विलपन्ती तथा तां तु कौसल्यां प्रमदोत्तमाम्। इदं धर्मे स्थिता धर्म्यं सुमित्रा वाक्यमब्रवीत्।।

vilapantī tathā tāṅ tu kausalyāṅ pramadōttamām. idaṅ dharmē sthitā dharmyaṅ sumitrā vākyamabravīt৷৷

तवार्ये सद्गुणैर्युक्तः पुत्र स्स पुरुषोत्तमः। किं ते विलपितेनैवं कृपणं रुदितेन वा।।

tavāryē sadguṇairyuktaḥ putra ssa puruṣōttamaḥ. kiṅ tē vilapitēnaivaṅ kṛpaṇaṅ ruditēna vā৷৷

यस्तवार्ये गतः पुत्रस्त्यक्त्वा राज्यं महाबलः। साधु कुर्वन् महात्मानं पितरं सत्यवादिनम्।।

yastavāryē gataḥ putrastyaktvā rājyaṅ mahābalaḥ. sādhu kurvan mahātmānaṅ pitaraṅ satyavādinam৷৷

।। शिष्टैराचरिते सम्यक्छश्वत्प्रेत्यफलोदये। रामो धर्मे स्थित श्रेष्ठो न स शोच्यः कदाचन।।

৷৷ śiṣṭairācaritē samyakchaśvatprētyaphalōdayē. rāmō dharmē sthita śrēṣṭhō na sa śōcyaḥ kadācana৷৷

वर्तते चोत्तमां वृत्तिं लक्ष्मणोऽस्मिन् सदानघः। दयावान् सर्वभूतेषु लाभस्तस्य महात्मनः।।

vartatē cōttamāṅ vṛttiṅ lakṣmaṇō.smin sadānaghaḥ. dayāvān sarvabhūtēṣu lābhastasya mahātmanaḥ৷৷

अरण्यवासे यद्दुःखं जानती वै सुखोचिता। अनुगच्छति वैदेही धर्मात्मानं तवात्मजम्।।

araṇyavāsē yadduḥkhaṅ jānatī vai sukhōcitā. anugacchati vaidēhī dharmātmānaṅ tavātmajam৷৷

कीर्तिभूतां पताकां यो लोके भ्रमयति प्रभुः। धर्मसत्यव्रतधनः किं न प्राप्तस्तवात्मजः।।

kīrtibhūtāṅ patākāṅ yō lōkē bhramayati prabhuḥ. dharmasatyavratadhanaḥ kiṅ na prāptastavātmajaḥ৷৷

व्यक्तं रामस्य विज्ञाय शौचं माहात्म्यमुत्तमम्। न गात्रमंशुभि स्सूर्य स्सन्तापयितुमर्हति।।

vyaktaṅ rāmasya vijñāya śaucaṅ māhātmyamuttamam. na gātramaṅśubhi ssūrya ssantāpayitumarhati৷৷

शिवस्सर्वेषु कालेषु काननेभ्यो विनिस्सृतः। राघवं युक्तशीतोष्णस्सेविष्यति सुखोऽनिलः।।

śivassarvēṣu kālēṣu kānanēbhyō vinissṛtaḥ. rāghavaṅ yuktaśītōṣṇassēviṣyati sukhō.nilaḥ৷৷

शयानमनघं रात्रौ पितेवाभिपरिष्वजन्। रश्मिभि स्संस्पृशन् शीतैश्चन्द्रमाह्लादयिष्यति।।

śayānamanaghaṅ rātrau pitēvābhipariṣvajan. raśmibhi ssaṅspṛśan śītaiścandramāhlādayiṣyati৷৷

ददौ चास्त्राणि दिव्यानि यस्मै ब्रह्मा महौजसे। दानवेन्द्रं हतं दृष्ट्वा तिमिध्वजसुतं रणे।।

dadau cāstrāṇi divyāni yasmai brahmā mahaujasē. dānavēndraṅ hataṅ dṛṣṭvā timidhvajasutaṅ raṇē৷৷

