तस्यां चीरं वसानायां नाथवत्यामनाथवत्। प्रचुक्रोश जनस्सर्वो धिक्त्वां दशरथं त्विति।।

tasyāṅ cīraṅ vasānāyāṅ nāthavatyāmanāthavat. pracukrōśa janassarvō dhiktvāṅ daśarathaṅ tviti৷৷

तेन तत्र प्रणादेन दुःखितस्स महीपतिः। चिच्छेद जीविते श्रद्धां धर्मे यशसि चात्मनः।।

tēna tatra praṇādēna duḥkhitassa mahīpatiḥ. cicchēda jīvitē śraddhāṅ dharmē yaśasi cātmanaḥ৷৷

स निःश्वस्योष्णमैक्ष्वाक स्तां भार्यामिदमब्रवीत्। कैकेयि कुशचीरेण न सीता गन्तुमर्हति।।

sa niḥśvasyōṣṇamaikṣvāka stāṅ bhāryāmidamabravīt. kaikēyi kuśacīrēṇa na sītā gantumarhati৷৷

सुकुमारी च बाला च सततं च सुखोचिता। नेयं वनस्य योग्येति सत्यमाह गुरुर्मम।।

sukumārī ca bālā ca satataṅ ca sukhōcitā. nēyaṅ vanasya yōgyēti satyamāha gururmama৷৷

इयं हि कस्यापकरोति किञ्चि त्तपस्विनी राजवरस्य कन्या। या चीरमासाद्य जनस्य मध्ये स्थिता विसंज्ञाश्रमणीव काचित्।।

iyaṅ hi kasyāpakarōti kiñci- ttapasvinī rājavarasya kanyā. yā cīramāsādya janasya madhyē sthitā visaṅjñāśramaṇīva kācit৷৷

चीराण्यपास्याज्जनकस्य कन्या नेयं प्रतिज्ञा मम दत्तपूर्वा। यथासुखं गच्छतु राजपुत्री वनं समग्रा सह सर्वरत्नैः।।

cīrāṇyapāsyājjanakasya kanyā nēyaṅ pratijñā mama dattapūrvā. yathāsukhaṅ gacchatu rājaputrī vanaṅ samagrā saha sarvaratnaiḥ৷৷

अजीवनार्हेण मया नृशंसा कृता प्रतिज्ञा नियमेन तावत्। तवया हि बाल्यात् प्रतिपन्नमेतत् तन्मां दहेद्वेणुमिवात्मपुष्पम्।।

ajīvanārhēṇa mayā nṛśaṅsā kṛtā pratijñā niyamēna tāvat. tavayā hi bālyāt pratipannamētat tanmāṅ dahēdvēṇumivātmapuṣpam৷৷

रामेण यदि ते पापे किञ्चित्कृतमशोभनम्। अपकारः क इह ते वैदेह्या दर्शितोऽधमे।।

rāmēṇa yadi tē pāpē! kiñcitkṛtamaśōbhanam. apakāraḥ ka iha tē vaidēhyā darśitō.dhamē!৷৷

मृगीवोत्फुल्लनयना मृदुशीला तपस्वीनी। अपकारं कमिह ते करोति जनकात्मजा।।

mṛgīvōtphullanayanā mṛduśīlā tapasvīnī. apakāraṅ kamiha tē karōti janakātmajā৷৷

ननु पर्याप्त मेतत्ते पापे रामविवासनम्। किमेभिः कृपणैर्भूय: पातकैरपि ते कृतैः।।

nanu paryāpta mētattē pāpē rāmavivāsanam. kimēbhiḥ kṛpaṇairbhūya: pātakairapi tē kṛtaiḥ৷৷

प्रतिज्ञातं मया तावत् त्वयोक्तं देवि शृण्वता। रामं यदभिषेकाय त्वमिहागतमब्रवीः।।

pratijñātaṅ mayā tāvat tvayōktaṅ dēvi! śṛṇvatā. rāmaṅ yadabhiṣēkāya tvamihāgatamabravīḥ৷৷

तत्त्वेतत्समतिक्रम्य निरयं गन्तुमिच्छसि। मैथिलीमपि या हि त्वमीक्षसे चीरवासिनीम्।।

tattvētatsamatikramya nirayaṅ gantumicchasi. maithilīmapi yā hi tvamīkṣasē cīravāsinīm৷৷

इतीव राजा विलपन्महात्मा शोकस्य नान्तं स ददर्श किञ्चित्। भृशातुरत्वाच्च पपात भूमौ तेनैव पुत्रव्यसनेन मग्नः।।

itīva rājā vilapanmahātmā śōkasya nāntaṅ sa dadarśa kiñcit. bhṛśāturatvācca papāta bhūmau tēnaiva putravyasanēna magnaḥ৷৷

एवं ब्रुवन्तं पितरं रामस्सम्प्रस्थितो वनम्। अवाक्छिरसमासीनमिदं वचनमब्रवीत्।।

ēvaṅ bruvantaṅ pitaraṅ rāmassamprasthitō vanam. avākchirasamāsīnamidaṅ vacanamabravīt৷৷

यं धार्मिक कौशल्या मम माता यशस्विनी। वृद्धा चाक्षुद्रशीला च न च त्वां देव गर्हते।।

yaṅ dhārmika! kauśalyā mama mātā yaśasvinī. vṛddhā cākṣudraśīlā ca na ca tvāṅ dēva! garhatē৷৷

मया विहीनां वरद प्रपन्नां शोकसागरम्। अदृष्टपूर्वव्यसनां भूयस्सम्मन्तुमर्हसि।।

mayā vihīnāṅ varada prapannāṅ śōkasāgaram. adṛṣṭapūrvavyasanāṅ bhūyassammantumarhasi৷৷

पुत्रशोकं यथा नर्च्छेत्त्वया पूज्येन पूजिता। मां हि सञ्चिन्तयन्ती सा त्वयि जीवेत्तपस्विनी।।

putraśōkaṅ yathā narcchēttvayā pūjyēna pūjitā. māṅ hi sañcintayantī sā tvayi jīvēttapasvinī৷৷

इमां महेंन्द्रोपम जातगर्धिनीं तथा विधातुं जननीं ममार्हसि। यथा वनस्थे मयि शोककर्शिता न जीवितं न्यस्य यमक्षयं व्रजेत्।।

imāṅ mahēṅndrōpama! jātagardhinīṅ tathā vidhātuṅ jananīṅ mamārhasi. yathā vanasthē mayi śōkakarśitā na jīvitaṅ nyasya yamakṣayaṅ vrajēt৷৷