Sundara Kanda Sarga 2
सुन्दरकाण्डम् सर्गः 2
Sarga 2 of the Sundara Kanda.
Shlokas (58)
+ Add ShlokaSundara Kanda 2.1
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 1
[Hanuman reaches the main entrance of Lanka assuming a diminutive form.] स सागरमनादृष्यमतिक्रम्य महाबलः। त्रिकूटशिखरे लङ्कां स्थितां स्वस्थो ददर्श ह।।
[Hanuman reaches the main entrance of Lanka assuming a diminutive form.] sa sāgaramanādṛṣyamatikramya mahābalaḥ. trikūṭaśikharē laṅkāṅ sthitāṅ svasthō dadarśa ha৷৷
The mighty Hanuman crossed the inviolable sea, stood comfortably on the peak of Trikuta mountain and looked at Lanka.
Sundara Kanda 2.2
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 2
ततः पादपमुक्तेन पुष्पवर्षेण वीर्यवान्। अभिवृष्टः स्थितस्तत्र बभौ पुष्पमयो यथा।।
tataḥ pādamamuktēna puṣpavarṣēṇa vīryavān. abhivṛṣṭaḥ sthitastatra babhau puṣpamayō yathā৷৷
Covered fully with the continuous shower of flowers dropped on him from the trees, heroic Hanuman appeared as though he was a heap of flowers as he stood there.
Sundara Kanda 2.3
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 3
योजनानां शतं श्रीमांस्तीर्त्वाप्युत्तमविक्रमः। अनिःश्वसन् कपिस्तत्र न ग्लानिमधिगच्छति।।
yōjanānāṅ śataṅ śrīmāṅstīrtvāpyuttamavikramaḥ. aniḥśvasan kapistatra na glānimadhigacchati৷৷
The glorious, powerful vanara (Hanuman) even after crossing a hundred yojanas, felt neither suffocated nor exasperated.
Sundara Kanda 2.4
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 4
शतान्यहं योजनानां क्रमेयं सुबहून्यपि। किं पुनः सागरस्यान्तं संख्यातं शतयोजनम्।।
śatānyahaṅ yōjanānāṅ kramēyaṅ subahūnyapi. kiṅ punaḥ sāgarasyāntaṅ saṅkhyātaṅ śatayōjanam৷৷
(He said to himself), "I can cross a distance of even hundreds of yojanas. What to say of a hundred yojanas which is a calculated distance."
Sundara Kanda 2.5
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 5
स तु वीर्यवतां श्रेष्ठः प्लवतामपि चोत्तमः। जगाम वेगवान् लङ्कां लङ्घयित्वा महोदधिम्।।
sa tu vīryavatāṅ śrēṣṭhaḥ plavatāmapi cōttamaḥ. jagāma vēgavān laṅkāṅ laṅghayitvā mahōdadhim৷৷
Courageous and exalted Hanuman, the best among vanaras, noted for his speed reached Lanka crossing over the great ocean on his own.
Sundara Kanda 2.6
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 6
शाद्वलानि च नीलानि गन्धवन्ति वनानि च। गण्डवन्ति च मध्येन जगाम नगवन्ति च।।
śādvalāni ca nīlāni gandhavanti vanāni ca. gaṇḍavanti ca madhyēna jagāma nagavanti ca৷৷
Hanuman passed through forests laden with fragrant flowers, bluish grassy land, big rocks and mountains covered with trees.
Sundara Kanda 2.7
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 7
शैलांश्च तरुसंछन्नान् वनाराजीश्च पुष्पिताः। अभिचक्राम तेजस्वी हनुमान् प्लवगर्षभः।।
śailāṅśca tarusaṅchannān vanārājīśca puṣpitāḥ. abhicakrāma tējasvī hanumān plavagarṣabhaḥ৷৷
Brilliant Hanuman, a bull among monkeys, crossed the mountains covered with blossoming trees and forest ranges.
Sundara Kanda 2.8
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 8
स तस्मिन्नचले तिष्ठन्वनान्युपवनानि च। स नगाग्रे च तां लङ्कां ददर्श पवनात्मजः।।
sa tasminnacalē tiṣṭhanvanānyupavanāni ca. sa nagāgrē ca tāṅ laṅkāṅ dadarśa pavanātmajaḥ৷৷
That son of the Windgod stood on the mountain and saw the forests and groves round Lanka situated on the mountain peak.
