ओङ्कारं यो विजानाति स योगी स हरिः पुमान । ओङ्कारमभ्यसेत्तस्मान्मृन्मन्त्रसारन्तु सर्वदं ।।

oṅkāraṃ yo vijānāti sa yogī sa hariḥ pumān | oṅkāramabhyasettasmānmṛnmantrasārantu sarvadaṃ ||

सर्वमन्त्रप्रयोगेषु प्रणवः प्रथमः स्मृतः । तेन सम्परिपूर्णं यत्तत पूर्णं कर्म नेतरत ।।

sarvamantraprayogeṣu praṇavaḥ prathamaḥ smṛtaḥ | tena samparipūrṇaṃ yattat pūrṇaṃ karma netarat ||

ओङ्कारपूर्विकास्तिस्रो महाव्याहृतयो ऽव्ययाः । त्रिपदा चैव सावित्री विज्ञेयं ब्रह्मणी मुखं ।।

oṅkārapūrvikāstisro mahāvyāhṛtayo 'vyayāḥ | tripadā caiva sāvitrī vijñeyaṃ brahmaṇī mukhaṃ ||

यो ऽधीते ऽहन्यहन्येतास्त्रीणि वर्षाण्यतन्त्रितः । स ब्रह्मपरमभ्येति वायुभूतः खमूर्तिमान ।।

yo 'dhīte 'hanyahanyetāstrīṇi varṣāṇyatantritaḥ | sa brahmaparamabhyeti vāyubhūtaḥ khamūrtimān ||

एकाक्षरं परं ब्रह्म प्राणायामपरन्तपः । सावित्र्यास्तु परन्नास्ति मौनात सत्यं विशिष्यते ।।

ekākṣaraṃ paraṃ brahma prāṇāyāmaparantapaḥ | sāvitryāstu parannāsti maunāt satyaṃ viśiṣyate ||

सप्तावर्ता पापहरा दशभिः प्रापयेद्दिवं । विंशावर्ता तु सा देवी नयते हीश्वरालयं ।।

saptāvartā pāpaharā daśabhiḥ prāpayeddivaṃ | viṃśāvartā tu sā devī nayate hīśvarālayaṃ ||

अष्टोत्तरशतं जप्त्वा तीर्णः संसारसागरात । रुद्रकुष्माण्डजप्येभ्यो गायत्री तु विशिष्यते ।।

aṣṭottaraśataṃ japtvā tīrṇaḥ saṃsārasāgarāt | rudrakuṣmāṇḍajapyebhyo gāyatrī tu viśiṣyate ||

न गायत्र्याः परञ्जप्यं न व्याहृतिसमं हुतं । गायत्र्याः पादमप्यर्धमृगर्धमृचमेव वा ।।

na gāyatryāḥ parañjapyaṃ na vyāhṛtisamaṃ hutaṃ | gāyatryāḥ pādamapyardhamṛgardhamṛcameva vā ||

ब्रह्महत्या सुरापानं सुवर्णस्तेयमेव च । गुरुदारागमश चैव जप्येनैव पुनाति सा ।।

brahmahatyā surāpānaṃ suvarṇasteyameva ca | gurudārāgamaś caiva japyenaiva punāti sā ||

पापे कृते तिलैर होमो गायत्रीजप ईरितः । जप्त्वा सहस्रं गायत्र्या उपवासी स पापहा ।।

pāpe kṛte tilair homo gāyatrījapa īritaḥ | japtvā sahasraṃ gāyatryā upavāsī sa pāpahā ||

गोघ्नः पितृघ्नो मातृघ्नो ब्रह्महा गुरुतल्पगः । ब्रह्मघ्नः स्वर्णहारी च सुरापो लक्षजप्यतः ।।

goghnaḥ pitṛghno mātṛghno brahmahā gurutalpagaḥ | brahmaghnaḥ svarṇahārī ca surāpo lakṣajapyataḥ ||

शुध्यते वाथ वा स्नात्वा शतमन्तर्जले जपेत । अपः शतेन पीत्वा तु गायत्र्याः पापहा भवेत ।।

śudhyate vātha vā snātvā śatamantarjale japet | apaḥ śatena pītvā tu gāyatryāḥ pāpahā bhavet ||

