पादप्रतिष्ठां वक्षामि शिलाविन्यासलक्षणं । अग्रतो मण्डपः कार्यः कुण्डलानान्तु चतुष्टयं ।।

pādapratiṣṭhāṃ vakṣāmi śilāvinyāsalakṣaṇaṃ | agrato maṇḍapaḥ kāryaḥ kuṇḍalānāntu catuṣṭayaṃ ||

कुम्भन्यासेष्टकान्यासो द्वारस्तम्भोच्छ्रयं शुभं । पादोनं पूरयेत खातं तत्र वास्तुं यजेत समे ।।

kumbhanyāseṣṭakānyāso dvārastambhocchrayaṃ śubhaṃ | pādonaṃ pūrayet khātaṃ tatra vāstuṃ yajet same ||

इष्टकाश च सुपक्वाः स्युर्द्वादशाङ्गुलसम्मिताः । सविस्तारत्रिभागेन वैपुल्येन समन्विताः ।।

iṣṭakāś ca supakvāḥ syurdvādaśāṅgulasammitāḥ | savistāratribhāgena vaipulyena samanvitāḥ ||

करप्रमाणा श्रेष्ठा स्याच्छिलाप्यथ शिलामये । नव कुम्भांस्ताम्रमयान स्थापयेदिष्टकाघटान ।।

karapramāṇā śreṣṭhā syācchilāpyatha śilāmaye | nava kumbhāṃstāmramayān sthāpayediṣṭakāghaṭān ||

अद्भिः पञ्चकषायेण सर्वौषधिजलेन च । गन्धतोयेन च तथा कुम्भैस्तोयसुपूरितैः ।।

adbhiḥ pañcakaṣāyeṇa sarvauṣadhijalena ca | gandhatoyena ca tathā kumbhaistoyasupūritaiḥ ||

हिरण्यव्रीहिसंयुक्तैर गन्धचन्दनचर्चितैः । आपो हि ष्ठेति तिसृभिः शन्नो देवीति चाप्यथ ।।

hiraṇyavrīhisaṃyuktair gandhacandanacarcitaiḥ | āpo hi ṣṭheti tisṛbhiḥ śanno devīti cāpyatha ||

तरत समन्दीरिति च पावमानीभिरेव च । उदुत्तमं वरुणमिति कथानश च तथैव च ।।

tarat samandīriti ca pāvamānībhireva ca | uduttamaṃ varuṇamiti kathānaś ca tathaiva ca ||

वरुणस्येति मन्त्रेण हंसः शुचिषदित्यपि । श्रीसूक्तेन तथा शिलाः संस्थाप्य संघटाः ।।

varuṇasyeti mantreṇa haṃsaḥ śuciṣadityapi | śrīsūktena tathā śilāḥ saṃsthāpya saṃghaṭāḥ ||

शय्यायां मण्डपे प्राच्यां मण्डले हरिमर्चयेत । जुहुयाज्जनयित्वाग्निं समिधो द्वादशीस्ततः ।।

śayyāyāṃ maṇḍape prācyāṃ maṇḍale harimarcayet | juhuyājjanayitvāgniṃ samidho dvādaśīstataḥ ||

आघारावाज्यभागौ तु प्रणवेनैव कारयेत । अष्टाहुतीस तथाष्टान्तैर आज्यं व्याहृतिभिः क्रमात ।।

āghārāvājyabhāgau tu praṇavenaiva kārayet | aṣṭāhutīs tathāṣṭāntair ājyaṃ vyāhṛtibhiḥ kramāt ||

लोकेशानामग्नये वै सोमायावग्रहेषु च । पुरुषोत्तमायेति च व्याहृतीर्जुहुयात्ततः ।।

lokeśānāmagnaye vai somāyāvagraheṣu ca | puruṣottamāyeti ca vyāhṛtīrjuhuyāttataḥ ||

प्रायश्चित्तं ततः पूर्णां मूर्तिमांसघृतांस्तिलान । वेदाद्यैर द्वादशान्तेन कुम्भेषु च पृथक पृथक ।।

prāyaścittaṃ tataḥ pūrṇāṃ mūrtimāṃsaghṛtāṃstilān | vedādyair dvādaśāntena kumbheṣu ca pṛthak pṛthak ||

