Bala Kanda Sarga 53
बालकाण्डम् सर्गः 53
Sarga 53 of the Bala Kanda.
Shlokas (25)
+ Add ShlokaBala Kanda 53.1
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 1
एवमुक्ता वसिष्ठेन शबला शत्रुसूदन। विदधे कामधुक्कामान्यस्य यस्य यथेप्सितम्।।
ēvamuktā vasiṣṭhēna śabalā śatrusūdana. vidadhē kāmadhukkāmānyasya yasya yathēpsitam৷৷
"O Destroyer of foes (Rama)" addressed thus by Vasishta the wishfulfilling Sabala satisfied each one's desires.
Bala Kanda 53.2
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 2
इक्षून्मधूं स्तथा लाजान्मैरेयांश्च वरासनान्। पानानि च महार्हाणि भक्ष्यांश्चोच्चावचां स्तथा।।
ikṣūnmadhūṅ stathā lājānmairēyāṅśca varāsanān. pānāni ca mahārhāṇi bhakṣyāṅścōccāvacāṅ stathā৷৷
Sugarcane, honey and fried grain, invigorating liquors in good containers, excellent drinks and varieties of food (were served).
Bala Kanda 53.3
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 3
उष्णाढ्यस्योदनस्यात्र राशय: पर्वतोपमा:। मृष्टान्नानि च सूपाश्च दधिकुल्यास्तथैव च।।
uṣṇāḍhyasyōdanasyātra rāśaya: parvatōpamā:. mṛṣṭānnāni ca sūpāśca dadhikulyāstathaiva ca৷৷
Heaps of hot rice as high as mountains, savoury food, condiments and on abundance of curd, various kinds of soups, containers in their thousands completely filled with edibles with all six tastes and preparations made of jaggery (were distributed).
Bala Kanda 53.4
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 4
।। नानास्वादुरसानां च षाडबानां तथैव च। भाजनानि सुपूर्णानि गौडानि च सहस्रश:।।
৷৷ nānāsvādurasānāṅ ca ṣāḍabānāṅ tathaiva ca. bhājanāni supūrṇāni gauḍāni ca sahasraśa:৷৷
Heaps of hot rice as high as mountains, savoury food, condiments and on abundance of curd, various kinds of soups, containers in their thousands completely filled with edibles with all six tastes and preparations made of jaggery (were distributed).
Bala Kanda 53.5
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 5
सर्वमासीत्सुसन्तुष्ठं हृष्टपुष्टजनायुतम्। विश्वामित्रबलं राम वसिष्ठेनाभितर्पितम्।।
sarvamāsītsusantuṣṭhaṅ hṛṣṭapuṣṭajanāyutam. viśvāmitrabalaṅ rāma vasiṣṭhēnābhitarpitam৷৷
"O Rama, Vasistha entertained everybody in Viswamitra's army to their full satisfaction. They were all wellfed and happy.
Bala Kanda 53.6
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 6
विश्वामित्रोऽपि राजर्षिर्हृष्ट: पुष्टस्तदाभवत् । सान्त:पुरवरो राजा सब्राह्मणपुरोहित:।।
viśvāmitrō.pi rājarṣirhṛṣṭa: puṣṭastadābhavat . sānta:puravarō rājā sabrāhmaṇapurōhita:৷৷
King Viswamitra along with ladies, priests and brahmins including the royal sage were fully satisfied and delighted.
Bala Kanda 53.7
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 7
सामात्यो मन्त्रिसहितस्सभृत्य: पूजितस्तदा। युक्त: परमहर्षेण वसिष्ठमिदमब्रवीत्।।
sāmātyō mantrisahitassabhṛtya: pūjitastadā. yukta: paramaharṣēṇa vasiṣṭhamidamabravīt৷৷
Having received the hospitality along with his counsellors, ministers and attendants, Viswamitra, filled with great delight, said to Vasishta":
Bala Kanda 53.8
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 8
पूजितोऽहं त्वया ब्रह्मन् पूजार्हेण सुसत्कृत:। श्रूयतामभिधास्यामि वाक्यं वाक्यविशारद।।
pūjitō.haṅ tvayā brahman pūjārhēṇa susatkṛta:. śrūyatāmabhidhāsyāmi vākyaṅ vākyaviśārada!৷৷
"O Brahman you are worthy of worship. I was received with reverence and wellentertained by you. O Sage conversant with speech listen.
