वक्ष्ये संस्कारदीक्षायां विधानं शृणु षण्मुख । आवाहयेन्महेशस्य वह्निस्थस्य शिरो हृदि ।।

vakṣye saṃskāradīkṣāyāṃ vidhānaṃ śṛṇu ṣaṇmukha | āvāhayenmaheśasya vahnisthasya śiro hṛdi ||

संश्लिष्टौ तौ समभ्यर्च्य सन्तर्प्य हृदयात्मना । तयोः सन्निधये दद्यात्तेनैवाहुतिपञ्चकं ।।

saṃśliṣṭau tau samabhyarcya santarpya hṛdayātmanā | tayoḥ sannidhaye dadyāttenaivāhutipañcakaṃ ||

कुसुमेनास्त्रलिप्तेन ताडयेत्तं हृदा शिशुं । प्रस्फुरत्तारकाकारं चैतन्यं तत्र भावयेत ।।

kusumenāstraliptena tāḍayettaṃ hṛdā śiśuṃ | prasphurattārakākāraṃ caitanyaṃ tatra bhāvayet ||

प्रविश्य तत्र हुङ्कारमुक्तं रेचकयोगतः । संहारिण्या तदाकृष्य पूरकेण हृदि न्यसेत ।।

praviśya tatra huṅkāramuktaṃ recakayogataḥ | saṃhāriṇyā tadākṛṣya pūrakeṇa hṛdi nyaset ||

ततो वागीश्वरीयौनौ मुद्रयोद्भवसञ्ज्ञया । हृत्सम्पुटितमन्त्रेण रेचकेन विनिक्षिपेत ।।

tato vāgīśvarīyaunau mudrayodbhavasañjñayā | hṛtsampuṭitamantreṇa recakena vinikṣipet ||

जाज्वल्यमाने निर्धूमे जुहुयादिष्टसिद्धये । अप्रवृद्धे सधूमे तु होमो वह्नौ न सिद्ध्यति ।।

jājvalyamāne nirdhūme juhuyādiṣṭasiddhaye | apravṛddhe sadhūme tu homo vahnau na siddhyati ||

स्निग्धः प्रदक्षिणावर्तः सुगन्धिः शस्यते ऽनलः । विपरीतस्फुलिङ्गी च भूमिस्पर्शः प्रशस्यते ।।

snigdhaḥ pradakṣiṇāvartaḥ sugandhiḥ śasyate 'nalaḥ | viparītasphuliṅgī ca bhūmisparśaḥ praśasyate ||

इत्येवमादिभिश्चिह्नैर हुत्वा शिष्यस्य कल्मषं । पापभक्षणहोमेन दहेद्वा तं भवात्मना ।।

ityevamādibhiścihnair hutvā śiṣyasya kalmaṣaṃ | pāpabhakṣaṇahomena dahedvā taṃ bhavātmanā ||

द्विजत्वापादनार्थाय तथा रुद्रांशभावने । आहारवीजसंशुद्धौ गर्भाधानाय संस्थितौ ।।

dvijatvāpādanārthāya tathā rudrāṃśabhāvane | āhāravījasaṃśuddhau garbhādhānāya saṃsthitau ||

सीमन्ते जन्मतो नामकरणाय च होमयेत । शतानि पञ्च मूलेन वौषडादिदशांशतः ।।

sīmante janmato nāmakaraṇāya ca homayet | śatāni pañca mūlena vauṣaḍādidaśāṃśataḥ ||

शिथिलीभूतबन्धस्य शक्तावुत्कर्षणं च यत । आत्मनो रुद्रपुत्त्रत्वे गर्भाधानं तदुच्यते ।।

śithilībhūtabandhasya śaktāvutkarṣaṇaṃ ca yat | ātmano rudraputtratve garbhādhānaṃ taducyate ||

स्वान्तत्र्यात्मगुणव्यक्तिरिह पुंसवनं मतं । मायात्मनोर्विवेकेन ज्ञानं सीमन्तवर्धनं ।।

svāntatryātmaguṇavyaktiriha puṃsavanaṃ mataṃ | māyātmanorvivekena jñānaṃ sīmantavardhanaṃ ||