प्राङ्मुखस्तु गुरुः कुर्यादष्टदिक्षु विलिप्य च । मध्ये चैकां शिलां कुम्भं न्यसेदेतान सुरान क्रमात ।।

prāṅmukhastu guruḥ kuryādaṣṭadikṣu vilipya ca | madhye caikāṃ śilāṃ kumbhaṃ nyasedetān surān kramāt ||

पद्मं चैव महापद्मं मकरं कच्छपं तथा । कुमुदञ्च तथा नन्दं पद्मं शङ्खञ्च पद्मिनीं ।।

padmaṃ caiva mahāpadmaṃ makaraṃ kacchapaṃ tathā | kumudañca tathā nandaṃ padmaṃ śaṅkhañca padminīṃ ||

कुम्भान्न चालयेत्तेषु इष्टकानान्तु देवताः । ईशानान्ताश च पूर्वादाविष्टकां प्रथमं न्यसेत ।।

kumbhānna cālayetteṣu iṣṭakānāntu devatāḥ | īśānāntāś ca pūrvādāviṣṭakāṃ prathamaṃ nyaset ||

शक्तयो विमलाद्यास्तु इष्टकानान्तु देवताः । न्यसनीया यथा योगं मध्ये न्यस्या त्वनुग्रहा ।।

śaktayo vimalādyāstu iṣṭakānāntu devatāḥ | nyasanīyā yathā yogaṃ madhye nyasyā tvanugrahā ||

अव्यङ्गे चाक्षत पूर्णं मुनेरङ्गिरसः सुते । इष्टके त्वं प्रयच्छेष्टं प्रतिष्ठां कारयाम्यहं ।।

avyaṅge cākṣata pūrṇaṃ muneraṅgirasaḥ sute | iṣṭake tvaṃ prayaccheṣṭaṃ pratiṣṭhāṃ kārayāmyahaṃ ||

मन्त्रेणानेन विन्यस्य इष्टका देशक्रमोत्तमः । गर्भाधानं ततः कुर्यान्मध्यस्थाने समाहितः ।।

mantreṇānena vinyasya iṣṭakā deśakramottamaḥ | garbhādhānaṃ tataḥ kuryānmadhyasthāne samāhitaḥ ||

कुम्भोपरिष्ठादेवेशं पद्मिनीं न्यस्य देवतां । मृत्तिकाश चैव पुष्पाणि धातवो रत्नमेव च ।।

kumbhopariṣṭhādeveśaṃ padminīṃ nyasya devatāṃ | mṛttikāś caiva puṣpāṇi dhātavo ratnameva ca ||

लौहानि दिक्पतेरस्त्रं यजेद्वै गर्भभाजने । द्वादशाङ्गुलविस्तारे चतुरङ्गुलकोच्छ्रये ।।

lauhāni dikpaterastraṃ yajedvai garbhabhājane | dvādaśāṅgulavistāre caturaṅgulakocchraye ||

पद्माकारे ताम्रमये भाजने पृथिवीं यजेत । एकान्ते सर्वभूतेशे पर्वतासनमण्डिते ।।

padmākāre tāmramaye bhājane pṛthivīṃ yajet | ekānte sarvabhūteśe parvatāsanamaṇḍite ||

समुद्रपरिवारे त्वं देवि गर्भं समाश्रय । नन्दे नन्दय वासिष्ठे वसुभिः प्रजया सह ।।

samudraparivāre tvaṃ devi garbhaṃ samāśraya | nande nandaya vāsiṣṭhe vasubhiḥ prajayā saha ||

जये भार्गवदायादे प्रजानां विजयावहे । पूर्णेङ्गिरसदायादे पूर्णकामं कुरुष्व मां ।।

jaye bhārgavadāyāde prajānāṃ vijayāvahe | pūrṇeṅgirasadāyāde pūrṇakāmaṃ kuruṣva māṃ ||

भद्रे काश्यपदायादे कुरु भद्रां मतिं मम । सर्ववीजसमायुक्ते सर्वरत्नौषधीवृते ।।

bhadre kāśyapadāyāde kuru bhadrāṃ matiṃ mama | sarvavījasamāyukte sarvaratnauṣadhīvṛte ||

