स तस्य मध्ये भवनस्य मारुति र्लतागृहांश्चित्रगृहान्निशागृहान्। जगाम सीतां प्रति दर्शनोत्सुको न चैव तां पश्यति चारुदर्शनाम्।।

sa tasya madhyē bhavanasya māruti- rlatāgṛhāṅścitragṛhānniśāgṛhān. jagāma sītāṅ prati darśanōtsukō na caiva tāṅ paśyati cārudarśanām৷৷

स चिन्तयामास ततो महाकपिः प्रियामपश्यन्रघुनन्दनस्य ताम्। ध्रुवं हि सीता म्रियते यथा न मे विचिन्वतो दर्शनमेति मैथिली।।

sa cintayāmāsa tatō mahākapiḥ priyāmapaśyanraghunandanasya tām. dhruvaṅ hi sītā mriyatē yathā na mē vicinvatō darśanamēti maithilī৷৷

सा राक्षसानां प्रवरेण जानकी स्वशीलसंरक्ष्णतत्परा सती। अनेन नूनं प्रति दुष्टकर्मणा हता भवेदार्यपथे परे स्थिता।।

sā rākṣasānāṅ pravarēṇa jānakī svaśīlasaṅrakṣṇatatparā satī. anēna nūnaṅ prati duṣṭakarmaṇā hatā bhavēdāryapathē parē sthitā৷৷

विरूपरूपा विकृता विवर्चसो महानना दीर्घविरूपदर्शनाः। समीक्ष्य सा राक्षसराजयोषितो भयाद्विनष्टा जनकेश्वरात्मजा।।

virūparūpā vikṛtā vivarcasō mahānanā dīrghavirūpadarśanāḥ. samīkṣya sā rākṣasarājayōṣitō bhayādvinaṣṭā janakēśvarātmajā৷৷

सीतामदृष्ट्वा ह्यनवाप्य पौरुषं विहृत्य कालं सह वानरैश्चिरम्। न मेऽस्ति सुग्रीवसमीपगा गतिः सुतीक्ष्णदण्डो बलवांश्च वानरः।।

sītāmadṛṣṭvā hyanavāpya pauruṣaṅ vihṛtya kālaṅ saha vānaraiściram. na mē.sti sugrīvasamīpagā gatiḥ sutīkṣṇadaṇḍō balavāṅśca vānaraḥ৷৷

दृष्टमन्तःपुरं सर्वं दृष्टा रावणयोषितः। न सीता दृश्यते साध्वीवृथा जातो मम श्रमः।।

dṛṣṭamantaḥpuraṅ sarvaṅ dṛṣṭā rāvaṇayōṣitaḥ. na sītā dṛśyatē sādhvīvṛthā jātō mama śramaḥ৷৷

किं नु मां वानराः सर्वे गतं वक्ष्यन्ति सङ्गताः। गत्वा तत्र त्वया वीर किं कृतं तद्वदस्व नः।।

kiṅ nu māṅ vānarāḥ sarvē gataṅ vakṣyanti saṅgatāḥ. gatvā tatra tvayā vīra kiṅ kṛtaṅ tadvadasva naḥ৷৷

अदृष्ट्वा किं प्रवक्ष्यामि तामहं जनकात्मजाम्। ध्रुवं प्रायमुपैष्यन्ति कालस्य व्यतिवर्तने।।

adṛṣṭvā kiṅ pravakṣyāmi tāmahaṅ janakātmajām. dhruvaṅ prāyamupaiṣyanti kālasya vyativartanē৷৷

किं वा वक्ष्यति वृद्धश्च जाम्बवानाङ्गदश्च सः। गतं पारं समुद्रस्य वानराश्च समागताः।।

kiṅ vā vakṣyati vṛddhaśca jāmbavānāṅgadaśca saḥ. gataṅ pāraṅ samudrasya vānarāśca samāgatāḥ৷৷

अनिर्वेदः श्रियो मूलमनिर्वेदः परं सुखम्। अनिर्वेदो हि सततं सर्वार्थेषु प्रवर्तकः।।

anirvēdaḥ śriyō mūlamanirvēdaḥ paraṅ sukham. anirvēdō hi satataṅ sarvārthēṣu pravartakaḥ৷৷

करोति सफलं जन्तोः कर्म यत्तत्करोति सः। तस्मादनिर्वेदकृतं यत्नं चेष्टेऽहमुत्तमम्।।

karōti saphalaṅ jantōḥ karma yattatkarōti saḥ. tasmādanirvēdakṛtaṅ yatnaṅ cēṣṭē.hamuttamam৷৷

