[Viswamitra attempts to take Kamadhenu by force--Kamadhenu creates hordes of warriors -- the army of Viswamitra gets killed.] कामधेनुं वसिष्ठोऽपि यदा न त्यज्यते मुनि:। तदास्य शबलां राम विश्वामित्रोऽन्वकर्षत।।

[Viswamitra attempts to take Kamadhenu by force--Kamadhenu creates hordes of warriors --- the army of Viswamitra gets killed.] kāmadhēnuṅ vasiṣṭhō.pi yadā na tyajyatē muni:. tadāsya śabalāṅ rāma viśvāmitrō.nvakarṣata৷৷

नीयमाना तु शबला राम राज्ञा महात्मना। दु:खिता चिन्तयामास रुदन्ती शोककर्शिता।।

nīyamānā tu śabalā rāma rājñā mahātmanā. du:khitā cintayāmāsa rudantī śōkakarśitā৷৷

परित्यक्ता वसिष्ठेन किमहं सुमहात्मना। याहं राजभटैर्दीना ह्रियेय भृशदु:खिता।।

parityaktā vasiṣṭhēna kimahaṅ sumahātmanā. yāhaṅ rājabhaṭairdīnā hriyēya bhṛśadu:khitā৷৷

किं मयाऽपकृतं तस्य महर्षेर्भावितात्मन:। यन्मामनागसं भक्तामिष्टां त्यजति धार्मिक:।।

kiṅ mayā.pakṛtaṅ tasya maharṣērbhāvitātmana:. yanmāmanāgasaṅ bhaktāmiṣṭāṅ tyajati dhārmika:৷৷

इति सा चिन्तयित्वा तु विनिश्श्वस्य पुन:पुन:। निर्धूय तांस्तदा भृत्यान् शतशश्शत्रुसूदन । जगामानिलवेगेन पादमूलं महात्मन:।।

iti sā cintayitvā tu viniśśvasya puna:puna:. nirdhūya tāṅstadā bhṛtyān śataśaśśatrusūdana . jagāmānilavēgēna pādamūlaṅ mahātmana:৷৷

शबला सा रुदन्ती च क्रोशन्ती चेदमब्रवीत्। वसिष्ठस्याग्रतस्स्थित्वा मेघदुन्दुभिराविणी।।

śabalā sā rudantī ca krōśantī cēdamabravīt. vasiṣṭhasyāgratassthitvā mēghadundubhirāviṇī৷৷

भगवन् किं परित्यक्ता त्वयाऽहं ब्रह्मणस्सुत। यस्माद्राजभृता मां हि नयन्ते त्वत्सकाशत:।।

bhagavan kiṅ parityaktā tvayā.haṅ brahmaṇassuta!. yasmādrājabhṛtā māṅ hi nayantē tvatsakāśata:৷৷

एवमुक्तस्तु ब्रह्मर्षिरिदं वचनमब्रवीत्। शोकसन्तप्तहृदयां स्वसारमिव दु:खिताम्।।

ēvamuktastu brahmarṣiridaṅ vacanamabravīt. śōkasantaptahṛdayāṅ svasāramiva du:khitām৷৷

न त्वां त्यजामि शबले नापि मेऽपकृतं त्वया। एष त्वां नयते राजा बलोन्मत्तो महाबल:।।

na tvāṅ tyajāmi śabalē! nāpi mē.pakṛtaṅ tvayā. ēṣa tvāṅ nayatē rājā balōnmattō mahābala:৷৷

न हि तुल्यं बलं मह्यं राजा त्वद्य विशेषत:। बली राजा क्षत्रियश्च पृथिव्या: पतिरेव च।।

na hi tulyaṅ balaṅ mahyaṅ rājā tvadya viśēṣata:. balī rājā kṣatriyaśca pṛthivyā: patirēva ca৷৷

इयमक्षौहिणी पूर्णा सवाजिरथसङ्कुला। हस्तिध्वजसमाकीर्णा तेनासौ बलवत्तर:।।

iyamakṣauhiṇī pūrṇā savājirathasaṅkulā. hastidhvajasamākīrṇā tēnāsau balavattara:৷৷

