अर्घपात्रकरो यायादग्न्यागारं सुसंवृतः । यागोपकरणं सर्वं दिव्यदृष्ट्या च कल्पयेत ।।

arghapātrakaro yāyādagnyāgāraṃ susaṃvṛtaḥ | yāgopakaraṇaṃ sarvaṃ divyadṛṣṭyā ca kalpayet ||

कुशैः । विदध्यादस्त्रमन्त्रेण वर्मणाभ्युक्षणं मतं ।।

kuśaiḥ | vidadhyādastramantreṇa varmaṇābhyukṣaṇaṃ mataṃ ||

खड्गेन खातमुद्धारं पूरणं समतामपि । कुर्वीत वर्मणा सेकं कुट्टनन्तु शरात्मना ।।

khaḍgena khātamuddhāraṃ pūraṇaṃ samatāmapi | kurvīta varmaṇā sekaṃ kuṭṭanantu śarātmanā ||

सम्मार्जनं समालेपं कलारूपप्रकल्पनं । त्रिसूत्रीपरिधानं च वर्मणाभ्यर्चनं सदा ।।

sammārjanaṃ samālepaṃ kalārūpaprakalpanaṃ | trisūtrīparidhānaṃ ca varmaṇābhyarcanaṃ sadā ||

रेखात्रयमुदक कुर्यादेकां पूर्वाननामधः । कुशेन च शिवास्त्रेण यद्वा तासां विपर्ययः ।।

rekhātrayamudak kuryādekāṃ pūrvānanāmadhaḥ | kuśena ca śivāstreṇa yadvā tāsāṃ viparyayaḥ ||

वज्रीकरणमन्त्रेण हृदा दर्भैश चतुष्पथं । अक्षपात्रन्ततनुत्रेण विन्यसेद्विष्टरं हृदा ।।

vajrīkaraṇamantreṇa hṛdā darbhaiś catuṣpathaṃ | akṣapātrantatanutreṇa vinyasedviṣṭaraṃ hṛdā ||

हृदा वागीश्वरीं तत्र ईशामावाह्य पूजयेत । वह्निं सदाश्रयानीतं शुद्धपात्रोपरिस्थितं ।।

hṛdā vāgīśvarīṃ tatra īśāmāvāhya pūjayet | vahniṃ sadāśrayānītaṃ śuddhapātroparisthitaṃ ||

क्रव्यादांशं परित्यज्य वीक्षणादिविशोधितं । औदर्यं चैन्दवं भौतं एकीकृत्यानलत्रयं ।।

kravyādāṃśaṃ parityajya vīkṣaṇādiviśodhitaṃ | audaryaṃ caindavaṃ bhautaṃ ekīkṛtyānalatrayaṃ ||

ओं हूं वह्निचैतन्याय वह्निवीजेन विन्यसेत । संहितामन्त्रितं वह्निं धेनुमुद्रामृतीकृतं ।।

oṃ hūṃ vahnicaitanyāya vahnivījena vinyaset | saṃhitāmantritaṃ vahniṃ dhenumudrāmṛtīkṛtaṃ ||

रक्षितं हेतिमन्त्रेण कवचेनावगुण्ठितं । पूजितन्त्रिः परिभ्राम्य कुण्डस्योर्ध्वं प्रदक्षिणं ।।

rakṣitaṃ hetimantreṇa kavacenāvaguṇṭhitaṃ | pūjitantriḥ paribhrāmya kuṇḍasyordhvaṃ pradakṣiṇaṃ ||

शिववीजमिति ध्यात्वा वागीशागर्भगोचरे । वागीश्वरेण देवेन क्षिप्यमानं विभावयेत ।।

śivavījamiti dhyātvā vāgīśāgarbhagocare | vāgīśvareṇa devena kṣipyamānaṃ vibhāvayet ||

भूमिष्ठजानुक्को मन्त्री हृदात्मसम्मुखं क्षिपेत । ततो ऽन्तस्थितवीजस्य नाभिदेशे समूहनं ।।

bhūmiṣṭhajānukko mantrī hṛdātmasammukhaṃ kṣipet | tato 'ntasthitavījasya nābhideśe samūhanaṃ ||