जये सुरुचिरे नन्दे वासिष्ठे रम्यतामिह । प्रजापतिसुते देवि चतुरस्रे महीयसि ।।

jaye surucire nande vāsiṣṭhe ramyatāmiha | prajāpatisute devi caturasre mahīyasi ||

सुभगे सुप्रभे भद्रे गृहे काश्यपि रम्यतां । पूजिते परमाश चर्ये गन्धमाल्यैर अलङ्कृते ।।

subhage suprabhe bhadre gṛhe kāśyapi ramyatāṃ | pūjite paramāś carye gandhamālyair alaṅkṛte ||

भवभूतिकरी देवि गृहे भार्गवि रम्यतां । देशस्वामिपुरस्वामिगृहस्वामिपरिग्रहे ।।

bhavabhūtikarī devi gṛhe bhārgavi ramyatāṃ | deśasvāmipurasvāmigṛhasvāmiparigrahe ||

मनुष्यादिकतुष्ट्यर्थं पशुवृद्धिकरी भव । एवमुक्त्वा ततः खातं गोमूत्रेण तु सेचयेत ।।

manuṣyādikatuṣṭyarthaṃ paśuvṛddhikarī bhava | evamuktvā tataḥ khātaṃ gomūtreṇa tu secayet ||

कृत्वा निधापयेद्गर्भं गर्भाधानं भवेन्निशि । गोवस्त्रादि प्रदद्याच्च गुरवेन्येषु भोजनं ।।

kṛtvā nidhāpayedgarbhaṃ garbhādhānaṃ bhavenniśi | govastrādi pradadyācca guravenyeṣu bhojanaṃ ||

गर्भं न्यस्येष्टका न्यस्य ततो गर्भं प्रपूरयेत । पीठबन्धमतः कुर्यान्मितप्रासादमानतः ।।

garbhaṃ nyasyeṣṭakā nyasya tato garbhaṃ prapūrayet | pīṭhabandhamataḥ kuryānmitaprāsādamānataḥ ||

पीठोत्तमञ्चोच्छ्रयेण प्रासादस्यार्धविस्तरात । पदहीनं मध्यमं स्यात कनिष्ठं चोत्तमार्धतः ।।

pīṭhottamañcocchrayeṇa prāsādasyārdhavistarāt | padahīnaṃ madhyamaṃ syāt kaniṣṭhaṃ cottamārdhataḥ ||

पीठबन्धोपरिष्ठात्तु वास्तुयागं पुनर्यजेत । पादप्रतिष्ठाकारी तु निष्पापो दिवि मोदते ।।

pīṭhabandhopariṣṭhāttu vāstuyāgaṃ punaryajet | pādapratiṣṭhākārī tu niṣpāpo divi modate ||

देवागारं करोमीति मनसा यस्तु चिन्तयेत । तस्य कायगतं पापं तदह्ना हि प्रणश्यति ।।

devāgāraṃ karomīti manasā yastu cintayet | tasya kāyagataṃ pāpaṃ tadahnā hi praṇaśyati ||

कृते तु किं पुनस्तस्य प्रासादे विधिनैव तु । अष्टेष्टकसमायुक्तं यः कुर्याद्देवतालयं ।।

kṛte tu kiṃ punastasya prāsāde vidhinaiva tu | aṣṭeṣṭakasamāyuktaṃ yaḥ kuryāddevatālayaṃ ||

न तस्य फलसम्पत्तिर्वक्तुं शक्येत केनचित । अनेनैवानुमेयं हि फलं प्रासादविस्तरात ।।

na tasya phalasampattirvaktuṃ śakyeta kenacit | anenaivānumeyaṃ hi phalaṃ prāsādavistarāt ||

ग्राममध्ये च पूर्वे च प्रत्यग्द्वारं प्रकल्पयेत । विदिशासु च सर्वासु ग्रामे प्रत्यङ्मुखो भवेत । दक्षिणे चोत्तरे चैव पश्चिमे प्राङ्मुखो भवेत ।।

grāmamadhye ca pūrve ca pratyagdvāraṃ prakalpayet | vidiśāsu ca sarvāsu grāme pratyaṅmukho bhavet | dakṣiṇe cottare caiva paścime prāṅmukho bhavet ||