नगरादिकवास्तुश च वक्ष्ये राज्यादिवृद्धये । योजनं योजनार्धं वा तदर्थं स्थानमाश्रयेत ।।

nagarādikavāstuś ca vakṣye rājyādivṛddhaye | yojanaṃ yojanārdhaṃ vā tadarthaṃ sthānamāśrayet ||

अभ्यर्च्य वास्तु नगरं प्राकाराद्यन्तु कारयेत । ईशादित्रिंशत्पदके पूर्वद्वारं च सूर्यके ।।

abhyarcya vāstu nagaraṃ prākārādyantu kārayet | īśāditriṃśatpadake pūrvadvāraṃ ca sūryake ||

गन्धर्वाभ्यां दक्षिणे स्याद्वारुण्ये पश्चिमे तथा । सौम्यद्वारं सौम्यपदे कार्या हट्टास्तु विस्तराः ।।

gandharvābhyāṃ dakṣiṇe syādvāruṇye paścime tathā | saumyadvāraṃ saumyapade kāryā haṭṭāstu vistarāḥ ||

येनेभादि सुखं गच्छेत कुर्याद द्वारं तु षट्करं । छिन्नकर्णं विभिन्नञ्च चन्द्रार्धाभं पुरं न हि ।।

yenebhādi sukhaṃ gacchet kuryād dvāraṃ tu ṣaṭkaraṃ | chinnakarṇaṃ vibhinnañca candrārdhābhaṃ puraṃ na hi ||

वज्रसूचीमुखं नेष्टं सकृद द्वित्रिसमागमं । चापाभं वज्रनागाभं पुरारम्भे हि शान्तिकृत ।।

vajrasūcīmukhaṃ neṣṭaṃ sakṛd dvitrisamāgamaṃ | cāpābhaṃ vajranāgābhaṃ purārambhe hi śāntikṛt ||

प्रार्च्य विष्णु हरार्कादीन्नत्वा दद्याद बलिं बली । आग्नेये स्वर्णकर्मारान पुरस्य विनिवेशयेत ।।

prārcya viṣṇu harārkādīnnatvā dadyād baliṃ balī | āgneye svarṇakarmārān purasya viniveśayet ||

दक्षिणे नृत्यवृत्तीनां वेश्यास्त्रीणां गृहाणि च । नटानाञ्चक्रिकादीनां कैवर्तादेश च नैरृते ।।

dakṣiṇe nṛtyavṛttīnāṃ veśyāstrīṇāṃ gṛhāṇi ca | naṭānāñcakrikādīnāṃ kaivartādeś ca nairṛte ||

रथानामायुधानाञ्च कृपाणाञ्च वारुणे । शौण्डिकाः कर्माधिकृता वायव्ये परिकर्मणः ।।

rathānāmāyudhānāñca kṛpāṇāñca vāruṇe | śauṇḍikāḥ karmādhikṛtā vāyavye parikarmaṇaḥ ||

ब्राह्मणा यतयः सिद्धाः पुण्यवन्तश च चोत्तरे । फलाद्यादिविक्रयिण ईशाने च वणिग्जनाः ।।

brāhmaṇā yatayaḥ siddhāḥ puṇyavantaś ca cottare | phalādyādivikrayiṇa īśāne ca vaṇigjanāḥ ||

पूर्वतश च बलाध्यक्षा आग्नेये विविधं बलं । स्त्रीणामादेशिनो दक्षे काण्डारान्नैरृते न्यसेत ।।

pūrvataś ca balādhyakṣā āgneye vividhaṃ balaṃ | strīṇāmādeśino dakṣe kāṇḍārānnairṛte nyaset ||

पश्चिमे च महामात्यान कोषपालांश च कारुकान । उत्तरे दण्डनाथांश च नायकद्विजसङ्कुलान ।।

paścime ca mahāmātyān koṣapālāṃś ca kārukān | uttare daṇḍanāthāṃś ca nāyakadvijasaṅkulān ||

पूर्वतः क्षत्रियान दक्षे वैश्याञ्छून्द्रांश च पश्चिमे । दिक्षु वैद्यान वाजिनश च बलानि च चतुर्दिशं ।।

pūrvataḥ kṣatriyān dakṣe vaiśyāñchūndrāṃś ca paścime | dikṣu vaidyān vājinaś ca balāni ca caturdiśaṃ ||