आपानशाला विचितास्तथा पुष्पगृहाणि च।।

āpānaśālā vicitāstathā puṣpagṛhāṇi ca৷৷

।। चित्रशालाश्च विचिता भूयः क्रीडागृहाणि च। निष्कुटान्तररथ्याश्च विमानानि च सर्वशः।।

৷৷ citraśālāśca vicitā bhūyaḥ krīḍāgṛhāṇi ca. niṣkuṭāntararathyāśca vimānāni ca sarvaśaḥ৷৷

इति सञ्चिन्त्य भूयोऽपि विचेतुमुपचक्रमे। भूमीगृहांश्चैत्यगृहान् गृहातिगृहकानपि।।

iti sañcintya bhūyō.pi vicētumupacakramē. bhūmīgṛhāṅścaityagṛhān gṛhātigṛhakānapi৷৷

उत्पतन्निष्पतंश्चापि तिष्ठन्गच्छन् पुनः पुनः। अपावृण्वंश्च द्वाराणि कवाटान्यवघाटयन्।।

utpatanniṣpataṅścāpi tiṣṭhangacchan punaḥ punaḥ. apāvṛṇvaṅśca dvārāṇi kavāṭānyavaghāṭayan৷৷

।। प्रविशन्निष्पतंश्चापि प्रपतन्नुत्पतन्नपि। सर्वमप्यवकाशं स विचचार महाकपिः।।

৷৷ praviśanniṣpataṅścāpi prapatannutpatannapi. sarvamapyavakāśaṅ sa vicacāra mahākapiḥ৷৷

चतुरङ्गुलमात्रोऽपि नावकाशः स विद्यते। रावणान्तःपुरे तस्मिन् यं कपिर्न जगाम सः।।

caturaṅgulamātrō.pi nāvakāśaḥ sa vidyatē. rāvaṇāntaḥpurē tasmin yaṅ kapirna jagāma saḥ৷৷

प्राकारान्तररथ्याश्च वेदिकाश्चैत्यसंश्रयाः। दीर्घिकाः पुष्करिण्यश्च सर्वं तेनावलोकितम्।।

prākārāntararathyāśca vēdikāścaityasaṅśrayāḥ. dīrghikāḥ puṣkariṇyaśca sarvaṅ tēnāvalōkitam৷৷

राक्षस्यो विविधाकारा विरूपा विकृतास्तथा। दृष्टा हनुमता तत्र न तु सा जनकात्मजा।।

rākṣasyō vividhākārā virūpā vikṛtāstathā. dṛṣṭā hanumatā tatra na tu sā janakātmajā৷৷

रूपेणाप्रतिमा लोके वरा विद्याधरस्त्रियः। दृष्टा हनुमता तत्र न तु राघवनन्दिनी।।

rūpēṇāpratimā lōkē varā vidyādharastriyaḥ. dṛṣṭā hanumatā tatra na tu rāghavanandinī৷৷

नागकन्या वरारोहाः पूर्णचन्र्दनिभाननाः। दृष्टा हनुमता तत्र न तु सीता सुमध्यमा।।

nāgakanyā varārōhāḥ pūrṇacanrdanibhānanāḥ. dṛṣṭā hanumatā tatra na tu sītā sumadhyamā৷৷

प्रमथ्य राक्षसेन्द्रेण नागकन्या बलाद्धृताः। दृष्टा हनुमता तत्र न सा जनकनन्दिनी।।

pramathya rākṣasēndrēṇa nāgakanyā balāddhṛtāḥ. dṛṣṭā hanumatā tatra na sā janakanandinī৷৷

सोऽपश्यंस्तां महाबाहुः पश्यंश्चान्या वरस्त्रियः। विषसाद मुहुर्धीमान् हनुमान् मारुतात्मजः।।

sō.paśyaṅstāṅ mahābāhuḥ paśyaṅścānyā varastriyaḥ. viṣasāda muhurdhīmān hanumān mārutātmajaḥ৷৷

उद्योगं वानरेन्द्राणां प्लवनं सागरस्य च। व्यर्थं वीक्ष्यानिलसुतश्चिन्तां पुनरुपागमत्।।

udyōgaṅ vānarēndrāṇāṅ plavanaṅ sāgarasya ca. vyarthaṅ vīkṣyānilasutaścintāṅ punarupāgamat৷৷

अवतीर्य विमानाच्च हनुमान् मारुतात्मजः। चिन्तामुपजगामाथ शोकोपहतचेतनः।।

avatīrya vimānācca hanumān mārutātmajaḥ. cintāmupajagāmātha śōkōpahatacētanaḥ৷৷