Sundara Kanda 2.9
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 9
सरलान् कर्णिकारांश्च खर्जूरांश्च सुपुष्पितान्। प्रियालून्मुचुलिन्दांश्च कुटजान् केतकानपि।।
saralān karṇikārāṅśca kharjūrāṅśca supuṣpitān. priyālūnmuculindāṅśca kuṭajān kētakānapi৷৷
The mighty vanara saw around Lanka, trees like sarala, karnikara in full bloom, datepalms, priyala, muchulinda, kutaja, kethaka trees filled with fragrance priyangu, kadamba, so also flowering plants like saptachhada, asana, kovidara and karaveera fully loaded with flowers and buds. These trees were thronged by birds, with their branches shaken by the wind. Flocks of swans and waterfowls were found in ponds of different types. There were various pleasure groves with flowers in bloom and fruits of all seasons and varieties of water resorts and delightful gardens.
Sundara Kanda 2.10
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 10
।। प्रियंङ्गून् गन्धपूर्णांश्च नीपान् सप्तच्छदांस्तथा। आसनान् कोविदारांश्च करवीरांश्च पुष्पितान्।।
৷৷ priyaṅṅgūn gandhapūrṇāṅśca nīpān saptacchadāṅstathā. āsanān kōvidārāṅśca karavīrāṅśca puṣpitān৷৷
The mighty vanara saw around Lanka, trees like sarala, karnikara in full bloom, datepalms, priyala, muchulinda, kutaja, kethaka trees filled with fragrance priyangu, kadamba, so also flowering plants like saptachhada, asana, kovidara and karaveera fully loaded with flowers and buds. These trees were thronged by birds, with their branches shaken by the wind. Flocks of swans and waterfowls were found in ponds of different types. There were various pleasure groves with flowers in bloom and fruits of all seasons and varieties of water resorts and delightful gardens.
Sundara Kanda 2.11
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 11
।। पुष्पभारनिबद्धांश्च तथा मुकुलितानपि। पादपान् विहगाकीर्णान् पवनाधूतमस्तकान्।।
৷৷ puṣpabhāranibaddhāṅśca tathā mukulitānapi. pādapān vihagākīrṇān pavanādhūtamastakān৷৷
The mighty vanara saw around Lanka, trees like sarala, karnikara in full bloom, datepalms, priyala, muchulinda, kutaja, kethaka trees filled with fragrance priyangu, kadamba, so also flowering plants like saptachhada, asana, kovidara and karaveera fully loaded with flowers and buds. These trees were thronged by birds, with their branches shaken by the wind. Flocks of swans and waterfowls were found in ponds of different types. There were various pleasure groves with flowers in bloom and fruits of all seasons and varieties of water resorts and delightful gardens.
Sundara Kanda 2.12
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 12
।। हंसकारण्डवाकीर्णा वापीः पद्मोत्मलायुताः। आक्रीडान् विविधान् रम्यावन् विविधांश्च जलाशयान्।।
৷৷ haṅsakāraṇḍavākīrṇā vāpīḥ padmōtmalāyutāḥ. ākrīḍān vividhān ramyāvan vividhāṅśca jalāśayān৷৷
The mighty vanara saw around Lanka, trees like sarala, karnikara in full bloom, datepalms, priyala, muchulinda, kutaja, kethaka trees filled with fragrance priyangu, kadamba, so also flowering plants like saptachhada, asana, kovidara and karaveera fully loaded with flowers and buds. These trees were thronged by birds, with their branches shaken by the wind. Flocks of swans and waterfowls were found in ponds of different types. There were various pleasure groves with flowers in bloom and fruits of all seasons and varieties of water resorts and delightful gardens.
Sundara Kanda 2.13
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 13
।। सन्ततान् विविधैर्वृक्षैः सर्वर्तुफलपुष्पितैः। उद्यानानि च रम्याणि ददर्श कपिकुञ्जरः।।
৷৷ santatān vividhairvṛkṣaiḥ sarvartuphalapuṣpitaiḥ. udyānāni ca ramyāṇi dadarśa kapikuñjaraḥ৷৷
The mighty vanara saw around Lanka, trees like sarala, karnikara in full bloom, datepalms, priyala, muchulinda, kutaja, kethaka trees filled with fragrance priyangu, kadamba, so also flowering plants like saptachhada, asana, kovidara and karaveera fully loaded with flowers and buds. These trees were thronged by birds, with their branches shaken by the wind. Flocks of swans and waterfowls were found in ponds of different types. There were various pleasure groves with flowers in bloom and fruits of all seasons and varieties of water resorts and delightful gardens.