सम्भृतिं परिधानस्य शौचमाचमनं हृदा । गर्भाग्नेः पूजनं कृत्वा तद्रक्षार्थं शराणुना ।।

sambhṛtiṃ paridhānasya śaucamācamanaṃ hṛdā | garbhāgneḥ pūjanaṃ kṛtvā tadrakṣārthaṃ śarāṇunā ||

बध्नीयाद्गर्भजं देव्याः ककङ्कणं पाणिपल्लवे । गर्भाधानाय सम्पूज्य सद्योजातेन पावकं ।।

badhnīyādgarbhajaṃ devyāḥ kakaṅkaṇaṃ pāṇipallave | garbhādhānāya sampūjya sadyojātena pāvakaṃ ||

ततो हृदयमन्त्रेण जुहुयादाहुतित्रयं । पुंसवनाय वामेन तृतीये यासि पूजयेत ।।

tato hṛdayamantreṇa juhuyādāhutitrayaṃ | puṃsavanāya vāmena tṛtīye yāsi pūjayet ||

आहुतित्रितयं दद्याच्छिरसाम्बुकणान्वितं । सीमन्तोन्नयनं षष्ठे मासि सम्पूज्य रूपिणा ।।

āhutitritayaṃ dadyācchirasāmbukaṇānvitaṃ | sīmantonnayanaṃ ṣaṣṭhe māsi sampūjya rūpiṇā ||

जुहुयादाहुतीस्तिस्रः शिखया शिखयैव तु । वक्त्राङ्गकल्पनां कुर्याद्वक्त्रोद्घाटननिष्कृती ।।

juhuyādāhutīstisraḥ śikhayā śikhayaiva tu | vaktrāṅgakalpanāṃ kuryādvaktrodghāṭananiṣkṛtī ||

जातकर्मनृकर्मभ्यां दशमे मासि पूर्ववत । वह्निं सन्धुक्ष्य दर्भाद्यैः स्नानं गर्भमलापहं ।।

jātakarmanṛkarmabhyāṃ daśame māsi pūrvavat | vahniṃ sandhukṣya darbhādyaiḥ snānaṃ garbhamalāpahaṃ ||

सुवर्णबन्धनं देव्या कृतं ध्यात्वा हृदार्चयेत । सद्यःसूतकनाशाय प्रोक्षयेदस्त्रवारिणा ।।

suvarṇabandhanaṃ devyā kṛtaṃ dhyātvā hṛdārcayet | sadyaḥsūtakanāśāya prokṣayedastravāriṇā ||

कुम्भन्तु वहिरस्त्रेण ताडयेद्वर्मणोक्षयेत । अस्त्रेणोत्तरपूर्वाग्रान्मेखलासु वहिः कुशान ।।

kumbhantu vahirastreṇa tāḍayedvarmaṇokṣayet | astreṇottarapūrvāgrānmekhalāsu vahiḥ kuśān ||

आस्थाप्य स्थापयेत्तेषु हृदा परिधिविस्तरं । वक्ताणामस्त्रमन्त्रेण ततो नालापन्नुत्तये ।।

āsthāpya sthāpayetteṣu hṛdā paridhivistaraṃ | vaktāṇāmastramantreṇa tato nālāpannuttaye ||

समिधिः पञ्च होतव्याः प्रान्ते मूले घृतप्लुताः । ब्रह्माणं शङ्करं विष्णुमनन्तञ्च हृदार्चयेत ।।

samidhiḥ pañca hotavyāḥ prānte mūle ghṛtaplutāḥ | brahmāṇaṃ śaṅkaraṃ viṣṇumanantañca hṛdārcayet ||

दूर्वाक्षतैश च पर्यन्तं परिधिस्थाननुक्रमात । इन्द्रादीशानपर्यन्तान्तान्विष्टरस्थाननुक्रमात ।।

dūrvākṣataiś ca paryantaṃ paridhisthānanukramāt | indrādīśānaparyantāntānviṣṭarasthānanukramāt ||