शिवादितत्त्वशुद्धेस्तु स्वीकारो जननं मतं । बोधनं यच्छिवत्वेन शिवत्वार्हस्य नो मतं ।।

śivāditattvaśuddhestu svīkāro jananaṃ mataṃ | bodhanaṃ yacchivatvena śivatvārhasya no mataṃ ||

संहारमुद्रयात्मानं स्फुरद्वह्निकणोपमं । विदधीत समादाय निजे हृदयपङ्कजे ।।

saṃhāramudrayātmānaṃ sphuradvahnikaṇopamaṃ | vidadhīta samādāya nije hṛdayapaṅkaje ||

ततः कुम्भयोगेन मूलमन्त्रमुदीरयेत । कुर्यात समवशीभावं तदा च शिवयोर्हृदि ।।

tataḥ kumbhayogena mūlamantramudīrayet | kuryāt samavaśībhāvaṃ tadā ca śivayorhṛdi ||

ब्रह्मादिकारणात्यागक्रमाद्रेचकयोगतः । नीत्वा शिवान्तमात्मानमादायोद्भवमुद्रया ।।

brahmādikāraṇātyāgakramādrecakayogataḥ | nītvā śivāntamātmānamādāyodbhavamudrayā ||

हृत्सम्पुटितमन्त्रेण रेचकेन विधानवित । शिष्यस्य हृदयाम्भोजकर्णिकायां विनिक्षिपेत ।।

hṛtsampuṭitamantreṇa recakena vidhānavit | śiṣyasya hṛdayāmbhojakarṇikāyāṃ vinikṣipet ||

पूजां शिवस्य वह्नेश च गुरुः कुर्यात्तदोचितां । प्रणतिञ्चात्मने शिष्यं समयान श्रावयेत्तथा ।।

pūjāṃ śivasya vahneś ca guruḥ kuryāttadocitāṃ | praṇatiñcātmane śiṣyaṃ samayān śrāvayettathā ||

देवं न निन्देच्छास्त्राणि निर्माल्यादि न लङ्घयेत । शिवाग्निगुरुपूजा च कर्तव्या जीवितावधि ।।

devaṃ na nindecchāstrāṇi nirmālyādi na laṅghayet | śivāgnigurupūjā ca kartavyā jīvitāvadhi ||

बालबालिशवृद्धस्त्रीभोगभुग्व्याधितात्मनां । यथाशक्ति ददीतार्थं समर्थस्य समग्रकान ।।

bālabāliśavṛddhastrībhogabhugvyādhitātmanāṃ | yathāśakti dadītārthaṃ samarthasya samagrakān ||

भूताङ्गानि जटाभस्मदण्डकौपीनसंयमान । ईशानाद्यैर हृदाद्यैर वा परिजप्य यथाक्रमात ।।

bhūtāṅgāni jaṭābhasmadaṇḍakaupīnasaṃyamān | īśānādyair hṛdādyair vā parijapya yathākramāt ||

स्वाहान्तसंहितमन्त्रैः पात्रेष्वारोप्य पूर्ववत । सम्पादितद्रुतं हुत्वा स्थण्डिलेशाय दर्शयेत ।।

svāhāntasaṃhitamantraiḥ pātreṣvāropya pūrvavat | sampāditadrutaṃ hutvā sthaṇḍileśāya darśayet ||

रक्षणाय घटाधस्तादारोप्य क्षणमात्रकं । शिवादाज्ञां समादाय ददीत यतिने गुरुः ।।

rakṣaṇāya ghaṭādhastādāropya kṣaṇamātrakaṃ | śivādājñāṃ samādāya dadīta yatine guruḥ ||

एवं समयदीक्षायां विशिष्टायां विशेषतः । वह्निहोमागमज्ञानयोग्यः सञ्जायते शिश्रुः ।।

evaṃ samayadīkṣāyāṃ viśiṣṭāyāṃ viśeṣataḥ | vahnihomāgamajñānayogyaḥ sañjāyate śiśruḥ ||