ज्योतिःशास्त्रादिसारञ्च वक्ष्ये युद्धजयार्णवे । विना मन्त्रोषधाद्यञ्च यथ्योमामीश्वरो ऽब्रवीत ।।

jyotiḥśāstrādisārañca vakṣye yuddhajayārṇave | vinā mantroṣadhādyañca yathyomāmīśvaro 'bravīt ||

देवैर जिता दानवाश च येनोपायेन तद्वद । शुभाशुभविवेकाद्यं ज्ञानं युद्धजयार्णवं ।।

devair jitā dānavāś ca yenopāyena tadvada | śubhāśubhavivekādyaṃ jñānaṃ yuddhajayārṇavaṃ ||

मूलदेवेच्चया जाता शक्तिः पञ्चादशाक्षरा । चराचरं ततो जातं यामाराध्याखिलार्थवित ।।

mūladeveccayā jātā śaktiḥ pañcādaśākṣarā | carācaraṃ tato jātaṃ yāmārādhyākhilārthavit ||

मन्त्रपीठं प्रवक्ष्यामि पञ्चमन्त्रसमुद्भवं । ते मन्त्राः सर्वमन्त्राणां जीविते मरणे स्थिताः ।।

mantrapīṭhaṃ pravakṣyāmi pañcamantrasamudbhavaṃ | te mantrāḥ sarvamantrāṇāṃ jīvite maraṇe sthitāḥ ||

ऋग्यजुःसामाथर्वाख्यदेवमन्त्राः क्रमेण ते । सद्योजातादयो मन्त्रा ब्रह्मा विष्णुश च रुद्रकः ।।

ṛgyajuḥsāmātharvākhyadevamantrāḥ krameṇa te | sadyojātādayo mantrā brahmā viṣṇuś ca rudrakaḥ ||

ईशः सप्तशिखा देवाः शक्राद्याः पञ्च च स्वराः । अ+इ+उ+ए+ओ कलाश च मूलं ब्रह्मेति कीर्तितं ।।

īśaḥ saptaśikhā devāḥ śakrādyāḥ pañca ca svarāḥ | a+i+u+e+o kalāś ca mūlaṃ brahmeti kīrtitaṃ ||

काष्ठमध्ये तथा वह्निरप्रवृद्धो न दृश्यते । विद्यमाना तथा देहे शिवशक्तिर्न दृश्यते ।।

kāṣṭhamadhye tathā vahnirapravṛddho na dṛśyate | vidyamānā tathā dehe śivaśaktirna dṛśyate ||

आदौ शक्तिः समुत्पन्ना ओङ्कारस्वरभूषिता । ततो विन्दुर्महादेवि एकारेण व्यवस्थितः ।।

ādau śaktiḥ samutpannā oṅkārasvarabhūṣitā | tato vindurmahādevi ekāreṇa vyavasthitaḥ ||

जातो नाद उकारस्तु नदते हृदि संस्थितः । अर्धचन्द्र इकारस्तु मोक्षमार्गस्य बोधकः ।।

jāto nāda ukārastu nadate hṛdi saṃsthitaḥ | ardhacandra ikārastu mokṣamārgasya bodhakaḥ ||

अकारो व्यक्त उत्पन्नो भोगमोक्षप्रदः परः । अकार ऐश्वरे भूमिर्निवृत्तिश च कला स्मृता ।।

akāro vyakta utpanno bhogamokṣapradaḥ paraḥ | akāra aiśvare bhūmirnivṛttiś ca kalā smṛtā ||

गन्धोनवीजः प्राणाख्य इडाशक्तिः स्थिरा स्मृता । इकारश च प्रतिष्ठाख्यो रसो पालश च पिङ्गला ।।

gandhonavījaḥ prāṇākhya iḍāśaktiḥ sthirā smṛtā | ikāraś ca pratiṣṭhākhyo raso pālaś ca piṅgalā ||

क्रूरा शक्तिरीवीजः स्याद्धरवीजो ऽग्निरूपवान । विद्या समाना गान्धारी शक्तिश च दहनी स्मृता ।।

krūrā śaktirīvījaḥ syāddharavījo 'gnirūpavān | vidyā samānā gāndhārī śaktiś ca dahanī smṛtā ||

