ब्रह्मोवाच ॥ इत्थं देवैः स्तुता देवी दुर्गा दुर्गार्तिनाशिनी ॥ आविर्बभूव देवानां पुरतो जगदंबिका ॥ १ ॥

brahmovAca ॥ itthaM devaiH stutA devI durgA durgArtinAzinI ॥ AvirbabhUva devAnAM purato jagadaMbikA ॥ 1 ॥

रथे रत्नमये दिव्ये संस्थिता परमाद्भुते ॥ किंकिणीजालसंयुक्ते मृदुसंस्तरणे वरे ॥२॥

rathe ratnamaye divye saMsthitA paramAdbhute ॥ kiMkiNIjAlasaMyukte mRdusaMstaraNe vare ॥2॥

कोटिसूर्याधिकाभास रम्यावयवभासिनी॥ स्वतेजोराशिमध्यस्था वररूपा समच्छवि ॥३॥

koTisUryAdhikAbhAsa ramyAvayavabhAsinI॥ svatejorAzimadhyasthA vararUpA samacchavi ॥3॥

अनूपमा महामाया सदाशिवविलासिनी ॥ त्रिगुणा निर्गुणा नित्या शिवलोकनिवासिनी ॥ ४ ॥

anUpamA mahAmAyA sadAzivavilAsinI ॥ triguNA nirguNA nityA zivalokanivAsinI ॥ 4 ॥

त्रिदेवजननी चण्डी शिवा सर्वार्तिनाशिनी॥ सर्वमाता महानिद्रा सर्वस्वजनतारिणी ॥५॥

tridevajananI caNDI zivA sarvArtinAzinI॥ sarvamAtA mahAnidrA sarvasvajanatAriNI ॥5॥

तेजोराशेः प्रभावात्तु सा तु दृष्ट्वा सुरैश्शिवा ॥ तुष्टुवुस्तां पुनस्ते वै सुरा दर्शनकांक्षिणः ॥६॥

tejorAzeH prabhAvAttu sA tu dRSTvA suraizzivA ॥ tuSTuvustAM punaste vai surA darzanakAMkSiNaH ॥6॥

अथ देवगणास्सर्वे विष्ण्वाद्या दर्शनेप्सवः ॥ ददृशुर्जगदम्बां तां तत्कृपां प्राप्य तत्र हि ॥ ७ ॥

atha devagaNAssarve viSNvAdyA darzanepsavaH ॥ dadRzurjagadambAM tAM tatkRpAM prApya tatra hi ॥ 7 ॥

बभूवानन्दसन्दोहस्सर्वेषां त्रिदिवौकसाम्॥ पुनः पुनः प्रणेमुस्तां तुष्टुवुश्च विशेषतः ॥ ८ ॥

babhUvAnandasandohassarveSAM tridivaukasAm॥ punaH punaH praNemustAM tuSTuvuzca vizeSataH ॥ 8 ॥

देवा ऊचुः ॥ शिवे शर्वाणि कल्याणि जगदम्ब महेश्वरि ॥ त्वां नतास्सर्वथा देवा वयं सर्वार्तिनाशिनीम् ॥९॥।

devA UcuH ॥ zive zarvANi kalyANi jagadamba mahezvari ॥ tvAM natAssarvathA devA vayaM sarvArtinAzinIm ॥9॥।

न हि जानन्ति देवेशि वेदश्शास्त्राणि कृत्स्नशः ॥ अतीतो महिमा ध्यानं तव वाङ्मनसोश्शिवे ॥2-3-4-१०॥

na hi jAnanti devezi vedazzAstrANi kRtsnazaH ॥ atIto mahimA dhyAnaM tava vAGmanasozzive ॥2-3-4-10॥

अतद्व्यावृत्तितस्तां वै चकितं चकितं सदा ॥ अभिधत्ते श्रुतिरपि परेषां का कथा मता ॥ ११ ॥

atadvyAvRttitastAM vai cakitaM cakitaM sadA ॥ abhidhatte zrutirapi pareSAM kA kathA matA ॥ 11 ॥

जानन्ति बहवो भक्तास्त्वत्कृपां प्राप्य भक्तितः ॥ शरणागतभक्तानां न कुत्रापि भयादिकम् ॥ १२ ॥

jAnanti bahavo bhaktAstvatkRpAM prApya bhaktitaH ॥ zaraNAgatabhaktAnAM na kutrApi bhayAdikam ॥ 12 ॥

विज्ञप्तिं शृणु सुप्रीता यस्या दासास्सदाम्बिके ॥ तव देवि महादेवि हीनतो वर्णयामहे ॥ १३ ॥

vijJaptiM zRNu suprItA yasyA dAsAssadAmbike ॥ tava devi mahAdevi hInato varNayAmahe ॥ 13 ॥

