स च वाग्भिः प्रशस्ताभिर्गमिष्यन्पूजितस्तया। तस्माद्देशादपक्रम्य चिन्तयामास वानरः।।

sa ca vāgbhiḥ praśastābhirgamiṣyanpūjitastayā. tasmāddēśādapakramya cintayāmāsa vānaraḥ৷৷

अल्पशेषमिदं कार्यं दृष्टेयमसितेक्षणा। त्रीनुपायानतिक्रम्य चतुर्थ: इह विद्यते।।

alpaśēṣamidaṅ kāryaṅ dṛṣṭēyamasitēkṣaṇā. trīnupāyānatikramya caturtha: iha vidyatē৷৷

न साम रक्षस्सु गुणाय कल्पते न दानमर्थोपचितेषु युज्यते। न भेदसाध्या बलदर्पिता जनाः पराक्रमस्त्वेव ममेह रोचते।।

na sāma rakṣassu guṇāya kalpatē na dānamarthōpacitēṣu yujyatē. na bhēdasādhyā baladarpitā janāḥ parākramastvēva mamēha rōcatē৷৷

न चास्य कार्यस्य पराक्रमादृते विनिश्चयः कश्चिदिहोपपद्यते। हतप्रवीरा हि रणे हि राक्षसाः कथञ्चिदीयुर्यदिहाद्य मार्दवम्।।

na cāsya kāryasya parākramādṛtē viniścayaḥ kaścidihōpapadyatē. hatapravīrā hi raṇē hi rākṣasāḥ kathañcidīyuryadihādya mārdavam৷৷

कार्ये कर्मणि निर्दिष्टे यो बहून्यपि साधयेत्। पूर्वकार्याविरोधेन स कार्यं कर्तुमर्हति।।

kāryē karmaṇi nirdiṣṭē yō bahūnyapi sādhayēt. pūrvakāryāvirōdhēna sa kāryaṅ kartumarhati৷৷

न ह्येकस्साधको हेतुस्स्वल्पस्यापीह कर्मणः। यो ह्यर्थं बहुधा वेद स समर्थोऽर्थसाधने।।

na hyēkassādhakō hētussvalpasyāpīha karmaṇaḥ. yō hyarthaṅ bahudhā vēda sa samarthō.rthasādhanē৷৷

इहैव तावत्कृतनिश्चयो ह्यहं यदि व्रजेयं प्लवगेश्वरालयम्। परात्मसम्मर्दविशेषतत्त्ववित्ततः कृतं स्यान्मम भर्तृशासनम्।।

ihaiva tāvatkṛtaniścayō hyahaṅ yadi vrajēyaṅ plavagēśvarālayam. parātmasammardaviśēṣatattvavittataḥ kṛtaṅ syānmama bhartṛśāsanam৷৷

कथं नु खल्वद्य भवेत्सुखागतं प्रसह्य युद्धं मम राक्षसैः सह। तथैव खल्वात्मबलं च सारवत्सम्मानयेन्मां च रणे दशाननः।।

kathaṅ nu khalvadya bhavētsukhāgataṅ prasahya yuddhaṅ mama rākṣasaiḥ saha. tathaiva khalvātmabalaṅ ca sāravatsammānayēnmāṅ ca raṇē daśānanaḥ৷৷

ततस्समासाद्य रणे दशाननं समन्त्रिवर्गं सबलप्रयायिनम्। हृदि स्थितं तस्य मतं बलं च वै सुखेन मत्त्वाऽहमितः पुनर्व्रजे।।

tatassamāsādya raṇē daśānanaṅ samantrivargaṅ sabalaprayāyinam. hṛdi sthitaṅ tasya mataṅ balaṅ ca vai sukhēna mattvā.hamitaḥ punarvrajē৷৷

इदमस्य नृशंसस्य नन्दनोपममुत्तमम्। वनं नेत्रमनःकान्तं नानाद्रुमलतायुतम्।।

idamasya nṛśaṅsasya nandanōpamamuttamam. vanaṅ nētramanaḥkāntaṅ nānādrumalatāyutam৷৷

इदं विध्वंसयिष्यामि शुष्कं वनमिवानलः। अस्मिन्भग्ने ततः कोपं करिष्यति दशाननः।।

idaṅ vidhvaṅsayiṣyāmi śuṣkaṅ vanamivānalaḥ. asminbhagnē tataḥ kōpaṅ kariṣyati daśānanaḥ৷৷