अग्नेरभिमुखीभूतान निजदिक्षु हृदार्चयेत । निवार्य विघ्नसङ्घातं वालकं पालयिष्यथ ।।

agnerabhimukhībhūtān nijadikṣu hṛdārcayet | nivārya vighnasaṅghātaṃ vālakaṃ pālayiṣyatha ||

शैवीमाज्ञाभिमान्तेषां श्रावयेत्तदनन्तरं । गृहीत्वा स्रुक्स्रुवावूर्ध्ववदनाधोमुखैः क्रमात ।।

śaivīmājñābhimānteṣāṃ śrāvayettadanantaraṃ | gṛhītvā sruksruvāvūrdhvavadanādhomukhaiḥ kramāt ||

प्रताप्याग्नौ त्रिधा दर्भमूलमध्याग्रकैः स्पृशेत । कुशस्पृष्टप्रदेशे तु आत्मविद्याशिवात्मकं ।।

pratāpyāgnau tridhā darbhamūlamadhyāgrakaiḥ spṛśet | kuśaspṛṣṭapradeśe tu ātmavidyāśivātmakaṃ ||

क्रमात्तत्त्वत्रयं न्यस्य हां हीं हूं सं रवैः क्रमात । स्रुवि शक्तिं स्रुवे शम्भुं विन्यस्य हृदयाणुना ।।

kramāttattvatrayaṃ nyasya hāṃ hīṃ hūṃ saṃ ravaiḥ kramāt | sruvi śaktiṃ sruve śambhuṃ vinyasya hṛdayāṇunā ||

त्रिसूत्रीवेष्टितग्रीवो पूजितौ कुसुमादिभिः । कुशानामुपरिष्टात्तौ स्थापयित्वा स्वदक्षिणे ।।

trisūtrīveṣṭitagrīvo pūjitau kusumādibhiḥ | kuśānāmupariṣṭāttau sthāpayitvā svadakṣiṇe ||

गव्यमाज्यं समादाय वीक्षणादिविशोधितं । स्वकां ब्रह्ममयीं मूर्तिं सञ्चिन्त्यादाय तद्घृतं ।।

gavyamājyaṃ samādāya vīkṣaṇādiviśodhitaṃ | svakāṃ brahmamayīṃ mūrtiṃ sañcintyādāya tadghṛtaṃ ||

कुण्डस्योर्ध्वं हृदावर्त्य भ्रामयित्वाग्निगोचरे । पुनर्विष्णुमयीं ध्यात्वा घृतमीशानगोचरे ।।

kuṇḍasyordhvaṃ hṛdāvartya bhrāmayitvāgnigocare | punarviṣṇumayīṃ dhyātvā ghṛtamīśānagocare ||

धृत्वादाय कुशाग्रेण स्वाहान्तं शिरसाणुना । जुहुयाद्विष्णवे विन्दुं रुद्ररूपमनन्तरं ।।

dhṛtvādāya kuśāgreṇa svāhāntaṃ śirasāṇunā | juhuyādviṣṇave vinduṃ rudrarūpamanantaraṃ ||

भावयन्निजमात्मानं नाभौ धृत्वाप्लवेत्ततः । प्रादेशमात्रदर्भाभ्यामङ्गुष्टानामिकाग्रकैः ।।

bhāvayannijamātmānaṃ nābhau dhṛtvāplavettataḥ | prādeśamātradarbhābhyāmaṅguṣṭānāmikāgrakaiḥ ||

धृताभ्यां सम्मुखं वह्नेरस्त्रेणाप्लवमाचरेत । हृदात्मसम्मुखं तद्वत कुर्यात सम्प्लवनन्ततः ।।

dhṛtābhyāṃ sammukhaṃ vahnerastreṇāplavamācaret | hṛdātmasammukhaṃ tadvat kuryāt samplavanantataḥ ||

