सा तथोक्ता तु वैदेही निर्भया शोककर्शिता। तृणमन्तरतः कृत्वा रावणं प्रत्यभाषत।।

sā tathōktā tu vaidēhī nirbhayā śōkakarśitā. tṛṇamantarataḥ kṛtvā rāvaṇaṅ pratyabhāṣata৷৷

राजा दशरथो नाम धर्मसेतुरिवाचलः। सत्यसन्धः परिज्ञातो यस्य पुत्रस्सराघवः।।

rājā daśarathō nāma dharmasēturivācalaḥ. satyasandhaḥ parijñātō yasya putrassarāghavaḥ৷৷

रामो नाम स धर्मात्मा त्रिषु लोकेषु विश्रुतः। दीर्घबाहुर्विशालाक्षो दैवतं हि पतिर्मम।।

rāmō nāma sa dharmātmā triṣu lōkēṣu viśrutaḥ. dīrghabāhurviśālākṣō daivataṅ hi patirmama৷৷

इक्ष्वाकूणां कुले जातस्सिंहस्कन्धो महाद्युतिः। लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा यस्ते प्राणान्हरिष्यति।।

ikṣvākūṇāṅ kulē jātassiṅhaskandhō mahādyutiḥ. lakṣmaṇēna saha bhrātrā yastē prāṇānhariṣyati৷৷

प्रत्यक्षं यद्यहं तस्य त्वया स्यां धर्षिता बलात्। शयिता त्वं हतस्संख्ये जनस्थाने यथा खरः।।

pratyakṣaṅ yadyahaṅ tasya tvayā syāṅ dharṣitā balāt. śayitā tvaṅ hatassaṅkhyē janasthānē yathā kharaḥ৷৷

य एते राक्षसाः प्रोक्ता घोररूपा महाबलाः। राघवे निर्विषास्सर्वे सुपर्णे पन्नगा यथा।।

ya ētē rākṣasāḥ prōktā ghōrarūpā mahābalāḥ. rāghavē nirviṣāssarvē suparṇē pannagā yathā৷৷

तस्य ज्याविप्रमुक्तास्ते शराः काञ्चनभूषणाः। शरीरं विधमिष्यन्ति गङ्गाकूलमिवोर्मयः।।

tasya jyāvipramuktāstē śarāḥ kāñcanabhūṣaṇāḥ. śarīraṅ vidhamiṣyanti gaṅgākūlamivōrmayaḥ৷৷

असुरैर्वा सुरैर्वा त्वं यद्यवध्योऽसि रावण। उत्पाद्य सुमहद्वैरं जीवंस्तस्य न मोक्ष्यसे।।

asurairvā surairvā tvaṅ yadyavadhyō.si rāvaṇa. utpādya sumahadvairaṅ jīvaṅstasya na mōkṣyasē৷৷

स ते जीवितशेषस्य राघवोऽन्तकरो बली। पशोर्यूपगतस्येव जीवितं तव दुर्लभम्।।

sa tē jīvitaśēṣasya rāghavō.ntakarō balī. paśōryūpagatasyēva jīvitaṅ tava durlabham৷৷

यदि पश्येत्स रामस्त्वां रोषदीप्तेन चक्षुषा। रक्षस्त्वमद्य निर्धग्धो गच्छेस्सद्यः पराभवम्।।

yadi paśyētsa rāmastvāṅ rōṣadīptēna cakṣuṣā. rakṣastvamadya nirdhagdhō gacchēssadyaḥ parābhavam৷৷

यश्चन्द्रं नभसो भूमौ पातयेन्नाशयेत वा। सागरं शोषयेद्वापि स सीतां मोचयेदिह।।

yaścandraṅ nabhasō bhūmau pātayēnnāśayēta vā. sāgaraṅ śōṣayēdvāpi sa sītāṅ mōcayēdiha৷৷

गतायुस्त्वं गतश्रीको गतसत्त्व गतेन्द्रियः। लङ्का वैधव्यसंयुक्ता त्वत्कृतेन भविष्यति।।

gatāyustvaṅ gataśrīkō gatasattva gatēndriyaḥ. laṅkā vaidhavyasaṅyuktā tvatkṛtēna bhaviṣyati৷৷

