गतेषु वानरेन्द्रेषु रामस्सुग्रीवमब्रवीत्। कथं भवान्विजानीते सर्वं वै मण्डलं भुवः।।

gatēṣu vānarēndrēṣu rāmassugrīvamabravīt. kathaṅ bhavānvijānītē sarvaṅ vai maṇḍalaṅ bhuvaḥ৷৷

सुग्रीवस्तु ततो राममुवाच प्रणतात्मवान्। श्रूयतां सर्वमाख्यास्ये विस्तरेण नरर्षभ।।

sugrīvastu tatō rāmamuvāca praṇatātmavān. śrūyatāṅ sarvamākhyāsyē vistarēṇa nararṣabha!৷৷

यदा तु दुन्दुभिं नाम दानवं महिषाकृतिम्। परिकालयते वाली मलयं प्रति पर्वतम्।।

yadā tu dundubhiṅ nāma dānavaṅ mahiṣākṛtim. parikālayatē vālī malayaṅ prati parvatam৷৷

।। तदा विवेश महिषो मलयस्य गुहां प्रति। विवेश वाली तत्रापि मलयं तज्जिघांसया।।

৷৷ tadā vivēśa mahiṣō malayasya guhāṅ prati. vivēśa vālī tatrāpi malayaṅ tajjighāṅsayā৷৷

ततोऽहं तत्र निक्षिप्तो गुहाद्वारि विनीतवत्। न च निष्क्रामते वाली तदा संवत्सरे गते

tatō.haṅ tatra nikṣiptō guhādvāri vinītavat. na ca niṣkrāmatē vālī tadā saṅvatsarē gatē

ततः क्षतजवेगेन आपुपूरे तदा बिलम्। तदहं विस्मितो दृष्ट्वा भ्रातृशोकविषार्दितः।।

tataḥ kṣatajavēgēna āpupūrē tadā bilam. tadahaṅ vismitō dṛṣṭvā bhrātṛśōkaviṣārditaḥ৷৷

अथाऽहं कृतबुद्धिस्तु सुव्यक्तं निहतो गुरुः। शिला पर्वतसङ्काशा बिलद्वारि मया कृता।।

athā.haṅ kṛtabuddhistu suvyaktaṅ nihatō guruḥ. śilā parvatasaṅkāśā biladvāri mayā kṛtā৷৷

ततोऽहमागां किष्किन्धां निराशस्तस्य जीविते।।

tatō.hamāgāṅ kiṣkindhāṅ nirāśastasya jīvitē৷৷

।। राज्यं च सुमहत्प्राप्य तारया रुमया सह। मित्रैश्च सहितस्तत्र वसामि विगतज्वरः।।

৷৷ rājyaṅ ca sumahatprāpya tārayā rumayā saha. mitraiśca sahitastatra vasāmi vigatajvaraḥ৷৷

आजगाम ततो वाली हत्वा तं दानवर्षभम्। ततोऽहमददां राज्यं गौरवाद्भययन्त्रितः।।

ājagāma tatō vālī hatvā taṅ dānavarṣabham. tatō.hamadadāṅ rājyaṅ gauravādbhayayantritaḥ৷৷

स मां जिघांसुर्दुष्टात्मा वाली प्रव्यथितेन्द्रियः। परिकालयते क्रोधाद्धावन्तं सचिवैस्सह।।

sa māṅ jighāṅsurduṣṭātmā vālī pravyathitēndriyaḥ. parikālayatē krōdhāddhāvantaṅ sacivaissaha৷৷

ततोऽहं वालिना तेन साऽनुबद्धः प्रधावितः। नदीश्च विविधाः पश्यन्वनानि नगराणि च।।

tatō.haṅ vālinā tēna sā.nubaddhaḥ pradhāvitaḥ. nadīśca vividhāḥ paśyanvanāni nagarāṇi ca৷৷

आदर्शतलसङ्काशा ततो वै पृथिवी मया। अलातचक्रप्रतिमा दृष्टा गोष्पदवत्तदा।।

ādarśatalasaṅkāśā tatō vai pṛthivī mayā. alātacakrapratimā dṛṣṭā gōṣpadavattadā৷৷

पूर्वां दिशं ततो गत्वा पश्यामि विविधान् द्रुमान्। पर्वतन्श्च नदी रम्यास्सरांसि विविधानि च।।

pūrvāṅ diśaṅ tatō gatvā paśyāmi vividhān drumān. parvatanśca nadī ramyāssarāṅsi vividhāni ca৷৷

उदयं तत्र पश्यामि पर्वतं धातुमण्डितम्। क्षीरोदं सागरं चैव नित्यमप्सरसालयम्।।

udayaṅ tatra paśyāmi parvataṅ dhātumaṇḍitam. kṣīrōdaṅ sāgaraṅ caiva nityamapsarasālayam৷৷

परिकालयमानस्तु वालिनाऽभिद्रुत स्तदा। पुनरावृत्य सहसा प्रस्थितोऽहं तदा विभो।।

parikālayamānastu vālinā.bhidruta stadā. punarāvṛtya sahasā prasthitō.haṅ tadā vibhō!৷৷

पुनरावर्तमानस्तु वालिनाऽभिद्रुतोद्रुतम्। दिशस्तस्यास्ततो भूयः प्रस्थितो दक्षिणां दिशम्। विन्ध्यपादपसङ्कीर्णां चन्दनद्रुमशोभिताम्।।

punarāvartamānastu vālinā.bhidrutōdrutam. diśastasyāstatō bhūyaḥ prasthitō dakṣiṇāṅ diśam. vindhyapādapasaṅkīrṇāṅ candanadrumaśōbhitām৷৷

द्रुमशैलांस्ततः पश्यन्भूयो दक्षिणतोऽपराम्। पश्चिमां च दिशं प्राप्ता वालिना समभिद्रुतः।।

drumaśailāṅstataḥ paśyanbhūyō dakṣiṇatō.parām. paścimāṅ ca diśaṅ prāptā vālinā samabhidrutaḥ৷৷

सम्पश्यन्विविधान्देशानस्तं च गिरिसत्तमम्। प्राप्य चास्तं गिरिश्रेष्ठमुत्तरां सम्प्रधावितः।।

sampaśyanvividhāndēśānastaṅ ca girisattamam. prāpya cāstaṅ giriśrēṣṭhamuttarāṅ sampradhāvitaḥ৷৷

हिमवन्तं च मेरुं च समुद्रं च तथोत्तरम्। यदा न विन्दं शरणं वालिना समभिद्रुतः।।

himavantaṅ ca mēruṅ ca samudraṅ ca tathōttaram. yadā na vindaṅ śaraṇaṅ vālinā samabhidrutaḥ৷৷

इदानीं मे स्मृतं राजन्यथा वाली हरीश्वरः।।

idānīṅ mē smṛtaṅ rājanyathā vālī harīśvaraḥ৷৷

।। मतङ्गेन तदा शप्तो ह्यस्मिन्नाश्रममण्डले। प्रविशेद्यदि वै वाली मूर्धाऽस्य शतधा भवेत्।।

৷৷ mataṅgēna tadā śaptō hyasminnāśramamaṇḍalē. praviśēdyadi vai vālī mūrdhā.sya śatadhā bhavēt৷৷

ततः पर्वतमासाद्य ऋष्यमूकं नृपात्मज।।

tataḥ parvatamāsādya ṛṣyamūkaṅ nṛpātmaja!৷৷

एवं मया तदा राजन्प्रत्यक्षमुपलक्षितम्।।

ēvaṅ mayā tadā rājanpratyakṣamupalakṣitam৷৷