हृदालब्धदग्धदर्भं शस्त्रक्षेपात पवितयेत । दीप्तेनापरदर्भेण निवाह्यानेन दीपयेत ।।

hṛdālabdhadagdhadarbhaṃ śastrakṣepāt pavitayet | dīptenāparadarbheṇa nivāhyānena dīpayet ||

अस्त्रमन्त्रेण निर्दग्धं वह्नौ दर्भं पुनः क्षिपेत । क्षिप्त्वा घृते कृतग्रन्थिकुशं प्रादेशसम्मितं ।।

astramantreṇa nirdagdhaṃ vahnau darbhaṃ punaḥ kṣipet | kṣiptvā ghṛte kṛtagranthikuśaṃ prādeśasammitaṃ ||

पक्षद्वयमिडादीनां त्रयं चाज्ये विभावयेत । क्रामाद्भागत्रयादाज्यं स्रुवेणादाय होमयेत ।।

pakṣadvayamiḍādīnāṃ trayaṃ cājye vibhāvayet | krāmādbhāgatrayādājyaṃ sruveṇādāya homayet ||

स्वेत्यग्नौ हा घृते भागं शेषमाज्यं क्षिपेत क्रमात । उद्घाटनाय नेत्राणां अग्नेर्नेत्रत्रये मुखे ।।

svetyagnau hā ghṛte bhāgaṃ śeṣamājyaṃ kṣipet kramāt | udghāṭanāya netrāṇāṃ agnernetratraye mukhe ||

स्रुवेण घृतपूर्णेन चतुर्थीमाहुतिं यजेत । अभिमन्त्र्य षडङ्गेन बोधयेद्धेनुमुद्रया ।।

sruveṇa ghṛtapūrṇena caturthīmāhutiṃ yajet | abhimantrya ṣaḍaṅgena bodhayeddhenumudrayā ||

अवगुण्ठ्य तनुत्रेण रक्षेदाज्यं शराणुना । हृदाज्यविन्दुविक्षेपात कुर्यादभ्युक्ष्य शोधनं ।।

avaguṇṭhya tanutreṇa rakṣedājyaṃ śarāṇunā | hṛdājyavinduvikṣepāt kuryādabhyukṣya śodhanaṃ ||

वक्त्राभिघारसन्धानां वक्त्रैकीकरणं तथा । इत्येकैकघृताहुत्या कुर्याद्वक्त्राभिघारकं ।।

vaktrābhighārasandhānāṃ vaktraikīkaraṇaṃ tathā | ityekaikaghṛtāhutyā kuryādvaktrābhighārakaṃ ||

इतिवक्त्रानुसन्धानं मन्त्रैर एभिः क्रमाच्चरेत । अग्रितो गतया वायुं निरृतादिशिवान्तया ।।

itivaktrānusandhānaṃ mantrair ebhiḥ kramāccaret | agrito gatayā vāyuṃ nirṛtādiśivāntayā ||

वक्त्राणामेकतां कुर्यात स्रुवेण घृतघारया । ओं हां सद्योजातवामदेवाघोरतत्पुरुषेशानेभ्यः स्वाहा । इतीष्टवक्त्रे वक्त्राणामन्तर्भावस्तदाकृतिः ।।

vaktrāṇāmekatāṃ kuryāt sruveṇa ghṛtaghārayā | oṃ hāṃ sadyojātavāmadevāghoratatpuruṣeśānebhyaḥ svāhā | itīṣṭavaktre vaktrāṇāmantarbhāvastadākṛtiḥ ||

ईशेन वह्निमभ्यर्च्य दत्वास्त्रेणाहुतित्रयं । कुर्यात सर्वात्मना नाम शिवाग्निस्त्वं हुताशन ।।

īśena vahnimabhyarcya datvāstreṇāhutitrayaṃ | kuryāt sarvātmanā nāma śivāgnistvaṃ hutāśana ||