शतं जप्ता तु गायत्री पापोपशमनी स्मृता । सहस्रं शप्ता सा देवी उपपातकनाशिनी ।।

śataṃ japtā tu gāyatrī pāpopaśamanī smṛtā | sahasraṃ śaptā sā devī upapātakanāśinī ||

अभीष्टदा कोटिजप्या देवत्वं राजतामियात । ओङ्कारं पूर्वमुच्चार्य भूर्भुवः स्वस्तथैव च ।।

abhīṣṭadā koṭijapyā devatvaṃ rājatāmiyāt | oṅkāraṃ pūrvamuccārya bhūrbhuvaḥ svastathaiva ca ||

गायत्री प्रणवश्चान्ते जपे चैवमुदाहृतं । विश्वामित्र ऋषिच्छन्दो गायत्रं सविता तथा ।।

gāyatrī praṇavaścānte jape caivamudāhṛtaṃ | viśvāmitra ṛṣicchando gāyatraṃ savitā tathā ||

देवतोपनये जप्ये विनियोगो हुते तथा । अग्निर्वायू रविर्विद्युत यमो जलपतिर्गुरुः ।।

devatopanaye japye viniyogo hute tathā | agnirvāyū ravirvidyut yamo jalapatirguruḥ ||

पर्जन्य इन्द्रो गन्धर्वः पूषा च तदनन्तरं । मित्रो ऽथ वरुणस्त्वष्टा वसवो मरुतः शशी ।।

parjanya indro gandharvaḥ pūṣā ca tadanantaraṃ | mitro 'tha varuṇastvaṣṭā vasavo marutaḥ śaśī ||

अङ्गिरा विश्वनासत्यौ कस तथा सर्वदेवताः । रुद्रो ब्रह्मा च विष्णुश च क्रमशो ऽक्षरदेवताः ।।

aṅgirā viśvanāsatyau kas tathā sarvadevatāḥ | rudro brahmā ca viṣṇuś ca kramaśo 'kṣaradevatāḥ ||

गयत्र्या जपकाले तु कथिताः पापनाशनाः । पादाङ्गुष्ठौ च गुल्फौ च नलकौ जानुनी तथा ।।

gayatryā japakāle tu kathitāḥ pāpanāśanāḥ | pādāṅguṣṭhau ca gulphau ca nalakau jānunī tathā ||

जङ्घे शिश्रश च वृषणौ कटिर नाभिस्तथोदरं । स्तनौ च हृदयं ग्रीवा मुखन्तालु च नासिके ।।

jaṅghe śiśraś ca vṛṣaṇau kaṭir nābhistathodaraṃ | stanau ca hṛdayaṃ grīvā mukhantālu ca nāsike ||

चक्षुषी च भ्रुवोर्मध्यं ललाटं पूर्वमाननं । दक्षिणोत्तरपार्श्वे द्वे शिर आस्यमनुक्रमात ।।

cakṣuṣī ca bhruvormadhyaṃ lalāṭaṃ pūrvamānanaṃ | dakṣiṇottarapārśve dve śira āsyamanukramāt ||

पीतः श्यामश च कपिलो मरकतो ऽग्निसन्निभः । रुक्मविद्युद्धूम्रकृष्णरक्तगौरेन्द्रनीलभाः ।।

pītaḥ śyāmaś ca kapilo marakato 'gnisannibhaḥ | rukmavidyuddhūmrakṛṣṇaraktagaurendranīlabhāḥ ||

स्फाटिकस्वर्णपाण्ड्वाभाः पद्मरागो ऽखिलद्युतिः । हेमधूम्ररक्तनीलरक्तकृष्णसुवर्णभाः ।।

sphāṭikasvarṇapāṇḍvābhāḥ padmarāgo 'khiladyutiḥ | hemadhūmraraktanīlaraktakṛṣṇasuvarṇabhāḥ ||

शुक्लकृष्णपालाशाभा गायत्र्या वर्णकाः क्रमात । ध्यानकाले पापहरा हुतैषा सर्वकामदा ।।

śuklakṛṣṇapālāśābhā gāyatryā varṇakāḥ kramāt | dhyānakāle pāpaharā hutaiṣā sarvakāmadā ||

गायत्र्या तु तिलैर होमः सर्वपापप्रणाशनः । शान्तिकामो यवैः कुर्यादायुष्कामो घृतेन च ।।

gāyatryā tu tilair homaḥ sarvapāpapraṇāśanaḥ | śāntikāmo yavaiḥ kuryādāyuṣkāmo ghṛtena ca ||