Bala Kanda 53.9
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 9
गवां शतसहस्रेण दीयतां शबला मम। रत्नं हि भगवन्नेतद्रत्नहारी च प्रार्थिव:।।
gavāṅ śatasahasrēṇa dīyatāṅ śabalā mama. ratnaṅ hi bhagavannētadratnahārī ca prārthiva:৷৷
"I shall give you a hundred thousand cows in exchange for Sabala. O Respectable one this cow is a gem. A king (along) has a right on jewels, O Brahmin, for that reason, Sabala rightfully belongs to me. Therefore, give this cow".
Bala Kanda 53.10
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 10
एवमुक्तस्तु भगवान्वसिष्ठो मुनिसत्तम:। विश्वामित्रेण धर्मात्मा प्रत्युवाच महीपतिम्।।
ēvamuktastu bhagavānvasiṣṭhō munisattama:. viśvāmitrēṇa dharmātmā pratyuvāca mahīpatim৷৷
Addressed the by Viswamitra venerable and righteous Vasishta who was of the earth ascetic replied:
Bala Kanda 53.11
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 11
नाहं शतसहस्रेण नापि कोटिशतैर्गवाम्। राजन् दास्यामि शबलां राशिभी रजतस्य च ।।
nāhaṅ śatasahasrēṇa nāpi kōṭiśatairgavām. rājan! dāsyāmi śabalāṅ rāśibhī rajatasya ca ৷৷
"O King I shall not exchange Sabala for a hundred thousand for even or a hundred crore cows or heaps of silver.
Bala Kanda 53.12
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 12
न परित्यागमर्हेयं मत्सकाशादरिन्दम । शाश्वती शबला मह्यं कीर्तिरात्मवतो यथा।।
na parityāgamarhēyaṅ matsakāśādarindama !. śāśvatī śabalā mahyaṅ kīrtirātmavatō yathā৷৷
O Suppressor of enemies Viswamitra it is not proper to separate this cow from me. The relationship between Sabala and me is permanent like the relationship between a righteous man and his fame.
Bala Kanda 53.13
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 13
अस्यां हव्यं च कव्यं च प्राणयात्रा तथैव च। आयत्तमग्निहोत्रं च बलिर्होमस्तथैव च।।
asyāṅ havyaṅ ca kavyaṅ ca prāṇayātrā tathaiva ca. āyattamagnihōtraṅ ca balirhōmastathaiva ca৷৷
For havyam (oblations to gods) and kavyam (oblations to ancestors), for fulfilling the necessities of life, maintenance of the sacred fire and offering oblations to all spirits of created beings, and for offerings made to the Firegod I depend on this cow.
Bala Kanda 53.14
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 14
स्वाहाकारवषट्कारौ विद्याश्च विविधा स्तथा। आयत्तमत्र राजर्षे सर्वमेतन्न संशय:।।
svāhākāravaṣaṭkārau vidyāśca vividhā stathā. āyattamatra rājarṣē sarvamētanna saṅśaya:৷৷
O Royal saint swaha and vashat and various branches of learning are all dependent on this cow. No doubt about it.
Bala Kanda 53.15
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 15
सर्वस्वमेतत्सत्येन मम तुष्टिकरी सदा। कारणैर्बहुभी राजन्न दास्ये शबलां तव।।
sarvasvamētatsatyēna mama tuṣṭikarī sadā. kāraṇairbahubhī rājanna dāsyē śabalāṅ tava৷৷
This one is truly my whole possession, it always gives me contentment. O King for various reasons, I will not give Sabala to you".
Bala Kanda 53.16
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 16
वसिष्ठेनैवमुक्तस्तु विश्वामित्रोऽब्रवीत्तत:। संरब्धतरमत्यर्थं वाक्यं वाक्यविशारद:।।
vasiṣṭhēnaivamuktastu viśvāmitrō.bravīttata:. saṅrabdhataramatyarthaṅ vākyaṅ vākyaviśārada:৷৷
To there words of Vasishta, Viswamitra who is skilful in conversation reacted with extreme excitement:
Bala Kanda 53.17
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 17
हैरण्यकक्ष्याग्रैवेयान् सुवर्णाङ्कुशभूषितान्। ददामि कुञ्जरांस्तेषां सहस्राणि चतुर्दश।।
hairaṇyakakṣyāgraivēyān suvarṇāṅkuśabhūṣitān. dadāmi kuñjarāṅstēṣāṅ sahasrāṇi caturdaśa৷৷
"I shall give fourteen thousand elephants with gold trappings around the neck and girth, and with goads made of gold.