न ते पापमिदं कर्म शुखोदर्कं भविष्यति। याऽहं नीता विनाभावं पतिपार्श्वात्त्वया वने।।

na tē pāpamidaṅ karma śukhōdarkaṅ bhaviṣyati. yā.haṅ nītā vinābhāvaṅ patipārśvāttvayā vanē৷৷

स हि दैवतसंयुक्तो मम भर्ता महाद्युतिः। निर्भयो वीर्यमाश्रित्य शून्ये वसति दण्डके।।

sa hi daivatasaṅyuktō mama bhartā mahādyutiḥ. nirbhayō vīryamāśritya śūnyē vasati daṇḍakē৷৷

स ते दर्पं बलं वीर्यमुत्सेकं च तथाविधम्। अपनेष्यति गात्रेभ्यश्शरवर्षेण संयुगे।।

sa tē darpaṅ balaṅ vīryamutsēkaṅ ca tathāvidham. apanēṣyati gātrēbhyaśśaravarṣēṇa saṅyugē৷৷

यदा विनाशो भूतानां दृश्यते कालचोदितः। तदा कार्ये प्रमाद्यन्ति नराः कालवशं गताः।।

yadā vināśō bhūtānāṅ dṛśyatē kālacōditaḥ. tadā kāryē pramādyanti narāḥ kālavaśaṅ gatāḥ৷৷

मां प्रधृष्य स ते कालः प्राप्तोऽयं राक्षसाधम। आत्मनो राक्षसानां च वधायान्तःपुरस्य च।।

māṅ pradhṛṣya sa tē kālaḥ prāptō.yaṅ rākṣasādhama. ātmanō rākṣasānāṅ ca vadhāyāntaḥpurasya ca৷৷

न शक्या यज्ञमध्यस्था वेदी सृग्भाण्डमण्डिता। द्विजातिमन्त्रपूता च चण्डालेनावमर्दितुम्।।

na śakyā yajñamadhyasthā vēdī sṛgbhāṇḍamaṇḍitā. dvijātimantrapūtā ca caṇḍālēnāvamarditum৷৷

तथाऽहं धर्मनित्यस्य धर्मपत्नी पतिव्रता। त्वया स्पृष्टुं न शक्यास्मि राक्षसाधम पापिना।।

tathā.haṅ dharmanityasya dharmapatnī pativratā. tvayā spṛṣṭuṅ na śakyāsmi rākṣasādhama pāpinā৷৷

क्रीडन्ती राजहंसेन पद्मषण्डेषु नित्यदा। हंसी सा तृणषण्डस्थं कथं पश्येत मद्गुकम्।।

krīḍantī rājahaṅsēna padmaṣaṇḍēṣu nityadā. haṅsī sā tṛṇaṣaṇḍasthaṅ kathaṅ paśyēta madgukam৷৷

इदं शरीरं निस्संज्ञं बन्ध वा खातयस्व वा। नेदं शरीरं रक्षयं मे जीवितं वापि राक्षस।।

idaṅ śarīraṅ nissaṅjñaṅ bandha vā khātayasva vā. nēdaṅ śarīraṅ rakṣayaṅ mē jīvitaṅ vāpi rākṣasa৷৷

एवमुक्त्वा तु वैदेही क्रोधात्सुपरुषं वचः।।

ēvamuktvā tu vaidēhī krōdhātsuparuṣaṅ vacaḥ৷৷

सीताया वचनं श्रुत्वा परुषं रोमहर्षणम्।।

sītāyā vacanaṅ śrutvā paruṣaṅ rōmaharṣaṇam৷৷

शृणु मैथिलि मद्वाक्यं मासान्द्वादश भामिनि।।

śṛṇu maithili madvākyaṅ māsāndvādaśa bhāmini৷৷

।। कालेनानेन नाभ्येषि यदि मां चारुहासिनि। ततस्त्वां प्रातराशार्थं सूदाश्छेत्स्यन्ति लेशशः।।