सिद्धार्थकैः कर्मसिद्ध्यै पयसा ब्रह्मवर्चसे । पुत्रकामस तथा दध्ना धान्यकामस्तु शालिभिः ।।

siddhārthakaiḥ karmasiddhyai payasā brahmavarcase | putrakāmas tathā dadhnā dhānyakāmastu śālibhiḥ ||

क्षीरवृक्षसमिद्धिस्तु ग्रहपीडोपशान्तये । धनकामस तथा बिल्वैः श्रीकामः कमलैस तथा ।।

kṣīravṛkṣasamiddhistu grahapīḍopaśāntaye | dhanakāmas tathā bilvaiḥ śrīkāmaḥ kamalais tathā ||

आरोग्यकामो दूर्वाभिर्गुरूत्पाते स एव हि । सौभाग्येच्छुर्गुग्गुलुना विद्यार्थी पायसेन च ।।

ārogyakāmo dūrvābhirgurūtpāte sa eva hi | saubhāgyecchurguggulunā vidyārthī pāyasena ca ||

अयुतेनोक्तसिद्धिः स्याल्लक्षेण मनसेप्सितं । कोट्या ब्रह्मबधान मुक्तः कुलोद्धारी हरिर्भवेत ।।

ayutenoktasiddhiḥ syāllakṣeṇa manasepsitaṃ | koṭyā brahmabadhān muktaḥ kuloddhārī harirbhavet ||

ग्रहयज्ञमुखो वापि होमो ऽयुतमुखो ऽर्थकृत । आवाहनञ्च गायत्र्यास्तत ओङ्कारमभ्यसेत ।।

grahayajñamukho vāpi homo 'yutamukho 'rthakṛt | āvāhanañca gāyatryāstata oṅkāramabhyaset ||

स्मृत्वौङ्कारन्तु गायत्र्या निबध्नीयाच्छिखान्ततः । पुनराचम्य हृडयं नाभिं स्कन्धौ च संस्पृशेत ।।

smṛtvauṅkārantu gāyatryā nibadhnīyācchikhāntataḥ | punarācamya hṛḍayaṃ nābhiṃ skandhau ca saṃspṛśet ||

प्रणवस्य ऋषिर्ब्रह्मा गायत्रीच्छन्द एव च । देवो ऽग्निः परमात्मा स्याद्योगो वै सर्वकर्मसु ।।

praṇavasya ṛṣirbrahmā gāyatrīcchanda eva ca | devo 'gniḥ paramātmā syādyogo vai sarvakarmasu ||

शुक्ला चाग्निमुखी देव्या कात्यायनसगोत्रजा । त्रैलोक्यवरणा दिव्या पृथिव्याधारसंयुता ।।

śuklā cāgnimukhī devyā kātyāyanasagotrajā | trailokyavaraṇā divyā pṛthivyādhārasaṃyutā ||

अक्षरसूत्रधरा देवी पद्मासनगता शुभा । आगच्छ वरदे देवि जप्ये मे सन्निधौ भव ।।

akṣarasūtradharā devī padmāsanagatā śubhā | āgaccha varade devi japye me sannidhau bhava ||

व्याहृतीनान्तु सर्वासामृषिरेव प्रजापतिः । व्यस्ताश चैव समस्ताश च ब्राह्ममक्षरमोमिति ।।

vyāhṛtīnāntu sarvāsāmṛṣireva prajāpatiḥ | vyastāś caiva samastāś ca brāhmamakṣaramomiti ||

विश्वामित्रो यमदग्निर्भरद्वाजो ऽथ गोतमः । ऋषिरत्रिर्वशिष्ठश च काश्यपश च यथाक्रमं ।।

viśvāmitro yamadagnirbharadvājo 'tha gotamaḥ | ṛṣiratrirvaśiṣṭhaś ca kāśyapaś ca yathākramaṃ ||

अग्निर्वायू रविश चैव वाक्पतिर्वरुणस तथा । इन्द्रो विष्णुर्व्याहृतीनां दैवतानि यथाक्रमं ।।

agnirvāyū raviś caiva vākpatirvaruṇas tathā | indro viṣṇurvyāhṛtīnāṃ daivatāni yathākramaṃ ||

