ऋष्यमूकात्स धर्मात्मा किष्किन्धां लक्ष्मणाग्रजः। जगाम सहसुग्रीवो वालिविक्रमपालिताम्

ṛṣyamūkātsa dharmātmā kiṣkindhāṅ lakṣmaṇāgrajaḥ. jagāma sahasugrīvō vālivikramapālitām

समुद्यम्य महच्चापं रामः काञ्चनभूषितम्। शरांश्चादित्यसङ्काशान्गृहीत्वा रणसाधकान्

samudyamya mahaccāpaṅ rāmaḥ kāñcanabhūṣitam. śarāṅścādityasaṅkāśāngṛhītvā raṇasādhakān

अग्रतस्तु ययौ तस्य राघवस्य महात्मनः। सुग्रीवः संहतग्रीवो लक्ष्मणश्च महाबलः

agratastu yayau tasya rāghavasya mahātmanaḥ. sugrīvaḥ saṅhatagrīvō lakṣmaṇaśca mahābalaḥ

पृष्ठतो हनुमान्वीरो नलो नीलश्च वानरः। तारश्चैव महातेजा हरियूथपयूथपः

pṛṣṭhatō hanumānvīrō nalō nīlaśca vānaraḥ. tāraścaiva mahātējā hariyūthapayūthapaḥ

ते वीक्षमाणा वृक्षांश्च पुष्पभारावलम्बिनः। प्रसन्नाम्बुवहाश्चैव सरितस्सागरङ्गमाः

tē vīkṣamāṇā vṛkṣāṅśca puṣpabhārāvalambinaḥ. prasannāmbuvahāścaiva saritassāgaraṅgamāḥ

कन्दराणि च शैलांश्च निर्दराणि गुहास्तथा। शिखराणि च मुख्यानि दरीश्च प्रियदर्शनाः

kandarāṇi ca śailāṅśca nirdarāṇi guhāstathā. śikharāṇi ca mukhyāni darīśca priyadarśanāḥ

वैढूर्यविमलै:पर्णै पद्मैश्चाकोशकुट्मलैः। शोभितांत्सजलान्मार्गे तटाकांश्च व्यलोकयन्

vaiḍhūryavimalai:parṇai padmaiścākōśakuṭmalaiḥ. śōbhitāṅtsajalānmārgē taṭākāṅśca vyalōkayan

कारण्डैस्सारसैर्हंसैर्वञ्जुलैर्जलकुक्कुटैः। चक्रवाकै स्तथा चान्यैश्शकुनैः रुपनादितान्

kāraṇḍaissārasairhaṅsairvañjulairjalakukkuṭaiḥ. cakravākai stathā cānyaiśśakunaiḥ rupanāditān

मृदुशष्पाङ्कुराहारान्निर्भयान्वनगोचरान्। चरतस्सर्वतौऽपश्यन् स्थलीषु हरिणान् स्थितान्

mṛduśaṣpāṅkurāhārānnirbhayānvanagōcarān. caratassarvatau.paśyan sthalīṣu hariṇān sthitān

तटाकवैरिणश्चापि शुक्लदन्तविभूषितान्। घोरानेकचरान्वन्यान्द्विरदान्कूलघातिनः

taṭākavairiṇaścāpi śukladantavibhūṣitān. ghōrānēkacarānvanyāndviradānkūlaghātinaḥ

मत्तान्गिरितटोत्कृष्टान्पर्वतानिव जङ्गमान्। वारणान्वारिदप्रख्यान्महीरेणुसमुक्षितान्

mattāngiritaṭōtkṛṣṭānparvatāniva jaṅgamān. vāraṇānvāridaprakhyānmahīrēṇusamukṣitān

वने वनचरांश्चान्यान्खेचरांश्च विहङ्गमान्। पश्यन्तस्त्वरिता जग्मुस्सुग्रीववशवर्तिनः

vanē vanacarāṅścānyānkhēcarāṅśca vihaṅgamān. paśyantastvaritā jagmussugrīvavaśavartinaḥ

तेषां तु गच्छतां तत्र त्वरितं रघुनन्दनः। द्रुमषण्डं वनं दृष्ट्वा रामस्सुग्रीवमब्रवीत्

tēṣāṅ tu gacchatāṅ tatra tvaritaṅ raghunandanaḥ. drumaṣaṇḍaṅ vanaṅ dṛṣṭvā rāmassugrīvamabravīt

एष मेघ इवाकाशे वृक्षषण्डः प्रकाशते। मेघसङ्घातविपुलः पर्यन्तकदलीवृतः

ēṣa mēgha ivākāśē vṛkṣaṣaṇḍaḥ prakāśatē. mēghasaṅghātavipulaḥ paryantakadalīvṛtaḥ

किमेतत् ज्ञातुमिच्छामि सखे कौतूहलं हि मे। कौतूहलापनयनं कर्तुमिच्छाम्यहं त्वया

kimētat jñātumicchāmi sakhē! kautūhalaṅ hi mē. kautūhalāpanayanaṅ kartumicchāmyahaṅ tvayā