पुरा दक्षसुता भूत्वा संजाता हरवल्लभा ॥ ब्रह्मणश्च परेषां वा नाशयत्वमकंमहत् ॥ १४ ॥

purA dakSasutA bhUtvA saMjAtA haravallabhA ॥ brahmaNazca pareSAM vA nAzayatvamakaMmahat ॥ 14 ॥

पितृतोऽनादरं प्राप्यात्यजः पणवशात्तनुम् ॥ स्वलोकमगमस्त्वं वालभद्दुःखं हरोऽपि हि ॥ १५ ॥

pitRto'nAdaraM prApyAtyajaH paNavazAttanum ॥ svalokamagamastvaM vAlabhadduHkhaM haro'pi hi ॥ 15 ॥

न हि जातम्प्रपूर्णं तद्देवकार्यं महेश्वरि॥ व्याकुला मुनयो देवाश्शरणन्त्वां गता वयम् ॥१६॥

na hi jAtamprapUrNaM taddevakAryaM mahezvari॥ vyAkulA munayo devAzzaraNantvAM gatA vayam ॥16॥

पूर्णं कुरु महेशानि निर्जराणां मनोरथम् ॥ सनत्कुमारवचनं सफलं स्याद्यथा शिवे॥ १७ ॥

pUrNaM kuru mahezAni nirjarANAM manoratham ॥ sanatkumAravacanaM saphalaM syAdyathA zive॥ 17 ॥

अवतीर्य क्षितौ देवि रुद्रपत्नी पुनर्भव॥ लीलां कुरु यथायोग्यं प्राप्नुयुर्निर्जरास्सुखम् ॥ १८॥

avatIrya kSitau devi rudrapatnI punarbhava॥ lIlAM kuru yathAyogyaM prApnuyurnirjarAssukham ॥ 18॥

सुखी स्याद्देवि रुद्रोऽपि कैलासाचलसंस्थितः ॥ सर्वे भवन्तु सुखिनो दुःखं नश्यतु कृत्स्नशः ॥ १९ ॥

sukhI syAddevi rudro'pi kailAsAcalasaMsthitaH ॥ sarve bhavantu sukhino duHkhaM nazyatu kRtsnazaH ॥ 19 ॥

॥ ब्रह्मोवाच ॥ इति प्रोच्यामरास्सर्वे विष्ण्वाद्याः प्रेमसंकुलाः ॥ मौनमास्थाय संतस्थुर्भक्तिनम्रा त्ममूर्तयः ॥ 2-3-4-२० ॥

॥ brahmovAca ॥ iti procyAmarAssarve viSNvAdyAH premasaMkulAH ॥ maunamAsthAya saMtasthurbhaktinamrA tmamUrtayaH ॥ 2-3-4-20 ॥

शिवापि सुप्रसन्नाभूदाकर्ण्यामरसंस्तुतिम् ॥ आकलय्याथ तद्धेतुं संस्मृत्य स्वप्रभुं शिवम् ॥२१ ॥

zivApi suprasannAbhUdAkarNyAmarasaMstutim ॥ AkalayyAtha taddhetuM saMsmRtya svaprabhuM zivam ॥21 ॥

उवाचोमा तदा देवी सम्बोध्य विबुधांश्च तान् ॥ विहस्य मापतिमुखान्सदया भक्तवत्सला ॥२२॥

uvAcomA tadA devI sambodhya vibudhAMzca tAn ॥ vihasya mApatimukhAnsadayA bhaktavatsalA ॥22॥

॥ उमोवाच ॥ हे हरे हे विधे देवा मुनयश्च गतव्यथाः ॥ सर्वे शृणुत मद्वाक्यं प्रसन्नाहं न संशयः ॥ २३ ॥

॥ umovAca ॥ he hare he vidhe devA munayazca gatavyathAH ॥ sarve zRNuta madvAkyaM prasannAhaM na saMzayaH ॥ 23 ॥

चरितं मम सर्वत्र त्रैलोक्यस्य सुखावहम् ॥ कृतं मयैवं सकलं दक्षमोहादिकं च तत् ॥ २४ ॥

caritaM mama sarvatra trailokyasya sukhAvaham ॥ kRtaM mayaivaM sakalaM dakSamohAdikaM ca tat ॥ 24 ॥

अवतारं करिष्यामि क्षितौ पूर्णं न संशयः ॥ बहवो हेतवोऽप्यत्र तद्वदामि महादरात् ॥ २५ ॥

avatAraM kariSyAmi kSitau pUrNaM na saMzayaH ॥ bahavo hetavo'pyatra tadvadAmi mahAdarAt ॥ 25 ॥