।। स शूरः पुरुषव्याघ्रः स्वबाहुबलमाश्रितः। असन्त्रस्तोऽप्यरणस्थो वेश्मनीव निवत्स्यति।।

৷৷ sa śūraḥ puruṣavyāghraḥ svabāhubalamāśritaḥ. asantrastō.pyaraṇasthō vēśmanīva nivatsyati৷৷

यस्येषुपथमासाद्य विनाशं यान्ति शत्रवः। कथं न पृथिवी तस्य शासने स्थातुमर्हति।।

yasyēṣupathamāsādya vināśaṅ yānti śatravaḥ. kathaṅ na pṛthivī tasya śāsanē sthātumarhati৷৷

या श्री श्शौर्यं च रामस्य या च कल्याणसत्वता। निवृत्तारण्यवास स्स क्षिप्रं राज्यमवाप्स्यति।।

yā śrī śśauryaṅ ca rāmasya yā ca kalyāṇasatvatā. nivṛttāraṇyavāsa ssa kṣipraṅ rājyamavāpsyati৷৷

सूर्यस्यापि भवेत्सूर्यो ह्यग्नेरग्नि प्रभोः प्रभुः। श्रियः श्रीश्च भवेदग्र्या कीर्तिः कीर्त्याः क्षमाक्षमा।।

sūryasyāpi bhavētsūryō hyagnēragni prabhōḥ prabhuḥ. śriyaḥ śrīśca bhavēdagryā kīrtiḥ kīrtyāḥ kṣamākṣamā৷৷

।। दैवतं दैवतानां च भूतानां भूतसत्तमः। तस्य के ह्यगुणा देवि वने वाप्यथवा पुरे।।

৷৷ daivataṅ daivatānāṅ ca bhūtānāṅ bhūtasattamaḥ. tasya kē hyaguṇā dēvi! vanē vāpyathavā purē৷৷

पृथिव्या सह वैदेह्या श्रिया च पुरुषर्षभः। क्षिप्रं तिसृभिरेताभि स्सह रामोऽभिषेक्ष्यते।।

pṛthivyā saha vaidēhyā śriyā ca puruṣarṣabhaḥ. kṣipraṅ tisṛbhirētābhi ssaha rāmō.bhiṣēkṣyatē৷৷

दुःखजं विसृजन्त्यस्रं निष्क्रामन्तमुदीक्ष्य यम्। अयोध्यायां जनास्सर्वे शोकवेगसमाहताः।

duḥkhajaṅ visṛjantyasraṅ niṣkrāmantamudīkṣya yam. ayōdhyāyāṅ janāssarvē śōkavēgasamāhatāḥ.

।। कुशचीरधरं देवं गच्छन्तमपराजितम्। सीतेवानुगता लक्ष्मी स्तस्य किं नाम दुर्लभम्।।

৷৷ kuśacīradharaṅ dēvaṅ gacchantamaparājitam. sītēvānugatā lakṣmī stasya kiṅ nāma durlabham৷৷

धनुर्ग्रहवरो यस्य बाणखड्गास्त्रभृत्स्वयम्। लक्ष्मणो व्रजति ह्यग्रे तस्य किं नाम दुर्लभम्।।

dhanurgrahavarō yasya bāṇakhaḍgāstrabhṛtsvayam. lakṣmaṇō vrajati hyagrē tasya kiṅ nāma durlabham৷৷

निवृत्तवनवासं तं द्रष्टासि पुनरागतम्। जहिशोकं च मोहं च देवि सत्यं ब्रवीमि ते।।

nivṛttavanavāsaṅ taṅ draṣṭāsi punarāgatam. jahiśōkaṅ ca mōhaṅ ca dēvi! satyaṅ bravīmi tē৷৷

