प्रेतशुद्धिं प्रवक्ष्यामि सूतिकाशुध्हिमेव च । दशाहं शावमाशौचं सपिण्देषु विधीयते ।।

pretaśuddhiṃ pravakṣyāmi sūtikāśudhhimeva ca | daśāhaṃ śāvamāśaucaṃ sapiṇdeṣu vidhīyate ||

जनने च तथा शुद्धिर्ब्राह्मणानां भृगूत्तम । द्वादशाहेन राजन्यः पक्षाद्वैश्यो ऽथ मासतः ।।

janane ca tathā śuddhirbrāhmaṇānāṃ bhṛgūttama | dvādaśāhena rājanyaḥ pakṣādvaiśyo 'tha māsataḥ ||

शूद्रो ऽनुलोमतो दासे स्वामितुल्यन्त्वशौचकं । षट्भिस्त्रिभिरथैकेन क्षत्रविट्शूद्रयोनिषु ।।

śūdro 'nulomato dāse svāmitulyantvaśaucakaṃ | ṣaṭbhistribhirathaikena kṣatraviṭśūdrayoniṣu ||

ब्राह्मणः शुद्धिमाप्नोति क्षत्रियस्तु तथैव च । विट्शूद्रयोनेः शुद्धिः स्यात क्रमात परशुरामक ।।

brāhmaṇaḥ śuddhimāpnoti kṣatriyastu tathaiva ca | viṭśūdrayoneḥ śuddhiḥ syāt kramāt paraśurāmaka ||

षड्रात्रेण त्रिरात्रेण षड्भिः शूद्रे तथा विशः । आदन्तजननात सद्य आचूडान्नैशिकी श्रुतिः ।।

ṣaḍrātreṇa trirātreṇa ṣaḍbhiḥ śūdre tathā viśaḥ | ādantajananāt sadya ācūḍānnaiśikī śrutiḥ ||

त्रिरात्रमाव्रतादेशाद्दशरात्रमतः परं । ऊनत्रैवार्षिके शूद्रे पञ्चाहाच्छुद्धिरिष्यते ।।

trirātramāvratādeśāddaśarātramataḥ paraṃ | ūnatraivārṣike śūdre pañcāhācchuddhiriṣyate ||

द्वादशाहेने शुद्धिः स्यादतीते वत्सरत्रये । गतैः संवत्सरैः षड्भिः शुद्धिर्मासेन कीर्तिता ।।

dvādaśāhene śuddhiḥ syādatīte vatsaratraye | gataiḥ saṃvatsaraiḥ ṣaḍbhiḥ śuddhirmāsena kīrtitā ||

स्त्रीणामकृतचूडानां विशुद्धिर नैशिकी स्मृता । तथा च कृतचुडानां त्र्यहाच्छुद्ध्यन्ति बान्धवाः ।।

strīṇāmakṛtacūḍānāṃ viśuddhir naiśikī smṛtā | tathā ca kṛtacuḍānāṃ tryahācchuddhyanti bāndhavāḥ ||

विवाहितासु नाशौचं पितृपक्षे विधीयते । पितुर्गृहे प्रसूतानां विशुद्धिर नैशिकी स्मृता ।।

vivāhitāsu nāśaucaṃ pitṛpakṣe vidhīyate | piturgṛhe prasūtānāṃ viśuddhir naiśikī smṛtā ||

सूतिका दशरात्रेण शुद्धिमाप्नोति नान्यथा । विवाहिता हि चेत कन्या म्रियते पितृवेश्मनि ।।

sūtikā daśarātreṇa śuddhimāpnoti nānyathā | vivāhitā hi cet kanyā mriyate pitṛveśmani ||

तस्यास्त्रिरात्राच्छुद्ध्यन्ति बान्धवा नात्र संशयः । समानं लब्धशौचन्तु प्रथमेन समापयेत ।।

tasyāstrirātrācchuddhyanti bāndhavā nātra saṃśayaḥ | samānaṃ labdhaśaucantu prathamena samāpayet ||

असमानं द्वितीयेन धर्मराजवचो यथा । देशान्तरस्थः श्रुत्वा तु कुल्याणां मरणोद्भवौ ।।

asamānaṃ dvitīyena dharmarājavaco yathā | deśāntarasthaḥ śrutvā tu kulyāṇāṃ maraṇodbhavau ||

यच्छेषं दशरात्रस्य तावदेवशुचिर्भवेत । अतीते दशरात्रे तु त्रिरात्रमशुचिर्भवेत ।।

yaccheṣaṃ daśarātrasya tāvadevaśucirbhavet | atīte daśarātre tu trirātramaśucirbhavet ||

तथा संवत्सरे ऽतीते स्नात एव विशुद्ध्यति । मातामहे तथातीते आचार्ये च तथा मृते ।।

tathā saṃvatsare 'tīte snāta eva viśuddhyati | mātāmahe tathātīte ācārye ca tathā mṛte ||

