भूय एव महातेजा हनूमान्पवनात्मजः। अब्रवीत्प्रश्रितं वाक्यं सीताप्रत्ययकारणात्।।

bhūya ēva mahātējā hanūmānpavanātmajaḥ. abravītpraśritaṅ vākyaṅ sītāpratyayakāraṇāt৷৷

वानरोऽहं महाभागे दूतो रामस्य धीमतः। रामनामाङ्कितं चेदं पश्य देव्यङ्गुलीयकम्।।

vānarō.haṅ mahābhāgē dūtō rāmasya dhīmataḥ. rāmanāmāṅkitaṅ cēdaṅ paśya dēvyaṅgulīyakam৷৷

प्रत्ययार्थं तवाऽनीतं तेन दत्तं महात्मना। समाश्वसिहि भद्रं ते क्षीणदुःखफला ह्यसि।।

pratyayārthaṅ tavā.nītaṅ tēna dattaṅ mahātmanā. samāśvasihi bhadraṅ tē kṣīṇaduḥkhaphalā hyasi৷৷

गृहीत्वा प्रेक्षमाणा सा भर्तुः करविभूषणम्। भर्तारमिव सम्प्राप्ता जानकी मुदिताऽभवत्।।

gṛhītvā prēkṣamāṇā sā bhartuḥ karavibhūṣaṇam. bhartāramiva samprāptā jānakī muditā.bhavat৷৷

चारु तद्वदनं तस्यास्ताम्रशुक्लायतेक्षणम्। अशोभत विशालाक्ष्या राहुमुक्त इवोडुराट्।।

cāru tadvadanaṅ tasyāstāmraśuklāyatēkṣaṇam. aśōbhata viśālākṣyā rāhumukta ivōḍurāṭ৷৷

ततस्सा ह्रीमती बाला भर्तृसन्देशहर्षिता। परितुष्टा प्रियं कृत्वा प्रशशंस महाकपिम्।।

tatassā hrīmatī bālā bhartṛsandēśaharṣitā. parituṣṭā priyaṅ kṛtvā praśaśaṅsa mahākapim৷৷

विक्रान्तस्त्वं समर्थस्त्वं प्राज्ञस्त्वं वानरोत्तम। येनेदं राक्षसपदं त्वयैकेन प्रधर्षितम्।।

vikrāntastvaṅ samarthastvaṅ prājñastvaṅ vānarōttama. yēnēdaṅ rākṣasapadaṅ tvayaikēna pradharṣitam৷৷

शतयोजनविस्तीर्ण स्सागरो मकरालयः। विक्रमश्लाघनीयेन क्रमता गोष्पदीकृतः।।

śatayōjanavistīrṇa ssāgarō makarālayaḥ. vikramaślāghanīyēna kramatā gōṣpadīkṛtaḥ৷৷

न हि त्वां प्राकृतं मन्ये वानरं वानरर्षभ। यस्य ते नास्ति सन्त्रासो रावणान्नापि सम्भ्रमः।।

na hi tvāṅ prākṛtaṅ manyē vānaraṅ vānararṣabha. yasya tē nāsti santrāsō rāvaṇānnāpi sambhramaḥ৷৷

अर्हसे च कपिश्रेष्ठ मया समभिभाषितुम्। यद्यसि प्रेषितस्तेन रामेण विदितात्मना।।

arhasē ca kapiśrēṣṭha mayā samabhibhāṣitum. yadyasi prēṣitastēna rāmēṇa viditātmanā৷৷

प्रेषयिष्यति दुर्धर्षो रामो न ह्यपरीक्षितम्। पराक्रममविज्ञाय मत्सकाशं विशेषतः।।

prēṣayiṣyati durdharṣō rāmō na hyaparīkṣitam. parākramamavijñāya matsakāśaṅ viśēṣataḥ৷৷

दिष्ट्या च कुशली रामो धर्मात्मा सत्यसङ्गरः। लक्ष्मणश्च महातेजास्सुमित्रानन्दवर्धनः।।

diṣṭyā ca kuśalī rāmō dharmātmā satyasaṅgaraḥ. lakṣmaṇaśca mahātējāssumitrānandavardhanaḥ৷৷