৷৷ kālēnānēna nābhyēṣi yadi māṅ cāruhāsini. tatastvāṅ prātarāśārthaṅ sūdāśchētsyanti lēśaśaḥ৷৷

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणश्शत्रुरावणः। राक्षसीश्च ततः क्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत्।।

ityuktvā paruṣaṅ vākyaṅ rāvaṇaśśatrurāvaṇaḥ. rākṣasīśca tataḥ kruddha idaṅ vacanamabravīt৷৷

शीघ्रमेव हि राक्षस्यो विकृता घोरदर्शनाः। दर्पमस्या विनेष्यध्वं मांसशोणितभोजनाः।।

śīghramēva hi rākṣasyō vikṛtā ghōradarśanāḥ. darpamasyā vinēṣyadhvaṅ māṅsaśōṇitabhōjanāḥ৷৷

वचनादेव तास्तस्य सुघोरा राक्षसीगणाः। कृतप्राञ्जलयो भूत्वा मैथिलीं पर्यवारयन्।।

vacanādēva tāstasya sughōrā rākṣasīgaṇāḥ. kṛtaprāñjalayō bhūtvā maithilīṅ paryavārayan৷৷

स ताः प्रोवाच राजा तु रावणो घोरदर्शनः। प्रचाल्य चरणोत्कर्षैर्दारयन्निव मेदिनीम्।।

sa tāḥ prōvāca rājā tu rāvaṇō ghōradarśanaḥ. pracālya caraṇōtkarṣairdārayanniva mēdinīm৷৷

अशोकवनिकामध्ये मैथिली नीयतामियम्। तत्रेयं रक्ष्यतां गूढं युष्माभिः परिवारिता।।

aśōkavanikāmadhyē maithilī nīyatāmiyam. tatrēyaṅ rakṣyatāṅ gūḍhaṅ yuṣmābhiḥ parivāritā৷৷

तत्रैनां तर्जनैर्घोरैः पुनस्सान्त्वैश्च मैथिलीम्। आनयध्वं वशं सर्वा वन्यां गजवधूमिव।।

tatraināṅ tarjanairghōraiḥ punassāntvaiśca maithilīm. ānayadhvaṅ vaśaṅ sarvā vanyāṅ gajavadhūmiva৷৷

इति प्रतिसमादिष्टा राक्षस्यो रावणेन ताः। अशोकवनिकां जग्मुर्मैथिलीं परिगृह्य तु।।

iti pratisamādiṣṭā rākṣasyō rāvaṇēna tāḥ. aśōkavanikāṅ jagmurmaithilīṅ parigṛhya tu৷৷

।। सर्वकालफलैर्वृक्षैर्नानापुष्पफलैर्वृताम्। सर्वकालमदैश्चापि द्विजैस्समुपसेविताम्।।

৷৷ sarvakālaphalairvṛkṣairnānāpuṣpaphalairvṛtām. sarvakālamadaiścāpi dvijaissamupasēvitām৷৷

सा तु शोकपरीताङ्गी मैथिली जनकात्मजा। राक्षसीवशमापन्ना व्याघ्रीणां हरिणी यथा।।

sā tu śōkaparītāṅgī maithilī janakātmajā. rākṣasīvaśamāpannā vyāghrīṇāṅ hariṇī yathā৷৷

शोकेन महता ग्रस्ता मैथिली जनकात्मजा। न शर्म लभते भीरुः पाशबद्धा मृगी यथा।।

śōkēna mahatā grastā maithilī janakātmajā. na śarma labhatē bhīruḥ pāśabaddhā mṛgī yathā৷৷

न विन्दते तत्र तु शर्म मैथिली विरूपनेत्राभिरतीव तर्जिता। पतिं स्मरन्ती दयितं च देवतं विचेतनाऽभूद्भयशोकपीडिता।।

na vindatē tatra tu śarma maithilī virūpanētrābhiratīva tarjitā. patiṅ smarantī dayitaṅ ca dēvataṅ vicētanā.bhūdbhayaśōkapīḍitā৷৷