हृदार्चितौ विसृष्टाग्नौ पितरौ विधिपूरणीं । मूलेन वौषडन्तेन दद्यात पूर्णां यथाविधि ।।

hṛdārcitau visṛṣṭāgnau pitarau vidhipūraṇīṃ | mūlena vauṣaḍantena dadyāt pūrṇāṃ yathāvidhi ||

ततो हृदम्बुजे साङ्गं ससेनं भासुरं परं । यजेत पूर्ववदावाह्य प्रार्थ्याज्ञान्तर्पयेच्छिवं ।।

tato hṛdambuje sāṅgaṃ sasenaṃ bhāsuraṃ paraṃ | yajet pūrvavadāvāhya prārthyājñāntarpayecchivaṃ ||

यागाग्निशिवयोः कृत्वा नाडीसन्धानमात्मना । शक्त्या मूलाणुना होमं कुर्यादङ्गैर दशांशतः ।।

yāgāgniśivayoḥ kṛtvā nāḍīsandhānamātmanā | śaktyā mūlāṇunā homaṃ kuryādaṅgair daśāṃśataḥ ||

घृतस्य कार्षिको होमः क्षीरस्य मधुनस तथा । शक्तिमात्राहुतिर्दध्नः प्रसृतिः पायस्यतु ।।

ghṛtasya kārṣiko homaḥ kṣīrasya madhunas tathā | śaktimātrāhutirdadhnaḥ prasṛtiḥ pāyasyatu ||

यथावत सर्वभक्षाणां लाजानां मुष्टिसम्मितं । खण्डत्रयन्तु मूलानां कलानां स्वप्रमाणतः ।।

yathāvat sarvabhakṣāṇāṃ lājānāṃ muṣṭisammitaṃ | khaṇḍatrayantu mūlānāṃ kalānāṃ svapramāṇataḥ ||

ग्रासार्धमात्रमन्नानां सूक्ष्माणि पञ्च होमयेत । इक्षोरापर्विकं मानं लतानामङ्गुलद्वयं ।।

grāsārdhamātramannānāṃ sūkṣmāṇi pañca homayet | ikṣorāparvikaṃ mānaṃ latānāmaṅguladvayaṃ ||

पुष्पं पत्रं स्वमानेन समिधां तु दशाङ्गुलं । चन्द्रचन्दनकाश्मीरकस्तूरीयक्षकर्दमान ।।

puṣpaṃ patraṃ svamānena samidhāṃ tu daśāṅgulaṃ | candracandanakāśmīrakastūrīyakṣakardamān ||

कलायसम्मितानेनान गुग्गुलं वदरास्थिवत । कन्दानामष्टमं भागं जुहुयाद्विधिवत परं ।।

kalāyasammitānenān guggulaṃ vadarāsthivat | kandānāmaṣṭamaṃ bhāgaṃ juhuyādvidhivat paraṃ ||

होमं निर्वर्तयेदेवं ब्रह्मवीजपदैस्ततः । घृतेन स्रुचि पूर्णायां निधायाधोमुखं स्रुवं ।।

homaṃ nirvartayedevaṃ brahmavījapadaistataḥ | ghṛtena sruci pūrṇāyāṃ nidhāyādhomukhaṃ sruvaṃ ||

स्रुगग्रे पुष्पमारोप्य पश्चाद्वामेन पाणिना । पुनः सव्येन तौ धृत्वा शङ्खसन्निभमुद्रया ।।

srugagre puṣpamāropya paścādvāmena pāṇinā | punaḥ savyena tau dhṛtvā śaṅkhasannibhamudrayā ||

समुद्गतो अर्धकायश च समपादः समित्थितः । नाभौ तन्मूलमाधाय स्रुगग्रव्यग्रलोचनः ।।

samudgato ardhakāyaś ca samapādaḥ samitthitaḥ | nābhau tanmūlamādhāya srugagravyagralocanaḥ ||

ब्रह्मादिकारणात्यागाद्विनिःसृत्य सुषुम्णया । वामस्तनान्तमानीय तयोर्मूलमतन्द्रितः ।।

brahmādikāraṇātyāgādviniḥsṛtya suṣumṇayā | vāmastanāntamānīya tayormūlamatandritaḥ ||