Sundara Kanda 2.14
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 14
समासाद्य च लक्ष्मीवान् लङ्कां रावणपालिताम्। परिखाभिः सपद्माभिः सोत्पलाभिरलङ्कृताम्।।
samāsādya ca lakṣmīvān laṅkāṅ rāvaṇapālitām. parikhābhiḥ sapadmābhiḥ sōtpalābhiralaṅkṛtām৷৷
Fortunate Hanuman having reached Lanka ruled by Ravana found it surrounded by moats full of blue lotuses, guarded by demons with frightening bows, in view of Sita abducted and kept there. It was protected by boundary walls inlaid with gold that great and beautiful city with buildings resembling the assembly of planets and whitewashed, elevated houses looking like autumnal clouds and well laid out streets decorated with garlands of banners and flag posts, rows of colourful creepers and festoons. The city of Lanka appeared like Amaravati, the city of gods.
Sundara Kanda 2.15
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 15
।। सीतापहरणार्थेन रावणेन सुरक्षिताम्। समन्ताद्विचरद्भिश्च राक्षसैरुग्रधन्विभिः।।
৷৷ sītāpaharaṇārthēna rāvaṇēna surakṣitām. samantādvicaradbhiśca rākṣasairugradhanvibhiḥ৷৷
Fortunate Hanuman having reached Lanka ruled by Ravana found it surrounded by moats full of blue lotuses, guarded by demons with frightening bows, in view of Sita abducted and kept there. It was protected by boundary walls inlaid with gold that great and beautiful city with buildings resembling the assembly of planets and whitewashed, elevated houses looking like autumnal clouds and well laid out streets decorated with garlands of banners and flag posts, rows of colourful creepers and festoons. The city of Lanka appeared like Amaravati, the city of gods.
Sundara Kanda 2.16
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 16
।। काञ्चनेनावृतां रम्यां प्राकारेण महापुरीम्। गृहैश्च ग्रहसंकाशैः शारदाम्बुदसन्निभैः।।
৷৷ kāñcanēnāvṛtāṅ ramyāṅ prākārēṇa mahāpurīm. gṛhaiśca grahasaṅkāśaiḥ śāradāmbudasannibhaiḥ৷৷
Fortunate Hanuman having reached Lanka ruled by Ravana found it surrounded by moats full of blue lotuses, guarded by demons with frightening bows, in view of Sita abducted and kept there. It was protected by boundary walls inlaid with gold that great and beautiful city with buildings resembling the assembly of planets and whitewashed, elevated houses looking like autumnal clouds and well laid out streets decorated with garlands of banners and flag posts, rows of colourful creepers and festoons. The city of Lanka appeared like Amaravati, the city of gods.
Sundara Kanda 2.17
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 17
।। पाण्डुराभिः प्रतोलीभिरुच्चाभिरभिसंवृताम्। अट्टालकशताकीर्णां पताकाध्वजमालिनीम्।।
৷৷ pāṇḍurābhiḥ pratōlībhiruccābhirabhisaṅvṛtām. aṭṭālakaśatākīrṇāṅ patākādhvajamālinīm৷৷
Fortunate Hanuman having reached Lanka ruled by Ravana found it surrounded by moats full of blue lotuses, guarded by demons with frightening bows, in view of Sita abducted and kept there. It was protected by boundary walls inlaid with gold that great and beautiful city with buildings resembling the assembly of planets and whitewashed, elevated houses looking like autumnal clouds and well laid out streets decorated with garlands of banners and flag posts, rows of colourful creepers and festoons. The city of Lanka appeared like Amaravati, the city of gods.
Sundara Kanda 2.18
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 18
।। तोरणैः काञ्चनैर्दिव्यैर्लतापङ्त्किविचित्रितैः। ददर्श हनुमान् लङ्कां दिवि देवपुरीं यथा।।
৷৷ tōraṇaiḥ kāñcanairdivyairlatāpaṅtkivicitritaiḥ. dadarśa hanumān laṅkāṅ divi dēvapurīṅ yathā৷৷
Fortunate Hanuman having reached Lanka ruled by Ravana found it surrounded by moats full of blue lotuses, guarded by demons with frightening bows, in view of Sita abducted and kept there. It was protected by boundary walls inlaid with gold that great and beautiful city with buildings resembling the assembly of planets and whitewashed, elevated houses looking like autumnal clouds and well laid out streets decorated with garlands of banners and flag posts, rows of colourful creepers and festoons. The city of Lanka appeared like Amaravati, the city of gods.