शिरसा चरणावेतौ वन्दमानमनिन्दिते पुनर्द्रक्ष्यसि कल्याणि पुत्रं चन्द्रमिवोदितम्।।

śirasā caraṇāvētau vandamānamaninditē! punardrakṣyasi kalyāṇi! putraṅ candramivōditam৷৷

पुनः प्रविष्टं दृष्ट्वा तमभिषिक्तं महाश्रियम्। समुत्स्रक्ष्यसि नेत्राभ्यां क्षिप्रमानन्दजं पयः।।

punaḥ praviṣṭaṅ dṛṣṭvā tamabhiṣiktaṅ mahāśriyam. samutsrakṣyasi nētrābhyāṅ kṣipramānandajaṅ payaḥ৷৷

मा शोको देवि दुःखं वा न रामे दृश्यतेऽशिवम्। क्षिप्रं द्रक्ष्यसि पुत्रं त्वं ससीतं सहलक्ष्मणम्।।

mā śōkō dēvi! duḥkhaṅ vā na rāmē dṛśyatē.śivam. kṣipraṅ drakṣyasi putraṅ tvaṅ sasītaṅ sahalakṣmaṇam৷৷

त्वया शेषो जनश्चैव समाश्वास्यो यदाऽनघे। किमिदानीमिदं देवि करोषि हृदि विक्लबम्।।

tvayā śēṣō janaścaiva samāśvāsyō yadā.naghē!. kimidānīmidaṅ dēvi! karōṣi hṛdi viklabam৷৷

नार्हा त्वं शोचितुं देवि यस्यास्ते राघवस्सुतः। न हि रामात्परो लोके विद्यते सत्पथे स्थितः।।

nārhā tvaṅ śōcituṅ dēvi! yasyāstē rāghavassutaḥ. na hi rāmātparō lōkē vidyatē satpathē sthitaḥ৷৷

अभिवादयमानं तं दृष्ट्वा ससुहृदं सुतम्। मुदाऽश्रृ मोक्ष्यसे क्षिप्रं मेघलेखेव वार्षिकी।।

abhivādayamānaṅ taṅ dṛṣṭvā sasuhṛdaṅ sutam. mudā.śrṛ mōkṣyasē kṣipraṅ mēghalēkhēva vārṣikī৷৷

पुत्रस्ते वरदः क्षिप्रमयोध्यां पुनरागतः। पाणिभ्यां मृदुपीनाभ्यां चरणौ पीडयिष्यति।।

putrastē varadaḥ kṣipramayōdhyāṅ punarāgataḥ. pāṇibhyāṅ mṛdupīnābhyāṅ caraṇau pīḍayiṣyati৷৷

अभिवाद्य नमस्यन्तं शूरं ससुहृदं सुतम्। मुदाऽस्रैः प्रोक्ष्यसि पुनर्मेघराजिरिवाचलम्।।

abhivādya namasyantaṅ śūraṅ sasuhṛdaṅ sutam. mudā.sraiḥ prōkṣyasi punarmēgharājirivācalam৷৷

आश्वासयन्ती विविधैश्च वाक्यै र्वाक्योपचारे कुशलाऽनवद्या। रामस्य तां मातरमेवमुक्त्वा देवी सुमित्रा विरराम रामा।।

āśvāsayantī vividhaiśca vākyai- rvākyōpacārē kuśalā.navadyā. rāmasya tāṅ mātaramēvamuktvā dēvī sumitrā virarāma rāmā৷৷

निशम्य तल्लक्ष्मणमातृवाक्यं रामस्य मातुर्नरदेवपत्न्या:। सद्यश्शरीरे विननाश शोकः शरद्गतो मेघ इवाल्पतोयः।।

niśamya tallakṣmaṇamātṛvākyaṅ rāmasya māturnaradēvapatnyā:. sadyaśśarīrē vinanāśa śōkaḥ śaradgatō mēgha ivālpatōyaḥ৷৷