एवमुक्ता वसिष्ठेन प्रत्युवाच विनीतवत्। वचनं वचनज्ञा सा ब्रह्मर्षिममितप्रभम्।।

ēvamuktā vasiṣṭhēna pratyuvāca vinītavat. vacanaṅ vacanajñā sā brahmarṣimamitaprabham৷৷

न बलं क्षत्रियस्याहुर्ब्राह्मणो बलवत्तर:। ब्रह्मन् ब्रह्मबलं दिव्यं क्षत्रात्तु बलवत्तरम्।।

na balaṅ kṣatriyasyāhurbrāhmaṇō balavattara:. brahman brahmabalaṅ divyaṅ kṣatrāttu balavattaram৷৷

अप्रमेयबलं तुभ्यं न त्वया बलवत्तर:। विश्वामित्रो महावीर्यस्तेज स्तव दुरासदम्।।

apramēyabalaṅ tubhyaṅ na tvayā balavattara:. viśvāmitrō mahāvīryastēja stava durāsadam৷৷

नियुङ्क्ष्व मां महाभाग त्वद्ब्रह्मबलसम्भृताम्। तस्य दर्पबलं यत्तन्नाशयामि दुरात्मन:।।

niyuṅkṣva māṅ mahābhāga tvadbrahmabalasambhṛtām. tasya darpabalaṅ yattannāśayāmi durātmana:৷৷

इत्युक्तस्तु तया राम वसिष्ठ स्सुमहायशा:। सृजस्वेति तदोवाच बलं परबलार्दनम्।।

ityuktastu tayā rāma vasiṣṭha ssumahāyaśā:. sṛjasvēti tadōvāca balaṅ parabalārdanam৷৷

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सुरभिस्साऽसृजत्तदा।।

tasya tadvacanaṅ śrutvā surabhissā.sṛjattadā৷৷

।। तस्या हुम्भारवोत्सृष्टा: पप्लवाश्शतशो नृप। नाशयन्ति बलं सर्वं विश्वामित्रस्य पश्यत:।।

৷৷ tasyā humbhāravōtsṛṣṭā: paplavāśśataśō nṛpa. nāśayanti balaṅ sarvaṅ viśvāmitrasya paśyata:৷৷

बलं भग्नं ततो दृष्ट्वा रथेनाक्रम्य कौशिक:। स राजा परमक्रुद्धो रोषविस्फारितेक्षण:। पप्लवान्नाशयामास शस्त्रैरुच्चावचैरपि।।

balaṅ bhagnaṅ tatō dṛṣṭvā rathēnākramya kauśika:. sa rājā paramakruddhō rōṣavisphāritēkṣaṇa:. paplavānnāśayāmāsa śastrairuccāvacairapi৷৷

विश्वामित्रार्दितान् दृष्ट्वा पप्लवाञ्छतशस्तदा। भूय एवासृजत्कोपाच्छकान् यवनमिश्रितान्।।

viśvāmitrārditān dṛṣṭvā paplavāñchataśastadā. bhūya ēvāsṛjatkōpācchakān yavanamiśritān৷৷

तैरासीत् संवृता भूमि श्शकैर्यवनमिश्रितै:। प्रभावद्भिर्महावीर्यैर्हेमकिञ्जल्कसन्निभै:।।

tairāsīt saṅvṛtā bhūmi śśakairyavanamiśritai:. prabhāvadbhirmahāvīryairhēmakiñjalkasannibhai:৷৷

दीर्घासिपट्टिशधरैःमवर्णाम्बरावृतै:। निर्दग्धं तद्बलं सर्वं प्रदीप्तैरिव पावकै:।।

dīrghāsipaṭṭiśadharaiḥmavarṇāmbarāvṛtai:. nirdagdhaṅ tadbalaṅ sarvaṅ pradīptairiva pāvakai:৷৷

ततोऽस्त्राणि महातेजा विश्वामित्रो मुमोच ह। तैस्तैर्यवनकाम्भोजा: पप्लवाश्चाकुलीकृता:।।

tatō.strāṇi mahātējā viśvāmitrō mumōca ha. taistairyavanakāmbhōjā: paplavāścākulīkṛtā:৷৷