ततो महत्साश्वमहारथद्विपं बलं समादेक्ष्यति राक्षसाधिपः। त्रिशूलकालायसपट्टिसायुधं ततो महद्युद्धमिदं भविष्यति।।

tatō mahatsāśvamahārathadvipaṅ balaṅ samādēkṣyati rākṣasādhipaḥ. triśūlakālāyasapaṭṭisāyudhaṅ tatō mahadyuddhamidaṅ bhaviṣyati৷৷

अहं तु तैः संयति चण्डविक्रमै स्समेत्य रक्षोभिरसह्य विक्रमः। निहत्य तद्रावणचोदितं बलं सुखं गमिष्यामि कपीश्वरालयम्।।

ahaṅ tu taiḥ saṅyati caṇḍavikramai ssamētya rakṣōbhirasahya vikramaḥ. nihatya tadrāvaṇacōditaṅ balaṅ sukhaṅ gamiṣyāmi kapīśvarālayam৷৷

ततो मारुतवत्कृद्धो मारुतिर्भीमविक्रमः। ऊरुवेगेन महता द्रुमान्क्षेप्तुमथारभत्।।

tatō mārutavatkṛddhō mārutirbhīmavikramaḥ. ūruvēgēna mahatā drumānkṣēptumathārabhat৷৷

ततस्तु हनुमान्वीरो बभञ्ज प्रमदावनम्। मत्तद्विजसमाघुष्टं नानाद्रुमलतायुतम्।।

tatastu hanumānvīrō babhañja pramadāvanam. mattadvijasamāghuṣṭaṅ nānādrumalatāyutam৷৷

तद्वनं मथितैर्वृक्षैर्भिन्नैश्च सलिलाशयैः। चूर्णितैः पर्वताग्रैश्च बभूवाप्रियदर्शनम्।।

tadvanaṅ mathitairvṛkṣairbhinnaiśca salilāśayaiḥ. cūrṇitaiḥ parvatāgraiśca babhūvāpriyadarśanam৷৷

नानाशकुन्तविरुतैः प्रभिन्नैस्सलिलाशयैः। ताम्रैः किसलयैः क्लान्तै: क्लान्तद्रुमलतायुतम्।।

nānāśakuntavirutaiḥ prabhinnaissalilāśayaiḥ. tāmraiḥ kisalayaiḥ klāntai: klāntadrumalatāyutam৷৷

।। न बभौ तद्वनं तत्र दावानलहतं यथा। व्याकुलावरणा रेजुर्विह्वला इव ता लताः।।

৷৷ na babhau tadvanaṅ tatra dāvānalahataṅ yathā. vyākulāvaraṇā rējurvihvalā iva tā latāḥ৷৷

लतागृहैश्चित्रगृहैश्च नाशितैर्महोरगैर्व्यालमृगैश्च निर्धुतैः। शिलागृहैरुन्मथितैस्तथा गृहैः प्रणष्टरूपं तदभून्महद्वनम्।।

latāgṛhaiścitragṛhaiśca nāśitairmahōragairvyālamṛgaiśca nirdhutaiḥ. śilāgṛhairunmathitaistathā gṛhaiḥ praṇaṣṭarūpaṅ tadabhūnmahadvanam৷৷

सा विह्वलाऽशोकलताप्रताना वनस्थली शोकलताप्रताना। जाता दशास्यप्रमदावनस्य कपेर्बलाद्धि प्रमदावनस्य।।

sā vihvalā.śōkalatāpratānā vanasthalī śōkalatāpratānā. jātā daśāsyapramadāvanasya kapērbalāddhi pramadāvanasya৷৷

स तस्य कृत्वार्थपतेर्महाकपिर्महद्व्यलीकं मनसो महात्मनः। युयुत्सुरेको बहुभिर्महाबलैश्शिया ज्वलंस्तोरणमास्थितः कपिः।।

sa tasya kṛtvārthapatērmahākapirmahadvyalīkaṅ manasō mahātmanaḥ. yuyutsurēkō bahubhirmahābalaiśśiyā jvalaṅstōraṇamāsthitaḥ kapiḥ৷৷