt pratīpaṃ vā gṛhaṃ vrajet | madaṃ vā vāraṇo jahyādrājaghātakaro bhavet ||

वामं दक्षिणपादेन पादमाक्रमते शुभः । दक्षिणञ्च तथा दन्तं परिमार्ष्टि करेण च ।।

vāmaṃ dakṣiṇapādena pādamākramate śubhaḥ | dakṣiṇañca tathā dantaṃ parimārṣṭi kareṇa ca ||

वृषो ऽश्वः कुञ्जरो वापि रिपुसैन्यगतो ऽशुभः । खण्डमेघातिवृष्ट्या तु सेना नाशमवाप्नुयात ।।

vṛṣo 'śvaḥ kuñjaro vāpi ripusainyagato 'śubhaḥ | khaṇḍameghātivṛṣṭyā tu senā nāśamavāpnuyāt ||

प्रतिकूलग्रहर्क्षात्तु तथा सम्मुखमारुतात । यात्राकाले रणे वापि छत्रादिपतनं भयं ।।

pratikūlagraharkṣāttu tathā sammukhamārutāt | yātrākāle raṇe vāpi chatrādipatanaṃ bhayaṃ ||

हृष्टा नराश्चानुलोमा ग्रहा वै जयलक्षणं । काकैर योधाभिभवनं क्रव्याद्भिर्मण्डलक्षयः ।।

hṛṣṭā narāścānulomā grahā vai jayalakṣaṇaṃ | kākair yodhābhibhavanaṃ kravyādbhirmaṇḍalakṣayaḥ ||

//38 ।।

//38 ||