ततस्समुपजिघ्रन्ती कपिराजस्य तन्मुखम्। पतिं लोकाच्च्युतं तारा मृतं वचनमब्रवीत्

tatassamupajighrantī kapirājasya tanmukham. patiṅ lōkāccyutaṅ tārā mṛtaṅ vacanamabravīt

शेषे त्वं विषमे दुःखमकृत्वा वचनं मम। उपलोपचिते वीर सुदुःखे वसुधातले

śēṣē tvaṅ viṣamē duḥkhamakṛtvā vacanaṅ mama. upalōpacitē vīra! suduḥkhē vasudhātalē

मत्तः प्रियतरा नूनं वानरेन्द्र मही तव। शेषे हि तां परिष्वज्य मां च न प्रतिभाषसे

mattaḥ priyatarā nūnaṅ vānarēndra! mahī tava. śēṣē hi tāṅ pariṣvajya māṅ ca na pratibhāṣasē

सुग्रीवस्य वशं प्राप्तो विधिरेषभवत्यहो। सुग्रीव एव विक्रान्तो वीर साहसिकप्रिय

sugrīvasya vaśaṅ prāptō vidhirēṣabhavatyahō. sugrīva ēva vikrāntō vīra! sāhasikapriya!

ऋक्षवानरमुख्यास्त्वां बलिनः पर्युपासते। एषां विलपितं कृच्छ्रमङ्गदस्य च शोचतः

ṛkṣavānaramukhyāstvāṅ balinaḥ paryupāsatē. ēṣāṅ vilapitaṅ kṛcchramaṅgadasya ca śōcataḥ

इदं तच्छूरशयनं यत्र शेषे हतो युधि। शायिता निहता यत्र त्वयैव रिपवः पुरा

idaṅ tacchūraśayanaṅ yatra śēṣē hatō yudhi. śāyitā nihatā yatra tvayaiva ripavaḥ purā

विशुद्धसत्त्वाभिजन प्रिययुद्ध मम प्रिय। मामनाथां विहायैकां गतस्त्वमसि मानद

viśuddhasattvābhijana priyayuddha mama priya. māmanāthāṅ vihāyaikāṅ gatastvamasi mānada

शूराय न प्रदातव्या कन्या खलु विपश्चिता। शूरभार्यां हतां पश्य सद्यो मां विधवां कृताम्

śūrāya na pradātavyā kanyā khalu vipaścitā. śūrabhāryāṅ hatāṅ paśya sadyō māṅ vidhavāṅ kṛtām

अवभग्नश्च मे मानो भग्ना मे शाश्वती गतिः

avabhagnaśca mē mānō bhagnā mē śāśvatī gatiḥ

अश्मसारमयं नूनमिदं मे हृदयं दृढम्

aśmasāramayaṅ nūnamidaṅ mē hṛdayaṅ dṛḍham

सुहृच्चैव हि भर्ता च प्रकृत्या मम च प्रियः। आहवे च पराक्रान्तश्शूरः पञ्चत्वमागतः

suhṛccaiva hi bhartā ca prakṛtyā mama ca priyaḥ. āhavē ca parākrāntaśśūraḥ pañcatvamāgataḥ

पतिहीना तु या नारी कामं भवतु पुत्रिणी। धनधान्यैस्सुपूर्णाऽपि विधवेत्युच्यते बुधैः

patihīnā tu yā nārī kāmaṅ bhavatu putriṇī. dhanadhānyaissupūrṇā.pi vidhavētyucyatē budhaiḥ

स्वगात्रप्रभवे वीर शेषे रुधिरमण्डले। क्रिमिरागपरिस्तोमे त्वमात्मशयने यथा

svagātraprabhavē vīra! śēṣē rudhiramaṇḍalē. krimirāgaparistōmē tvamātmaśayanē yathā

रेणुशोणितसंवीतं गात्रं तव समन्ततः। परिरब्धुं न शक्नोमि भुजाभ्यां प्लवगर्षभ

rēṇuśōṇitasaṅvītaṅ gātraṅ tava samantataḥ. parirabdhuṅ na śaknōmi bhujābhyāṅ plavagarṣabha!