Sundara Kanda 2.19
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 19
गिरिमूर्ध्निं स्थितां लङ्कां पाण्डुरैर्भवनैः शुभैः। ददर्श स कपिश्रेष्ठः पुरमाकाशगं यथा।।
girimūrdhniṅ sthitāṅ laṅkāṅ pāṇḍurairbhavanaiḥ śubhaiḥ. dadarśa sa kapiśrēṣṭhaḥ puramākāśagaṅ yathā৷৷
The foremost among the vanaras, perched on top of the mountain saw the city of Lanka on the mountain with auspicious mansions as though touching the sky.
Sundara Kanda 2.20
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 20
पालितां राक्षसेन्द्रेण निर्मितां विश्वकर्मणा। प्लवमानमिवाकाशे ददर्श हनुमान् पुरीम्।।
pālitāṅ rākṣasēndrēṇa nirmitāṅ viśvakarmaṇā. plavamānamivākāśē dadarśa hanumān purīm৷৷
The city of Lanka, ruled by the lord of demons and built by Visvakarma looked as if it was a city floating in the sky.
Sundara Kanda 2.21
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 21
वप्रप्राकारजघनां विपुलाम्बुनवाम्बराम्। शतघ्नीशूलकेशान्तामट्टालकवतंसकाम्।।
vapraprākārajaghanāṅ vipulāmbunavāmbarām. śataghnīśūlakēśāntāmaṭṭālakavataṅsakām৷৷
Having reached the northern entrance of the city he started thinking that Visvakarma must have conceived Lanka as a lady with its ramparts as her hips and loins, moats filled with water as her robes, the spiked iron tridents as her locks of hair, and the tall towers as her her ear rings
Sundara Kanda 2.22
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 22
।। मनसेव कृतां लङ्कां निर्मितां विश्वकर्मणा। द्वारमुत्तरमासाद्य चिन्तयामास वानरः।।
৷৷ manasēva kṛtāṅ laṅkāṅ nirmitāṅ viśvakarmaṇā. dvāramuttaramāsādya cintayāmāsa vānaraḥ৷৷
Having reached the northern entrance of the city he started thinking that Visvakarma must have conceived Lanka as a lady with its ramparts as her hips and loins, moats filled with water as her robes, the spiked iron tridents as her locks of hair, and the tall towers as her her ear rings
Sundara Kanda 2.23
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 23
कैलासशिखरप्रख्यामालिखन्तीमिवाम्बरम्। डीयमानामिवाकाशमुच्छ्रितैर्भवनोत्तमैः।।
kailāsaśikharaprakhyāmālikhantīmivāmbaram. ḍīyamānāmivākāśamucchritairbhavanōttamaiḥ৷৷
Observing Lanka that resembled mount Kailas, with sky scrapers appearing as if flying, filled with dreadful demons and nagas protecting the city of Bhogavati (the city of Patala), unimaginably wellbuilt. It was once occupied by Kubera (half brother of Ravana). It was guarded by horrible demons holding tridents and spears in their hands. The city appeared like a cavern protected by venomous serpents with protruding fangs. Hanuman examined the high security of Lanka and looked at the ocean. He thought of the form of Ravana, a formidable enemy:
Sundara Kanda 2.24
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 24
।। सम्पूर्णां राक्षसैर्घोरैर्नागैर्भोगवतीमिव। अचिन्त्यां सुकृतां स्पष्टां कुबेराध्युषितां पुरा।।
৷৷ sampūrṇāṅ rākṣasairghōrairnāgairbhōgavatīmiva. acintyāṅ sukṛtāṅ spaṣṭāṅ kubērādhyuṣitāṅ purā৷৷
Observing Lanka that resembled mount Kailas, with sky scrapers appearing as if flying, filled with dreadful demons and nagas protecting the city of Bhogavati (the city of Patala), unimaginably wellbuilt. It was once occupied by Kubera (half brother of Ravana). It was guarded by horrible demons holding tridents and spears in their hands. The city appeared like a cavern protected by venomous serpents with protruding fangs. Hanuman examined the high security of Lanka and looked at the ocean. He thought of the form of Ravana, a formidable enemy:
Sundara Kanda 2.25
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 25
।। दंष्ट्रिभिर्बहुभिः शूरैः शूलपट्टसपाणिभिः। रक्षितां राक्षसैर्घोरैर्गुहामाशीविषैरिव।।
৷৷ daṅṣṭribhirbahubhiḥ śūraiḥ śūlapaṭṭasapāṇibhiḥ. rakṣitāṅ rākṣasairghōrairguhāmāśīviṣairiva৷৷
