Sanskrit Original

अत्राह- यदि काव्यार्थसंश्रितैर्विभावानुभावव्यञ्जितैरेकोनपञ्चाशद्भावैः सामान्यगुणयोगेनाभिनिष्पद्यन्ते रसास्तत्कथं स्थायिन एव भावा रसत्वमाप्नुअवन्ति । उच्यते- यथा हि समानलक्षणास्तुल्यपाणिपादोदरशरीराः समानाङ्गप्रत्यङ्गा अपि पुरुषाः कुलशीलविद्याकर्मशिल्पविचक्षणत्वाद्राज- त्वमाप्नुवन्ति तत्रैव चान्येऽल्पबुद्धयस्तेषामेवानुचरा भवन्ति तथा विभावानुभावव्यभिचारिणः स्थायिभावानुपाश्रिता भवन्ति । बह्वाश्रयत्वास्वामिभूताः स्थायिनो भावाः । तद्वत्स्थानीयपुरुषगुणभूता अन्ये भावास्तान्गुणतया श्रयन्ते । स्थायिभावा रसत्वमाप्नुवन्ति । परिजनभूता व्यभिचारिणो भावाः । अत्राह- को दृष्टान्त इति । यथा नरेन्द्रो बहुजनपरिवारोऽपि स एव नाम लभते नान्यः सुमहानपि पुरुषः तथा विभावानुभावव्यभिचारिपरिवृतः स्थायी भावो रसनाम लभते । भवति चात्र श्लोकः - यथा नराणां नृपतिः शिष्याणां च यथा गुरुः । एवं हि सर्वभावानां भावः स्थायि महानिह

atrAha\- yadi kAvyArthasaMshritairvibhAvAnubhAvavya~njitairekonapa~nchAshadbhAvaiH sAmAnyaguNayogenAbhiniShpadyante rasAstatkathaM sthAyina eva bhAvA rasatvamApnuavanti | uchyate\- yathA hi samAnalakShaNAstulyapANipAdodarasharIrAH samAnA~Ngapratya~NgA api puruShAH kulashIlavidyAkarmashilpavichakShaNatvAdrAja\- tvamApnuvanti tatraiva chAnye.alpabuddhayasteShAmevAnucharA bhavanti tathA vibhAvAnubhAvavyabhichAriNaH sthAyibhAvAnupAshritA bhavanti | bahvAshrayatvAsvAmibhUtAH sthAyino bhAvAH | tadvatsthAnIyapuruShaguNabhUtA anye bhAvAstAnguNatayA shrayante | sthAyibhAvA rasatvamApnuvanti | parijanabhUtA vyabhichAriNo bhAvAH | atrAha\- ko dR^iShTAnta iti | yathA narendro bahujanaparivAro.api sa eva nAma labhate nAnyaH sumahAnapi puruShaH tathA vibhAvAnubhAvavyabhichAriparivR^itaH sthAyI bhAvo rasanAma labhate | bhavati chAtra shlokaH \- yathA narANAM nR^ipatiH shiShyANAM cha yathA guruH | evaM hi sarvabhAvAnAM bhAvaH sthAyi mahAniha