प्रशान्तिर्वार्युपस्पृशो यश्चोदानश चला क्रिया । ओङ्कारः शान्त्यतीताख्यः खशब्दयूथपाणिनः ।।

praśāntirvāryupaspṛśo yaścodānaś calā kriyā | oṅkāraḥ śāntyatītākhyaḥ khaśabdayūthapāṇinaḥ ||

पञ्च वर्गाः स्वरा जाताः कुजज्ञगुरुभार्गवाः । शनिः क्रमादकाराद्याः ककाराद्यास्त्वधः स्थिताः ।।

pañca vargāḥ svarā jātāḥ kujajñagurubhārgavāḥ | śaniḥ kramādakārādyāḥ kakārādyāstvadhaḥ sthitāḥ ||

एतन्मूलमतः सर्वं ज्ञायते सचराचरं । विद्यापीठं प्रवक्ष्यामि प्रणवः शिव ईरितः ।।

etanmūlamataḥ sarvaṃ jñāyate sacarācaraṃ | vidyāpīṭhaṃ pravakṣyāmi praṇavaḥ śiva īritaḥ ||

उमा सोमः स्वयं शक्तिर्वामा ज्येष्ठा च रौद्रापि । ब्रह्मा विष्णुः क्रमाद्रुद्रो गुणाः सर्गादयस्त्रयः ।।

umā somaḥ svayaṃ śaktirvāmā jyeṣṭhā ca raudrāpi | brahmā viṣṇuḥ kramādrudro guṇāḥ sargādayastrayaḥ ||

रत्ननाडीत्रयञ्चैव स्थूलः सूक्ष्मः परो ऽपरः । चिन्तयेच्छ्वेतवर्णन्तं मुञ्चमानं परामृतं ।।

ratnanāḍītrayañcaiva sthūlaḥ sūkṣmaḥ paro 'paraḥ | cintayecchvetavarṇantaṃ muñcamānaṃ parāmṛtaṃ ||

प्लव्यमानं यथात्मानं चिन्तयेत्तं दिवानिशं । अजरत्वं भवेद्देवि शिवत्वमुपगच्छति ।।

plavyamānaṃ yathātmānaṃ cintayettaṃ divāniśaṃ | ajaratvaṃ bhaveddevi śivatvamupagacchati ||

अङ्गुष्ठादौ न्यसेदङ्गान्नेत्रं मध्ये ऽथ देहके । मृत्युञयं ततः प्रार्च्य रणादौ विजयी भवेत ।।

aṅguṣṭhādau nyasedaṅgānnetraṃ madhye 'tha dehake | mṛtyuñayaṃ tataḥ prārcya raṇādau vijayī bhavet ||

शून्यो निरालयः शब्दः स्पर्शं तिर्यङ्नतं स्पृशेत । रूपस्योर्ध्वगतिः प्रोक्ता जलस्याधः समाश्रिता ।।

śūnyo nirālayaḥ śabdaḥ sparśaṃ tiryaṅnataṃ spṛśet | rūpasyordhvagatiḥ proktā jalasyādhaḥ samāśritā ||

सर्वस्थानविनिर्मुक्तो गन्धो मध्ये च मूलकं । नाभिमूले स्थितं कन्दं शिवरूपन्तु मण्डितं ।।

sarvasthānavinirmukto gandho madhye ca mūlakaṃ | nābhimūle sthitaṃ kandaṃ śivarūpantu maṇḍitaṃ ||

शक्तिव्यूहेन सोमो ऽर्को हरिस्तत्र व्यवस्थितः । दशवायुसमोपेतं पञ्चतन्मात्रमण्डितं ।।

śaktivyūhena somo 'rko haristatra vyavasthitaḥ | daśavāyusamopetaṃ pañcatanmātramaṇḍitaṃ ||

कालानलसमाकारं प्रस्फुरन्तं शिवात्मकं । तज्जीवं जीवलोकस्य स्थावरस्य चरस्य च ।।

kālānalasamākāraṃ prasphurantaṃ śivātmakaṃ | tajjīvaṃ jīvalokasya sthāvarasya carasya ca ||

//24 ।।

//24 ||