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राघवस्य महात्मनः। गच्छन्नेवाचचक्षेऽथ सुग्रीवस्तन्महद्वनम्

tasya tadvacanaṅ śrutvā rāghavasya mahātmanaḥ. gacchannēvācacakṣē.tha sugrīvastanmahadvanam

एतद्राघव विस्तीर्णमाश्रमं श्रमनाशनम्। उद्यानवनसम्पन्नं स्वादुमूलफलोदकम्

ētadrāghava vistīrṇamāśramaṅ śramanāśanam. udyānavanasampannaṅ svādumūlaphalōdakam

अत्र सप्तजना नाम मुनय स्संश्रितव्रताः। सप्तैवासन्नधशशीर्षा नियतं जलशायिनः

atra saptajanā nāma munaya ssaṅśritavratāḥ. saptaivāsannadhaśaśīrṣā niyataṅ jalaśāyinaḥ

सप्तरात्रकृताहारा वायुनाचलवासिनः। दिवं वर्षशतैर्याताः सप्तभिः सकलेबराः

saptarātrakṛtāhārā vāyunācalavāsinaḥ. divaṅ varṣaśatairyātāḥ saptabhiḥ sakalēbarāḥ

तेषामेवं प्रभावानां द्रुमप्राकारसंवृतम्। आश्रमस्सुदुराधर्ष अपि सेन्द्रैस्सुरासुरैः

tēṣāmēvaṅ prabhāvānāṅ drumaprākārasaṅvṛtam. āśramassudurādharṣa api sēndraissurāsuraiḥ

पक्षिणो वर्जयन्त्येतत्तथाऽन्ये वनचारिणः। विशन्ति मोहाद्येऽप्यत्र निवर्तन्ते न ते पुनः

pakṣiṇō varjayantyētattathā.nyē vanacāriṇaḥ. viśanti mōhādyē.pyatra nivartantē na tē punaḥ

विभूषणरवास्तत्र श्रूयन्ते सकलाक्षराः। तूर्यगीतस्वनाश्चात्र गन्धो दिव्यश्च राघव

vibhūṣaṇaravāstatra śrūyantē sakalākṣarāḥ. tūryagītasvanāścātra gandhō divyaśca rāghava!

त्रेताग्नयोऽपि दीप्यन्ते दूमो ह्यत्र प्रकाशते। वेष्टयन्निव वृक्षाग्रान्कपोताङ्गारुणो घनः

trētāgnayō.pi dīpyantē dūmō hyatra prakāśatē. vēṣṭayanniva vṛkṣāgrānkapōtāṅgāruṇō ghanaḥ

एते वृक्षाः प्रकाशन्ते धूमसंसक्तमस्तकाः। मेघजालप्रतिच्छन्ना वैढूर्यगिरयो यथा

ētē vṛkṣāḥ prakāśantē dhūmasaṅsaktamastakāḥ. mēghajālapraticchannā vaiḍhūryagirayō yathā

कुरु प्रणामं धर्मात्मंस्तेषामुद्दिश्य राघव। लक्ष्मणेव सह भ्रात्रा प्रयन्तस्सयताञ्जलिः

kuru praṇāmaṅ dharmātmaṅstēṣāmuddiśya rāghava!. lakṣmaṇēva saha bhrātrā prayantassayatāñjaliḥ

प्रणमन्ति हि ये तेषां मुनीनां भावितात्मनाम्। न तेषामशुभं किञ्चिच्छरीरे राम दृश्यते

praṇamanti hi yē tēṣāṅ munīnāṅ bhāvitātmanām. na tēṣāmaśubhaṅ kiñciccharīrē rāma! dṛśyatē

ततो रामस्सह भ्रात्रा लक्ष्मणेन कृताञ्जलिः। समुद्दिश्य महात्मानस्तानृषीनभ्यवादयत्

tatō rāmassaha bhrātrā lakṣmaṇēna kṛtāñjaliḥ. samuddiśya mahātmānastānṛṣīnabhyavādayat

अभिवाद्य तु धर्मात्मा रामो भ्राता च लक्ष्मणः। सुग्रीवो वानराश्चैव जग्मुसंहृष्टमानसाः

abhivādya tu dharmātmā rāmō bhrātā ca lakṣmaṇaḥ. sugrīvō vānarāścaiva jagmusaṅhṛṣṭamānasāḥ

ते गत्वा दूरमध्वानं तस्मात्सप्तजनाश्रमात्। ददृशुस्तां दुराधर्षां किष्किन्धां वालिपालिताम्

tē gatvā dūramadhvānaṅ tasmātsaptajanāśramāt. dadṛśustāṅ durādharṣāṅ kiṣkindhāṅ vālipālitām

ततस्तु रामानुजरामवानराः प्रगृह्य शस्त्राण्युदिताग्र्यतेजसः। पुरीं सुरेशात्मजवीर्यपालितां वधाय शत्रोः पुनरागतास्सह

tatastu rāmānujarāmavānarāḥ pragṛhya śastrāṇyuditāgryatējasaḥ. purīṅ surēśātmajavīryapālitāṅ vadhāya śatrōḥ punarāgatāssaha