कृतकृत्योऽद्य सुग्रीवो वैरेऽस्मिन्नतिदारुणे। यस्य रामविमुक्तेन हृतमेकेषुणा भयम्

kṛtakṛtyō.dya sugrīvō vairē.sminnatidāruṇē. yasya rāmavimuktēna hṛtamēkēṣuṇā bhayam

शरेण हृदि लग्नेन गात्रसंस्पर्शने तव। वार्यामि त्वां निरीक्षन्ती त्वयि पञ्चत्वमागते

śarēṇa hṛdi lagnēna gātrasaṅsparśanē tava. vāryāmi tvāṅ nirīkṣantī tvayi pañcatvamāgatē

उद्ववर्ह शरं नीलस्तस्य गात्रगतं तदा। गिरिगह्वरसंलीनं दीप्तमाशीविषं यथा

udvavarha śaraṅ nīlastasya gātragataṅ tadā. girigahvarasaṅlīnaṅ dīptamāśīviṣaṅ yathā

तस्य निष्कृष्यमाणस्य बाणस्य च बभौ द्युतिः। अस्तमस्तकसंरुद्धो रश्मिर्दिनकरादिव

tasya niṣkṛṣyamāṇasya bāṇasya ca babhau dyutiḥ. astamastakasaṅruddhō raśmirdinakarādiva

पेतुः क्षतजधारास्तु व्रणेभ्यस्तस्य सर्वशः। ताम्रगैरिकसम्पृक्ता धारा इव धराधरात्

pētuḥ kṣatajadhārāstu vraṇēbhyastasya sarvaśaḥ. tāmragairikasampṛktā dhārā iva dharādharāt

अवकीर्णं विमार्जन्ती भर्तारं रणरेणुना। अस्रैर्नयनजैश्शूरं सिषेचास्त्रसमाहतम्

avakīrṇaṅ vimārjantī bhartāraṅ raṇarēṇunā. asrairnayanajaiśśūraṅ siṣēcāstrasamāhatam

रुधिरोक्षितसर्वाङ्गं दृष्ट्वा विनिहतं पतिम्। उवाच तारा पिङ्गाक्षं पुत्रमङ्गदमङ्गना

rudhirōkṣitasarvāṅgaṅ dṛṣṭvā vinihataṅ patim. uvāca tārā piṅgākṣaṅ putramaṅgadamaṅganā

अवस्थां पश्चिमां पश्य पितुः पुत्र सुदारुणाम्। सम्प्रसक्तस्य वैरस्य गतोऽन्तः पापकर्मणा

avasthāṅ paścimāṅ paśya pituḥ putra! sudāruṇām. samprasaktasya vairasya gatō.ntaḥ pāpakarmaṇā

बालसूर्योदयतनुं प्रयान्तं यमसदनम्। अभिवादय राजानं पितरं पुत्र मानदम्

bālasūryōdayatanuṅ prayāntaṅ yamasadanam. abhivādaya rājānaṅ pitaraṅ putra! mānadam

एवमुक्तस्समुत्थाय जग्राह चरणौ पितुः। भुजाभ्यां पीनवृत्ताभ्यामङ्गदोऽहमिति ब्रुवन्

ēvamuktassamutthāya jagrāha caraṇau pituḥ. bhujābhyāṅ pīnavṛttābhyāmaṅgadō.hamiti bruvan

अभिवादयमानं त्वामङ्गदं त्वं यथा पुरा। दीर्घायुर्भव पुत्रेति किमर्थं नाभिभाषसे

abhivādayamānaṅ tvāmaṅgadaṅ tvaṅ yathā purā. dīrghāyurbhava putrēti kimarthaṅ nābhibhāṣasē

अहं पुत्रसहाया त्वामुपासे गतचेतसम्। सिंहेन निहतं सद्यो गौस्सवत्सेव गोवृषम्

ahaṅ putrasahāyā tvāmupāsē gatacētasam. siṅhēna nihataṅ sadyō gaussavatsēva gōvṛṣam

इष्ट्वा सङ्ग्रामयज्ञेन रामप्रहरणाम्भसि। अस्मिन्नवभृथे स्नातः कथं पत्न्या मया विना

iṣṭvā saṅgrāmayajñēna rāmapraharaṇāmbhasi. asminnavabhṛthē snātaḥ kathaṅ patnyā mayā vinā

या दत्ता देवराजेन तव तुष्टेन संयुगे। शातकुम्भमयीं मालां तां ते पश्यामि नेह किम्

yā dattā dēvarājēna tava tuṣṭēna saṅyugē. śātakumbhamayīṅ mālāṅ tāṅ tē paśyāmi nēha kim

राज्यश्रीर्न जहाति त्वां गतासुमपि मानद। सूर्यस्यावर्तमानस्य शैलराजमिव प्रभा

rājyaśrīrna jahāti tvāṅ gatāsumapi mānada. sūryasyāvartamānasya śailarājamiva prabhā

न मे वचः पथ्यमिदं त्वया कृतं न चास्मि शक्ता हि निवारणे तव। हता सपुत्राऽस्मि हतेन संयुगे सह त्वया श्रीर्विजहाति मामिह

na mē vacaḥ pathyamidaṅ tvayā kṛtaṅ na cāsmi śaktā hi nivāraṇē tava. hatā saputrā.smi hatēna saṅyugē saha tvayā śrīrvijahāti māmiha