Observing Lanka that resembled mount Kailas, with sky scrapers appearing as if flying, filled with dreadful demons and nagas protecting the city of Bhogavati (the city of Patala), unimaginably wellbuilt. It was once occupied by Kubera (half brother of Ravana). It was guarded by horrible demons holding tridents and spears in their hands. The city appeared like a cavern protected by venomous serpents with protruding fangs. Hanuman examined the high security of Lanka and looked at the ocean. He thought of the form of Ravana, a formidable enemy:
Sundara Kanda 2.26
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 26
।। तस्याश्च महतीं गुप्तिं सागरं च निरीक्ष्य सः। रावणं च रिपुं घोरं चिन्तयामास वानरः।।
৷৷ tasyāśca mahatīṅ guptiṅ sāgaraṅ ca nirīkṣya saḥ. rāvaṇaṅ ca ripuṅ ghōraṅ cintayāmāsa vānaraḥ৷৷
Observing Lanka that resembled mount Kailas, with sky scrapers appearing as if flying, filled with dreadful demons and nagas protecting the city of Bhogavati (the city of Patala), unimaginably wellbuilt. It was once occupied by Kubera (half brother of Ravana). It was guarded by horrible demons holding tridents and spears in their hands. The city appeared like a cavern protected by venomous serpents with protruding fangs. Hanuman examined the high security of Lanka and looked at the ocean. He thought of the form of Ravana, a formidable enemy:
Sundara Kanda 2.27
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 27
आगत्यापीह हरयो भविष्यन्ति निरर्थकाः। न हि युद्धेन वै लङ्का शक्या जेतुं सुरैरपि।।
āgatyāpīha harayō bhaviṣyanti nirarthakāḥ. na hi yuddēna vai laṅkā śakyā jētuṅ surairapi৷৷
'It is not possible for monkeys to come here and even if they do, it is no use. Lanka is invincible even to the gods in war.
Sundara Kanda 2.28
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 28
इमां तु विषमां दुर्गां लङ्कां रावणपालिताम्। प्राप्यापि स महाबाहुः किं करिष्यति राघवः।।
imāṅ tu viṣamāṅ durgāṅ laṅkāṅ rāvaṇapālitām. prāpyāpi sa mahābāhuḥ kiṅ kariṣyati rāghavaḥ৷৷
'What will Rama the mighty armed hero do even after reaching this formidable city of Lanka ruled by Ravana?
Sundara Kanda 2.29
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 29
अवकाशो नसान्त्वस्य राक्षसेष्वभिगम्यते। न दानस्य न भेदस्य नैव युद्धस्य दृश्यते।।
avakāśō nasāntvasya rākṣasēṣvabhigamyatē. na dānasya na bhēdasya naiva yuddhasya dṛśyatē৷৷
'There is no scope for reconciliation with the demons. It is not possible to win over them with gifts. They cannot be divided by dissension. There is no scope for war.
Sundara Kanda 2.30
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 30
चतुर्णामेव हि गतिर्वानराणां महात्मनाम्। वालिपुत्रस्य नीलस्य मम राज्ञश्च धीमतः।।
caturṇāmēva hi gatirvānarāṇāṅ mahātmanām. vāliputrasya nīlasya mama rājñaśca dhīmataḥ৷৷
'Only four great monkeys can have access to this place. They are Angada the son of Vali, Nila, Sugriva, the wise king of monkeys and myself.
Sundara Kanda 2.31
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 31
यावज्जानामि वैदेहीं यदि जीवति वा न वा। तत्रैव चिन्तयिष्यामि दृष्ट्वा तां जनकात्मजाम्।।
yāvajjānāmi vaidēhīṅ yadi jīvati vā na vā. tatraiva cintayiṣyāmi dṛṣṭvā tāṅ janakātmajām৷৷
'Whether Janaka's daughter, Vaidehi is alive or not is not known. After seeing her I shall think over'.
Sundara Kanda 2.32
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 32
ततः स चिन्तयामास मुहूर्तं कपिकुञ्जरः। गिरिशृङ्गे स्थितस्तस्मिन् रामस्याभ्युदये रतः।।
tataḥ sa cintayāmāsa muhūrtaṅ kapikuñjaraḥ. giriśṛṅgē sthitastasmin rāmasyābhyudayē rataḥ৷৷
Standing on the mountain, the elephant among monkeys pondered for a while on the means of finding Sita, in which lay the welfare of Rama.
Sundara Kanda 2.33
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 33
अनेन रूपेण मया न शक्या रक्षसां पुरी। प्रवेष्टुं राक्षसैर्गुप्ता क्रूरैर्बलसमन्वितैः।।
anēna rūpēṇa mayā na śakyā rakṣasāṅ purī. pravēṣṭuṅ rākṣasairguptā krūrairbalasamanvitaiḥ৷৷
'I shall not be able in my present form to enter the city guarded by fierce and powerful demons.