पूर्वेण चरलिङ्ग्यादीञ्छ्मशानादीनि दक्षिणे । पश्चिमे गोधनाद्यञ्च कृषिकर्तॄंस्तथोत्तरे ।।

pūrveṇa caraliṅgyādīñchmaśānādīni dakṣiṇe | paścime godhanādyañca kṛṣikartṝṃstathottare ||

न्यसेन्म्लेच्छांश च कोणेषु ग्रामादिषु तथा स्मृतिं । श्रियं वैश्रवणं द्वारि पूर्वे तौ पश्यतां श्रियं ।।

nyasenmlecchāṃś ca koṇeṣu grāmādiṣu tathā smṛtiṃ | śriyaṃ vaiśravaṇaṃ dvāri pūrve tau paśyatāṃ śriyaṃ ||

देवादीनां पश्चिमतः पूर्वास्यानि गृहाणि हि । पूर्वतः पश्चिमास्यानि दक्षिणे चोत्तराननान ।।

devādīnāṃ paścimataḥ pūrvāsyāni gṛhāṇi hi | pūrvataḥ paścimāsyāni dakṣiṇe cottarānanān ||

नाकेशविष्ण्वादिधामानि रक्षार्थं नगरस्य च । निर्दैवतन्तु नगरग्रामदुर्गगृहादिकं ।।

nākeśaviṣṇvādidhāmāni rakṣārthaṃ nagarasya ca | nirdaivatantu nagaragrāmadurgagṛhādikaṃ ||

भुज्यते तत पिशाचाद्यै रोगाद्यैः परिभूयते । नगरादि सदैवं हि जयदं भुक्तिमुक्तिदं ।।

bhujyate tat piśācādyai rogādyaiḥ paribhūyate | nagarādi sadaivaṃ hi jayadaṃ bhuktimuktidaṃ ||

पूर्वायां श्रीगृहं प्रोक्तमाग्नेय्यां वै महानसं । शनयं दक्षिणस्यान्तु नैरृत्यामायुधाश्रयं ।।

pūrvāyāṃ śrīgṛhaṃ proktamāgneyyāṃ vai mahānasaṃ | śanayaṃ dakṣiṇasyāntu nairṛtyāmāyudhāśrayaṃ ||

भोजनं पश्चिमायान्तु वायव्यां धान्यसङ्ग्रहः । उत्तरे द्रव्यसंस्थानमैशान्यां देवतागृहं ।।

bhojanaṃ paścimāyāntu vāyavyāṃ dhānyasaṅgrahaḥ | uttare dravyasaṃsthānamaiśānyāṃ devatāgṛhaṃ ||

चतुःशालं त्रिशालं वा द्विशालं चैकशालकं । चतुःशालगृहाणान्तु शालालिन्दकभेदतः ।।

catuḥśālaṃ triśālaṃ vā dviśālaṃ caikaśālakaṃ | catuḥśālagṛhāṇāntu śālālindakabhedataḥ ||

शतद्वयन्तु जायन्ते पञ्चाशत पञ्च तेष्वपि । त्रिशालानि तु चत्वारि द्विशालानि तु पञ्चधा ।।

śatadvayantu jāyante pañcāśat pañca teṣvapi | triśālāni tu catvāri dviśālāni tu pañcadhā ||

एकशालानि चत्वारि एकालिन्दानि वच्मि च । अष्टाविंशदलिन्दानि गृहाणि नगराणि च ।।

ekaśālāni catvāri ekālindāni vacmi ca | aṣṭāviṃśadalindāni gṛhāṇi nagarāṇi ca ||

चतुर्भिः सप्रभिश चैव पञ्चपञ्चाशदेव तु । षडलिन्दानि विंशैव अष्टाभिर्विंश एव हि ।।

caturbhiḥ saprabhiś caiva pañcapañcāśadeva tu | ṣaḍalindāni viṃśaiva aṣṭābhirviṃśa eva hi ||

अष्टालिन्दं भवेदेवं नगरादौ गृहाणि हि ।।

aṣṭālindaṃ bhavedevaṃ nagarādau gṛhāṇi hi ||