रात्रिभिर्मासतुल्याभिर्गर्भस्रावे विशोधनं । सपिण्दे ब्राह्मणे वर्णाः सर्व एवाविशेषतः ।।

rātribhirmāsatulyābhirgarbhasrāve viśodhanaṃ | sapiṇde brāhmaṇe varṇāḥ sarva evāviśeṣataḥ ||

दशरात्रेण शुद्ध्यन्ति द्वादशाहेन भूमिपः । वैश्याः पञ्चदशाहेन शूद्रा मासेन भार्गव ।।

daśarātreṇa śuddhyanti dvādaśāhena bhūmipaḥ | vaiśyāḥ pañcadaśāhena śūdrā māsena bhārgava ||

उच्छिष्टसन्निधावेकं तथा पिण्डं निवेदयेत । कीर्तयेच्च तथा तस्य नमगोत्रे समाहितः ।।

ucchiṣṭasannidhāvekaṃ tathā piṇḍaṃ nivedayet | kīrtayecca tathā tasya namagotre samāhitaḥ ||

भुक्तवत्सु द्विजेन्द्रेषु पूजितेषु धनेन च । विसृष्टाक्षततोयेषु गोत्रनामानुकीर्तनैः ।।

bhuktavatsu dvijendreṣu pūjiteṣu dhanena ca | visṛṣṭākṣatatoyeṣu gotranāmānukīrtanaiḥ ||

चतुरङ्गुलविस्तारं तत्खातन्तावदन्तरं । वितस्तिदीर्घं कर्तव्यं विकर्षूणां तथा त्रयं ।।

caturaṅgulavistāraṃ tatkhātantāvadantaraṃ | vitastidīrghaṃ kartavyaṃ vikarṣūṇāṃ tathā trayaṃ ||

विकर्षूणां समीपे च ज्वालयेज ज्वलनत्रयं । सोमाय वह्नये राम यमाय च समासतः ।।

vikarṣūṇāṃ samīpe ca jvālayej jvalanatrayaṃ | somāya vahnaye rāma yamāya ca samāsataḥ ||

जुहुयादाहुतीः सम्यक सर्वत्रैव चतुस्त्रयः । पिण्डनिर्वपणं कुर्यात प्राग्वदेव पृथक पृथक ।।

juhuyādāhutīḥ samyak sarvatraiva catustrayaḥ | piṇḍanirvapaṇaṃ kuryāt prāgvadeva pṛthak pṛthak ||

अन्नेन दध्ना मधुना तथा मांसेन पूरयेत । मध्ये चेदधिमासः स्यात कुर्यादभ्यधिकन्तु तत ।।

annena dadhnā madhunā tathā māṃsena pūrayet | madhye cedadhimāsaḥ syāt kuryādabhyadhikantu tat ||

अथवा द्वादशाहेन सर्वमेतत समापयेत । संवत्सरस्य मध्ये च यदि स्यादधिमासकः ।।

athavā dvādaśāhena sarvametat samāpayet | saṃvatsarasya madhye ca yadi syādadhimāsakaḥ ||

तदा द्वादशके श्राद्धे कार्यं तदधिकं भवेत । संवत्सरे समाप्ते तु श्राद्धं श्राद्धवदाचरेत ।।

tadā dvādaśake śrāddhe kāryaṃ tadadhikaṃ bhavet | saṃvatsare samāpte tu śrāddhaṃ śrāddhavadācaret ||

प्रेताय तत ऊर्धवं च तस्यैव पुरुषत्रये । पिण्डान विनिर्वपेत्तद्वच्चतुरस्तु समाहितः ।।

pretāya tata ūrdhavaṃ ca tasyaiva puruṣatraye | piṇḍān vinirvapettadvaccaturastu samāhitaḥ ||

सम्पूज्य दत्वा पृथिवी समाना इति चाप्यथ । योजयेत प्रेतपिण्डं तु पिण्डेष्वन्येषु भार्गव ।।

sampūjya datvā pṛthivī samānā iti cāpyatha | yojayet pretapiṇḍaṃ tu piṇḍeṣvanyeṣu bhārgava ||

प्रेतपात्रं च पात्रेषु तथैव विनियोजयेत । पृथक पृथक प्रकर्तव्यं कर्मैतत कर्मपात्रके ।।

pretapātraṃ ca pātreṣu tathaiva viniyojayet | pṛthak pṛthak prakartavyaṃ karmaitat karmapātrake ||

मन्त्रवर्जमिदं कर्म शूद्रस्य तु विधीयते । सपिण्डीकरणं स्त्रीणां कार्यमेवं तदा भवेत ।।

mantravarjamidaṃ karma śūdrasya tu vidhīyate | sapiṇḍīkaraṇaṃ strīṇāṃ kāryamevaṃ tadā bhavet ||