Sundara Kanda 2.34
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 34
उग्रौजसो महावीर्या बलवन्तश्च राक्षसाः। वञ्चनीया मया सर्वे जानकीं परिमार्गता।।
ugraujasō mahāvīryā balavantaśca rākṣasāḥ. vañcanīyā mayā sarvē jānakīṅ parimārgatā৷৷
"All these mighty ogres with extraordinary energy and great prowess are to be cheated by me while engaged in the search of Seetha".
Sundara Kanda 2.35
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 35
लक्ष्यालक्ष्येण रूपेण रात्रौ लङ्का पुरी मया। प्रवेष्टुं प्राप्तकालं मे कृत्यं साधयितुं महत्।।
lakṣyālakṣyēṇa rūpēṇa rātrau laṅkā purī mayā. pravēṣṭuṅ prāptakālaṅ mē kṛtyaṅ sādhayituṅ mahat৷৷
'To accomplish this great task I will have to assume an inconspicious form and enter the city of Lanka in the night as that is the appropriate time.
Sundara Kanda 2.36
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 36
तां पुरीं तादृशीं दृष्ट्वा दुराधर्षां सुरासुरैः। हनुमान् चिन्तयामास विनिश्चित्य मुहुर्मुहुः।।
tāṅ purīṅ tādṛśīṅ dṛṣṭvā durādharṣāṅ surāsuraiḥ. hanumān cintayāmāsa viniścitya muhurmuhuḥ৷৷
'Looking at the city, unassailable even to gods and demons, Hanuman sighed again and again thinking:
Sundara Kanda 2.37
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 37
केनोपायेन पश्येयं मैथिलीं जनकात्मजाम्। अदृष्टो राक्षसेन्द्रेण रावणेन दुरात्मना।।
kēnōpāyēna paśyēyaṅ maithilīṅ janakātmajām. adṛṣṭō rākṣasēndrēṇa rāvaṇēna durātmanā৷৷
'By what means can I find Mythili, daughter of Janaka, without being noticed by the evilminded Ravana, the lord of demons?
Sundara Kanda 2.38
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 38
न विनश्येत्कथं कार्यं रामस्य विदितात्मनः। एकामेकश्च वश्येयं रहिते जनकात्मजाम्।।
na vinaśyētkathaṅ kāryaṅ rāmasya viditātmanaḥ. ēkāmēkaśca vaśyēyaṅ rahitē janakātmajām৷৷
'How can the purpose of Rama, a noble soul be not spoilt? I may have a private audience with the daughter of Janaka.
Sundara Kanda 2.39
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 39
भूताश्चार्था विपद्यन्ते देशकालविरोधिताः। विक्लबं दूतमासाद्य तमः सूर्योदये यथा।।
bhūtāścārthā vipadyantē dēśakālavirōdhitāḥ. viklabaṅ dūtamāsādya tamaḥ sūryōdayē yathā৷৷
'Just as darkness disappears at Sunrise, wellplanned strategies also fail at the hands of a thoughtless messenger when they are set in opposition to proper time and place.
Sundara Kanda 2.40
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 40
अर्थानर्थान्तरे बुद्धिर्निश्चितापि न शोभते। घातयन्ति हि कार्याणि दूताः पण्डितमानिनः।।
arthānarthāntarē buddhirniścitāpi na śōbhatē. ghātayanti hi kāryāṇi dūtāḥ paṇḍitamāninaḥ৷৷
'Even though messengers are not intelligent, they think themselves clever and capable. They act foolishly, swerve from proper course of action and fail in their effort.
Sundara Kanda 2.41
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 41
न विनश्येत्कथं कार्यं वैक्लब्यं न कथं भवेत्। लङ्घनं च समुद्रस्य कथं नु न वृथा भवेत्।।
na vinaśyētkathaṅ kāryaṅ vaiklabyaṅ na kathaṅ bhavēt. laṅghanaṅ ca samudrasya kathaṅ nu na vṛthā bhavēt৷৷
'How should the task be performed? How to avoid impetuousness? How can my purpose of crossing the ocean be not wasted?
Sundara Kanda 2.42
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 42
मयि दृष्टे तु रक्षोभी रामस्य विदितात्मनः। भवेद्व्यर्थमिदं कार्यं रावणानर्थमिच्छतः।।
mayi dṛṣṭē tu rakṣōbhī rāmasya viditātmanaḥ. bhavēdvyarthamidaṅ kāryaṅ rāvaṇānarthamicchataḥ৷৷
'If I am seen by the demons, the plan of Rama, possessor of selfknowledge, to kill Ravana, will be wasted.