पुरा हिमाचलो देवा मेना चातिसुभक्तितः ॥ सेवां मे चक्रतुस्तात जननीवत्सतीतनोः ॥ २६ ॥

purA himAcalo devA menA cAtisubhaktitaH ॥ sevAM me cakratustAta jananIvatsatItanoH ॥ 26 ॥

इदानीं कुरुतस्सेवां सुभक्त्या मम नित्यशः ॥ मेना विशेषतस्तत्र सुतात्वेनात्र संशयः ॥ २७ ॥

idAnIM kurutassevAM subhaktyA mama nityazaH ॥ menA vizeSatastatra sutAtvenAtra saMzayaH ॥ 27 ॥

रुद्रो गच्छतु यूयं चावतारं हिमवद्गृहे ॥ अतश्चावतरिष्यामि दुःखनाशो भविष्यति ॥२८॥

rudro gacchatu yUyaM cAvatAraM himavadgRhe ॥ atazcAvatariSyAmi duHkhanAzo bhaviSyati ॥28॥

सर्वे गच्छत धाम स्वं स्वं सुखं लभतां चिरम् ॥ अवतीर्य सुता भूत्वा मेनाया दास्य उत्सुखम्॥ ॥ २९ ॥

sarve gacchata dhAma svaM svaM sukhaM labhatAM ciram ॥ avatIrya sutA bhUtvA menAyA dAsya utsukham॥ ॥ 29 ॥

हरपत्नी भविष्यामि सुगुप्तं मतमात्मनः ॥ अद्भुता शिवलीला हि ज्ञानिनामपि मोहिनी ॥ 2-3-4-३० ॥

harapatnI bhaviSyAmi suguptaM matamAtmanaH ॥ adbhutA zivalIlA hi jJAninAmapi mohinI ॥ 2-3-4-30 ॥

यावत्प्रभृति मे त्यक्ता स्वतनुर्दक्षजा सुराः ॥ पितृतोऽनादरं दृष्ट्वा स्वामिनस्तत्क्रतौ गता ॥३१॥

yAvatprabhRti me tyaktA svatanurdakSajA surAH ॥ pitRto'nAdaraM dRSTvA svAminastatkratau gatA ॥31॥

तदाप्रभृति स स्वामी रुद्रः कालाग्निसंज्ञकः ॥ दिगम्बरो बभूवाशु मच्चिन्तनपरायणः ॥ ३२ ॥

tadAprabhRti sa svAmI rudraH kAlAgnisaMjJakaH ॥ digambaro babhUvAzu maccintanaparAyaNaH ॥ 32 ॥

मम रोषं क्रतौ दृष्ट्वा पितुस्तत्र गता सती ॥ अत्यजत्स्वतनुं प्रीत्या धर्मज्ञेति विचारतः॥ ॥ ३३ ॥

mama roSaM kratau dRSTvA pitustatra gatA satI ॥ atyajatsvatanuM prItyA dharmajJeti vicArataH॥ ॥ 33 ॥

योग्यभूत्सदनं त्यक्त्वा कृत्वा वेषमलौकिकम् ॥ न सेहे विरहं सत्या मद्रूपाया महेश्वरः ॥३४॥

yogyabhUtsadanaM tyaktvA kRtvA veSamalaukikam ॥ na sehe virahaM satyA madrUpAyA mahezvaraH ॥34॥

मम हेतोर्महादुःखी स बभूव कुवेषभृत् ॥ अत्यजत्स तदारभ्य कामजं सुखमुत्तमम् ॥ ३५॥

mama hetormahAduHkhI sa babhUva kuveSabhRt ॥ atyajatsa tadArabhya kAmajaM sukhamuttamam ॥ 35॥

अन्यच्छृणुत हे विष्णो हे विधे मुनयः सुराः ॥ महाप्रभोर्महेशस्य लीलां भुवनपालिनीम् ॥ ३६ ॥

anyacchRNuta he viSNo he vidhe munayaH surAH ॥ mahAprabhormahezasya lIlAM bhuvanapAlinIm ॥ 36 ॥

विधाय मालां सुप्रीत्या ममास्थ्नां विरहाकुलः ॥ न शान्तिं प्राप कुत्रापि प्रबुद्धो ऽप्येक एव सः ॥ ३७ ॥

vidhAya mAlAM suprItyA mamAsthnAM virahAkulaH ॥ na zAntiM prApa kutrApi prabuddho 'pyeka eva saH ॥ 37 ॥

इतस्ततो रुरोदोच्चैरनीश इव स प्रभुः ॥ योग्यायोग्यं न बुबुधे भ्रमन्सर्वत्र सर्वदा ॥३८॥

itastato rurodoccairanIza iva sa prabhuH ॥ yogyAyogyaM na bubudhe bhramansarvatra sarvadA ॥38॥