Bala Kanda 53.18
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 18
हैरण्यानां रथानां च श्वेताश्वानां चतुर्युजाम्। ददामि ते शतान्यष्टौ किङ्किणीकविभूषितान्।।
hairaṇyānāṅ rathānāṅ ca śvētāśvānāṅ caturyujām. dadāmi tē śatānyaṣṭau kiṅkiṇīkavibhūṣitān৷৷
I shall give you eight hundred chariots made of gold and decorated with small tinkling bells, each chariot yoked with four white horses.
Bala Kanda 53.19
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 19
हयानां देशजातानां कुलजानां महौजसाम्। सहस्रमेकं दश च ददामि तव सुव्रत।।
hayānāṅ dēśajātānāṅ kulajānāṅ mahaujasām. sahasramēkaṅ daśa ca dadāmi tava suvrata!৷৷
O Maharshi of auspicious vows I shall give you eleven thousand mighty horses of good breed born in good countries.
Bala Kanda 53.20
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 20
नानावर्णविभक्तानां वयस्स्थानां तथैव च । ददाम्येकां गवां कोटिं शबला दीयतां मम।।
nānāvarṇavibhaktānāṅ vayassthānāṅ tathaiva ca . dadāmyēkāṅ gavāṅ kōṭiṅ śabalā dīyatāṅ mama৷৷
I shall give one crore young cows of various colours. Give me Sabala.
Bala Kanda 53.21
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 21
यावदिच्छसि रत्नं वा हिरण्यं वा द्विजोत्तम। तावद्ददामि तत्सर्वं शबला दीयतां मम।।
yāvadicchasi ratnaṅ vā hiraṇyaṅ vā dvijōttama!. tāvaddadāmi tatsarvaṅ śabalā dīyatāṅ mama৷৷
O Best of brahmins I shall offer you jewels or gold as much as you desire. I shall give you everything. Give this Sabala to me".
Bala Kanda 53.22
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 22
एवमुक्तस्तु भगवान् विश्वामित्रेण धीमता। न दास्यामीति शबलां प्राह राजन् कथञ्चन।।
ēvamuktastu bhagavān viśvāmitrēṇa dhīmatā. na dāsyāmīti śabalāṅ prāha rājan kathañcana৷৷
To these words of sagacious Viswamitra the adorable Vasishta replied: "O King I shall not give Sabala."
Bala Kanda 53.23
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 23
एतदेव हि मे रत्नमेतदेव हि मे धनम्। एतदेव हि सर्वस्वमेतदेव हि जीवितम्।।
ētadēva hi mē ratnamētadēva hi mē dhanam. ētadēva hi sarvasvamētadēva hi jīvitam৷৷
"This is verily my jewel, my wealth my very life. This is allinall for me.
Bala Kanda 53.24
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 24
दर्शश्च पूर्णमासश्च यज्ञाश्चैवाप्तदक्षिणा:। एतदेव हि मे राजन् विविधाश्च क्रियास्तथा।।
darśaśca pūrṇamāsaśca yajñāścaivāptadakṣiṇā:. ētadēva hi mē rājan vividhāśca kriyāstathā৷৷
O King verily this Sabala is useful for my darsa and purnamasa sacrifices, for appropriate gifts and various rites.
Bala Kanda 53.25
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Bala Kanda 53 · Verse 25
अदोमूला: क्रियास्सर्वा मम राजन्न संशय:। बहुना किं प्रलापेन न दास्ये कामदोहिनीम्।।
adōmūlā: kriyāssarvā mama rājanna saṅśaya:. bahunā kiṅ pralāpēna na dāsyē kāmadōhinīm৷৷
O King this (cow) is undoubtedly the source of all my actions. Why these useless words? I will never give this wishfulfilling cow". इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे त्रिपञ्चाशस्सर्ग:।। Thus ends the fiftythird sarga of Balakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.