Sundara Kanda 2.43
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 43
न हि शक्यं क्वचित् स्थातुमविज्ञातेन राक्षसैः। अपि राक्षसरूपेण किमुतान्येन केनचित्।।
na hi śakyaṅ kvacit sthātumavijñātēna rākṣasaiḥ. api rākṣasarūpēṇa kimutānyēna kēnacit৷৷
'It is difficult to stay with the demon anywhere here even in the disguise of a demon without being identified. It will not be possible to remain unidentified even by assuming any other form.
Sundara Kanda 2.44
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 44
वायुरप्यत्र नाज्ञातश्चरेदिति मतिर्मम। न ह्य स्त्यविदितं किञ्चिद्राक्षसानां बलीयसाम्।।
vāyurapyatra nājñātaścarēditi matirmama. na hya styaviditaṅ kiñcidrākṣasānāṅ balīyasām৷৷
'I think even the wind who has no form cannot move here without being detected. Nothing escapes the notice of powerful demons. There is nothing unknown to them.
Sundara Kanda 2.45
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 45
इहाहं यदि तिष्ठामि स्वेन रूपेण संवृतः। विनाशमुपयास्यामि भर्तुरर्थश्च हीयते।।
ihāhaṅ yadi tiṣṭhāmi svēna rūpēṇa saṅvṛtaḥ. vināśamupayāsyāmi bharturarthaśca hīyatē৷৷
'I will surely meet with death if I hide here in my original form and my master's mission also will be spoilt.
Sundara Kanda 2.46
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 46
तदहं स्वेन रूपेण रजन्यां ह्रस्वतां गतः। लङ्कामभिपतिष्यामि राघवस्यार्थसिद्धये।।
tadahaṅ svēna rūpēṇa rajanyāṅ hrasvatāṅ gataḥ. laṅkāmabhipatiṣyāmi rāghavasyārthasiddhayē৷৷
'Therefore I shall transform myself into a tiny form and jump about the city of Lanka during night time in order to accomplish Raghava's purpose.
Sundara Kanda 2.47
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 47
रावणस्य पुरीं रात्रौ प्रविश्य सुदुरासदाम्। विचिन्वन् भवनं सर्वं द्रक्ष्यामि जनकात्मजाम्।।
rāvaṇasya purīṅ rātrau praviśya sudurāsadām. vicinvan bhavanaṅ sarvaṅ drakṣyāmi janakātmajām৷৷
'Entering by night the inaccessible city of Ravana, I shall search all over the palace and find Sita'.
Sundara Kanda 2.48
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 48
इति सञ्चिन्त्य हनुमान् सूर्यस्यास्तमयं कपिः। आचकाङ्क्षे तदा वीरो वैदेह्या दर्शनोत्सुकः।।
iti sañcintya hanumān sūryasyāstamayaṅ kapiḥ. ācakāṅkṣē tadā vīrō vaidēhyā darśanōtsukaḥ৷৷
Having planned in that manner the heroic Hanuman keen to see Sita waited for the Sunset.
Sundara Kanda 2.49
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 49
सूर्ये चास्तं गते रात्रौ देहं सङ्क्षिप्य मारुतिः। पृषदंशकमात्रः सन् बभूवाद्भुतदर्शनः।।
sūryē cāstaṅ gatē rātrau dēhaṅ saṅkṣipya mārutiḥ. pṛṣadaṅśakamātraḥ san babhūvādbhutadarśanaḥ৷৷
When Sun set, Maruti, the son of the Windgod, reduced himself at night to the small size of a cat, wonderful to behold.
Sundara Kanda 2.50
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 50
प्रदोषकाले हनुमांस्तूर्णमुत्प्लुत्य वीर्यवान्। प्रविवेश पुरीं रम्यां सुविभक्तमहापथाम्।।
pradōṣakālē hanumāṅstūrṇamutplutya vīryavān. pravivēśa purīṅ ramyāṅ suvibhaktamahāpathām৷৷
As soon as dusk had set in, courageous Hanuman jumped in and entered the well laidout royal path of the beautiful city.
Sundara Kanda 2.51
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 51
प्रासादमालाविततां स्तम्भैः काञ्चनराजतैः। शातकुम्भमयैर्जालैर्गन्थर्वनगरोपमाम्।।
prāsādamālāvitatāṅ stambhaiḥ kāñcanarājataiḥ. śātakumbhamayairjālairgantharvanagarōpamām৷৷
Hanuman saw the city stretched with rows of buildings all over,with seven or eight storied mansions, which had pillars of gold and silver, windows with fretwork of gold, inlaid with crystals, floors decorated with gold, resembling the grand city of gandharvas.