कुशली यदि काकुत्स्थः किं नु सागरमेखलाम्। महीं दहति कोपेन युगान्ताग्निरिवोत्थितः।।

kuśalī yadi kākutsthaḥ kiṅ nu sāgaramēkhalām. mahīṅ dahati kōpēna yugāntāgnirivōtthitaḥ৷৷

अथवा शक्तिमन्तौ तौ सुराणामपि निग्रहे। ममैव तु न दुःखानामस्ति मन्ये विपर्ययः।।

athavā śaktimantau tau surāṇāmapi nigrahē. mamaiva tu na duḥkhānāmasti manyē viparyayaḥ৷৷

कच्चिन्न व्यथितो रामः कच्चिन्न परितप्यते। उत्तराणि च कार्याणि कुरुते पुरुषोत्तमः।।

kaccinna vyathitō rāmaḥ kaccinna paritapyatē. uttarāṇi ca kāryāṇi kurutē puruṣōttamaḥ৷৷

कच्चिन्न दीन स्सम्भ्रान्तः कार्येषु न च मुह्यति। कच्चित्पुरुषकार्याणि कुरुते नृपतेस्सुतः।।

kaccinna dīna ssambhrāntaḥ kāryēṣu na ca muhyati. kaccitpuruṣakāryāṇi kurutē nṛpatēssutaḥ৷৷

द्विविधं त्रिविधोपायमुपायमपि सेवते। विजिगीषुस्सुहृत्कच्चिन्मित्रेषु च परन्तपः।।

dvividhaṅ trividhōpāyamupāyamapi sēvatē. vijigīṣussuhṛtkaccinmitrēṣu ca parantapaḥ৷৷

कच्चिन्मित्राणि लभते मित्रैश्चाप्यभिगम्यते। कच्चित्कल्याणमित्त्रश्च मित्रत्त्रैश्चापि पुरस्कृतः।।

kaccinmitrāṇi labhatē mitraiścāpyabhigamyatē. kaccitkalyāṇamittraśca mitrattraiścāpi puraskṛtaḥ৷৷

कच्चिदाशास्ति देवानां प्रसादं पार्थिवात्मजः। कच्चित्पुरुषकारं च दैवं च प्रतिपद्यते।।

kaccidāśāsti dēvānāṅ prasādaṅ pārthivātmajaḥ. kaccitpuruṣakāraṅ ca daivaṅ ca pratipadyatē৷৷

कच्चिन्न विगतस्नेहः प्रवासान्मयि राघवः। कच्चिन्मां व्यसनादस्मान्मोक्षयिष्यति वानर।।

kaccinna vigatasnēhaḥ pravāsānmayi rāghavaḥ. kaccinmāṅ vyasanādasmānmōkṣayiṣyati vānara৷৷

सुखानामुचितो नित्यमसुखानामनौचितः। दुःखमुत्तरमासाद्य कच्चिद्रामो न सीदति।।

sukhānāmucitō nityamasukhānāmanaucitaḥ. duḥkhamuttaramāsādya kaccidrāmō na sīdati৷৷

कौसल्यायास्तथा कच्चित्सुमित्रायास्तथैव च। अभीक्ष्णं श्रूयते कच्चित्कुशलं भरतस्य च।।

kausalyāyāstathā kaccitsumitrāyāstathaiva ca. abhīkṣṇaṅ śrūyatē kaccitkuśalaṅ bharatasya ca৷৷

मन्निमित्तेन मानार्हः कच्चिच्छोकेन राघवः। कच्चिन्नान्यमना रामः कच्चिन्मां तारयिष्यति।।

mannimittēna mānārhaḥ kaccicchōkēna rāghavaḥ. kaccinnānyamanā rāmaḥ kaccinmāṅ tārayiṣyati৷৷

कच्चिदक्षौहिणीं भीमां भरतो भ्रातृवत्सलः। ध्वजिनीं मन्त्रिभिर्गुप्तां प्रेषयिष्यति मत्कृते।।

kaccidakṣauhiṇīṅ bhīmāṅ bharatō bhrātṛvatsalaḥ. dhvajinīṅ mantribhirguptāṅ prēṣayiṣyati matkṛtē৷৷

वानराधिपतिश्शीमान्सुग्रीवः कच्चिदेष्यति। मत्कृते हरिभिर्वीरैर्वृतो दन्तनखायुधैः।।

vānarādhipatiśśīmānsugrīvaḥ kaccidēṣyati. matkṛtē haribhirvīrairvṛtō dantanakhāyudhaiḥ৷৷

