🚧This site is under construction — data is currently being added and may be incomplete or change.🚧
🕉

Sanatan Dharma

सनातन धर्म — Hindu Scripture Knowledge Base

Sutrasthana 28 Verse 4

NIIMH / CCRAS e-Charaka · Sutrasthana 28 - Vividhāśitapītīyōādhyāyaḥ · Verse 4

ayurvedacharaka-samhitasutrasthana

Sanskrit Original

तत्राहारप्रसादाख्यो रसः किट्टं च मलाख्यमभिनिर्वर्तते। किट्टात स्वेदमूत्रपुरीषवातपित्तश्लेष्माणः कर्णाक्षिनासिकास्यलोमकूपप्रजननमलाः केशश्मश्रुलोमनखादयश्चावयवाः पुष्यन्ति। पुष्यन्ति त्वाहाररसाद्रसरुधिरमांसमेदोस्थिमज्जशुक्रौजांसि पञ्चेन्द्रियद्रव्याणि धातुप्रसादसञ्ज्ञकानि शरीरसन्धिबन्धपिच्छादयश्चावयवाः। ते सर्व एव धातवो मलाख्याः प्रसादाख्याश्च रसमलाभ्यां पुष्यन्तः स्वं मानमनुवर्तन्ते यथावयःशरीरम। एवं रसमलौ स्वप्रमाणावस्थितावाश्रयस्य समधातोर्धातुसाम्यमनुवर्तयतः। निमित्ततस्तु क्षीणव्र̥द्धानां प्रसादाख्यानां धातूनां व्र̥द्धिक्षयाभ्यामाहारमूलाभ्यां रसः साम्यमुत्पादयत्यारोग्याय किट्टं च मलानामेवमेव। स्वमानातिरिक्ताः पुनरुत्सर्गिणः शीतोष्णपर्यायगुणैश्चोपचर्यमाणा मलाः शरीर धातुसाम्यकराः समुपलभ्यन्ते

tatrāhāraprasādākhyō rasaḥ kiṭṭaṁ ca malākhyamabhinirvartatē| kiṭṭāt svēdamūtrapurīṣavātapittaślēṣmāṇaḥ karṇākṣināsikāsyalōmakūpaprajananamalāḥ kēśaśmaśrulōmanakhādayaścāvayavāḥ puṣyanti| puṣyanti tvāhārarasādrasarudhiramāṁsamēdōsthimajjaśukraujāṁsi pañcēndriyadravyāṇi dhātuprasādasañjñakāni śarīrasandhibandhapicchādayaścāvayavāḥ| tē sarva ēva dhātavō malākhyāḥ prasādākhyāśca rasamalābhyāṁ puṣyantaḥ svaṁ mānamanuvartantē yathāvayaḥśarīram| ēvaṁ rasamalau svapramāṇāvasthitāvāśrayasya samadhātōrdhātusāmyamanuvartayataḥ| nimittatastu kṣīṇavr̥ddhānāṁ prasādākhyānāṁ dhātūnāṁ vr̥ddhikṣayābhyāmāhāramūlābhyāṁ rasaḥ sāmyamutpādayatyārōgyāya kiṭṭaṁ ca malānāmēvamēva| svamānātiriktāḥ punarutsargiṇaḥ śītōṣṇaparyāyaguṇaiścōpacaryamāṇā malāḥ śarīra dhātusāmyakarāḥ samupalabhyantē

No translation available yet.