गायत्र्यष्टिगनुष्टुप च वृहती पङ्क्तिरेव च । त्रिष्टुप च जगती चेति छन्दांस्याहुरनुक्तामात ।।

gāyatryaṣṭiganuṣṭup ca vṛhatī paṅktireva ca | triṣṭup ca jagatī ceti chandāṃsyāhuranuktāmāt ||

विनियोगे व्याहृतीनां प्राणायामे च होमके । आपोहिष्ठेत्यृचा चापान्द्रुपदादीति वा स्मृता ।।

viniyoge vyāhṛtīnāṃ prāṇāyāme ca homake | āpohiṣṭhetyṛcā cāpāndrupadādīti vā smṛtā ||

तथा हिरण्यवर्णाभिः पावमानीभिरन्ततः । विप्रुषो ऽष्टौ क्षिपेदूर्ध्वमाजन्मकृतपापजित ।।

tathā hiraṇyavarṇābhiḥ pāvamānībhirantataḥ | vipruṣo 'ṣṭau kṣipedūrdhvamājanmakṛtapāpajit ||

अन्तर्जले ऋतञ्चेति उपेत्त्रिरघमर्षणं । आपोहिष्ठेत्यृचो ऽस्याश च सिन्धुद्वीप ऋषिः स्मृतः ।।

antarjale ṛtañceti upettriraghamarṣaṇaṃ | āpohiṣṭhetyṛco 'syāś ca sindhudvīpa ṛṣiḥ smṛtaḥ ||

ब्रह्मस्नानाय छन्दो ऽस्य गायत्री देवता जलं । मार्जने विनियोगस्य हयावभृथके क्रतोः ।।

brahmasnānāya chando 'sya gāyatrī devatā jalaṃ | mārjane viniyogasya hayāvabhṛthake kratoḥ ||

अघमर्षणसूक्तस्य ऋषिरेवाघमर्षणं । अनुष्टुप च भवेच्छन्दो भाववृत्तस्तु दैवतं ।।

aghamarṣaṇasūktasya ṛṣirevāghamarṣaṇaṃ | anuṣṭup ca bhavecchando bhāvavṛttastu daivataṃ ||

आपीज्योरीरस इति गायत्र्यास्तु शिरः स्मृतं । ऋषिः प्रजापतिस्तस्य छन्दोहीनं यजुर्यतः ।।

āpījyorīrasa iti gāyatryāstu śiraḥ smṛtaṃ | ṛṣiḥ prajāpatistasya chandohīnaṃ yajuryataḥ ||

ब्रह्माग्निवायुसूर्याश च देवताः परिकीर्तिताः । प्राणरोधात्तु वायुः स्याद्वायोरग्निश च जायते ।।

brahmāgnivāyusūryāś ca devatāḥ parikīrtitāḥ | prāṇarodhāttu vāyuḥ syādvāyoragniś ca jāyate ||

अग्नेरापस्ततः शुद्धिस्ततश्चाचमनञ्चरेत । अन्तश चरति भूतेषु गुहायां विश्वमूर्तिषु ।।

agnerāpastataḥ śuddhistataścācamanañcaret | antaś carati bhūteṣu guhāyāṃ viśvamūrtiṣu ||

तपोयज्ञवषट्कार आपो ज्योती रसो ऽमृतं । उदुत्यं जातवेदसमृषिः प्रष्कन्न उच्यते ।।

tapoyajñavaṣaṭkāra āpo jyotī raso 'mṛtaṃ | udutyaṃ jātavedasamṛṣiḥ praṣkanna ucyate ||

गायत्रीच्छन्द आख्यातं सूर्यश चैव तु दैवतम । अतिरात्रे नियोगः स्यादग्नीषोमो नियोगकः ।।

gāyatrīcchanda ākhyātaṃ sūryaś caiva tu daivatam | atirātre niyogaḥ syādagnīṣomo niyogakaḥ ||

चित्रं देवेति ऋचके ऋषिः कौत्स उदाहृतः । त्रिष्टुप छन्दो दैवतञ्च सूर्यो ऽस्याः परिकीर्तितं ।।

citraṃ deveti ṛcake ṛṣiḥ kautsa udāhṛtaḥ | triṣṭup chando daivatañca sūryo 'syāḥ parikīrtitaṃ ||