इत्थं लीलां हरोऽकार्षीद्दर्शयन्कामिनां प्रभुः ॥ ऊचे कामुकवद्वाणीं विरहव्याकुलामिव ॥३९॥

itthaM lIlAM haro'kArSIddarzayankAminAM prabhuH ॥ Uce kAmukavadvANIM virahavyAkulAmiva ॥39॥

वस्तुतोऽविकृतोऽदीनोऽस्त्यजितः परमेश्वरः ॥ परिपूर्णः शिवः स्वामी मायाधीशोऽखिलेश्वरः ॥ 2-3-4-४० ॥

vastuto'vikRto'dIno'styajitaH paramezvaraH ॥ paripUrNaH zivaH svAmI mAyAdhIzo'khilezvaraH ॥ 2-3-4-40 ॥

अन्यथा मोहतस्तस्य किं कामाच्च प्रयोजनम् ॥ विकारेणापि केनाशु मायालिप्तो न स प्रभुः ॥ ४१ ॥

anyathA mohatastasya kiM kAmAcca prayojanam ॥ vikAreNApi kenAzu mAyAlipto na sa prabhuH ॥ 41 ॥

रुद्रोऽतीवेच्छति विभुस्स मे कर्तुं करग्रहम् ॥ अवतारं क्षितौ मेनाहिमाचलगृहे सुराः ॥ ४२ ॥

rudro'tIvecchati vibhussa me kartuM karagraham ॥ avatAraM kSitau menAhimAcalagRhe surAH ॥ 42 ॥

अतश्चावतरिष्यामि रुद्रसन्तोषहेतवे ॥ हिमागपत्न्यां मेनाया लौकिकीं गतिमाश्रिता ॥४३॥

atazcAvatariSyAmi rudrasantoSahetave ॥ himAgapatnyAM menAyA laukikIM gatimAzritA ॥43॥

भक्ता रुद्रप्रिया भूत्वा तपः कृत्वा सुदुस्सहम् ॥ देवकार्यं करिष्यामि सत्यं सत्यं न संशयः ॥४४॥

bhaktA rudrapriyA bhUtvA tapaH kRtvA sudussaham ॥ devakAryaM kariSyAmi satyaM satyaM na saMzayaH ॥44॥

गच्छत स्वगृहं सर्वे भव भजत नित्यशः ॥ तत्कृपातोऽखिलं दुःखं विनश्यति न संशयः॥४५॥

gacchata svagRhaM sarve bhava bhajata nityazaH ॥ tatkRpAto'khilaM duHkhaM vinazyati na saMzayaH॥45॥

भविष्यति कृपालोस्तु कृपया मंगलं सदा ॥ वन्द्या पूज्या त्रिलोकेऽहं तज्जायेति च हेतुतः ॥४६॥

bhaviSyati kRpAlostu kRpayA maMgalaM sadA ॥ vandyA pUjyA triloke'haM tajjAyeti ca hetutaH ॥46॥

॥ ब्रह्मोवाच ॥ इत्युक्त्वा जगदम्बा सा देवानां पश्यतान्तदा ॥ अन्तर्दधे शिवा तात स्वं लोकम्प्राप वै द्रुतम् ॥।४७॥

॥ brahmovAca ॥ ityuktvA jagadambA sA devAnAM pazyatAntadA ॥ antardadhe zivA tAta svaM lokamprApa vai drutam ॥।47॥

विष्ण्वादयस्सुरास्सर्वे मुनयश्च मुदान्विताः॥ कृत्वा तद्दिशि संनामं स्वस्वधामानि संययुः ॥ ४८ ॥

viSNvAdayassurAssarve munayazca mudAnvitAH॥ kRtvA taddizi saMnAmaM svasvadhAmAni saMyayuH ॥ 48 ॥

इत्थं दुर्गासुचरितं वर्णितं ते मुनीश्वर ॥ सर्वदा सुखदं नॄणां भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् ॥ ४९ ॥

itthaM durgAsucaritaM varNitaM te munIzvara ॥ sarvadA sukhadaM nRRNAM bhuktimuktipradAyakam ॥ 49 ॥

य इदं शृणुयान्नित्यं श्रावयेद्वा समाहितः ॥ पठेद्वा पाठयेद्वापि सर्वान्कामान वाप्नुयात् ॥2-3-4-५०॥

ya idaM zRNuyAnnityaM zrAvayedvA samAhitaH ॥ paThedvA pAThayedvApi sarvAnkAmAna vApnuyAt ॥2-3-4-50॥