कच्चिच्छ लक्ष्मणश्शूरस्सुमित्रानन्दवर्धनः। अस्त्रविच्छरजालेन राक्षसान्विधमिष्यति।।

kacciccha lakṣmaṇaśśūrassumitrānandavardhanaḥ. astraviccharajālēna rākṣasānvidhamiṣyati৷৷

रौद्रेण कच्चिदस्त्रेण ज्वलता निहतं रणे। द्रक्ष्याम्यल्पेन कालेन रावणं ससुहृज्जनम्।।

raudrēṇa kaccidastrēṇa jvalatā nihataṅ raṇē. drakṣyāmyalpēna kālēna rāvaṇaṅ sasuhṛjjanam৷৷

कच्चिन्न तद्धेमसमानवर्णं तस्याननं पद्मसमानगन्धि। मया विना शुष्यति शोकदीनं जलक्षये पद्ममिवातपेन।।

kaccinna taddhēmasamānavarṇaṅ tasyānanaṅ padmasamānagandhi. mayā vinā śuṣyati śōkadīnaṅ jalakṣayē padmamivātapēna৷৷

धर्मापदेशात्त्यजतश्च राज्यं मां चाप्यरण्यं नयतः पदातिम्। नासीद्व्यथा यस्य न भीर्न शोकः कच्चित्स धैर्यं हृदये करोति।।

dharmāpadēśāttyajataśca rājyaṅ māṅ cāpyaraṇyaṅ nayataḥ padātim. nāsīdvyathā yasya na bhīrna śōkaḥ kaccitsa dhairyaṅ hṛdayē karōti৷৷

न चास्य माता न पिता च नान्यः स्नेहाद्विशिष्टोऽस्ति मया समो वा। तावत्त्वहं दूत जिजीविषेयं यावत्प्रवृत्तिं शृणुयां प्रियस्य।।

na cāsya mātā na pitā ca nānyaḥ snēhādviśiṣṭō.sti mayā samō vā. tāvattvahaṅ dūta jijīviṣēyaṅ yāvatpravṛttiṅ śṛṇuyāṅ priyasya৷৷

इतीव देवी वचनं महार्थं तं वानरेन्द्रं मधुरार्थमुक्त्वा। श्रोतुं पुनस्तस्य वचोऽभिरामं रामार्थयुक्तं विरराम रामा।।

itīva dēvī vacanaṅ mahārthaṅ taṅ vānarēndraṅ madhurārthamuktvā. śrōtuṅ punastasya vacō.bhirāmaṅ rāmārthayuktaṅ virarāma rāmā৷৷

सीताया वचनं श्रुत्वा मारुतिर्भीमविक्रमः। शिरस्यञ्जलिमाधाय वाक्यमुत्तरमब्रवीत्।।

sītāyā vacanaṅ śrutvā mārutirbhīmavikramaḥ. śirasyañjalimādhāya vākyamuttaramabravīt৷৷

न त्वामिहस्थां जानीते रामः कमललोचने। तेन त्वां नानयत्याशु शचीमिव पुरन्दरः।।

na tvāmihasthāṅ jānītē rāmaḥ kamalalōcanē. tēna tvāṅ nānayatyāśu śacīmiva purandaraḥ৷৷

श्रुत्वैव तु वचो मह्यं क्षिप्रमेष्यति राघवः। चमूं प्रकर्षन्महतीं हर्यृक्षगणसङ्कुलाम्।।

śrutvaiva tu vacō mahyaṅ kṣipramēṣyati rāghavaḥ. camūṅ prakarṣanmahatīṅ haryṛkṣagaṇasaṅkulām৷৷

विष्टम्भयित्वा बाणौघैरक्षोभ्यं वरुणालयम्। करिष्यति पुरीं लङ्कां काकुत्स्थः शान्तराक्षसाम्।।

viṣṭambhayitvā bāṇaughairakṣōbhyaṅ varuṇālayam. kariṣyati purīṅ laṅkāṅ kākutsthaḥ śāntarākṣasām৷৷