मूलमन्त्रमविस्पष्टं वौषडन्तं समुच्चरेत । तदग्नौ जुहुयादाज्यं यवसम्मितधारया ।।

mūlamantramavispaṣṭaṃ vauṣaḍantaṃ samuccaret | tadagnau juhuyādājyaṃ yavasammitadhārayā ||

आचामं चन्दनं दत्वा ताम्बूलप्रभृतीनपि । भक्त्या तद्भूतिमावन्द्य विदध्यात्प्रणतिं परां ।।

ācāmaṃ candanaṃ datvā tāmbūlaprabhṛtīnapi | bhaktyā tadbhūtimāvandya vidadhyātpraṇatiṃ parāṃ ||

ततो वह्निं समभ्यर्च्य पडन्तास्त्रेण संवरान । संहारमुद्रयाहृत्य क्षमस्वेत्यभिधाय च ।।

tato vahniṃ samabhyarcya paḍantāstreṇa saṃvarān | saṃhāramudrayāhṛtya kṣamasvetyabhidhāya ca ||

भासुरान परिधीस्तांश च पूरकेण हृदाणुना । श्रद्धया परयात्मीये स्थापयेत हृदम्बुजे ।।

bhāsurān paridhīstāṃś ca pūrakeṇa hṛdāṇunā | śraddhayā parayātmīye sthāpayeta hṛdambuje ||

सर्वपाकाग्रमादाय कृत्वा मण्डलकद्वयं । अन्तर्वहिर्बलिं दद्यादाग्नेय्यां कुण्डसन्निधौ ।।

sarvapākāgramādāya kṛtvā maṇḍalakadvayaṃ | antarvahirbaliṃ dadyādāgneyyāṃ kuṇḍasannidhau ||

ओं हां रुद्रेभ्यः स्वाहा पूर्वे मातृभ्यो दक्षिणे तथा । वारुणे हां गणेभ्यश च स्वाहा तेभ्यस्त्वयं बलिः ।।

oṃ hāṃ rudrebhyaḥ svāhā pūrve mātṛbhyo dakṣiṇe tathā | vāruṇe hāṃ gaṇebhyaś ca svāhā tebhyastvayaṃ baliḥ ||

उत्तरे हाञ्च यक्षेभ्य ईशाने हां ग्रहेभ्य उ । अग्नौ हामसुरेभ्यश च रक्षोभ्यो नैरृते बलिः ।।

uttare hāñca yakṣebhya īśāne hāṃ grahebhya u | agnau hāmasurebhyaś ca rakṣobhyo nairṛte baliḥ ||

वायव्ये हाञ्च नागेभ्यो नक्षत्रेभ्यश च मध्यतः । हां राशिभ्यः स्वाहा वह्नौ विश्वेभ्यो नैरृते यथा ।।

vāyavye hāñca nāgebhyo nakṣatrebhyaś ca madhyataḥ | hāṃ rāśibhyaḥ svāhā vahnau viśvebhyo nairṛte yathā ||

वारुण्यां क्षेत्रपालाय अन्तर्बलिरुदाहृतः । द्वितीये मण्डले वाह्ये इन्द्यायाग्नियमाय च ।।

vāruṇyāṃ kṣetrapālāya antarbalirudāhṛtaḥ | dvitīye maṇḍale vāhye indyāyāgniyamāya ca ||

नैरृताय जलेशाय वायवे धनरक्षिणे । ईशानाय च पूर्वादौ हीशाने ब्रह्मणे नमः ।।

nairṛtāya jaleśāya vāyave dhanarakṣiṇe | īśānāya ca pūrvādau hīśāne brahmaṇe namaḥ ||

नैरृते विष्णवे स्वाहा वायसादेर्वहिर्बलिः । बलिद्वयगतान्मन्त्रान संहारमुद्रया.अत्मनि ।।

nairṛte viṣṇave svāhā vāyasādervahirbaliḥ | balidvayagatānmantrān saṃhāramudrayā.atmani ||