Sundara Kanda 2.52
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 52
।। सप्तभौमाष्टभौमैश्च स ददर्श महापुरीम्। तलैः स्फाटिकसंकीर्णैः कार्तस्वरविभूषितैः।।
৷৷ saptabhaumāṣṭabhaumaiśca sa dadarśa mahāpurīm. talaiḥ sphāṭikasaṅkīrṇaiḥ kārtasvaravibhūṣitaiḥ৷৷
Hanuman saw the city stretched with rows of buildings all over,with seven or eight storied mansions, which had pillars of gold and silver, windows with fretwork of gold, inlaid with crystals, floors decorated with gold, resembling the grand city of gandharvas.
Sundara Kanda 2.53
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 53
वैडूर्यमणिचित्रैश्च मुक्ताजालविभूषितैः। तलैः शुशुभिरे तानि भवनान्यत्र रक्षसाम्।।
vaiḍūryamaṇicitraiśca muktājālavibhūṣitaiḥ. talaiḥ śuśubhirē tāni bhavanānyatra rakṣasām৷৷
Inlaid with precious gems and fretwork, and ornamented with pearls, the mansions of demons looked splendid.
Sundara Kanda 2.54
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 54
काञ्चनानि च चित्राणि तोरणानि च रक्षसाम्। लङ्कामुद्योतयामासुः सर्वतः समलङ्कृताम्।।
kāñcanāni ca citrāṇi tōraṇāni ca rakṣasām. laṅkāmudyōtayāmāsuḥ sarvataḥ samalaṅkṛtām৷৷
The golden archways of the demon were colourful. They illuminated the well decorated Lanka from all sides.
Sundara Kanda 2.55
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 55
अचिन्त्यामद्भुताकारां दृष्टवा लङ्कां महाकपिः। आसीद्विषण्णो हृष्टश्च वैदेह्या दर्शनोत्सुकः।।
acintyāmadbhutākārāṅ dṛṣṭavā laṅkāṅ mahākapiḥ. āsīdviṣaṇṇō hṛṣṭaśca vaidēhyā darśanōtsukaḥ৷৷
Beholding Lanka of unimaginable, wonderful glory, the great monkey keen to see Sita became sad as well as elated at once (He did not know how to find Sita in that city and felt sad. But he was also elated that he was going to meet her at any cost.)
Sundara Kanda 2.56
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 56
स पाण्डुराविद्धविमानमालिनीं महार्हजाम्बूनदजालतोरणाम्। यशस्विनीं रावणबाहुपालितां क्षपाचरैर्भीमबलैः समावृताम्।।
sa pāṇḍurāviddhavimānamālinīṅ mahārhajāmbūnadajālatōraṇām. yaśasvinīṅ rāvaṇabāhupālitāṅ kṣapācarairbhīmabalaiḥ samāvṛtām৷৷
He found that famed place with a garland of tall, white mansions, conspicuous with archways latticed with gold strings, protected by mighty Ravana and surrounded by terrific demons.
Sundara Kanda 2.57
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 57
चन्द्रोऽपि साचिव्यमिवास्य कुर्वंस्तारागणैर्मध्यगतो विराजन्। ज्योत्स्नावितानेन वितत्य लोक मुत्तिष्ठते नैकसहस्ररश्मि:।।
candrō.pi sācivyamivāsya kurvaṅstārāgaṇairmadhyagatō virājan. jyōtsnāvitānēna vitatya lōka muttiṣṭhatē naikasahasraraśmi:৷৷
Even the Moon rose with thousands of rays in the centre of multitudes of stars overspreading and illumining the world with a canopy of bright beams, as if to render ministerial help to Hanuman.
Sundara Kanda 2.58
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 2 · Verse 58
शङ्खप्रभं क्षीरमृणालवर्ण मुद्गच्छमानं व्यवभासमानम्। ददर्श चन्द्रं स हरिप्रवीरः पोप्लूयमानं सरसीव हंसम्।।
śaṅkhaprabhaṅ kṣīramṛṇālavarṇa mudgacchamānaṅ vyavabhāsamānam. dadarśa candraṅ sa haripravīraḥ pōplūyamānaṅ sarasīva haṅsam৷৷
The heroic vanara saw the rising Moon flitting in and out shining like a fresh white conch, in the colour of milk and lotus stalks, bright like a swan floating in the lakelike sky. इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे द्वितीयस्सर्गः।। Thus ends the second sarga of Sundarakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.