ततो भूतोपसृष्टेव वेपमाना पुनः पुनः। धरण्यां गतसत्त्वेव कौसल्या सूतमब्रवीत्।।

tatō bhūtōpasṛṣṭēva vēpamānā punaḥ punaḥ. dharaṇyāṅ gatasattvēva kausalyā sūtamabravīt৷৷

नय मां यत्र काकुत्स्थस्सीता यत्र च लक्ष्मणः। तान्विना क्षणमप्यत्र जीवितुं नोत्सहेह्यहम्।।

naya māṅ yatra kākutsthassītā yatra ca lakṣmaṇaḥ. tānvinā kṣaṇamapyatra jīvituṅ nōtsahēhyaham৷৷

निवर्तय रथं शीघ्रं दण्डकान्नय मामपि। अथ तान्नानुगच्छामि गमिष्यामि यमक्षयम्।।

nivartaya rathaṅ śīghraṅ daṇḍakānnaya māmapi. atha tānnānugacchāmi gamiṣyāmi yamakṣayam৷৷

बाष्पवेगोपहतया स वाचा सज्जमानया। इदमाश्वासयन्देवीं सूतः प्राञ्जलिरब्रवीत्।।

bāṣpavēgōpahatayā sa vācā sajjamānayā. idamāśvāsayandēvīṅ sūtaḥ prāñjalirabravīt৷৷

त्यज शोकं च मोहं च सम्भ्रमं दुःखजं तथा। व्यवधूय च सन्तापं वने वत्स्यति राघवः।।

tyaja śōkaṅ ca mōhaṅ ca sambhramaṅ duḥkhajaṅ tathā. vyavadhūya ca santāpaṅ vanē vatsyati rāghavaḥ৷৷

लक्ष्मणश्चापि रामस्य पादौ परिचरन्वने। आराधयति धर्मज्ञः परलोकं जितेन्द्रियः।।

lakṣmaṇaścāpi rāmasya pādau paricaranvanē. ārādhayati dharmajñaḥ paralōkaṅ jitēndriyaḥ৷৷

विजनेऽपि वने सीता वासं प्राप्य गृहेष्विव। विस्रम्भं लभतेऽभीता रामे सन्न्यस्तमानसा।।

vijanē.pi vanē sītā vāsaṅ prāpya gṛhēṣviva. visrambhaṅ labhatē.bhītā rāmē sannyastamānasā৷৷

नास्या दैन्यं कृतं किञ्चित्सुसूक्ष्ममपि लक्ष्यते। उचितेव प्रवासानां वैदेही प्रतिभाति मा।।

nāsyā dainyaṅ kṛtaṅ kiñcitsusūkṣmamapi lakṣyatē. ucitēva pravāsānāṅ vaidēhī pratibhāti mā৷৷

नगरोपवनं गत्वा यथा स्मरमते पुरा। तथैव रमते सीता निर्जनेषु वनेष्वपि।।

nagarōpavanaṅ gatvā yathā smaramatē purā. tathaiva ramatē sītā nirjanēṣu vanēṣvapi৷৷

बालेव रमते सीताऽबालचन्द्रनिभानना। रामा रामे ह्यधीनात्मा विजनेऽपि वने सती।।

bālēva ramatē sītā.bālacandranibhānanā. rāmā rāmē hyadhīnātmā vijanē.pi vanē satī৷৷

तद्गतं हृदयं ह्यस्यास्तदधीनं च जीवितम्। अयोध्यापि भवेऽत्तस्या रामहीना तदा वनम्।।

tadgataṅ hṛdayaṅ hyasyāstadadhīnaṅ ca jīvitam. ayōdhyāpi bhavē.ttasyā rāmahīnā tadā vanam৷৷

परिपृच्छति वैदेही ग्रामांश्च नगराणि च। गतिं दृष्ट्वा नदीनां च पादपान्विविधानपि।।

paripṛcchati vaidēhī grāmāṅśca nagarāṇi ca. gatiṅ dṛṣṭvā nadīnāṅ ca pādapānvividhānapi৷৷