श्राद्धं कुर्याच्च प्रत्यब्दं प्रेते कुम्भान्नमब्दकं । गङ्गायाः सिकता धारा यथा वर्षति वासवे ।।

śrāddhaṃ kuryācca pratyabdaṃ prete kumbhānnamabdakaṃ | gaṅgāyāḥ sikatā dhārā yathā varṣati vāsave ||

शक्या गणयितुं लोके नत्वतीताः पितामहाः । काले सततगे स्थैर्यं नास्ति तस्मात क्रियां चरेत ।।

śakyā gaṇayituṃ loke natvatītāḥ pitāmahāḥ | kāle satatage sthairyaṃ nāsti tasmāt kriyāṃ caret ||

देवत्वे यातनास्थाने प्रेतः श्राद्धं कृतं लभेत । नोपकुर्यान्नरः शोचन प्रेतस्यात्मन एव वा ।।

devatve yātanāsthāne pretaḥ śrāddhaṃ kṛtaṃ labhet | nopakuryānnaraḥ śocan pretasyātmana eva vā ||

भृग्वग्निपाशकाम्भोभिर्मृतानामात्मघातिनां । पतितानां च नाशौचं विद्युच्छस्त्रहताश च ये ।।

bhṛgvagnipāśakāmbhobhirmṛtānāmātmaghātināṃ | patitānāṃ ca nāśaucaṃ vidyucchastrahatāś ca ye ||

यतिब्रतिब्रह्मचारिनृपकारुकदीक्षिताः । राजाज्ञाकारिणो ये च स्नायाद्वै प्रेतगाम्यपि ।।

yatibratibrahmacārinṛpakārukadīkṣitāḥ | rājājñākāriṇo ye ca snāyādvai pretagāmyapi ||

मैथुने कटधूमे च सद्यः स्नानं विधीयते । द्विजं न निर्हरेत प्रेतं शूद्रेण तु कथञ्चन ।।

maithune kaṭadhūme ca sadyaḥ snānaṃ vidhīyate | dvijaṃ na nirharet pretaṃ śūdreṇa tu kathañcana ||

न च शूद्रं द्विजेनापि तयोर्दोषो हि जायते । अनाथविप्रप्रेतस्य वहनात स्वरगलोकभाक ।।

na ca śūdraṃ dvijenāpi tayordoṣo hi jāyate | anāthaviprapretasya vahanāt svaragalokabhāk ||

सङ्ग्रामे जयमाप्नोति प्रेते ऽनाथे च काष्ठदः । सङ्कल्प्य बान्धवं प्रेतमपसव्येन तां चितिं ।।

saṅgrāme jayamāpnoti prete 'nāthe ca kāṣṭhadaḥ | saṅkalpya bāndhavaṃ pretamapasavyena tāṃ citiṃ ||

परिक्रम्य ततः स्नानं कुर्युः सर्वे सवाससः । प्रेताय च तथा दद्युस्त्रींस्त्रींश चैवोदकाञ्जलीन ।।

parikramya tataḥ snānaṃ kuryuḥ sarve savāsasaḥ | pretāya ca tathā dadyustrīṃstrīṃś caivodakāñjalīn ||

द्वार्यश्मनि पदं दत्वा प्रविशेयुस तथा गृहं । अक्षतान्निक्षिपेद्वह्नौ निम्बपत्रं विदश्य च ।।

dvāryaśmani padaṃ datvā praviśeyus tathā gṛhaṃ | akṣatānnikṣipedvahnau nimbapatraṃ vidaśya ca ||

पृथक शयीरन भूमौ च क्रीतलब्धाशनो भवेत । एकः पिण्दो दशाहे तु श्मश्रुकर्मकरः शुचिः ।।

pṛthak śayīran bhūmau ca krītalabdhāśano bhavet | ekaḥ piṇdo daśāhe tu śmaśrukarmakaraḥ śuciḥ ||

सिद्धार्थकैस्तिलैर विद्वान मज्जेद्वासोपरं दधत । अजातदन्ते तनये शिशौ गर्भस्रुते तथा ।।

siddhārthakaistilair vidvān majjedvāsoparaṃ dadhat | ajātadante tanaye śiśau garbhasrute tathā ||

कार्यो नैवाग्निसंस्कारो नैव चास्योदकक्रिया । चतुर्थे च दिनेकार्यस तथास्थ्नां चैव सञ्चयः ।।

kāryo naivāgnisaṃskāro naiva cāsyodakakriyā | caturthe ca dinekāryas tathāsthnāṃ caiva sañcayaḥ ||

अस्थिसञ्चयनादूर्ध्वमङ्गस्पर्शो विधीयते //42 ।।

asthisañcayanādūrdhvamaṅgasparśo vidhīyate //42 ||