तत्र यद्यन्तरा मृत्युर्यदि देवास्सहासुराः। स्थास्यन्ति पथि रामस्य स तानपि वधिष्यति।।

tatra yadyantarā mṛtyuryadi dēvāssahāsurāḥ. sthāsyanti pathi rāmasya sa tānapi vadhiṣyati৷৷

तवादर्शनजेनार्ये शोकेन स परिप्लुतः। न शर्म लभते रामस्सिंहार्दित इव द्विपः।।

tavādarśanajēnāryē śōkēna sa pariplutaḥ. na śarma labhatē rāmassiṅhārdita iva dvipaḥ৷৷

मलयेन च विन्ध्येन मेरुणा मन्दरेण च। दर्दुरेण च ते देवि शपे मूलफलेन च।।

malayēna ca vindhyēna mēruṇā mandarēṇa ca. dardurēṇa ca tē dēvi śapē mūlaphalēna ca৷৷

।। यथा सुनयनं वल्गु बिम्बोष्ठं चारु कुण्डलम् । मुखं द्रक्ष्यसि रामस्य पूर्णचन्द्रमिवोदितम्।।

৷৷ yathā sunayanaṅ valgu bimbōṣṭhaṅ cāru kuṇḍalam . mukhaṅ drakṣyasi rāmasya pūrṇacandramivōditam৷৷

क्षिप्रं द्रक्ष्यसि वैदेहि रामं प्रस्रवणे गिरौ। शतक्रतुमिवासीनं नागराजस्य मूर्धनि।।

kṣipraṅ drakṣyasi vaidēhi rāmaṅ prasravaṇē girau. śatakratumivāsīnaṅ nāgarājasya mūrdhani৷৷

न मांसं राघवो भुङक्ते न चाऽपि मधु सेवते। वन्यं सुविहितं नित्यं भक्तमश्नाति पञ्चमम्।।

na māṅsaṅ rāghavō bhuṅaktē na cā.pi madhu sēvatē. vanyaṅ suvihitaṅ nityaṅ bhaktamaśnāti pañcamam৷৷

नैव दंशान्न मशकान्न कीटान्न सरीसृपान्। राघवोऽपनयेद्गात्रात्त्वद्गतेनान्तरात्मना।।

naiva daṅśānna maśakānna kīṭānna sarīsṛpān. rāghavō.panayēdgātrāttvadgatēnāntarātmanā৷৷

नित्यं ध्यानपरो रामो नित्यं शोकपरायणः। नान्यच्चिन्तयते किञ्चित्स तु कामवशं गतः।।

nityaṅ dhyānaparō rāmō nityaṅ śōkaparāyaṇaḥ. nānyaccintayatē kiñcitsa tu kāmavaśaṅ gataḥ৷৷

अनिद्रस्सततं रामस्सुप्तोऽपि च नरोत्तमः। सीतेति मधुरां वाणीं व्याहरन्प्रतिबुध्यते।।

anidrassatataṅ rāmassuptō.pi ca narōttamaḥ. sītēti madhurāṅ vāṇīṅ vyāharanpratibudhyatē৷৷

दृष्ट्वा फलं वा पुष्पं वा यद्वाऽन्यत्सुमनोहरम्। बहुशो हा प्रियेत्येवं श्वसंस्त्वामभिभाषते।।

dṛṣṭvā phalaṅ vā puṣpaṅ vā yadvā.nyatsumanōharam. bahuśō hā priyētyēvaṅ śvasaṅstvāmabhibhāṣatē৷৷

स देवि नित्यं परितप्यमान स्त्वामेव सीतेत्यभिभाषमाणः। धृतव्रतो राजसुतो महात्मा तवैव लाभाय कृतप्रयत्नः।।

sa dēvi nityaṅ paritapyamāna stvāmēva sītētyabhibhāṣamāṇaḥ. dhṛtavratō rājasutō mahātmā tavaiva lābhāya kṛtaprayatnaḥ৷৷

सा रामसङ्कीर्तनवीतशोका रामस्य शोकेन समानशोका। शरन्मुखे साम्बुदशेषचन्द्रा निशेव वैदेहसुता बभूव।।

sā rāmasaṅkīrtanavītaśōkā rāmasya śōkēna samānaśōkā. śaranmukhē sāmbudaśēṣacandrā niśēva vaidēhasutā babhūva৷৷