।। रामं हि लक्ष्मणं वापि पृष्ट्वा जानाति जानकी। अयोध्या क्रोशमात्रे तु विहारमिव संश्रिता।।

৷৷ rāmaṅ hi lakṣmaṇaṅ vāpi pṛṣṭvā jānāti jānakī. ayōdhyā krōśamātrē tu vihāramiva saṅśritā৷৷

इदमेव स्मराम्यस्यास्सहसैवोपजल्पितम्। कैकेयी संश्रितं वाक्यं नेदानीं प्रतिभाति मा।।

idamēva smarāmyasyāssahasaivōpajalpitam. kaikēyī saṅśritaṅ vākyaṅ nēdānīṅ pratibhāti mā৷৷

ध्वंसयित्वा तु तद्वाक्यं प्रमादात्पर्युपत्स्थितम्। ह्लादनं वचनं सूतो देव्या मधुरमब्रवीत्।।

dhvaṅsayitvā tu tadvākyaṅ pramādātparyupatsthitam. hlādanaṅ vacanaṅ sūtō dēvyā madhuramabravīt৷৷

अध्वना वातवेगेन सम्भ्रमेणाऽऽतपेन च। न विगच्छति वैदेह्याश्चन्द्रांशु सदृशी प्रभा।।

adhvanā vātavēgēna sambhramēṇā৷৷tapēna ca. na vigacchati vaidēhyāścandrāṅśu sadṛśī prabhā৷৷

सदृशं शतपत्रस्य पूर्णचन्द्रोपमप्रभम्। वदनं तद्वदान्याया वैदेह्या न विकम्पते।।

sadṛśaṅ śatapatrasya pūrṇacandrōpamaprabham. vadanaṅ tadvadānyāyā vaidēhyā na vikampatē৷৷

अलक्तरसरक्ताभावलक्तरसवर्जितौ। अद्यापि चरणौ तस्याः पद्मकोशसमप्रभौ।।

alaktarasaraktābhāvalaktarasavarjitau. adyāpi caraṇau tasyāḥ padmakōśasamaprabhau৷৷

नूपुरोद्घुष्टहेलेव खेलं गच्छति भामिनी। इदानीमपि वैदेही तद्रागान्नयस्त भूषणा।।

nūpurōdghuṣṭahēlēva khēlaṅ gacchati bhāminī. idānīmapi vaidēhī tadrāgānnayasta bhūṣaṇā৷৷

गजं वा वीक्ष्य सिंहं वा व्याघ्रं वा वनमाश्रिता। नाऽहारयति सन्त्रासं बाहू रामस्य संश्रिता।।

gajaṅ vā vīkṣya siṅhaṅ vā vyāghraṅ vā vanamāśritā. nā.hārayati santrāsaṅ bāhū rāmasya saṅśritā৷৷

न शोच्यास्ते न चात्मनश्शोच्यो नापि जनाधिपः। इदं हि चरितं लोके प्रतिष्ठास्यति शाश्वतम्।।

na śōcyāstē na cātmanaśśōcyō nāpi janādhipaḥ. idaṅ hi caritaṅ lōkē pratiṣṭhāsyati śāśvatam৷৷

विधूय शोकं परिहृष्टमानसा महर्षियाते पथि सुव्यवत्स्थिताः। वनेरता वन्यफलाशनाः पितुश्शुभां प्रतिज्ञां परिपालयन्ति ते।।

vidhūya śōkaṅ parihṛṣṭamānasā maharṣiyātē pathi suvyavatsthitāḥ. vanēratā vanyaphalāśanāḥ pituśśubhāṅ pratijñāṅ paripālayanti tē৷৷

तथापि सूतेन सुयुक्तवादिना निवार्यमाणा सुतशोककर्शिता। न चैव देवी विरराम कूजितात्प्रियेति पुत्रेति च राघवेति च।।

tathāpi sūtēna suyuktavādinā nivāryamāṇā sutaśōkakarśitā. na caiva dēvī virarāma kūjitātpriyēti putrēti ca rāghavēti ca৷৷